THẾ GIỚI HÔM NAY : 21/08/2026
The Economist
Nguyễn Thị Kim Phụng, biên dịch
21/08/2026
https://nghiencuuquocte.org/2026/08/21/the-gioi-hom-nay-21-08-2026/
Trung Quốc cảnh báo rằng mối đe dọa “chiến
tranh kinh tế” của Mỹ nhắm vào Iran và các đối tác thương mại của nước này sẽ
không có tác dụng. Một người phát ngôn Trung Quốc kêu gọi các giải pháp ngoại
giao sau khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói rằng Trung Quốc cần phải
“hợp tác với chương trình.” Trung Quốc – quốc gia mua hơn 80% lượng dầu xuất khẩu
của Iran – có thể lọt vào tầm ngắm của Donald Trump. Nhưng Mỹ đang đứng trước
nguy cơ kích động tranh chấp vào một thời điểm nhạy cảm, khi Chủ tịch Trung Quốc
Tập Cận Bình dự kiến đến thăm Washington vào tháng tới.
Trong khi đó, nỗ lực của Bessent nhằm kiểm soát thị
trường trái phiếu Mỹ bất ngờ chững lại. Lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ
hạn 30 năm đã tăng trở lại, đảo ngược một phần đà giảm sau đợt mua lại nợ dài hạn
của Bộ trưởng Tài chính vào thứ Tư, dù ông ám chỉ rằng có thể sẽ có thêm các đợt
mua lại khác. “Bất cứ điều gì xảy ra trong 24 giờ đầu đều là nhiễu loạn,”
Bessent đáp trả. Các nhà đầu tư vẫn lo ngại về lạm phát và nợ của chính phủ Mỹ,
khoản nợ mà trong tuần này đã lần đầu tiên vượt qua mức 40 nghìn tỷ đô la.
Volodymyr Zelensky nói rằng việc
các đồng minh không thể bổ sung kho tên lửa phòng không cho Ukraine, đặc biệt
là tên lửa đánh chặn Patriot, đang phải trả giá bằng sinh mạng. Bình luận của vị
tổng thống được đưa ra sau khi các cuộc không kích của Nga khiến ít nhất 17 người
thiệt mạng ở Kyiv. Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen khẳng định bà
đang làm việc với các quốc gia thành viên EU để cung cấp năng lực chống tên lửa
đạn đạo, gọi đây là “ưu tiên cấp bách nhất.”
Bài đang
hot
Cướp biển Somali cướp một
tàu chở dầu mang cờ Eritrea ngoài khơi bờ biển Yemen. Con tàu bị nghi ngờ là một
tàu chở dầu thuộc hạm đội bóng tối của Iran, và là con tàu thứ hai bị tấn công
trong vòng bốn ngày. Ít nhất 17 sự cố liên quan đến cướp biển đã được ghi nhận
trong khu vực trong năm tháng đầu năm nay. Các nhà phân tích cho rằng cuộc xung
đột với Iran đang góp phần vào sự gia tăng này.
Tàu USS Abraham Lincoln rời khỏi
Trung Đông. Con tàu sân bay Mỹ đã được triển khai từ tháng 11, ba tháng trước
khi bắt đầu chiến tranh Iran. Trong những tuần gần đây, các phương tiện truyền
thông đưa tin rằng tinh thần binh sĩ đang xuống thấp và nguồn cung thực phẩm
đang cạn kiệt. Một số thủy thủ có lẽ đã cố gắng nhảy khỏi tàu. Chính quyền
Trump cho biết tình trạng của con tàu đã bị “xuyên tạc.” Tàu USS George Washington đã
được điều đến để thay thế.
Chính
quyền Trump công
bố các lệnh trừng phạt mới đối với chín tổ chức khai thác mỏ và xây dựng có
liên kết với, hoặc là một phần của, chính phủ Cuba. Chính quyền
cũng áp đặt các lệnh trừng phạt đối với ba nhà lãnh đạo của Viện Hữu nghị Dân tộc
của Cuba. Nhà Trắng tuyên bố rằng nhóm này đang tìm cách “xâm nhập, làm suy đồi,
và cực đoan hóa” người Mỹ. Các lệnh trừng phạt riêng biệt của Mỹ được công bố
trong năm nay – cũng
như việc phong tỏa nhiên liệu – đã
làm tê liệt nền kinh tế Cuba.
