Sunday, November 8, 2026

BÀI MỚI NGÀY 8/11/2026 (Bauxite Việt Nam)

 



Bauxite Việt Nam

8/11/2026

https://boxitvn.blogspot.com/  

.

Tù tươi và mạng người

11:37 | Posted by BVN4

Mai Quốc Ấn 

Cái đám đông im lặng hôm nay sẽ đối diện điều gì khi những độc chất được xác định vượt ngưỡng an toàn cho con người từ vài chục lần đến gần 2.800 lần sẽ là sân chơi, là nhà cửa nơi họ sống mà không có bất cứ hoạt động xử lý và kiểm định nào cho sự an toàn cả.

Nhưng, những bài như thế này bị bóp reach (giảm lượt tiếp cận tự nhiên của người dùng facebook) thảm thương vì có những kẻ không muốn số đông và các chính trị gia có quyền biết tới…

Đọc thêm »

.

.

Châu Á không nên quay lại với than đá vì cú sốc khí thiên nhiên hóa lỏng

11:08 | Posted by BVN4

Tim Daiss, “Asia’s LNG shock must not spark coal’s revival”, Nikkei Asia, 30/10/2026

Phạm Ánh Minh biên dịch

 

Khủng hoảng mang đến cơ hội đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng của khu vực.

Đọc thêm »

.

.

Châu Á và sức ảnh hưởng trên thị trường gạo thế giới: Chiến lược tự chủ và quyền lực xuất khẩu

11:06 | Posted by BVN4

Thuỳ Dương – RFI 

Trong khi một số nước tận dụng lợi thế sản xuất và xuất khẩu để tạo ảnh hưởng trên thị trường quốc tế, những nước khác lại ưu tiên củng cố năng lực tự cung và duy trì dự trữ chiến lược, tránh để phụ thuộc vào nguồn cung từ bên ngoài, nhất là bởi vì gạo là loại lương thực cơ bản.

Đọc thêm »

.

.

Đảng Cộng sản Việt Nam muốn sửa 'tổng thể' hiến pháp, đâu là những điểm đáng chú ý?

08:50 | Posted by BVN4

BBC  

Việt Nam sẽ sửa đổi 'tổng thể' hiến pháp, theo tuyên bố của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Nhưng bước đi này có dẫn tới những sửa đổi mang tính căn cơ đối với đạo luật gốc?

Đọc thêm »

.

.

Gió đã xoay chiều khi làn sóng xanh dâng cao

08:45 | Posted by BVN4

(Điểm báo Đức và châu Âu về cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ)

Deutschlandfunk & euro/topics

Đỗ Kim Thêm tuyển dịch

Lời người dịch

Chính trường Mỹ đang từng bước đổi thay khi gió đã xoay chiều và làn sóng xanh đang dâng cao. Khác hẳn với những thăm dò và bình luận trước ngày bầu cử giữa nhiệm kỳ vào ngày Thứ Ba, 3 tháng 11, kết quả tính cho đến nay (dù chưa phải là chính thức) cho thấy Đảng Dân chủ đã giành chiến thắng vô cùng ngoạn mục khi không chỉ giành lại quyền kiểm soát Thượng viện mà còn chiếm đa số tại Hạ viện. Với kết quả này, trong hai năm còn lại của nhiệm kỳ thứ nhì, Tổng thống Donald Trump sẽ phải làm việc với một Quốc hội do đảng Dân chủ lãnh đạo. Cuối cùng và quan trọng nhất, đa số người dân Mỹ đã lên tiếng phản đối trước Trump và chính quyền về các chi phí sinh hoạt, chính sách thuế quan, nhập cư, cuộc chiến với Iran và những bất mãn khác.

Trước tình thế mới này, báo giới Đức và châu Âu đã lên tiếng bình luận về lý do khiến Đảng Cộng hòa thất bại và phương cách mà Tổng thống Trump sẽ phản ứng trước cán cân quyền lực mới. Các ý kiến này của báo giới Đức và châu Âu sẽ được tuyển dịch và giới thiệu sau đây.

