Nước Mỹ phân cực,
Kinh thánh tìm đường trở lại trường học
Võ Ngọc Ánh
Gửi cho
BBC từ Tacoma, Washington, Hoa Kỳ
25
tháng 12 năm 2024
https://www.bbc.com/vietnamese/articles/c0mvk71171ro
Trong
năm 2024, một số tiểu bang của Hoa Kỳ đã tìm cách đưa Kinh thánh trở lại các
trường công.
Chập
tối ngày lễ Tạ ơn vừa rồi, hai bên đường tại thành phố Bellevue giàu có ở tiểu
bang Washington người chật như nêm. Trong đám đông, tôi nhìn thấy những tấm bảng
được đưa lên khỏi đầu với thông điệp về Chúa Giêsu.
Trong
các sự kiện công cộng như thế này, nhiều nhà thờ Tin lành ở Mỹ không bỏ lỡ cơ hội
để giới thiệu về đức tin.
Trên
đường, nơi nhiều người qua lại, bạn dễ gặp những người ăn bận rất lịch sự tiếp
cận đưa thông tin, mời đến nhà thờ, tham gia các sự kiện tôn giáo.
Những
trường công lập áp dụng việc dạy Kinh thánh sẽ có thêm tài trợ
Nơi
đông người lui tới, rất dễ bắt gặp cảnh một người diễn thuyết hùng hồn, một
nhóm người hỗ trợ xung quanh, tạo ra một không khí sôi động, thu hút. Nhóm người
này thường là của một nhánh Tin lành nào đó nói về niềm tin của họ. Cách quảng
bá cũng giống như việc phát tờ rơi hay quảng cáo hàng tiêu dùng tại các siêu thị
ở Việt Nam.
Người
Mỹ xem những kiểu giới thiệu, rao giảng tôn giáo như trên là bình thường trong
văn hóa của mình. Khi gặp phải mà không thích, bạn có thể từ chối và lướt qua.
Hằng
năm cứ đến cuối tháng 11, khi các nhà thờ còn chưa trang trí cho Giáng sinh,
thì không khí đã rộn ràng ngoài đường, trước những ngôi nhà, trong các trung
tâm thương mại, doanh nghiệp, trên phương tiện truyền thông.
Giáng
sinh vốn xuất phát từ Kitô giáo đã được xã hội chấp nhận, vượt ra khỏi vai trò
của một ngày lễ tôn giáo để trở thành lễ hội văn hóa truyền thống và được mọi
người chờ đón. Tuy nhiên, việc buộc các trường học công lập phải để Kinh thánh,
treo Mười Điều răn và dạy Kinh thánh cho học sinh thì không phải người Mỹ nào
cũng đồng ý.
Nhà
nước và nhà thờ
Việc
dạy Kinh thánh trong các trường công tại Mỹ đã chấm dứt theo sau một phán quyết
của Tối cao Pháp viện vào năm 1963, trong vụ kiện có tên Abington School
District v. Schempp.
Trong
vụ kiện này, Tối cao Pháp viện đã phán quyết rằng các bài đọc về Kinh thánh và
các hoạt động tôn giáo bị cấm ở các trường công. Lý do đơn giản là theo Hiến
pháp Hoa Kỳ, nhà nước không được ủng hộ một tôn giáo này hơn một tôn giáo kia.
Dù
trước đó, khi phần lớn những người Mỹ là Tin lành, Công giáo và Do Thái giáo,
thì việc trưng bày Mười Điều răn ở những nơi công cộng được coi là một nét văn
hóa hơn là tôn giáo.
Hơn
60 năm đã trôi qua và điều này đang bị phá vỡ, khi nước Mỹ ngày càng trở nên
phân cực, xu hướng bảo thủ đang hồi sinh, nhiều tiểu bang tìm cách đưa Kinh
thánh trở lại trường học.
Cuối
tháng 11/2024, Hội đồng Giáo dục bang Texas đã thông qua việc cho phép giảng dạy
Kinh thánh ở cấp tiểu học công lập vào năm học tới.
