Dân Chủ - Nhân Quyền Cho Việt Nam

Wednesday, November 11, 2026

VÌ SAO MỸ GIA HẠN ĐIỀU TRA VI PHẠM SỞ HỮU TRÍ TUỆ ĐỐI VỚI VIỆT NAM? (BBC News Tiếng Việt)

Vì sao Mỹ gia hạn điều tra vi phạm sở hữu trí tuệ đối với Việt Nam?

BBC News Tiếng Việt

10 tháng 11 2026, 17:30 +07

https://www.bbc.com/vietnamese/articles/cr3wvw34lw53o

Mỹ quyết định gia hạn thêm ba tháng cuộc điều tra về các chính sách và hoạt động của Việt Nam liên quan đến bảo hộ, thực thi quyền sở hữu trí tuệ, đến ngày 28/2/2027.

Theo thông báo của Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR), quyết định được đưa ra do tính chất phức tạp của vấn đề và cơ quan này cần thêm thời gian để xem xét.

Chính quyền Mỹ không cho biết cụ thể các vấn đề phức tạp là gì.

https://ichef.bbci.co.uk/ace/ws/800/cpsprodpb/ebc1/live/f5549c90-dcf4-11f1-9ef0-4b5930e2f80e.jpg.webp

Ông Jamieson Greer, Đại diện Thương mại Mỹ, trả lời phỏng vấn giới truyền thông

Cuộc điều tra được tiến hành theo Điều khoản 301 của Đạo luật Thương mại Mỹ, một cơ chế cho phép Washington điều tra các hành vi, chính sách hoặc hoạt động của nước ngoài mà Mỹ cho là không công bằng hoặc gây ảnh hưởng đến thương mại của mình.

Cuộc điều tra về sở hữu trí tuệ đã được chính quyền Mỹ khởi động hồi tháng Năm nhằm xem xét những cáo buộc rằng Việt Nam "liên tục không giải quyết được các quan ngại kéo dài về bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ".

Ban đầu, cuộc điều tra dự kiến kết thúc vào cuối tháng này và có khả năng dẫn đến việc Mỹ áp thuế mới đối với Việt Nam, một nguồn cung hàng nhập khẩu lớn của Mỹ.

Mỹ đã xếp Việt Nam vào danh sách "quốc gia nước ngoài ưu tiên" liên quan đến các vi phạm sở hữu trí tuệ ngày 30/4/2026, khi USTR công bố Báo cáo Special 301 năm 2026.

Điều này khiến Việt Nam trở thành quốc gia đầu tiên trong vòng 13 năm bị đưa vào nhóm có mức độ giám sát nghiêm trọng nhất trong hệ thống theo dõi của Mỹ về vấn đề này.

Khi đó, chính phủ của ông Lê Minh Hưng đã nhanh chóng phản ứng khi yêu cầu các cơ quan công lực tập trung điều tra và chấn chỉnh tình trạng vi phạm sở hữu trí tuệ.

Một loạt các vụ án đã được khởi tố, trong đó nổi bật như vụ ca sĩ Quang Lập, hay Tổng giám đốc Công ty BH Media Nguyễn Hải Bình.

Lực lượng quản lý thị trường cũng triển khai nhiều cuộc kiểm tra các địa điểm được cho là các trung tâm hàng nhái, hàng giả.

Tuy nhiên, chính quyền Mỹ đánh giá các nỗ lực đó vẫn chưa đủ, vì thế đã khởi xướng cuộc điều tra hồi cuối tháng Năm.

Trước đó, hồi tháng Ba, Mỹ cũng đã khởi xướng hai cuộc điều tra khác, cũng theo Mục 301, về vẫn đề lao động cưỡng bước và dư thừa công suất.

Cụ thể, USTR bắt đầu điều tra Việt Nam về vấn đề lao động cưỡng bức từ ngày 12/3/2026, cùng với 60 nền kinh tế khác.

Ngày 23/7/2026, USTR tuyên bố áp thuế bổ sung 12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam và các nền kinh tế khác thuộc diện điều tra, do không ban hành và thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức.

Bên cạnh đó, cuộc điều tra về tình trạng dư thừa công suất và sản xuất quá mức có tính cơ cấu của Mỹ đối với Việt Nam được khởi động ngày 11/3/2026, cùng với 15 nền kinh tế khác. Hạn chót dự kiến để có kết luận cuối cùng là 11/3/2027.

Trong thời gian đó, chính quyền hai quốc gia này đang đàm phán một thỏa thuận thương mại.

Trong những tuần gần đây, các quan chức Việt Nam bày tỏ tin tưởng hai bên sẽ đạt được thỏa thuận.

Một thỏa thuận như vậy có thể chấm dứt tình trạng bất định về thuế quan, nhưng cũng có khả năng khiến Việt Nam phải chịu thêm các mức thuế mới, theo Reuters.

Việt Nam từ lâu bị cáo buộc là điểm trung chuyển hàng hóa Trung Quốc.

Nước này từng phải chịu mức thuế 20% sau khi Tổng thống Donald Trump công bố chính sách thuế quan trong cái gọi là "Ngày Giải phóng" năm ngoái.

Tuy nhiên, mức thuế này sau đó bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ.

Hiện tại, hàng hóa từ Việt Nam vào thị trường Mỹ đang phải chịu mức thuế 12,5% kể từ tháng Bảy, kết quả của cuộc điều tra trong lĩnh vực lao động cưỡng bức.

Mỹ hiện là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Số liệu của cơ quan thống kê cho thấy trong 10 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đã xuất khẩu lượng hàng hóa trị giá 159,4 tỷ USD.

Con số này chiếm khoảng 1/3 tổng kim ngạch xuất khẩu khoảng 500 tỷ USD trong thời gian kể trên.

Đáng chú ý là Việt Nam xuất siêu sang Mỹ 10 tháng đạt 140,10 tỷ USD. Điều đó có nghĩa là thâm hụt thương mại của Mỹ với Việt Nam rất lớn.

Sự mất cân bằng thương mại này đã khiến nhiều chính trị gia Mỹ muốn đánh thuế cao hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam.

Các tập đoàn đa quốc gia, trong đó có Tesla và Samsung, đã phản đối việc áp thuế mới đối với Việt Nam, vốn là một trung tâm lắp ráp quan trọng các sản phẩm công nghiệp xuất khẩu ra thị trường quốc tế.

Các nhà sản xuất giày dép, hàng may mặc và hàng tiêu dùng cũng cảnh báo về những tác động của thuế bổ sung.

Trong khi đó, các nhà sản xuất Mỹ trong lĩnh vực thép, thủy sản, ván ép, tấm pin năng lượng mặt trời và sản phẩm gỗ cáo buộc Việt Nam có các hoạt động thương mại không công bằng và kêu gọi áp thuế mới, theo các hồ sơ gửi USTR.

VIỆT NAM TRÁNH DỰA VÀO TRUNG QUỐC ĐỂ TINH CHẾ ĐẤT HIẾM, NGUYÊN LIỆU CHIẾN LƯỢC (Thu Hằng / RFI)

Việt Nam tránh dựa vào Trung Quốc để tinh chế đất hiếm, nguyên liệu chiến lược

Thu Hằng - RFI

Đăng ngày: 09/11/2026 - 12:07

https://www.rfi.fr/vi/t%E1%BA%A1p-ch%C3%AD/t%E1%BA%A1p-ch%C3%AD-vi%E1%BB%87t-nam/20261109-viet-nam-tranh-dua-vao-trung-quoc-de-tinh-che-dat-hiem-nguyen-lieu-chien-luoc

Hà Nội đang xem xét cho phép xuất khẩu 5 nhóm đất hiếm đã qua chế biến sâu nhằm gia tăng giá trị và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Với trữ lượng khoảng 3,5 triệu tấn đất hiếm, đứng thứ 6 thế giới, Việt Nam thu hút Hàn Quốc, Nhật Bản, Liên Hiệp Châu Âu về hợp tác đầu tư, chuyển giao công nghệ và khai thác trong bối cảnh Trung Quốc, quốc gia chiếm hơn 90% sản lượng đất hiếm tinh chế và nam châm toàn cầu, liên tục siết chặt xuất khẩu.

https://s.rfi.fr/media/display/03c9bffe-dbb4-11f1-b0a0-1beafce15fea/w:1024/p:16x9/AP3248480779535288.webp

Ảnh bìa: Neodymium-praseodymium (NdPr) được sử dụng để sản xuất các loại nam châm mạnh và hiệu quả - thành phần thiết yếu cho các công nghệ tiên tiến như xe điện và tua-bin gió. © AP / Business Wire

