THẾ GIỚI HÔM NAY : 04/08/2026
The Economist
Nguyễn Thị Kim Phụng, biên dịch
04/08/2026
https://nghiencuuquocte.org/2026/08/04/the-gioi-hom-nay-04-08-2026/
Các
bộ trưởng nội vụ EU sẽ tổ chức các cuộc đàm phán khẩn cấp trong hôm nay về vấn
đề an ninh biên giới. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen
kêu gọi “hành động thống nhất” về vấn đề này. Bà nói rằng việc hàng chục nghìn
người di cư vượt biên gần đây từ Maroc vào vùng lãnh thổ Ceuta của
Tây Ban Nha cho thấy “chúng ta phải làm nhiều hơn nữa để củng cố thêm biên giới
của mình.”
Palantir nâng dự báo
doanh thu hàng năm lên khoảng 8,15 tỷ USD sau khi báo cáo mức tăng trưởng “đáng
kinh ngạc” trong quý II. Công ty phần mềm này trước đó ước tính doanh thu đạt
khoảng 7,65 tỷ USD trong năm nay. Doanh thu hàng quý của Palantir đã tăng 93%
so với cùng kỳ năm ngoái, lên mức 1,94 tỷ USD, khi doanh số bán hàng cho chính
phủ và thương mại tăng tốc ở Mỹ. Lợi nhuận của hãng cũng tăng 55%, đạt 1,06 tỷ
USD.
Donald
Trump gọi Iran là
“giả dối không thể tin được” vì phủ nhận việc nước này đang đàm phán với Mỹ.
Ông khẳng định rằng các cuộc đàm phán đã được nối lại vào hôm qua, đồng thời mô
tả đây là “cơ hội cuối cùng” để Iran đạt được một thỏa thuận. Về phần mình,
Iran cho biết họ chỉ đang thảo luận về việc quản lý Eo biển Hormuz với Oman. Dù
vậy, thị trường Mỹ vẫn đồng loạt tăng điểm trước tin tức này.
Alibaba ra mắt
Qwen3.8-Max, mô hình AI lớn nhất từ trước đến nay của họ. Gã khổng lồ công nghệ
Trung Quốc khẳng định rằng nó tốt ngang ngửa với mô hình công khai mới nhất của Anthropic là
Fable 5. Tháng trước, Moonshot, một đối thủ đến từ Trung Quốc, cũng phát hành sản
phẩm mới nhất của mình, Kimi K3. Các mô hình AI của Trung Quốc sử dụng ít sức mạnh
điện toán hơn nhiều so với các đối thủ Mỹ, nhưng hiện tại năng lực của chúng đã
gần như tương đương. Hơn nữa, chi phí của chúng cũng thấp hơn đáng kể.
Hai
thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa ủng hộ việc đề cử Todd Blanche làm
Bộ trưởng Tư pháp Mỹ, vài ngày sau khi đe dọa sẽ rút lại sự ủng hộ của mình.
John Cornyn và Thom Tillis đã đảo ngược quan điểm sau khi Blanche chính thức hủy
bỏ một số phần trong thỏa thuận mà Bộ Tư pháp đã đạt được với Trump, bao gồm
các điều khoản về việc thành lập “Quỹ Chống Vũ khí hóa” trị giá 1,8 tỷ USD.
Blanche cũng làm rõ các giới hạn về quyền miễn trừ kiểm toán của Tổng thống.
Sau
gần một thập kỷ đánh giá an toàn, Cục Hàng không Liên bang Mỹ đã chứng nhận cho
phép máy bay 737 MAX-7 của Boeing được đưa vào sử dụng thương
mại. Nhà sản xuất máy bay này đã phải đối mặt với sự giám sát chặt chẽ của các
cơ quan quản lý sau hai vụ tai nạn chết người và nhiều trục trặc trong quá
trình sản xuất, tất cả đều liên quan đến các mẫu 737 MAX khác. Boeing cho biết
họ sẽ giao chiếc máy bay đầu tiên cho hãng hàng không Mỹ Southwest. Cổ phiếu của
Boeing đã tăng giá nhờ tin tức này.