Đây
là nỗ lực của tiểu bang do Đảng Cộng hòa kiểm soát để đưa tôn giáo trở lại trường
học.
Dù
việc dạy Kinh thánh là không bắt buộc các trường phải thực hiện, nhưng những
trường áp dụng việc dạy Kinh thánh sẽ có thêm tài trợ.
Câu
hỏi được đặt ra là điều này có mang lại công bằng cho học sinh và giữa các trường
hay không? Hay chính quyền tiểu bang dùng quyền lực, tiền bạc để tìm cách gây ảnh
hưởng tôn giáo lên học sinh?
Trước
đó, đã có hai tiểu bang khác do Đảng Cộng hòa chi phối quyết định đưa Kinh
thánh trở lại trường học. Hồi tháng Sáu, ông Jeff Landry, Thống đốc tiểu bang
Louisiana, đã ký thành luật đưa Mười Điều răn của Đức Chúa Trời vào tất cả các
lớp học công từ đầu năm 2025.
Tại
Oklahoma, ông Ryan Walters, người đứng đầu về giáo dục của tiểu bang, đang tìm
cách đưa Kinh thánh vào dạy cho học sinh từ lớp năm đến hết bậc trung học.
Trong
bối cảnh nước Mỹ hiện nay, không ai chắc chắn việc tìm cách đưa Kinh thánh vào
giảng dạy trong trường học thời gian tới chỉ dừng lại ở ba bang kể trên.
Sau
vụ ám sát hụt ông Donald Trump, hàng triệu người Mỹ cảm thấy rằng đức tin đã dẫn
lối họ ủng hộ ông
Sau
vụ việc ám sát hụt Donald Trump, ứng cử viên tổng thống của Đảng Cộng hòa hồi
tháng 7/2024, có dư luận cho rằng nếu hung thủ Thomas Matthews Crooks, 20 tuổi,
được học Kinh thánh thì đã không có vụ ám sát.
Có
người còn đi xa hơn. Năm ngoái, trong một lần nói chuyện về chính trị và tôn
giáo, Eduardo, một người Mỹ có vợ và bốn đứa con, cũng là một chủ thầu xây dựng
và là một tín đồ nhiệt thành đã nói với tôi: "Chỉ cần làm theo Kinh thánh
là đủ, không cần thiết phải có nhà nước, chính quyền."
Trên
thực tế, trong quá khứ đã có các vụ án dã man được thực hiện bởi những hung thủ
từng ngồi trong các lớp học trong thời kỳ mà Kinh thánh là môn học bắt buộc, và
buổi học được bắt đầu bằng việc đọc Kinh thánh hoặc cầu nguyện.
Một
xã hội ít tội phạm là nhờ có luật pháp chặt chẽ, tinh thần thượng tôn pháp luật
được coi trọng, luân lý được đề cao. Tôn giáo chỉ có thể hỗ trợ chứ không phải
là phép màu giải quyết tệ nạn xã hội.
Các
tôn giáo khác thì sao?
Lịch
sử loài người khó có thể tách rời với lịch sử tôn giáo. Nhân loại cũng đã sống
trong thời kỳ dài mà thần quyền và thế quyền lẫn lộn ở nhiều quốc gia, châu lục.
Tuy
nhiên, điều này đã bị loại bỏ bởi các nhà nước phát triển hơn.
Cụ
thể như Giáo hội Công giáo, từ sau Công đồng Vatican II, đã tách biệt giữa tôn
giáo và chính quyền. Giáo hội Công giáo cấm giáo sĩ, tu sĩ tham gia vào các tổ
chức chính trị, các vị trí trong chính quyền vì nó có thể đưa đến xung đột lợi
ích và mẫu thuẫn giữa nhà nước và nhà thờ.
Dạy
về tôn giáo trong trường học thế nào cho phải để đảm bảo về quyền tự do tôn
giáo, tính trung lập, truyền tải được sự nhân văn là không dễ.
Trong
Kinh thánh, không thiếu những đoạn văn có tính lịch sử và văn chương. Nhưng nếu
chỉ tập trung vào góc độ này mà không nhắc đến lịch sử tôn giáo thì sẽ là sự
thiếu sót như vẽ voi mà không vẽ vòi.