Đất hiếm (REE) gồm 17 nguyên tố hóa học (không thực sự hiếm trong tự nhiên nhưng khó khai thác, phân tách, tinh luyện) có vai trò quan trọng trong công nghiệp công nghệ cao, từ điện tử tiêu dùng, xe điện đến quốc phòng. Trong Đề xuất danh mục 17 khoáng sản chiến lược được phép xuất khẩu, được trang Xây dựng Chính sách đăng ngày 08/10/2026,Việt Nam quy định đất hiếm phải “chế biến sâu đến một trong các sản phẩm sau : oxide riêng rẽ của các nguyên tố đất hiếm ; kim loại đất hiếm ; hợp kim đất hiếm ; bột hợp kim đất hiếm ; nam châm vĩnh cửu đất hiếm”. Wolfram cũng phải “qua hóa luyện, tinh sạch, chuyển hóa tạo amoni paratungstat (APT) hoặc wolfram oxide” trước khi xuất khẩu…

Định hướng này phù hợp với mục tiêu “đến năm 2030, Việt Nam làm chủ một số công nghệ chế biến sâu đất hiếm, vật liệu bán dẫn”. Một số doanh nghiệp như Shin-Etsu của Nhật Bản, cùng với SGI và LS của Hàn Quốc đang tham gia phát triển năng lực chế biến sâu đất hiếm tại Việt Nam. Liên Hiệp Châu Âu cũng tìm cách thúc đẩy hợp tác về wolfram, đất hiếm và antimon thông qua hỗ trợ tài chính, công nghệ, khảo sát tài nguyên, bảo hiểm tín dụng xuất khẩu… Tập đoàn Mỹ Elmet ký thỏa thuận hợp tác chiến lược về đầu tư và thu mua wolfram với Masan High-Tech Materials.

Đọc thêm :

Liên Âu tìm nguồn cung ứng khoáng sản thiết yếu từ Việt Nam để bớt phụ thuộc Trung Quốc

Có thể thấy Trung Quốc chưa xuất hiện nổi bật trong những dự án hợp tác này. Để hiểu lý do tại sao, RFI Tiếng Việt phỏng vấn phó giáo sư địa-chính trị Laurent Gédéon, Đại học Công Giáo Lyon (Université catholique de Lyon), nhà nghiên cứu tại Viện Đông Á - IAO thuộc, Trường Sư phạm Lyon (Ecole normale supérieure de Lyon).

RFI : Liệu Việt Nam có thể thực sự tận dụng chiến lược “Trung Quốc+1” để nâng cấp vị trí trong chuỗi giá trị toàn cầu nếu vẫn phụ thuộc đáng kể vào Trung Quốc về đầu vào chiến lược ?

PGS Laurent Gédéon : Trước tiên cần nhắc lại rằng chiến lược “Trung Quốc+1” là mô hình đa dạng hóa chuỗi cung ứng sản xuất, trong đó các doanh nghiệp bổ sung ít nhất một quốc gia khác vào cơ sở hiện có ở Trung Quốc. Mục tiêu của chiến lược này là tránh phụ thuộc vào một quốc gia duy nhất, trong trường hợp này là Trung Quốc, để tìm nguồn cung ứng hoặc sản xuất và tăng khả năng phục hồi của doanh nghiệp trước những biến động hoặc những thay đổi địa-chính trị.

Không thể phủ nhận rằng Việt Nam được hưởng lợi từ chiến lược này bởi vì Việt Nam là một trong những điểm đến hàng đầu của “Trung Quốc+1” vì nhiều lý do, như vị trí địa lý gần Trung Quốc, chi phí lao động cạnh tranh và Hà Nội có nhiều hiệp định thương mại tự do đã ký với các quốc gia hoặc nhóm quốc gia khác nhau.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng sự phụ thuộc đáng kể vào Trung Quốc về nguồn cung nguyên vật liệu chiến lược và linh kiện trung gian đang trở thành rào cản đối với Việt Nam trong việc nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Trên thực tế, rất nhiều nhà máy tại Việt Nam vẫn phải nhập khẩu linh kiện điện tử, vải và nguyên liệu thô từ Trung Quốc để phục vụ cho công đoạn lắp ráp cuối cùng. Tình trạng phụ thuộc này tiềm ẩn hai yếu tố rủi ro.

Đọc thêm :

Đất hiếm Việt Nam: Mỹ đánh giá trữ lượng thấp hơn nhiều so với dự báo trước đó

Thứ nhất, trong bối cảnh cạnh tranh kinh tế gay gắt giữa Trung Quốc với Liên Hiệp Châu Âu và đặc biệt là với Hoa Kỳ, việc Việt Nam nhập khẩu sản phẩm Trung Quốc, chỉ thực hiện một số thay đổi nhỏ, không có giá trị gia tăng thực sự, rồi xuất sang phương Tây, đặc biệt là Mỹ, có thể bị xem là hành vi né tránh thuế quan đối với sản phẩm Trung Quốc. Điều này có nguy cơ khiến Việt Nam phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt hải quan.

Rủi ro thứ hai liên quan đến khả năng dễ bị tổn thương trước các cú sốc. Nếu Trung Quốc đóng cửa biên giới hoặc hạn chế xuất khẩu linh kiện do một cuộc khủng hoảng y tế, như trường hợp Covid, hoặc bất ổn địa-chính trị, các nhà máy Việt Nam có thể nhanh chóng rơi vào tình trạng thiếu nguyên liệu để sản xuất.

Để tránh những hạn chế này, Việt Nam cần phát triển mô hình kinh tế theo hướng phát triển công nghệ cao. Việt Nam cần từng bước xây dựng một nền tảng công nghiệp cho phép chuyển đổi từ lắp ráp (ví dụ điện thoại thông minh) sang sản xuất chất bán dẫn, thậm chí là các công nghệ xanh, vốn là những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao. Bên cạnh đó, Việt Nam cần đa dạng hóa nguồn cung ứng thông qua việc thiết lập quan hệ đối tác chiến lược với các nước khác ngoài Trung Quốc (ví dụ Ấn Độ, Hàn Quốc, Nhật Bản) để bảo đảm nguồn nguyên liệu thay thế.

Tóm lại, chiến lược “Trung Quốc+1” mang lại nhiều cơ hội phát triển kinh tế, kỹ năng cho Việt Nam nhưng sự phụ thuộc vào Trung Quốc vẫn hạn chế tiềm năng tăng trưởng của Việt Nam. Để tiến xa hơn và tăng cường tự chủ công nghiệp, Hà Nội cần chuyển đổi từ một trung tâm lắp ráp đơn thuần thành một trung tâm sản xuất tích hợp.

RFI : Việt Nam có trữ lượng khoáng sản chiến lược và đất hiếm tương đối quan trọng nhưng tại sao vẫn chưa khai thác được thế mạnh này ?

Laurent Gédéon : Đúng, đây là một vấn đề đáng quan tâm bởi vì Việt Nam sở hữu một trong những nguồn tài nguyên địa chất lớn nhất hành tinh, với trữ lượng ước tính 3,5 triệu tấn oxide đất hiếm (đứng thứ 6 thế giới). Tuy nhiên, sản lượng khai thác vẫn nhỏ, chiếm chưa đến 1% toàn cầu. Khoảng cách này được giải thích thông qua ít nhất năm yếu tố, trong đó có yếu tố công nghệ, quy định và cơ cấu.

Lý do đầu tiên liên quan đến sự độc quyền công nghệ tinh luyện của Trung Quốc. Mặc dù việc khai thác quặng thô không gặp khó khăn nhưng quá trình tinh luyện và tách kim loại đòi hỏi kỹ thuật hóa học phức tạp. Trung Quốc nắm giữ gần như độc quyền công nghệ và bí quyết cần thiết để tinh chế các loại quặng này đến hơn 90%. Trong khi đó, Việt Nam còn thiếu các kỹ năng công nghiệp tiên tiến và cơ sở hạ tầng cần thiết cho quá trình tinh luyện. Vì vậy, Việt Nam vẫn gặp khó khăn trong việc chuyển đổi quặng thành nguyên liệu có giá trị cao phục vụ sản xuất pin xe điện hoặc chip điện tử.

