THẾ GIỚI HÔM NAY : 19/10/2026
Nguyễn Thị Kim Phụng,
biên dịch
- Nghiên
Cứu Quốc Tế
19/10/2026
https://nghiencuuquocte.org/2026/10/19/the-gioi-hom-nay-19-10-2026/
.
Emmanuel Macron nói rằng công chúng Pháp cảm thấy “tức giận” và “xấu hổ”
sau khi người biểu tình và cảnh sát đụng độ tại các cuộc tuần hành trên cả nước.
Trong một bài phát biểu trước toàn dân, Tổng thống Pháp khẳng định không gì có
thể biện minh cho bạo lực, và những kẻ hôi của sẽ bị trừng trị. Cảnh sát hiện
đã bắt giữ gần 2.400 người. Các tòa nhà ở một số thành phố đã bị phóng hỏa, bao
gồm cả tòa thị chính ở Limoges. Tình trạng bất ổn diễn ra sau nhiều tuần học
sinh tổ chức biểu tình.
GDP của Trung Quốc trong quý III tăng 4,5% so với cùng kỳ năm ngoái, nhỉnh
hơn một chút so với mức 4,4% mà các nhà phân tích kỳ vọng. Doanh số bán lẻ
trong tháng 9 tăng 1,1% – cao hơn mức 0,4% của tháng 8. Những con số khả quan
hơn mong đợi này làm tăng khả năng Trung Quốc đạt được mục tiêu tăng trưởng
4,5-5% của chính phủ trong năm 2026. Chúng cũng giúp các nhà hoạch định chính
sách có thêm dư địa để tạm hoãn các biện pháp nới lỏng tài khóa.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho
biết Mỹ đã bắt đầu chia sẻ lại thông tin tình báo sau một thời gian tạm ngưng.
Ông cũng hy vọng gặp các đặc phái viên Mỹ trong tuần này để thảo luận về việc
chấm dứt chiến tranh với Nga. Các quan chức Mỹ phủ nhận việc từng cắt đứt hỗ trợ
tình báo. Trong khi đó, Ukraine đã tấn công một trạm xăng dầu và các địa điểm
công nghiệp khác ở St. Petersburg. Nga cũng tấn công các cơ sở điện lực trên khắp
Ukraine.
Donald Trump bày tỏ sự ủng hộ đối với Benjamin
Netanyahu trước thềm cuộc bầu cử của Israel trong tháng này. Tổng thống Mỹ
đã gọi Thủ tướng Israel là “Chiến binh Thủ tướng Vĩ đại” và ca ngợi vai trò của
ông trong việc phát động cuộc chiến với Iran. Tuy nhiên, công cụ theo dõi các
cuộc thăm dò của Economist cho thấy liên minh cánh hữu của vị thủ tướng
này có thể sẽ không đạt được đa số phiếu trong cuộc bầu cử vào ngày 27/10.
Mark Carney tiết lộ bốn người đã thiệt mạng
trong một vụ hỏa hoạn tại một căn cứ quân sự ở tỉnh Alberta của Canada.
Mười chín người khác đang trong tình trạng nguy kịch. Thủ tướng Canada gọi vụ
việc này là “một trong những thảm kịch tồi tệ nhất đối với lực lượng quân đội
trên đất Canada trong thời bình.” Gió lớn đã thổi bùng ngọn lửa bắt nguồn từ một
bãi cỏ trong một cuộc diễn tập huấn luyện “cường độ cao.”
Một chuyến bay của Austrian Airlines từ
Israel đến Vienna phải chuyển hướng sau một lời đe dọa không xác định.
Chiếc máy bay chở khoảng 50 hành khách đã hạ cánh xuống Sofia, thủ đô của
Bulgaria. Tháng trước, một phi công của Flydubai đã bị ngăn chặn khi cố lao chiếc
máy bay mà hắn ta đang điều khiển tới Tel Aviv xuống đất. Trong sự việc đó, các
hành khách đã cùng nhau khống chế tên phi công.
Anthropic dự
kiến dành 5% cổ phần của mình cho một “Quỹ Lợi ích Công cộng.” Công ty AI này
nói rằng quỹ mới sẽ theo đuổi “những cách tiếp cận táo bạo hơn” đối với các vấn
đề do trí tuệ nhân tạo gây ra, bao gồm tình trạng mất việc làm, cũng như đóng
góp vào các công việc hiện tại của công ty về an toàn AI. Động thái này diễn ra
ngay trước thềm đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tiềm năng,
có thể định giá Anthropic ở mức 2.000 tỷ USD.
Con số trong ngày: 50.000, là ước tính số người Israel xa xứ tại Mỹ dự kiến
sẽ quay về quê hương để bỏ phiếu trong cuộc bầu cử tháng này.