Đọc thêm »

.

.

Tu tâm

08:35 | Posted by BVN4

Mạc Văn Trang 

 

Đọc thêm »

.

.

Việt Nam có nên mừng trước kết quả bầu cử Quốc hội Mỹ?

08:32 | Posted by BVN4

TS. Đinh Hoàng Thắng

Ngày 3/11 cho thấy quyền lực có thể thay đổi mà không cần thay đổi chế độ bằng bạo lực; chính sách có thể bị sửa mà không cần chờ người lãnh đạo qua đời; và người dân có thể trừng phạt nhà cầm quyền bằng một lá phiếu, thay vì bằng một cuộc nổi dậy. Đó mới là những điều đáng suy ngẫm. 

Đọc thêm »

.

.

Thơ Thiền hồn cốt Việt trong dòng chảy thời gian

08:02 | Posted by BVN4

Tô Văn Trường

Có những di sản không chỉ được lưu giữ bằng sách vở, bia đá hay những công trình kiến trúc, mà còn sống mãi trong tâm hồn một dân tộc. Qua những vần thơ Thiền tưởng như tĩnh lặng, cha ông gửi lại cho hậu thế không chỉ triết lý giác ngộ của Phật giáo, mà còn cả tình yêu quê hương, ý thức dân tộc, khát vọng thái bình và một nhân sinh quan sâu sắc.

Đọc thêm »

.

.

Hong Kong: Nhà hoạt động dân chủ Joshua Wong nhận thêm 10 năm tù

07:00 | Posted by BVN4

Abel U & Kelly Ng

BBC News Tiếng Trung, Hong Kong

5 tháng 11 2026

Tổ chức Ân xá Quốc tế trước đó nhận định rằng các cáo buộc đối với ông Wong "nhấn mạnh nỗi sợ hãi của chính quyền đối với những người bất đồng chính kiến nổi bật và cho thấy họ sẵn sàng đi xa đến mức nào để giữ những người này sau song sắt trong thời gian lâu nhất có thể".

Chụp lại hình ảnh: Nhà hoạt động 30 tuổi này từng là gương mặt đại diện cho phong trào dân chủ nay đã bị dập tắt ở Hong Kong. Nguồn hình ảnh: GETTY IMAGES

Đọc thêm »

.

.

Quản trị AI: đã đến lúc Liên Hiệp Quốc phải thể hiện vai trò lãnh đạo về môi trường

00:40 | Posted by BVN4

Chương trình Môi trường Liên Hiệp Quốc cần kết nối các quốc gia và nhà phát triển trí thông minh nhân tạo, AI trong một chương trình nghị sự chung cho hành tinh

Phạm Phan Long, P.E.

Asia Sentinel, ngày 3 tháng 11 năm 2026

Lời giới thiệu: Hoa Kỳ và Trung Quốc đang cạnh tranh quyết liệt trong cuộc đua AI nhằm giành lợi thế vượt trội. Nhưng không vì thế mà chúng ta có thể mặc cho cuộc cạnh tranh này dẫn đến những tổn thất và bất công nghiêm trọng đối với xã hội, đồng thời đẩy hành tinh vượt quá những giới hạn an toàn sinh thái.

Vai trò lãnh đạo của UN trong Nghị định thư Montreal là một tiền lệ đáng chú ý. UN đã góp phần đưa các quốc gia ngồi lại với nhau trên cơ sở bằng chứng khoa học và một khuôn khổ chung nhằm từng bước loại bỏ các chất làm suy giảm tầng ozone, mà không tự biến mình thành một cơ quan quản lý toàn cầu. AI đặt ra thách thức địa chính trị phức tạp hơn, nhưng bài học vẫn còn nguyên giá trị: hợp tác quốc tế có thể bắt đầu từ những bằng chứng chung, hành động tự nguyện và những lợi ích đã được chứng minh.