Lý do thứ hai xuất phát từ chính sách cấm xuất khẩu đất hiếm thô chưa qua chế biến của Việt Nam. Nhằm tránh thất thoát và bán tháo tài nguyên với giá thấp, Hà Nội yêu cầu quá trình chế biến và tạo giá trị gia tăng phải được thực hiện trong nước theo chiến lược quốc gia được hoạch định sẵn. Tuy nhiên, chính sách này đã khiến một số nhà đầu tư nước ngoài e ngại.

Đọc thêm :

Chống tham nhũng và độc quyền công nghệ Trung Quốc: Hai hạn chế đối với khai thác đất hiếm Việt Nam

Lý do thứ ba liên quan đến các vụ bê bối tham nhũng trong ngành khai khoáng Việt Nam. Trong những năm gần đây, một số lãnh đạo doanh nghiệp khai khoáng lớn đã bị bắt vì liên quan đến khai thác trái phép, buôn lậu và gian lận khoảng sản. Những vụ việc này khiến chính phủ tạm ngừng cấp phép khai thác và quy trình đấu thầu các mỏ mới, do đó làm tê liệt các dự án liên doanh với các công ty phương Tây hoặc Nhật Bản.

Lý do thứ tư liên quan đến tác động tiêu cực về môi trường và xã hội. Quá trình khai thác, tinh luyện đất hiếm đòi hỏi sử dụng lượng lớn axit và tạo ra chất thải gây ô nhiễm nghiêm trọng. Chính quyền Việt Nam đã tính đến hạn chế này, bởi vì các mỏ đất hiếm chủ yếu nằm ở khu vực vùng núi và nông thôn Tây Bắc.

Lý do thứ năm xuất phát từ sự thiếu ổn định và nhất quán trong khung pháp lý về khoáng sản và địa chất. Những thay đổi thường xuyên cùng sự thiếu rõ ràng về thuế, quyền sở hữu tài sản và chuyển giao công nghệ đã làm nản lòng các nhà đầu tư nước ngoài tiềm năng.

RFI : Như đã đề cập ở trên, Trung Quốc đi đầu trong lĩnh vực khai thác và chế biển đất hiếm. Tại sao Việt Nam lại ưu tiên kêu gọi sự hợp tác từ các nước phương Tây thay vì Trung Quốc ? Trên thực tế, gần đây, một tập đoàn Mỹ đã mua cổ phần của Masan High-Tech Materials. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ từ Úc trong việc khai thác và phát triển các loại khoáng sản chiến lược, đặc biệt là đất hiếm.

Laurent Gédéon : Không thể phủ nhận rằng việc Việt Nam lựa chọn hợp tác với các đối tác phương Tây là một quyết định chiến lược có chủ đích. Điều này được thể hiện qua việc tập đoàn Mỹ Elmet Group mua 4,99% cổ phần của Masan High-Tech Materials (MSR) với giá khoảng 125 triệu đô la. Theo tôi, có thể nêu một số lý do khiến Hà Nội từ chối giao phó tài nguyên cho Trung Quốc.

Nguyên nhân chủ yếu là Việt Nam muốn giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, quốc gia có quan hệ cạnh tranh địa-chính trị lâu đời với Việt Nam, đặc biệt tại Biển Đông. Giao phó việc khai thác và chế biến khoáng sản chiến lược cho Bắc Kinh sẽ đồng nghĩa với việc Hà Nội từ bỏ chủ quyền kinh tế, đồng thời làm gia tăng sự mất cân bằng quyền lực giữa hai nước.

Thách thức thứ hai là tiếp cận chuyên môn công nghệ. Nhìn chung, Trung Quốc không muốn chuyển giao công nghệ tinh luyện tiên tiến nhằm duy trì thế độc quyền trong lĩnh vực này. Khi hướng đến hợp tác với các đối tác phương Tây, Hà Nội hy vọng sẽ dễ dàng nhận lại được lợi ích dưới hình thức chia sẻ kỹ năng. Điển hình, hợp tác giữa hai tập đoàn Masan High-Tech Materials và Elmet vừa bảo đảm khả năng tiếp cận thị trường Bắc Mỹ cho wolfram của Việt Nam, vừa góp phần phát triển năng lực chế biến công nghiệp trong nước.

Đọc thêm l

Khai thác đất hiếm : Mặt trái của công nghệ chuyển đổi năng lượng

Lý do thứ ba xuất phát từ những biện động địa-chính trị toàn cầu, nổi bật là sự trỗi dậy của các cuộc xung đột cường độ cao giữa các quốc gia. Trong bối cảnh đó, các bên tìm cách bảo vệ ngành công nghiệp quốc phòng ở mức tối đa. Trung Quốc bị nhiều nước phương Tây coi là đối thủ cạnh tranh, thậm chí là kẻ thù tiềm tàng, cho nên họ chủ động tìm các chuỗi cung ứng thay thế, trong đó có Việt Nam. Xu hướng này mở ra cơ hội cho Hà Nội.

RFI Tiếng Việt xin chân thành cảm ơn phó giáo sư Laurent Gédéon, Đại học Công Giáo Lyon, nhà nghiên cứu tại Viện Đông Á, Trường Sư phạm Lyon.

https://s.rfi.fr/media/display/1ce8bc26-dbb2-11f1-838c-bf1914cabd52/w:1024/AP3750157117117972.webp

Khối lượng đất hiếm cần thiết cho mỗi loại vũ khí. Ảnh minh họa về sự phụ thuộc của Hoa Kỳ vào đất hiếm trong lĩnh vực quốc phòng, ngày 14/05/2026. © AP

---------------------------

Các nội dung liên quan

Úc giúp Việt Nam phát triển công nghệ chiến lược

Audio contentPodcast

Việt Nam

Tạp chí Việt Nam9 phút

Việt Nam : Nhen nhóm tham vọng vào tốp đầu các nước sản xuất đất hiếm

VIỆT NAM - ĐẤT HIẾM

Việt Nam

Khai thác đất hiếm và những nguy cơ về môi trường

Audio contentPodcast

Việt Nam

Tạp chí Việt Nam11 phút

PHỎNG VẤN SƯ THÍCH PHÁP HÒA : ĐỂ KHÔNG KHỔ ĐAU TRƯỚC VÔ THƯỜNG (BBC News Tiếng Việt)

Phỏng vấn sư Thích Pháp Hòa: Để không khổ đau trước vô thường

BBC News Tiếng Việt

9 tháng 11 năm 2026

https://www.bbc.com/vietnamese/articles/ck62y23xpyzyo

Thượng tọa Thích Pháp Hòa, một nhà sư nổi tiếng trong đại chúng Việt Nam, nhất là cộng đồng Phật tử, đang có chuyến hoằng pháp ở Thái Lan và Hong Kong.

Nhân dịp này, BBC News Tiếng Việt đã có cuộc phỏng vấn độc quyền với nhà sư về chủ đề giữ tâm bình an trong cuộc sống đang bất ổn và thay đổi chóng mặt như hiện nay.

https://ichef.bbci.co.uk/ace/ws/800/cpsprodpb/5425/live/abce6480-dc3a-11f1-b441-2b33b063138f.jpg.webp

Thượng tọa Thích Pháp Hòa,

Đây cũng là thời điểm nhân loại chứng kiến sự phát triển thần tốc của nhiều công nghệ mới, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), điều vừa đem đến cơ hội nhưng cũng tạo ra muôn vàn rủi ro.

Cùng với đó, làn sóng sa thải, cắt giảm nhân sự quy mô lớn cũng không còn là chuyện hiếm trong thời gian gần đây, trong đó việc cắt giảm chi phí và áp dụng AI được cho là hai nguyên nhân chính.

"Chúng ta không thể dừng lại cơn sóng, nhưng có thể tập đi cùng cơn sóng, chứ không còn cách nào khác," vị tu sĩ nói với BBC, nhấn mạnh thế giới luôn biến động về chính trị, kinh tế.

Ông nói thêm rằng một trong những điều khiến con người ngày nay đánh mất bình an là "nuối tiếc quá khứ, lo lắng tương lai và lãng quên hiện tại", và rằng con người nên quay về hiện tại để nhận diện hoàn cảnh, môi trường xung quanh mình đang thực sự ra sao để có thể nhẹ nhàng sống cùng điều đó.

Với việc chánh niệm không phải là điều có thể dễ dàng đạt được một sớm một chiều, Thượng tọa Thích Pháp Hòa nói mỗi người đều có thể bắt đầu từ việc thay đổi dần dần cách mình tiếp nhận mọi chuyện xảy đến.

"Sự tu tập không nằm ở cái chuông, cái mõ, mà là cách nhìn của mình về cuộc sống."