Trong
Kinh thánh có nhiều hình ảnh chủ tớ, sự phục tùng, điều mà những người ủng hộ
chế độ phong kiến, thực dân, hay sở hữu nô lệ thường trưng ra để biện minh rằng
họ không làm trái đức tin.
Nhưng
trong Kinh thánh cũng cho thấy vô số hình ảnh mọi người đều như nhau trước mặt
Thiên Chúa, công bằng là cần thiết để thực hành yêu thương, do đó, các nhà nước,
thể chế bất công, hạn chế quyền con người cần bị dẹp bỏ.
Dù
chung Kinh thánh, nhưng mỗi tôn giáo lại có cách dịch và giải thích khác nhau.
Do Thái giáo giải thích Kinh thánh qua góc nhìn của các giáo sĩ. Giáo hội Công
giáo lại đưa ra các nguyên tắc để giải thích Kinh thánh, việc hiểu Kinh thánh của
giáo sĩ, tu sĩ, tín đồ không vượt ra ngoài nguyên tắc này. Trong khi đó, những
người Tin lành giải thích Kinh thánh theo cách họ nhận thức, hoặc hướng dẫn từ
cách hiểu của các mục sư, hệ phái họ theo.
Lịch
sử nước Mỹ đã từng chứng kiến "chiến tranh Kinh thánh" giữa Công giáo
và Tin lành về việc bản văn Kinh thánh được hệ phái nào dịch và được giải thích
theo cách nào được dạy trong trường công lập.
Ngày
nay tại Mỹ, phong trào đại kết và đối thoại được đề cao, các học giả Do Thái,
Công giáo, Tin lành và Chính thống giáo học hỏi lẫn nhau để giải thích Kinh
thánh, nên các quan điểm không còn quá khác biệt. Nhưng việc chỉ dạy Kinh thánh
ở trường công lập mà thôi lại gây bất công cho các tôn giáo khác.
Tôi
hỏi hai người quen đang học chương trình đại học năm thứ nhất về việc học Kinh
thánh ở bậc học phổ thông. Cả hai đồng ý rằng, không chỉ Kinh thánh, mà các tôn
giáo có thể được dạy ở trường công, nhưng đó phải là môn học tự chọn chứ không
thể là môn bắt buộc.
Việc
chỉ dạy về Kinh thánh mà thôi không giúp cho học sinh hiểu hơn về tôn giáo, bởi
tôn giáo không chỉ có Kitô giáo mà còn có Hồi giáo, Phật giáo, Hindu giáo…
Nhà
nước chỉ cần đảm bảo đầy đủ quyền tự do để các tôn giáo có thể hoạt động, không
nên can thiệp, bắt buộc học sinh phải học về sản phẩm của tôn giáo này, mà
không học về tôn giáo kia.
Tôn
giáo can thiệp vào chính quyền chỉ đem lại sự bất công nhiều hơn là lợi ích.
Tách bạch giữa nhà nước và nhà thờ là điều cần làm để công bằng cho mọi công
dân, tôn giáo.
Tác
giả Võ Ngọc Ánh đang sinh sống tại thành phố Tacoma, tiểu bang Washington.
---------------------------------
Tin
liên quan
·
'Trump được Chúa Trời
phái xuống trần gian'
23
tháng 10 năm 2024
·
Những người Kitô
giáo coi Trump là đấng cứu thế: Đây là lý do
18
tháng 11 năm 2024
·
Chuyên gia: Nhóm
ông Trump muốn Mỹ rút khỏi WHO ngay lập tức
24
tháng 12 năm 2024
·
Việt Nam: ứng viên
sáng giá tổ chức Thượng đỉnh Mỹ-Nga bàn về Ukraine?
20
tháng 12 năm 2024
·
Vụ nổ khiến 12 quân
nhân Quân khu 7 thiệt mạng: do sét hay bất cẩn?
23
tháng 12 năm 2024
·
Người tố giác lỗi
trong xe điện VinFast bị trả đũa
19
tháng 12 năm 2024
No comments:
Post a Comment