Vai trò của UN sẽ là xây dựng một khuôn khổ môi trường chung để đánh giá dấu chân vật chất của AI, trong khi quyền quản lý và điều tiết vẫn thuộc về các chính phủ. Cả Hoa Kỳ lẫn Trung Quốc đều có những lý do thực tế để tham gia: AI phụ thuộc vào điện năng, nước, khoáng sản và cơ sở hạ tầng; trong khi tổn hại môi trường và những hạn chế về tài nguyên sẽ gây ra những chi phí thực sự.

UN không thể buộc Hoa Kỳ và Trung Quốc hợp tác, nhưng có thể tạo điều kiện để sự hợp tác trở nên thiết thực và mang lại lợi ích cho cả hai bên. Các quốc gia và thể chế khác cũng có thể góp phần thúc đẩy những giải pháp khả thi, tạo động lực để ngày càng nhiều bên tham gia. Mục tiêu không phải là kiểm soát AI, mà là xây dựng một chiếc la bàn thể chế cần thiết để định hướng sự phát triển của công nghệ này trong giới hạn môi trường của hành tinh.

Chương trình Môi trường Liên Hiệp Quốc (UNEP) cần kết nối các quốc gia và nhà phát triển AI trong một chương trình nghị sự chung về môi trường toàn cầu, gắn kết các mục tiêu chung với những tiêu chuẩn có thể so sánh, cơ chế báo cáo minh bạch và trách nhiệm giải trình xuyên suốt toàn bộ vòng đời và dấu chân môi trường của AI. Các đánh giá tại địa phương phải chuyển hóa những cam kết này thành các quyết định phản ánh đúng điều kiện thực tế. Luật pháp quốc gia vẫn giữ vai trò thiết yếu, nhưng mục tiêu rộng lớn hơn phải là cùng nhau gìn giữ và bảo vệ hành tinh.

Đọc thêm »

.

.

Làm luật không phải đếm bằng số lượng

00:30 | Posted by BVN4

Tô Văn Trường

Một nhiệm kỳ có thể thông qua hàng trăm đạo luật, nhưng con số ấy chưa đủ chứng minh chất lượng lập pháp. Điều người dân và doanh nghiệp cần không phải là những văn bản được ban hành thật nhanh, thật nhiều mà là những chính sách có chất lượng, được cân nhắc thấu đáo, xuất phát từ thực tiễn và tháo gỡ được những vướng mắc trong cuộc sống.

Đọc thêm »

.

.

Nhiều người loay hoay tìm dịch vụ gỡ rối nợ thuế, giải thể doanh nghiệp

00:20 | Posted by BVN4

Viết Long 

07/10/2026 

Tình thế

Một doanh nghiệp đã bỏ địa chỉ 10 năm không hoạt động, nhưng để được chết, phải nộp bổ sung tối thiểu 40 tờ khai thuế GTGT quý, 10 bộ báo cáo quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (dù tất cả chỉ tiêu bằng 0).

Phải nộp tổng số tiền khoảng 55 triệu, bao gồm: 23 triệu tiền phạt nộp chậm hồ sơ khai thuế, 20 triệu lệ phí môn bài (2 triệu/năm x 10 năm), 12 triệu đồng tiền chậm nộp môn bài tính theo ngày (mức 0,03%/ngày).

Các bạn có tin được không? Đây là các con số được chính Bộ Tài chính công bố – “Theo quy định hiện hành”.

Nhân nói đến quy định hiện hành.

Cũng “hiện hành”: 529.041 người nộp thuế đã không hoạt động từ 2015 trở về trước (trên 10 năm), chiếm tỷtrọng 21%.

Tổng số ở trạng thái 03 (ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế) và trạng thái 06 (không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký) đến nay là 2.518.440 (643.383 trạng thái 03 và 1.875.057 trạng thái 06).

Giờ tôi thông cảm với anh em Thuế và Bộ Tài chính vừa ăn chửi sml rồi.

Doanh nghiệp muốn chết mà không chết được. Cơ quan quản lý muốn tháo mà cũng chẳng dễ gì.