"Mình hẹn với một người nhưng người đó không đến được thì hãy cứ nhẹ nhàng suy nghĩ rằng người ấy bận chứ không phải người ta thù ghét gì mình," ông đưa ra ví dụ.

Nếu đến quán ăn mà không có món mình muốn thì cứ nhẹ nhàng chấp nhận ăn món khác để vừa làm mình thấy thoải mái vừa không khiến người bán phải khó xử, ông dẫn ví dụ khác.

Trước việc nhiều người trung niên hiện nay mất việc và khó tìm lại công việc tương đương, dẫn đến khủng hoảng, nhà sư cho rằng điều quan trọng là chấp nhận quy luật vô thường và tái định hình cuộc sống phù hợp với hoàn cảnh mới.

Tuổi tác, sức khỏe, năng lực và môi trường sống đều thay đổi theo thời gian, vì vậy công việc và cách sống cũng cần được điều chỉnh tương ứng để phù hợp hơn với khả năng hiện tại, sư Thích Pháp Hòa nói.

Nhiều người dự buổi pháp thoại ở thủ đô Bangkok, Thái Lan vào chiều tối 6/11 chia sẻ với BBC rằng việc nghe pháp "Thầy Pháp Hòa", cách gọi trìu mến mà nhiều người dành cho nhà sư, đã phần nào giúp họ vượt qua những thời điểm khó khăn.

"Có nhiều chuyện xảy ra khiến tâm tôi không được ổn, nên tôi muốn nghe thầy giảng thêm về cuộc sống này và cũng để thấu hiểu hơn về con người," Phật tử Trần Thanh Danh từ TP HCM nói với BBC.

Bên cạnh đó, các nỗi đau, mất mát lớn, chẳng hạn như khi người thân qua đời, là một trong những lý do nhiều người tìm đến Phật giáo để mong được giải thoát.

Trả lời BBC về vấn đề này, nhà sư nhấn mạnh rằng vô thường là bản chất không thể tránh khỏi của cuộc sống. Sự ra đi của người thân là điều tất yếu mà ai cũng phải đối diện, nên hãy hết lòng thương yêu để "lỡ mai này người đó theo cái vận của vô thường thì mình cũng không quá khổ đau".

Ông cũng chia sẻ góc nhìn của Phật giáo để người trẻ có thể đón nhận điều này nhẹ nhàng hơn:

"Sâu sắc hơn, mình thấy rằng cha mẹ vẫn đang ở trong cơ thể của mình. Dòng máu của cha mẹ, lời dạy, nụ cười, tiếng nói tất cả đều đang ở trong tâm thức của mình. Nếu mình sống đẹp như lời cha mẹ, thì cha mẹ đang có mặt với mình và đi với mình trên mọi ngõ của cuộc đời."

Thượng tọa Thích Pháp Hòa sinh năm 1974 tại Cần Thơ, Việt Nam. Năm 12 tuổi, ông cùng gia đình định cư tại Canada.

Ông xuất gia lúc 15 tuổi. Năm 1994, ở tuổi 20, ông thọ giới Tỳ kheo tại Làng Mai, Pháp dưới sự hướng dẫn của Thiền sư Thích Nhất Hạnh.

Tại Canada, ông đảm nhiệm vai trò trụ trì Tu viện Trúc Lâm từ năm 2006 và Trung tâm Thiền học Tây Thiên từ năm 2007.

Ông được nhiều Phật tử trong và ngoài nước biết đến qua các bài giảng và pháp thoại vừa sâu sắc vừa dí dỏm về những vấn đề gắn liền với đời sống thường nhật như gia đình, tình yêu, các mối quan hệ xã hội và thực hành chánh niệm.

Các bài thuyết giảng của ông thường sử dụng ngôn ngữ gần gũi, kết hợp giữa giáo lý Phật giáo và các câu chuyện đời thường nhằm giúp người nghe dễ tiếp cận và ứng dụng vào cuộc sống.

Một số kênh YouTube do các Phật tử mến mộ ông lập ra thu hút từ vài trăm ngàn cho đến gần hai triệu người theo dõi.

Theo ban tổ chức, đã có hơn 2.200 người đến dự khán buổi pháp thoại hôm 6/11 ở Bangkok. Những người BBC phỏng vấn đến từ mọi miền Việt Nam, thậm chí có cả người gốc Việt sống ở các nước lân cận như Malaysia đến dự.

Nghệ sĩ Ưu tú Kim Tử Long cũng có mặt và góp giọng vào phần văn nghệ.

Một số đại lý du lịch từ Việt Nam như Vietravel, Vacationtravel, Nam Á Châu đã nhân dịp này tổ chức tour tham quan Thái Lan kết hợp dự buổi pháp thoại.

Mời quý vị theo dõi đầy đủ cuộc phỏng vấn độc quyền Thượng tọa Thích Pháp Hòa trên kênh YouTube của chúng tôi.

ĐẠI HỘI VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI LẦN THỨ 14 TẠI LITTLE SAIGON (Lâm Hoài Thạch / Người Việt)

Đại Hội Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại lần thứ 14 tại Little Saigon

Lâm Hoài Thạch/Người Việt

November 10, 2026 : 4:30 PM

https://www.nguoi-viet.com/little-saigon/dai-hoi-van-but-viet-nam-hai-ngoai-lan-thu-14-tai-little-saigon/

WESTMINSTER, California (NV) – Đại Hội Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại lần thứ 14 vừa diễn ra vào sáng Chủ Nhật, 8 Tháng Mười Một, do Hội Văn Bút Việt Nam Vùng Tây Nam Hoa Kỳ tổ chức tại White Palace Restaurant 1, Westminster.

https://cdn-ilfamaa.nitrocdn.com/SlXhVGxkUNiliInPBlclYnwXXmqdXvkE/assets/images/optimized/rev-92d1845/www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/11/DP-Van-But-Viet-Nam-1.jpg

Tân Ban Chấp Hành Hội Văn Bút Việt Nam Vùng Tây Nam Hoa Kỳ và Trung Ương. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Nhạc sĩ Cao Minh Hưng, tân chủ tịch hội, cho hay: “Theo thông lệ cứ ba năm, đại hội của Hội Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại (HVBVNHN) được tổ chức ở nhiều nơi tại Hoa Kỳ hay các quốc gia khác. Đây là lần thứ 14 đại hội được tổ chức tại Little Saigon, California. Tiền thân của hội là Hội Bút Việt, ra đời trước năm 1975 tại Việt Nam, do hai nhà văn Đỗ Đức Thu, Nhất Linh-Nguyễn Tường Tam, và nhiều nhà văn khác thành lập. Hội Bút Việt tạm thời ngưng hoạt động sau năm 1975. Sau đó, tại hải ngoại, một số hội viên của Hội Bút Việt họp nhau để thành lập HVBVNHN, và bầu chọn văn hữu Minh Đức Hoài Trinh làm chủ tịch đầu tiên.”

Bà Đình Duy Phương, cựu hội trưởng, nói trong diễn văn khai mạc: “Tổ chức này là nơi quy tụ những tâm hồn yêu nước, thương nòi. Qua đó, những người cầm bút vì tưởng nhớ quê hương đã sáng tác những tác phẩm văn chương Việt Nam trên xứ người qua bao thăng trầm theo thế sự đổi thay đã gìn giữ, bảo tồn nền văn hóa VNCH tại hải ngoại. Phát triển của HVBVNHN theo tôn chỉ của Văn Bút Quốc Tế (PEN International), do bà Dawson Scott sáng lập năm 1921, với ba mục tiêu chính là, quảng bá văn hóa, bảo vệ quyền tự do phát biểu, và tạo dựng những nhà văn trên thế giới. Hội viên Văn Bút Quốc Tế gồm những nhà văn nổi tiếng và có những người đã đoạt giải Nobel.”

https://cdn-ilfamaa.nitrocdn.com/SlXhVGxkUNiliInPBlclYnwXXmqdXvkE/assets/images/optimized/rev-92d1845/www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/11/DP-Van-But-Viet-Nam-2.jpg

Bà Đình Duy Phương, cựu hội trưởng Hội Văn Bút Việt Nam Vùng Tây Nam Hoa Kỳ, phát biểu. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Bà nói thêm: “Hội Bút Việt được chính thức thành lập từ Tháng Mười, 1957 qua Nghị Định số 111- BNV/NA/P5 của Bộ Nội Vụ VNCH. Hội gia nhập PEN International và được công nhận là hội viên tại Đại Hội Văn Bút Quốc Tế ở Tokyo, Nhật, vào Tháng Mười, 1957. Sau đó, hội đã liên tục hoạt động không ngưng nghỉ cho tới Tháng Tư, 1975. Trải qua bao năm ròng rã ấy, có biết bao nhiêu sinh hoạt của hội đã đóng góp vào công cuộc xây dựng và vun đắp nền văn hóa của miền Nam Việt Nam, mà nếu có thể ghi chép lại thì cũng gom được thành một tài liệu văn học hữu ích cho các thế hệ mai sau.”