TIÊU ĐIỂM
Đảng Cộng hòa đối mặt với áp lực bầu cử giữa
nhiệm kỳ
Chỉ còn hơn hai tuần nữa, cuộc bầu cử giữa
nhiệm kỳ của Mỹ – sự kiện quyết định xem đảng nào sẽ nắm quyền kiểm soát Quốc hội
trong hai năm tới – sẽ diễn ra. Đảng Dân chủ có lý do để tự tin. Mô hình dự báo
của Economist cho thấy họ sẽ giành quyền kiểm soát Hạ viện. Đáng chú ý
hơn, mô hình này còn dự đoán đảng này có 3/5 cơ hội giành luôn quyền kiểm soát
Thượng viện.
Lý do rất đơn giản: Donald Trump đang mất
lòng dân ở mức lịch sử. Tỷ lệ ủng hộ ròng của ông gần đây đã chạm mức thấp kỷ lục
mới là -27, theo công cụ theo dõi các cuộc thăm dò YouGov của chúng tôi. Cử tri
đặc biệt lo ngại về tình trạng vật giá leo thang. Tỷ lệ lạm phát thường niên của
Mỹ vào tháng 9 là 3,7%, chủ yếu do chi phí năng lượng tăng cao. Việc Tổng thống
để mất lòng dân cũng đang ảnh hưởng tiêu cực đến các ứng viên của Đảng Cộng hòa
tại các bang vốn rất trung thành với đảng này như Alaska và Texas. Trong những
tuần gần đây, một số thành viên trong đảng đã kêu gọi giảm dần các mức thuế
quan của Trump và kết thúc cuộc chiến với Iran. Các nhà chiến lược của Đảng Cộng
hòa đang hy vọng một chiến dịch quảng cáo ồ ạt vào phút chót sẽ cải thiện cơ hội
của họ. Nhưng thời gian để thay đổi suy nghĩ của cử tri đang cạn dần.
Tiếng nói của châu Âu ở Trung Đông
Sau khi chứng kiến các cuộc biểu tình bạo lực
quét qua nước Pháp vào cuối tuần qua, Emmanuel Macron có lẽ sẽ thấy nhẹ nhõm
khi chuyển hướng chú ý sang chính sách đối ngoại. Hôm nay, Tổng thống Pháp sẽ bắt
đầu chuyến công du ba ngày tới Vùng Vịnh. Ông dự định thảo luận về các cách để
hạ nhiệt giá dầu, cũng như làm thế nào để khôi phục quyền tự do hàng hải ở Eo
biển Hormuz. Xuất khẩu dầu thô qua eo biển này đã bắt đầu phục hồi. Tuy nhiên,
các cuộc tấn công nhắm vào tàu bè vẫn tiếp diễn, và nhiều tàu chở dầu vẫn đang
mắc kẹt. Tháp tùng Macron sẽ có lãnh đạo của TotalEnergies và Engie, những tập
đoàn năng lượng lớn của Pháp.
Pháp đang giữ chức chủ tịch luân phiên của
G7, và các nước thành viên đã đồng ý giải phóng 100 triệu thùng dầu thô cùng dầu
diesel dự trữ để giảm bớt áp lực cho các thị trường toàn cầu. Pháp cũng có các
lợi ích an ninh ở Vùng Vịnh, bao gồm một căn cứ tại UAE và các thỏa thuận quốc
phòng với một số quốc gia, trong đó có Ả Rập Saudi. Dù vậy, cơ hội để Macron tạo
ra tác động ngoại giao lớn là rất mong manh, xét đến bối cảnh đối đầu căng thẳng
giữa Mỹ và Iran.
Những câu hỏi mang tính sống còn đối với
Canada
Hôm nay, Alberta, một tỉnh giàu dầu mỏ của
Canada, sẽ tổ chức trưng cầu dân ý để quyết định xem liệu họ có nên bắt đầu một
tiến trình mà một ngày nào đó có thể đưa tỉnh này trở thành một quốc gia độc lập
hay không. Suốt nhiều năm qua, nhiều người dân Alberta đã tỏ ra thất vọng với
các chính sách liên bang mà họ cho là làm suy yếu khả năng khai thác tài nguyên
năng lượng của tỉnh. Tuy nhiên, các cuộc thăm dò cho thấy đại đa số người dân vẫn
muốn ở lại Canada. Và ngay cả khi các nhà thăm dò sai, một cuộc trưng cầu dân ý
thứ hai mang tính ràng buộc sẽ phải được tiến hành sau đó.
Dù vậy, cuộc bỏ phiếu này vẫn làm tăng thêm
những rắc rối mà Canada đang phải đối mặt. Donald Trump đã nhiều lần nói rằng
nước này nên trở thành bang thứ 51 của Mỹ. Chính quyền của ông đã áp dụng các mức
thuế quan cao tới 50% đối với hàng loạt sản phẩm của Canada, bao gồm thép,
nhôm, và xe hơi. Trong khi đó, nền kinh tế Canada đã trì trệ trong nhiều năm, một
phần là do sự sụt giảm kéo dài trong tăng trưởng năng suất. Hơn nữa, Alberta
không phải là tỉnh duy nhất mà chủ đề ly khai nằm trong chương trình nghị sự: một
chính quyền ủng hộ ly khai cũng vừa đắc cử tại Quebec trong tháng này.