Hóa ra cả hai đều đang mắc kẹt trong cùng một thứ: Quy định hiện hành.

À mà không biết ai đẻ ra những quy định này nhỉ?

Đào Tuấn

Đọc thêm »

,

.

Cải cách thị trường vốn và cơ chế thoái vốn mà Việt Nam còn thiếu

00:10 | Posted by BVN4

Lê Hồng Hiệp

Xem thêm: Các chương khác trong bản thảo “Vượt ra ngoài gia công” 

Đọc thêm »

.

.

Phim “Nội tạng Quốc doanh” chiếu ở Virginia: Khán giả chấn động, kêu gọi các nước hành động

00:00 | Posted by BVN4

Lý Thần

TRITHUCVN2/ Epoch Times

Chủ nhật, 01/11/2026

Đọc thêm »

.

.

Trao đổi với Cục thuế về tháo gỡ tồn đọng mã số thuế

13:10 | Posted by BVN4

Trần Vũ Hải

3-11-2026

Chiều 2/11, tôi cùng một số công dân đã có buổi làm việc với đại diện Cục thuế về những vướng mắc kéo dài trong giải thể doanh nghiệp, đóng mã số thuế và tạm hoãn xuất cảnh.

Đọc thêm »

.

.

Bị hoãn xuất cảnh vì khoản nợ thuế nhỏ: Cục Thuế nói gì?

13:05 | Posted by BVN4

Viết Long 

09/10/2026 

LS Nguyễn Danh Huế

Thứ Ba, 3 Tháng 11, 2026

Mẹ vợ mình trước là bác sỹ có cái phòng khám nhỏ nhưng đã nghỉ từ lâu. 

Hôm qua bà ra sân bay đi du lịch cùng mấy bà bạn thì mới biết bị cấm xuất cảnh vì nợ hơn 3 triệu tiền thuế từ cái phòng khám đã đóng cửa ấy. 12h đêm các con lại phải lên sân bay đón bà về. 

Bao ngày tháng háo hức chờ đợi để được đi chơi, đóng 120 triệu cho công ty du lịch rồi bây giờ ra sân bay mới biết bị cấm xuất cảnh không đi được nên coi như mất trắng số tiền này. Qua nay, nhìn bà buồn bã vì không được đi chơi và tiếc số tiền đã mất thấy thương quá mà không biết làm thế nào. Hôm nay nhờ cô em làm bên thuế gọi xuống thuế Hải Phòng xử lý một lúc là xong, nhưng chuyến đi thì đã lỡ mất rồi!

Đành rằng người dân phải có trách nhiệm kê khai và đóng thuế nhưng khi người dân có sai sót thì cũng không đáng bị chịu thiệt hại thế này, cái cách cơ quan chức năng ứng xử với người dân như thế này thì đúng là vô cảm quá.

Khi nào xây dựng được một nền hành chính phục vụ nhân dân thì những chuyện thế này sẽ không bao giờ xảy ra. Còn bộ máy hành chính với tư duy chỉ biết quản lý cho được việc của mình còn dân thì “sống chết mặc bay, tiền thày bỏ túi” thì dân còn khổ dài dài.

Đọc thêm »

.

.

Giảm quy hoạch đất rừng, mở đường cho bất động sản

13:00 | Posted by BVN4

Thiên Lương

2026.11.03

Dự án du lịch Bà Nà Hills Sun của Group tại núi Chúa, Đà Nẵng. (Save Tam Đảo)

Đọc thêm »

.

.

Bầu cử giữa kỳ Mỹ – Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Lưỡng viện Quốc hội

12:47 | Posted by BVN4

BBC

Đảng Dân chủ giành chiến thắng tại Thượng viện và Hạ viện, nắm quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong phần còn lại của nhiệm kỳ tổng thống Donald Trump.

Đọc thêm »

.

.