Walmart, nhà bán lẻ lớn nhất nước Mỹ, ghi nhận
mức tăng trưởng doanh số hàng quý thấp nhất trong hơn sáu năm qua. Doanh số bán
hàng tại Mỹ chỉ tăng 2,6% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong khi doanh số thương mại
điện tử tăng mạnh thì doanh số bán hàng tại các cửa hàng truyền thống lại giảm.
Công ty cho rằng nguyên nhân của sự chậm lại là do giá thuốc thấp hơn sau các
quy định mới của liên bang. Đây là một dấu hiệu xấu khác cho niềm tin của người
tiêu dùng tại Mỹ. Dữ liệu tuần trước cho thấy doanh số bán lẻ tại nước này đã
giảm trong tháng 7.
Con số
trong ngày: 2%,
là thị phần chocolate toàn cầu được tiêu thụ tại Trung Quốc. Giờ đây, các nhà
làm chocolate địa phương đang nâng tầm chất lượng.
TIÊU
ĐIỂM
Vì
sao bóng đá Anh ở một đẳng cấp riêng biệt?
Giải Ngoại
hạng Anh (English Premier League), một trong những giải đấu thể thao được xem
nhiều nhất thế giới, sẽ trở lại vào hôm nay sau ba tháng nghỉ ngơi. Trong khoảng
thời gian đó, 20 đội bóng của giải đấu đã chi hơn 2 tỷ bảng Anh (2,7 tỷ đô la)
cho các cầu thủ. Chín đội đã bổ nhiệm huấn luyện viên trưởng mới. Tuần trước,
40% cổ phần của Liverpool được bán cho một tập nhóm nhà đầu tư bao gồm Jeff
Bezos, nhà sáng lập Amazon, những bên đã định giá câu lạc bộ này ở mức khoảng 5
tỷ bảng Anh.
Tất cả số
tiền khổng lồ đó cho thấy sức sống mạnh mẽ của giải đấu. Doanh thu 6,8 tỷ bảng
của Ngoại hạng Anh trong mùa giải 2024-2025 vượt xa các đối thủ ở châu Âu, chẳng
hạn như Giải Bundesliga của Đức (3,6 tỷ bảng). Xuất khẩu, nhập khẩu, và tính cạnh
tranh là những yếu tố lý giải cho thành công của nó. Giải Ngoại hạng Anh đã xây
dựng một lượng người hâm mộ toàn cầu nhờ các chương trình phát sóng quốc tế trước
khi người ta nhận ra rằng có một thị trường béo bở để truyền hình trực tiếp các
trận bóng đá. Giải đấu thu hút một số huấn luyện viên và cầu thủ giỏi nhất (15
câu lạc bộ có các huấn luyện viên không phải người Anh). Và với tài năng cùng
tiền bạc được phân bổ đồng đều hơn so với nhiều giải đấu khác, cuộc cạnh tranh
sôi nổi đã tạo nên sự khác biệt. Có lẽ các ngành công nghiệp đang trì trệ của
Anh có thể học hỏi được điều gì đó từ giải đấu này.
Cái
giá ngày càng đắt của thiên đường
Lời chào mời
du khách của Thổ Nhĩ Kỳ từng rất đơn giản: tận hưởng những bãi biển ngập nắng,
những tàn tích thời kim cổ, và những món ăn ngon lành với giá thấp hơn so với
nhiều điểm đến châu Âu khác. Thế nhưng, địa chính trị lại ngáng đường họ. Chiến
tranh Iran đã khiến du khách tránh xa khu vực phía đông Địa Trung Hải. Các đường
bay bị gián đoạn và chi phí nhiên liệu cao hơn khiến việc đến khu vực này trở
nên đắt đỏ hơn. Dữ liệu cho thấy lượng khách nước ngoài đến Thổ Nhĩ Kỳ đã giảm
4% trong tháng 6 so với cùng kỳ năm ngoái. Các số liệu của tháng 7, được công bố
hôm nay, sẽ tiết lộ liệu đà giảm này có tiếp tục hay không.