Bà Cung Thị Lan, chủ tịch HVBVNHN, nói: “Với lòng yêu quý tiếng Việt và sự yêu thích văn hóa Việt trong thời VNCH, thì ít nhiều gì quý vị cũng đã biết về lịch sử của HVBVNHN là một tổ chức bất vụ lợi, là tổ chức duy nhất có tiếng nói trong PEN International. Chủ tịch đầu tiên của Hội Bút Việt là thi sĩ Vũ Hoàng Chương, người được đề cử giải Nobel Văn Học năm 1972.”

https://cdn-ilfamaa.nitrocdn.com/SlXhVGxkUNiliInPBlclYnwXXmqdXvkE/assets/images/optimized/rev-92d1845/www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/11/DP-Van-But-Viet-Nam-3.jpg

Bà Cung Thị Lan, chủ tịch Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại, phát biểu. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Bà nói thêm: “Sau biến cố cuối Tháng Tư, 1975, Hội Bút Việt cũng như các tổ chức hội đoàn của miền Nam Việt Nam đều bị chính quyền Cộng Sản hủy bỏ, nên các hội viên của hội bị giải tán và tan rã. Một số hội viên đã trốn thoát ra nước ngoài, trong khi các văn nghệ sĩ còn lại ở Việt Nam bị tra khảo và cầm tù. Sách báo và tác phẩm của miền Nam Việt Nam trước năm 1975 bị hủy bỏ và bị kết án là những văn hóa phẩm đồi trụy. Trong tình cảnh ấy, các văn thi nghệ sĩ, các nhà báo ly hương dù phải vất vả tìm kế sinh nhai, nhưng họ vẫn hết lòng dành dụm để gởi tiền và quà cứu giúp các bạn đồng nghiệp tại quê nhà.”

https://cdn-ilfamaa.nitrocdn.com/SlXhVGxkUNiliInPBlclYnwXXmqdXvkE/assets/images/optimized/rev-92d1845/www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/11/DP-Van-But-Viet-Nam-4.jpg

Các văn hữu nhận bằng khen của Dân Biểu Tiểu Bang California Trí Tạ. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Theo bà Lan cho biết, tại hải ngoại, các văn thi nghệ sĩ, điển hình là ký giả Trần Tam Hiệp, Luật Sư Trần Thanh Hiệp, thi sĩ Nguyên Sa… đã vận động tái thành lập HVBVNHN. Mặt khác, nữ sĩ Minh Đức Hoài Trinh đã không quản ngại khó khăn tìm cách đệ trình việc tái thành lập hội với PEN International trong đại hội lần thứ 43 lại Stockholm, Thụy Điển.

“Nữ sĩ Minh Đức Hoài Trinh đã đơn độc đến đại hội này đệ trình đơn tái thành lập HVBVNHN. Kết quả, 23 thuận và 23 không thuận. Đến PEN International lần thứ 44 tại Rio de Janeiro, Brazil, vào năm 1979, nữ sĩ Minh Đức Hoài Trinh cùng ký giả Trần Tam Hiệp đã vận động hành lang, và cuối cùng được chính thức công nhận là thành viên của tổ chức quốc tế này,” bà cho biết thêm.

https://cdn-ilfamaa.nitrocdn.com/SlXhVGxkUNiliInPBlclYnwXXmqdXvkE/assets/images/optimized/rev-92d1845/www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/11/DP-Van-But-Viet-Nam-5.jpg

Nhóm múa CLB Tình Nghệ Sĩ trình diễn tại Đại Hội Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Quan khách đến dự có Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn của Westminter, đại diện Dân Biểu Tiểu Bang California Trí Tạ (Địa Hạt 70), đại diện Giám Sát Viên Janet Nguyễn, và nhiều người khác.

Chương trình văn nghệ phụ diễn do ban văn nghệ Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ và các ban văn nghệ HVBVNHN của nhiều vùng khác trình diễn. [đ.d.]

Tuesday, November 10, 2026

TỪ BÊ BỐI ĐỜI TƯ CỦA CEO NVIDIA ĐẾN CUỘC ĐỐI ĐẦU CÔNG NGHỆ MỸ – TRUNG (Phan Minh / RFI)

Từ bê bối đời tư của CEO Nvidia đến cuộc đối đầu công nghệ Mỹ - Trung

Phan Minh - RFI

Đăng ngày: 10/11/2026 - 12:58

https://www.rfi.fr/vi/qu%E1%BB%91c-t%E1%BA%BF/20261110-t%E1%BB%AB-b%C3%AA-b%E1%BB%91i-%C4%91%E1%BB%9Di-t%C6%B0-c%E1%BB%A7a-ceo-nvidia-%C4%91%E1%BA%BFn-cu%E1%BB%99c-%C4%91%E1%BB%91i-%C4%91%E1%BA%A7u-c%C3%B4ng-ngh%E1%BB%87-m%E1%BB%B9-trung

Một vụ bê bối liên quan đến Jensen Huang, nhà sáng lập kiêm tổng giám đốc điều hành (CEO) Nvidia, đang gây chấn động giới công nghệ và chính trường Mỹ. Theo The New York Times và Financial Times, Jensen Huang bị cho là có quan hệ tình cảm với Alice Huang, một nữ doanh nhân từng giữ vị trí lãnh đạo tại công ty công nghệ Megaspeed International có trụ sở ở Singapore.

https://s.rfi.fr/media/display/b4afa9a4-d395-11f1-a15b-cfde22befba6/w:1024/p:16x9/2026-10-08T185243Z-1452147103-RC26ZNA9CW77-RTRMADP-3-USA-TRUMP.webp

Nhà sáng lập Nvidia Jensen Huang (T) và tổng thống Mỹ Donald Trump tại hội nghị thượng đỉnh "Kỷ nguyên vàng mới" (A New Golden Age) ở Washington, Hoa Kỳ, ngày 08/10/2026. © Reuters

Đáng chú ý là Alice Huang bị các cơ quan tình báo Mỹ nghi ngờ có liên hệ với bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc, tìm cách thu thập thông tin về Nvidia cũng như tác động đến lãnh đạo tập đoàn nhằm giúp Bắc Kinh tiếp cận những dòng chip AI tiên tiến của Mỹ. Hệ quả là hội đồng quản trị Nvidia, ngày 08/11/2026, thông báo mở điều tra độc lập nhắm vào Jensen Huang.

Đằng sau câu chuyện về đời tư này là một vấn đề lớn hơn nhiều : vị thế chiến lược của Nvidia trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu cũng như những lợi ích kinh tế, công nghệ và an ninh quốc gia mà cả Washington lẫn Bắc Kinh đều đặc biệt quan tâm.

Nvidia đóng vai trò gì trong cuộc đua AI ?

Được Jensen Huang thành lập vào năm 1993, Nvidia ban đầu là một công ty chuyên sản xuất chip và card đồ họa phục vụ ngành công nghiệp trò chơi điện tử. Tuy nhiên, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo trong những năm gần đây đã đưa doanh nghiệp Mỹ này lên một vị thế hoàn toàn khác, biến Nvidia thành một trong những tập đoàn công nghệ quyền lực nhất thế giới.

Sản phẩm làm nên sức mạnh của Nvidia là các bộ xử lý đồ họa GPU. Khác với những bộ xử lý thông thường, GPU có khả năng thực hiện đồng thời một lượng lớn phép tính, đáp ứng yêu cầu xử lý khổng lồ của các hệ thống AI hiện đại. Từ việc huấn luyện đến vận hành những mô hình như ChatGPT, công nghệ của Nvidia đều đóng vai trò thiết yếu.

Các GPU của Nvidia được liên kết thành những hệ thống gồm hàng nghìn bộ xử lý, đặt trong các trung tâm dữ liệu khổng lồ để cung cấp sức mạnh tính toán cần thiết cho các mô hình AI tiên tiến. Không chỉ sản xuất chip, Nvidia còn phát triển phần mềm và các hệ thống giúp những bộ xử lý này phối hợp hoạt động hiệu quả. Chính sự kết hợp giữa phần cứng và phần mềm đã mang lại cho công ty một lợi thế công nghệ đáng kể so với các đối thủ.