Chuyện 4 thợ hàn và sân bay 16 tỷ USD

12:27 | Posted by BVN4

Đào Tuấn

4 thợ hàn. Hơn 640 mối hàn chuyên dụng. Không phải chuyện ở một xưởng cơ khí làng nghề. Mà tại Trung tâm năng lượng của dự án sân bay Long Thành, siêu dự án hơn 16 tỷ USD đang trong giai đoạn nước rút.

Thiếu người. Và không phải bây giờ mới thiếu.

Đọc thêm »

.
.

Lo lắng tạm hoãn xuất cảnh

12:24 | Posted by BVN4

Thanh Xuân

01/10/2026 

Chuyện lạ – CHIẾN DỊCH LÀM SẠCH MÃ SỐ THUẾ: BẮT DOANH NGHIỆP ĐÃ CHẾT, PHẢI “SỐNG LẠI” ĐỂ... LÀM THỦ TỤC ĐƯỢC CHẾT!

1. Có người bỗng dưng thành giám đốc doanh nghiệp mà mình chưa từng thành lập! Ngày xưa, người khác lấy CMND của họ đi đăng ký kinh doanh. Cơ quan đăng ký thấy hồ sơ đủ giấy tờ thì cấp, vì chỉ chịu trách nhiệm về tính “hợp lệ” (khai đủ, có chữ ký...), chứ không chịu trách nhiệm về tính “hợp pháp” (hồ sơ gian, giấy tờ giả). Thế là người bị trộm CMDN phải theo đuổi kiện tụng ở tòa để chứng minh bị gian, mà không biết kẻ gian là ai – nếu không làm, sẽ bị tạm hoãn xuất cảnh!

=> Ủa, vậy giấy chứng nhận ĐKKD do Nhà nước cấp, mà cơ quan cấp giấy chỉ cần nhận “hồ sơ hợp lệ” là phủi trách nhiệm sao?!

2. Trớ trêu hơn, có DN ngừng hoạt động từ cả chục năm trước, không nợ thuế, nhưng giờ tự dưng nhận thông báo có thể bị tạm hoãn xuất cảnh vì chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt mã số thuế (MST). Họ không còn giữ con dấu, không còn giữ cả giấy chứng nhận ĐKKD nên giờ muốn giải thể không biết bắt đầu từ đâu. 

=> Mở DN chỉ vài ngày, nhưng giải thể DN không dễ! Vậy mà, giờ quy định từ trên trời rơi xuống là “tạm hoãn xuất cảnh”. Nhiều DN 06 đã chít từ đời nào, giờ đội mồ sống dậy (phục hồi mã số thuế) chỉ để làm thủ tục giải thể! Đã kinh doanh thất bại, kiệt quệ, giờ còn phải theo đuổi thủ tục chỉ để được... đóng cửa theo luật! Chống trốn thuế là cần thiết. Nhưng cũng phải phân biệt người cố tình trốn thuế với người làm ăn thất bại muốn chấm dứt kinh doanh. 

P/s: Lẽ ra, muốn làm sạch thị trường thì cơ quan thuế phải rà soát những DN vẫn còn đang hoạt động (mã 00) nhưng thực tế không còn kinh doanh, hoặc nhóm DN mã 05 (tạm dừng kinh doanh) để chuyển họ sang 01 - 03 - 06 mới đúng. Vì khi DN không kinh doanh mà hiện trạng thái còn hoạt động mới có nhiều nguy cơ mua bán hóa đơn. Còn những DN đã hiện ngừng hoặc không còn địa chỉ kinh doanh, nếu không khai báo thuế 2 kỳ, cơ quan thuế đã kiểm tra và đưa họ vào treo rồi thì nên hỗ trợ họ đóng MTS, đóng tài khoản ngân hàng là xong. Tại sao lại bắt những DN “ngủm” rồi phải làm thủ tục để “sống lại” (mã 00), rồi sống lại chỉ để làm thủ tục đóng cửa, chấm dứt MST (sang mã 01)? Nhưng rồi khi họ làm thủ tục mở lại MST (DN trở về trạng thái đang hoạt động - mã 00) thì thực tế họ đã “ngủm” từ đời nào rồi, sao lại bắt họ hiện lại thành 00 trên hệ thống cho trái thực tế vậy?!