Naoero, quốc gia nhỏ thứ ba
thế giới tính theo dân số, chính thức đổi tên. Chính phủ của hòn đảo Nam Thái
Bình Dương này cho biết tên gọi trước đây, Nauru, được sử dụng để giúp người nước
ngoài dễ đánh vần và phát âm hơn nhưng lại không phản ánh được “di sản,” “ngôn
ngữ,” cũng như “bản sắc” của họ. Naoero đang nối bước eSwatini, quốc gia đã từ
bỏ tên gọi thời thuộc địa là Swaziland vào năm 2018.
Con
số trong ngày: 12.000
tấn, là lượng việt quất xuất khẩu dự kiến của Zimbabwe trong năm nay, cao gấp
40 lần so với năm 2017.
TIÊU ĐIỂM
Liệu
SpaceX có tiếp tục bay cao?
Hôm
nay, SpaceX – công ty AI và tên lửa của Elon Musk – sẽ công bố báo cáo kết quả
kinh doanh đầu tiên kể từ khi lên sàn vào ngày 12/06 trong đợt IPO lớn nhất lịch
sử. Kể từ đó, công tác kỹ thuật của công ty đã diễn ra rất suôn sẻ. Chuyến bay
thử nghiệm gần đây nhất của Starship, một siêu tên lửa có thể tái sử dụng, đã
thành công rực rỡ: tầng thứ hai của tên lửa hạ cánh nhẹ nhàng xuống Ấn Độ Dương
vào ngày 24/07. Sự kiện này cung cấp các dữ liệu vô giá về hiệu suất của tấm chắn
nhiệt, một trong những yếu tố quan trọng nhất để đạt được khả năng tái sử dụng
nhanh chóng. Cả Starlink, dịch vụ internet vệ tinh là đơn vị duy nhất mang lại
lợi nhuận cho SpaceX, và những tham vọng về các trung tâm dữ liệu ngoài Trái Đất
của hãng đều phụ thuộc vào công nghệ của Starship.
Tuy
nhiên, sau đợt phấn khích ban đầu, các nhà đầu tư gần đây đã bớt hào hứng với
công ty. SpaceX vừa công bố các thỏa thuận với Google, Anthropic, và nhiều công
ty khác để cho họ thuê dung lượng trong các trung tâm dữ liệu hiện có của mình,
cộng thêm một hợp đồng trị giá 1,6 tỷ USD với Lực lượng Không gian Mỹ. Nhưng cổ
phiếu của hãng không còn cao ngất ngưởng nữa: hiện chúng đang giao dịch ở mức
khoảng 114 USD, thấp hơn nhiều so với mức giá IPO là 135 USD.
Israel
và Lebanon lại đàm phán
Hôm
nay, các phái viên từ Israel và Lebanon sẽ gặp nhau tại Rome cho vòng đàm phán
thứ bảy trong năm nay. Hồi tháng 6, họ đã nhất trí về một lệnh ngừng bắn và một
thỏa thuận cam kết quân đội Lebanon sẽ giải giáp vũ khí của Hezbollah, lực lượng
dân quân Shia do Iran hậu thuẫn. Đổi lại, Israel sẽ rút khỏi những vùng đất mà
họ chiếm đóng ở miền nam Lebanon. Tháng trước, Israel và Lebanon đã bắt đầu áp
dụng thỏa thuận ở hai “khu vực thí điểm.” Nhưng có thể sẽ cần một thời gian nữa
trước khi thỏa thuận này được triển khai đầy đủ. Hezbollah từ chối giao nộp vũ
khí, còn quân đội Lebanon thì chần chừ không dám đối đầu.
Israel
vẫn tiếp tục tiến hành các cuộc không kích nhắm vào lực lượng dân quân này, bất
chấp lệnh ngừng bắn trên danh nghĩa. Hàng trăm nghìn người Lebanon vẫn đang phải
tản cư. Những người trở về miền nam thường nhận ra nhà cửa của họ đã hư hại nặng
nề đến mức không thể ở lại. Bộ trưởng Quốc phòng Israel lớn tiếng khoe khoang
vào Chủ Nhật rằng quân đội của nước này đã san phẳng hai chục ngôi làng. Gần
như không có hy vọng tái thiết nào cho đến khi chiến tranh thực sự kết thúc.