Tầm vóc của Nvidia được thể hiện rõ qua giá trị thị trường từng vượt ngưỡng 5.000 tỷ đô la, đưa công ty trở thành doanh nghiệp có vốn hóa lớn nhất thế giới. Jensen Huang, 63 tuổi, cũng nằm trong nhóm những người giàu nhất hành tinh với khối tài sản được Forbes ước tính hơn 162 tỷ đô la.

Do vậy, Nvidia không đơn thuần là một nhà sản xuất chip. Công ty đang nắm giữ một trong những nền tảng công nghệ quan trọng nhất của cuộc cách mạng AI, lĩnh vực có ảnh hưởng sâu rộng đến kinh tế, công nghiệp và cả quân sự.

Vì sao Nvidia trở thành mục tiêu chiến lược của Trung Quốc ?

Chính vị thế đặc biệt đó khiến Nvidia trở thành một nhân tố quan trọng trong cuộc cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc nhằm giành ưu thế trong lĩnh vực AI.

Đối với cả hai đại cường, việc sở hữu những bộ xử lý mạnh nhất không chỉ mang lại lợi thế cho các doanh nghiệp công nghệ, mà còn có ý nghĩa đối với an ninh quốc gia. AI ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực quân sự, khiến năng lực tính toán trở thành một yếu tố chiến lược.

Washington hiểu rõ tầm quan trọng này và đã áp dụng các biện pháp hạn chế xuất khẩu những dòng chip AI tiên tiến nhất của Mỹ sang Trung Quốc từ năm 2022. Mục tiêu là ngăn Bắc Kinh tiếp cận những công nghệ có thể giúp Hoa Lục nhanh chóng thu hẹp khoảng cách trong cuộc đua AI, đặc biệt là những công nghệ có khả năng phục vụ cả mục đích dân sự lẫn quân sự.

Về phần mình, Trung Quốc vừa tìm cách tiếp cận các dòng chip Mỹ mà ngành công nghiệp trong nước đang cần, vừa đẩy mạnh phát triển những công nghệ thay thế để giảm sự phụ thuộc vào Washington.

Trong bối cảnh đó, bất kỳ thông tin nào liên quan đến Nvidia đều có giá trị đặc biệt đối với Trung Quốc : từ định hướng phát triển công nghệ, chiến lược kinh doanh, các hợp đồng thương mại cho đến những mối quan hệ của Jensen Huang với chính quyền Mỹ.

Đáng chú ý, Jensen Huang không chỉ là người đứng đầu một tập đoàn có ảnh hưởng khổng lồ trên thị trường bán dẫn, mà còn có quan hệ gần gũi với tổng thống Mỹ Donald Trump và thường xuyên vận động chính quyền Washington nới lỏng các hạn chế xuất khẩu chip sang Hoa Lục. Ông từng có mặt trong đoàn doanh nhân tháp tùng nguyên thủ Mỹ trong chuyến công du Trung Quốc hồi tháng 05/2026.

Do đó, việc nắm được những tính toán và quan điểm của Jensen Huang có thể mang lại cho Bắc Kinh những thông tin đáng giá, không chỉ về Nvidia mà còn về chính sách công nghệ của Washington.

Điều gì ẩn sau nghi vấn tình báo và những thương vụ chip hàng tỷ đô la ?

Trong bối cảnh nhạy cảm đó, những thông tin do The New York Times và Financial Times công bố đã khiến vụ việc trở nên đặc biệt nghiêm trọng. Alice Huang, còn được biết đến với tên Huang Le, từng là nhà báo truyền hình tại Trung Quốc trước khi chuyển sang lĩnh vực kinh doanh. Bà không có quan hệ họ hàng với Jensen Huang, nhưng được cho là đã xây dựng mối quan hệ thân thiết với vị CEO Nvidia.

Theo những nghi vấn của tình báo Mỹ, nhiệm vụ của Alice Huang có thể bao gồm thu thập thông tin về Jensen Huang, chiến lược của Nvidia, đồng thời tìm cách tác động đến quan điểm của lãnh đạo tập đoàn đối với chính quyền Mỹ. Một mục tiêu được đặt ra là thúc đẩy Washington nới lỏng các hạn chế xuất khẩu chip tiên tiến sang Trung Quốc.

Một chi tiết khiến vụ việc càng thu hút sự chú ý là hoạt động kinh doanh của Megaspeed. Công ty này có trụ sở tại Singapore, chuyên xây dựng các trung tâm dữ liệu AI tại Đông Nam Á và cung cấp năng lực tính toán cho các khách hàng, trong đó có Alibaba, tập đoàn Internet lớn của Trung Quốc.

Theo các thông tin được công bố, từ tháng 06/2024 đến tháng 02/2026, một công ty con của Megaspeed tại Malaysia đã mua ít nhất 4,8 tỷ đô la thiết bị tích hợp chip Nvidia. Cơ quan điều tra Mỹ đang tìm hiểu liệu số thiết bị này có bị chuyển tiếp đến các khách hàng Trung Quốc, qua đó vi phạm những quy định hạn chế xuất khẩu của Washington.

Megaspeed vốn đã bị liệt vào danh sách điều tra liên bang từ năm 2024 vì nghi vấn tìm cách né tránh các quy định nói trên. Nếu những nghi vấn này được xác nhận, vụ việc sẽ không còn đơn thuần là vấn đề quan hệ cá nhân, mà có thể trở thành một diễn biến đáng chú ý trong cuộc cạnh tranh công nghệ và tình báo giữa hai nước.

Washington điều tra đến đâu, Bắc Kinh phản ứng thế nào ?

Mức độ nghiêm trọng của vụ việc được thể hiện qua việc Quốc Hội Mỹ đã nhanh chóng nhập cuộc. Giới lãnh đạo các ủy ban thuộc Hạ Viện bày tỏ quan ngại sâu sắc về nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh quốc gia và muốn Jensen Huang giải trình kín trước Quốc Hội vào ngày 18/11.

Thượng nghị sĩ thuộc đảng Dân Chủ Chris Coons cũng tuyên bố sẽ thúc đẩy một cuộc điều tra nhằm làm rõ mối quan hệ giữa chính quyền Trump, các hoạt động tình báo Trung Quốc và những tỷ phú trong lĩnh vực AI. Trong khi đó, hội đồng quản trị Nvidia đã thành lập một ủy ban gồm các thành viên độc lập, có sự hỗ trợ của luật sư bên ngoài, để tiến hành điều tra. Jensen Huang tuyên bố hoàn toàn ủng hộ cuộc điều tra và cam kết hợp tác.

Về phía Nvidia, tập đoàn khẳng định chưa có lý do để tin rằng an ninh quốc gia Mỹ hay các bí mật công nghệ của công ty đã bị xâm phạm. Nvidia cũng cho biết đã kiểm tra các lô chip bán cho Megaspeed, nhưng không tìm thấy bằng chứng về việc chuyển giao trái phép sang Trung Quốc. Nvidia nhấn mạnh những tương tác giữa Jensen Huang và Alice Huang không có gì bất thường, đồng thời khẳng định khách hàng tại châu Á chỉ tiếp cận những thông tin thông thường, không phải bí mật công nghiệp nhạy cảm.

Tổng thống Donald Trump cũng lên tiếng bảo vệ Jensen Huang, gọi ông là một doanh nhân xuất sắc và đáng tin cậy, đồng thời khẳng định vẫn muốn CEO Nvidia tham gia chuyến thăm Trung Quốc sắp tới. Bộ Ngoại Giao Trung Quốc cũng bác bỏ những cáo buộc nói trên, gọi đây là những suy đoán vô căn cứ nhằm bôi nhọ hình ảnh Bắc Kinh.

Ở thời điểm hiện tại, chưa có bằng chứng công khai cho thấy Jensen Huang được biết về một chiến dịch tình báo tiềm tàng hay cố ý hợp tác với chính quyền Trung Quốc. Dù vậy, vụ việc đã phơi bày rõ tầm quan trọng đặc biệt của Nvidia trong cuộc đối đầu công nghệ Mỹ - Trung. Trong bối cảnh những con chip của một doanh nghiệp có thể quyết định năng lực phát triển AI, ảnh hưởng đến lợi thế quân sự và trở thành công cụ cạnh tranh giữa các cường quốc, người đứng đầu doanh nghiệp ấy đương nhiên không còn chỉ là một nhân vật trong giới kinh doanh. Jensen Huang và Nvidia đã trở thành những nhân tố có ý nghĩa chiến lược trong cuộc đua quyền lực toàn cầu.