Thêm vào
đó, những khách du lịch sẵn sàng chi tiền cho chuyến đi sẽ phải đối mặt với mức
giá đắt đỏ tại địa phương, hậu quả của nhiều năm lạm phát ở mức hai con số. Một
số khu nghỉ dưỡng đang giảm giá để lấp đầy phòng trước khi mùa hè kết thúc.
Nhưng việc giữ mức giá ở mức thấp là rất khó, đặc biệt là đối với các công ty
quy mô nhỏ vì chi phí của họ đã tăng vọt. Tại một quốc gia nơi du lịch và các
doanh nghiệp liên quan chiếm khoảng 12% GDP, những rắc rối của lĩnh vực này có
thể trở thành một vấn đề lớn đối với nền kinh tế. Ngành công nghiệp này có lẽ
đang cần những tin tức tươi sáng hơn.
Bỏ
phiếu thăm dò về các ứng viên cho chức Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc
Hôm nay, Hội
đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc sẽ tổ chức một cuộc bỏ phiếu không ràng buộc lần thứ
hai để đo lường mức độ ủng hộ đối với bảy ứng viên đang chạy đua để thay thế Tổng
Thư ký António Guterres vào cuối năm nay. Những người này đang quảng bá bản
thân là nhà đàm phán thực dụng có khả năng điều hướng cuộc cạnh tranh giữa các
siêu cường. Người dẫn đầu là Rebeca Grynspan, cựu Phó Tổng thống Costa Rica;
bám sát phía sau là Carolyn Rodrigues-Birkett và Rafael Grossi, hai nhà ngoại
giao cấp cao. Bằng cách tiết lộ ý định bỏ phiếu, cuộc thăm dò hôm nay sẽ thu hẹp
danh sách ứng viên.
Các ứng
viên đang phải đối mặt với một tình thế lưỡng nan. Hầu hết các quốc gia đều muốn
một nhà lãnh đạo dám lên tiếng bảo vệ hiến chương thành lập của Liên Hiệp Quốc,
trong đó cấm các cuộc chiến tranh xâm lược và tội ác chống lại loài người.
Nhưng năm thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an – Mỹ, Trung Quốc, Nga, Anh
và Pháp – mỗi nước đều giữ quyền phủ quyết đối với việc lựa chọn ứng viên và có
thể qua cuộc bỏ phiếu này tiết lộ liệu họ có sử dụng quyền đó hay không. Thế giới
hiện đang bị điều hành bởi những kẻ bắt nạt. Chính quyền Trump, nước Nga của
Vladimir Putin, và Trung Quốc có thể sẽ không tha thứ cho ai lên án các hành động
của họ.
Nhật
Bản chịu thêm áp lực phải tăng lãi suất
Lạm phát
lõi hàng năm của Nhật Bản (không bao gồm thực phẩm tươi sống) đã tăng từ mức
1,6% của tháng 6 lên 1,8% trong tháng 7, một phần là do chiến tranh Iran và chi
phí nhập khẩu cao hơn do đồng yên yếu gây ra. Tỷ lệ lạm phát tổng thể là 1,9%,
thấp hơn mục tiêu 2% của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ), nhưng chi phí
sinh hoạt tăng cao vẫn đang gây khó khăn cho Thủ tướng Takaichi Sanae. Theo một
cuộc thăm dò vào tháng 7 của tờ báo quốc gia Yomiuri, 71% người dân
Nhật Bản không hài lòng với cách chính phủ xử lý lạm phát. Hầu hết các nhà phân
tích đều kỳ vọng sẽ có một đợt tăng lãi suất khi ngân hàng trung ương họp vào
tháng 9.
Dù điều đó
sẽ làm tăng khối nợ khổng lồ của Nhật Bản, nhưng nó sẽ giúp giải quyết một vấn
đề cấp bách hơn cả lạm phát: áp lực giảm giá đối với đồng yên. Gần đây, Mỹ và
Nhật Bản đã can thiệp để giúp đồng tiền này mạnh lên đôi chút, nhưng lãi suất
thấp lại tiếp tục làm nó suy yếu. Scott Bessent, Bộ trưởng Tài chính Mỹ, đã ngầm
kêu gọi BoJ tăng lãi suất. Ông tin rằng ngân hàng này sẽ “làm điều tốt nhất cho
họ.”
-------------------------------
THẾ GIỚI HÔM NAY : 20/08/2026