Đảng
Dân chủ cạnh tranh tại Michigan
Một
chiến dịch bầu cử sơ bộ khốc liệt sẽ kết thúc vào hôm nay, khi các đảng viên
Dân chủ ở Michigan chọn ra ứng viên Thượng viện của họ. Sự kiện này là màn đối
đầu giữa Abdul El-Sayed, một người theo chủ nghĩa tiến bộ được Bernie Sanders
và Alexandria Ocasio-Cortez ủng hộ, với Haley Stevens, một nhân vật ôn hòa được
nhiều chính trị gia dòng chính ưa thích hơn. Tiến sĩ El-Sayed, một chuyên gia y
tế công đầy sức hút, ủng hộ chính sách chăm sóc sức khỏe toàn dân, và loại bỏ
viện trợ quân sự cho Israel. Trong khi đó, bà Stevens là một người trung thành
với đảng, tuy không quá hào nhoáng nhưng vẫn sở hữu bảng thành tích ấn tượng tại
Quốc hội.
Cuộc
đua này là biểu tượng cho cuộc đấu tranh cay đắng giữa những cái tên mới nổi và
giới tinh hoa truyền thống trong nội bộ đảng. Nhưng mức độ quan trọng lại đặc
biệt cao ở Michigan, tiểu bang đóng vai trò sống còn đối với hy vọng giành thế
đa số tại Thượng viện của Đảng Dân chủ. Người chiến thắng sau đó sẽ đối đầu với
Mike Rogers, một cựu nghị sĩ đã chuyển sang ủng hộ chủ nghĩa Trump. Các cuộc
thăm dò cho thấy kết quả bám đuổi rất sát sao, nhưng có phần nghiêng về Tiến sĩ
El-Sayed. Nếu cuộc đua được quyết định bởi việc ai là người dân túy hơn – một
danh hiệu mà cả hai ứng viên Dân chủ đều sẵn sàng đón nhận – thì El-Sayed cũng
có lợi thế ở khía cạnh đó.
Cơn
sốt sáp nhập mang lại các khoản thanh toán kỷ lục cho Phố Wall
Các
thương vụ siêu khủng đã quay trở lại. Kéo theo đó là những khoản phí khổng lồ.
Phần thưởng lớn nhất sẽ thuộc về Goldman Sachs, ngân hàng sẽ bỏ túi 110 triệu
USD nhờ tư vấn cho nhà sản xuất trò chơi điện tử Electronic Arts trong thương vụ
trị giá 55 tỷ USD để chuyển đổi thành công ty tư nhân. Giao dịch này – vụ mua lại
bằng vốn vay lớn nhất trong lịch sử – sẽ khép lại vào hôm nay. Những bên mua là
một liên minh bao gồm Quỹ Đầu tư Công của Ả Rập Saudi, Affinity Partners – công
ty đầu tư của Jared Kushner – và Silver Lake, một nhà đầu tư cổ phần tư nhân.
Thị
trường M&A của Mỹ đang bùng nổ. Theo công ty nghiên cứu Deal Point Data, tổng
giá trị của các thỏa thuận được công bố nhằm thâu tóm các công ty Mỹ giao dịch
công khai trong nửa đầu năm 2026 đã đạt mức cao nhất trong gần 20 năm qua. Tuy
nhiên, tính theo số lượng giao dịch, khoảng thời gian này chỉ xếp thứ năm trong
số các chu kỳ sáu tháng. Thương vụ lớn đồng nghĩa với những ngày trả lương hậu
hĩnh. Tính đến nay, chỉ có 16 vụ thâu tóm các công ty đại chúng Mỹ chi trả mức
phí từ 100 triệu USD trở lên cho một ngân hàng đơn lẻ. Một nửa trong số các
thương vụ đó đã diễn ra kể từ năm 2025.