Nguồn : L’Express, Le Figaro, 20 Minutes, RTBF

------------------------------

Các nội dung liên quan

Nvidia mở điều tra nội bộ nhắm vào lãnh đạo tập đoàn sau cáo buộc gián điệp

JENSEN HUANG : TỪ NGƯỜI HÙNG AI CỦA MỸ ĐẾN TÂM ĐIỂM BÊ BỐI TÌNH ÁI và NGHI ÁN GIÁN ĐIỆP TRUNG QUỐC (Trung Ngôn / Tiếng Dân)

Jensen Huang: Từ người hùng AI của Mỹ đến tâm điểm bê bối tình ái và nghi án gián điệp Trung Quốc

Trung Ngôn / Tiếng Dân

09/11/2026

https://baotiengdan.com/2026/11/09/jensen-huang-tu-nguoi-hung-ai-cua-my-den-tam-diem-be-boi-tinh-ai-va-nghi-an-gian-diep-trung-quoc/

Vụ bê bối liên quan đến Jensen Huang, nhà sáng lập kiêm Tổng giám đốc điều hành (CEO) Nvidia, đang gây chấn động giới công nghệ, tài chính và chính trường Mỹ. Sự kiện này không chỉ đơn thuần là câu chuyện một tỷ phú công nghệ ngoại tình, sự việc còn đặt ra những câu hỏi nghiêm trọng về an ninh quốc gia, hoạt động tình báo Trung Quốc và nguy cơ một trong những công ty chiến lược nhất của Mỹ trở thành mục tiêu xâm nhập từ bên ngoài.

Theo loạt bài điều tra của báo New York Times, cơ quan tình báo Mỹ tin rằng Alice Huang, một nữ doanh nhân Trung Quốc có quan hệ thân thiết với Jensen Huang, thực chất là người được Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc (MSS) tuyển mộ để thu thập thông tin về vị CEO quyền lực của Nvidia.

https://baotiengdan.com/wp-content/uploads/2026/11/1-4.webp

CEO Nvidia Jensen Huang và bà Alice Huang, được cho là gián điệp của Trung Quốc.

Từ quan hệ kinh doanh đến nghi vấn gián điệp

Câu chuyện bắt đầu từ một cuộc điều tra của chính phủ Mỹ đối với Megaspeed International, một công ty trung tâm dữ liệu có trụ sở tại Singapore, do Alice Huang từng giữ vai trò điều hành cấp cao.

Megaspeed là khách hàng lớn của Nvidia, chuyên thuê và cung cấp năng lực tính toán sử dụng các bộ xử lý đồ họa tiên tiến của công ty này cho khách hàng. Theo New York Times, trong khoảng hai năm, Megaspeed đã mua hơn 4,8 tỷ USD chip Nvidia.

Điều khiến giới chức Mỹ đặc biệt quan tâm là những nghi vấn công ty này có liên quan đến việc chuyển các loại chip AI tiên tiến bị hạn chế xuất khẩu sang Trung Quốc. Đây là vấn đề nhạy cảm vì Washington đang tìm cách ngăn Bắc Kinh tiếp cận những công nghệ bán dẫn có ý nghĩa chiến lược đối với cuộc cạnh tranh trí tuệ nhân tạo (AI).

Trong quá trình điều tra Megaspeed, các cơ quan tình báo Mỹ bắt đầu theo dõi Alice Huang. Những thông tin thu thập được đã khiến giới chức đi đến nhận định rằng Alice không đơn thuần là một nữ doanh nhân hoạt động trong lĩnh vực công nghệ, mà còn là một tài sản tình báo của Trung Quốc.

Theo những người được tiếp cận thông tin tình báo mà New York Times dẫn lại, Alice Huang được MSS tuyển mộ nhằm thu thập thông tin về Jensen Huang, đồng thời tìm cách tác động đến quan điểm của ông về việc bán các loại chip AI tiên tiến cho những doanh nghiệp Trung Quốc.

Nghi vấn càng trở nên nghiêm trọng khi hoạt động giám sát của Mỹ phát hiện Alice Huang có liên lạc với một công dân Mỹ được xác định là Jensen Huang. Các quan chức nắm thông tin tình báo cho biết, họ tin chắc mối quan hệ giữa hai người không chỉ dừng lại ở công việc kinh doanh mà mang tính chất tình cảm.

Mối quan hệ ngoài luồng bị phanh phui

Ban đầu, cả Nvidia lẫn ông chủ Jensen Huang đều tìm cách mô tả mối quan hệ với Alice Huang như những giao dịch và tiếp xúc kinh doanh bình thường.

Trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg hồi tháng 10, Jensen Huang khẳng định những lần tiếp xúc với Alice Huang đều liên quan đến Megaspeed, hoàn toàn bình thường và không có gì bất thường.

Tuy nhiên, những thông tin tình báo mà New York Times công bố đã khiến lời giải thích này trở nên khó đứng vững.

Ngày 8/11/2026, Jensen Huang chính thức thừa nhận đã không chung thủy với vợ. Trong thư gửi nhân viên Nvidia, ông viết rằng, hành động của mình đã làm tổn thương vợ và các con, đồng thời gửi lời xin lỗi sâu sắc đến gia đình.

Ông viết: “Tôi đã không chung thủy với vợ mình. Hành động của tôi đã làm tổn thương bà ấy và các con. Không có lời biện minh nào cho những gì tôi đã làm“.

Jensen Huang cũng nhận toàn bộ trách nhiệm về những tổn thương gây ra cho gia đình và thừa nhận mình đã phụ lòng tin của các đồng nghiệp, ban lãnh đạo và cổ đông Nvidia.

Dù không nêu đích danh người phụ nữ trong bức thư, những thông tin từ cuộc điều tra của New York Times xác định, Alice Huang chính là nhân vật đứng giữa vụ bê bối.

Điều đáng chú ý là Jensen Huang đã kết hôn với vợ là bà Lori Huang từ năm 1985. Hai người quen nhau khi còn là sinh viên ngành kỹ thuật tại Đại học Oregon State. Trong nhiều năm, ông thường nhắc đến vợ như người đã hy sinh và hỗ trợ mình xây dựng Nvidia từ một công ty khởi nghiệp trở thành đế chế công nghệ hàng đầu thế giới.

Washington đã biết chuyện từ trước?

Một trong những chi tiết đáng chú ý nhất trong cuộc điều tra của New York Times là chính quyền Mỹ dường như đã biết về nguy cơ này từ khá lâu. Theo bài báo, Tổng thống Donald Trump đã được thông báo khoảng một năm trước rằng, cộng đồng tình báo Mỹ đang giám sát điện tử Alice Huang.

Đến mùa xuân năm 2026, Ngoại trưởng Marco Rubio giám sát việc soạn thảo một bản ghi nhớ tuyệt mật, trình bày những thông tin tình báo cho thấy Alice Huang được Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc tuyển mộ để tiếp cận Jensen Huang. Bản ghi nhớ này được lưu hành trong giới chức cấp cao chính quyền Trump không lâu trước chuyến công du Trung Quốc của ông.

Thông tin này đặt ra câu hỏi: Nếu chính phủ Mỹ đã biết một nhân vật có quan hệ tình cảm với CEO Nvidia bị nghi là điệp viên Trung Quốc, tại sao sự việc không được xử lý sớm hơn? Jensen Huang có được cảnh báo hay không? Và liệu những thông tin nhạy cảm nào đã có thể lọt vào tay Bắc Kinh?

Đây không chỉ là vấn đề đời tư của một tỷ phú. Nvidia hiện giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong cuộc cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc. Những con chip của công ty là nền tảng cho các hệ thống AI tiên tiến, từ trung tâm dữ liệu, nghiên cứu khoa học đến các ứng dụng quân sự và an ninh.

Nếu một chiến dịch tình báo thật sự đã nhắm vào người đứng đầu Nvidia, hậu quả tiềm tàng có thể vượt xa phạm vi một vụ ngoại tình.

Nvidia mở cuộc điều tra độc lập

Ngày 8/11, hội đồng quản trị Nvidia thông báo mở cuộc điều tra độc lập về những lo ngại liên quan đến khả năng Jensen Huang trở thành mục tiêu của một chiến dịch tình báo nước ngoài. Cuộc điều tra sẽ do một ủy ban gồm các thành viên hội đồng quản trị độc lập giám sát, với sự hỗ trợ của luật sư bên ngoài.

Tuy nhiên, hội đồng quản trị cũng nhấn mạnh rằng hiện chưa có lý do để tin rằng bí mật của Nvidia hoặc an ninh quốc gia Mỹ đã bị xâm phạm. Jensen Huang vẫn tiếp tục giữ chức CEO và cam kết hợp tác đầy đủ với cuộc điều tra.

Vụ việc cũng thu hút sự quan tâm của Quốc hội Mỹ. Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren từng yêu cầu Jensen Huang và hội đồng quản trị Nvidia phải giải trình về mối quan hệ với nhân vật bị nghi là gián điệp Trung Quốc.

Trong khi đó, Trung Quốc [dĩ nhiên] bác bỏ cáo buộc. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố những cáo buộc gián điệp không có căn cứ và chỉ là hành động bôi nhọ Trung Quốc.

Một vụ bê bối có thể làm rung chuyển cả ngành công nghiệp AI

Jensen Huang, 63 tuổi, không phải là một CEO thông thường. Ông là người đồng sáng lập Nvidia năm 1993 và đưa công ty này trở thành một trong những tập đoàn có giá trị nhất thế giới nhờ sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo.

Ông cũng là nhân vật có ảnh hưởng đáng kể tại Washington, có quan hệ gần gũi với Donald Trump và từng tham gia các hoạt động ngoại giao, thương mại liên quan đến công nghệ Mỹ – Trung.

Do vậy, vụ bê bối hiện nay có thể tạo ra những hệ lụy lớn hơn rất nhiều so với những gì người ta thường thấy trong các vụ ngoại tình của giới tỷ phú.

Một mặt, đây là cú đánh mạnh vào hình ảnh cá nhân của người từng được xem như biểu tượng thành công của Thung lũng Silicon. Mặt khác, nó đặt Nvidia trước một bài kiểm tra nghiêm trọng về quản trị doanh nghiệp, bảo vệ thông tin và trách nhiệm đối với an ninh quốc gia.

Câu hỏi lớn nhất hiện nay không chỉ là Jensen Huang đã ngoại tình với ai, mà còn là liệu mối quan hệ đó có bị một cơ quan tình báo nước ngoài khai thác để tiếp cận những thông tin chiến lược của Mỹ hay không.

Cho đến nay, chưa có bằng chứng công khai xác nhận bí mật công nghệ của Nvidia đã bị đánh cắp hoặc Jensen Huang đã chủ động cung cấp thông tin cho Trung Quốc, những vấn đề này vẫn đang chờ kết quả điều tra.

Nhưng chỉ riêng việc CEO của một tập đoàn nắm giữ vị trí trung tâm trong cuộc đua AI toàn cầu, bị nghi trở thành mục tiêu của một chiến dịch tình báo Trung Quốc, cũng đủ khiến Hoa Kỳ phải báo động.

Và có lẽ đây mới là điều đáng sợ nhất của câu chuyện: Trong cuộc cạnh tranh quyền lực công nghệ giữa hai siêu cường, đôi khi con đường tiếp cận những bí mật chiến lược không nhất thiết phải bắt đầu từ phòng họp, phòng thí nghiệm hay những cuộc đàm phán thương mại. Nó có thể bắt đầu từ một mối quan hệ riêng tư mà người trong cuộc không ngờ, rằng mình đang bước vào một ván cờ tình báo quốc tế.

______

Nguồn:

– Báo New York Times ngày 30-10-2026: Nvidia chief seen as target of Chinese spy plot

– Báo New York Times ngày 7-11-2026: China’s top spy agency recruited woman who targeted Nvidia’s Jensen Huang –

– Báo New York Times ngày 9-11-2026: Nvidia investigating CEO Jensen Huang for relationship with possible Chinese spy

– Thư xin lỗi nhân viên của Jensen Huang, do Nvidia công bố và Thông báo của Hội đồng quản trị Nvidia về cuộc điều tra độc lập

***

Jensen Huang, Megaspeed và những góc khuất trong cuộc đua chip AI Trung Quốc

Hồ Như Ý / Tiếng Dân

10/11/2026

https://baotiengdan.com/2026/11/10/jensen-huang-megaspeed-va-nhung-goc-khuat-trong-cuoc-dua-chip-ai-trung-quoc/

Đầu tháng 6, dân trong giới đã biết drama giữa Jensen Huang và Alice Huang rồi. Đây cũng chẳng phải bí mật lớn gì trong giới xây dựng mô hình AI tính toán hiệu năng cao ở Trung Quốc.

Cả câu chuyện khá là cẩu huyết ngưu huyết, nhưng có thể khẳng định Jensen Huang là người tốt, đã bảo vệ phía nhà gái. Ít nhất, hiện tại cô này đang ở một nơi an toàn, còn ông này đứng ra nhận trách nhiệm.

https://baotiengdan.com/wp-content/uploads/2026/11/1-33.jpg

Ông Jensen Huang, CEO của Nvidia, ăn tối với cô tình nhân Alice Huang. Cô này được cho là gián điệp của Trung Quốc. Nguồn: Intagram

Chồng của Alice Huang là đối tác cũ của cô này.

Megaspeed – nơi Alice Huang từng làm việc – có thể coi là “Học viện quân sự Hoàng Phố” của giới xây dựng mô hình AI hiệu năng cao ở Trung Quốc. Những người ở đó sau này đã tản đi khắp nơi.

Tiền thân của Megaspeed là công ty game 7th Road Limited (第七大道). Các cổ đông chính đứng đằng sau phần lớn là những công ty game lớn, bao gồm Century Huatong (世纪华通) – đơn vị vận hành game “Huyền Thoại” (Mir2).

Phương thức hoạt động của Megaspeed là một thủ thuật khá phổ biến: Dùng các công ty vỏ bọc ở Đông Nam Á làm bàn đạp. Họ dùng pháp nhân Singapore để đặt hàng hợp lệ với Nvidia và nhận phân bổ định mức mua chip.

Megaspeed cũng chưa bao giờ giấu giếm mối quan hệ hợp tác tốt đẹp giữa mình và Nvidia. Họ trực tiếp treo logo hỗ trợ từ Nvidia trên trang web chính thức. Thiết bị sau đó được vận chuyển đến các trung tâm dữ liệu tự xây ở Malaysia và Indonesia, với tuyên bố đưa ra bên ngoài là công suất tính toán được sử dụng nội bộ tại địa phương hoặc cho thuê ra bên ngoài.

Các con chip này được chuyển tới Speedmatrix – công ty con được Megaspeed thành lập tại Malaysia vào đầu năm 2024. Về sau, khi phía Hoa Kỳ kiểm tra thì phát hiện một điểm nghi vấn lớn: Số lượng lớn máy chủ trong phòng máy ở Malaysia vẫn còn nguyên vẹn, chưa bóc hộp, không hề có dấu vết cắm điện hay triển khai vận hành.

Địa chỉ đăng ký của Speedmatrix nằm ở ngoại ô Kuala Lumpur, nhưng tại hiện trường lại không có ai làm việc. Sau vụ Megaspeed, Hoa Kỳ giãy chết cũng bắt đầu siết chặt mô hình “dùng danh nghĩa khách hàng lớn + vỏ bọc trung tâm dữ liệu Đông Nam Á”, và danh nghĩa NCP (Partner) truyền thống cũng không còn an toàn 100% nữa.

Nhưng dù thế nào đi nữa, năng lực tính toán của các hệ thống AI Trung Quốc vẫn sẽ tiếp tục phát triển.

Nhiều năm sau nhìn lại, biết đâu đây lại là sự kiện lịch sử làm thay đổi sự phát triển của ngành AI Trung Quốc cũng như toàn cầu.

_______

Bổ sung: Người chồng của Huang hiện đã bị tuyên án tù chung thân ở Trung Quốc vì tội buôn lậu GPU của Nvidia vào Trung Quốc. Megaspeed là NCP đầu tiên của Nvidia. Mục đích chính của Nvidia là thông qua việc hợp tác với công ty này để lách sự giám sát của chính phủ Hoa Kỳ, nhằm hợp tác với các ông lớn internet Trung Quốc.

Thực ra, cô gái đó cũng chỉ là công cụ để Jensen Huang duy trì sự hợp tác với các công ty Trung Quốc mà thôi.