Để phục hồi niềm tin khởi nghiệp, lâu nay chính phủ đã tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp mở cửa thuận lợi thì nay, phải giúp họ đóng cửa nhanh gọn đi ạ!

Nhà báo Hàn Ni

Đọc thêm »

.

.

Bài đăng cũ hơn

 

Đăng ký: Bài đăng (Atom)

 

 




BÀI MỚI NGÀY 8/11/2026 (Tiếng Dân)

 






Tiếng Dân

08/11/2026

https://baotiengdan.com

                                                                                                      

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     

Đừng khóc ở Long Thành!

Trương Châu Hữu Danh  -  08/11/2026

.

Giá của một ký ức đẹp (Kỳ 5)

Tạ Duy Anh  -  08/11/2026

.

Giá của một ký ức đẹp (Kỳ 4)

Tạ Duy Anh  -  08/11/2026

.

Giá của một ký ức đẹp (Kỳ 3)

Tạ Duy Anh   -  08/11/2026

.

Phủ quyết cả thực tế

Hoàng Quốc Dũng  -  08/11/2026

.

Giá của một ký ức đẹp (Kỳ 2)

Tạ Duy Anh   -  07/11/2026

.

Giá của một ký ức đẹp (Kỳ 1)

Tạ Duy Anh   -  07/11/2026

.

“Nguyện vọng” hay “Lợi ích” của trẻ em phải được đặt lên trên hết?

Nguyễn Phương Mai   -  07/11/2026

.

Từ làn sóng xanh đến cơn bão đỏ: Cử tri Mỹ đổi màu lá phiếu, nhưng đất nước vẫn mắc kẹt trong vòng luẩn quẩn

Thức Trần  - 06/11/2026

.

Nước Mỹ và sức mạnh của người trẻ: Sinh viên 19 tuổi đánh bại cựu thượng nghị sĩ trong cuộc bầu cử

Nguyễn Ngọc Như Quỳnh  -  06/11/2026

.

 





TIN & BÀI NGÀY 07/11/2026

 



TIN & BÀI NGÀY 07/11/2026

 

 

07/11/2026

KHI MỘT TỔNG THỐNG . . . ‘LÚ’ NẰM TRÊN LÁ PHIẾU (Trúc Phương / Người Việt)

VÌ SAO TRUMP THĂNG CHỨC CHO ‘THỦ TƯỚNG MILLER?’ (Hiếu Chân / Người Việt)

‘GIỮ WESTMINSTER’ VÀ ‘SÓNG THẦN XANH’ : HAI THẾ GIỚI TRONG ĐÊM BẦU CỬ Ở LITTLE SAIGON (Hà Giang / BBC News Tiếng Việt)

CHỌN STEPHEN MILLER LÀM LÃNH ĐẠO TÒA BẠCH ỐC, ÔNG TRUMP SẴN SÀNG CHO CUỘC CHIẾN CHÍNH TRỊ (Anthony Zurcher – BBC News Tiếng Việt)

HÀNG CHỤC CHÍNH KHÁCH ĐẢNG DÂN CHỦ NHẮM ĐẾN GHẾ TỔNG THỐNG MỸ NĂM 2028 (George Dabby – BBC News Tiếng Việt)

NĂM LÝ DO KHIẾN ĐẢNG CỘNG HÒA THUA ĐẬM TRONG BẦU CỬ GIỮA KỲ Ở MỸ (Jake Lapham / BBC News Tiếng Việt)

SAU HÔM BẦU CỬ, CỨ VIỆC ĐỔ LỖI CHO CANADA! (Lisa Van Dusen – The Policy)

DÂN BIỂU KỲ CỰU CỦA ĐẢNG DÂN CHỦ TUYÊN BỐ ĐẢNG SẼ “CHẤM DỨT” CHÍNH SÁCH THUẾ NHẬP CẢNG CỦA TRUMP (Catharine Tunney – CBC News)

BÀN CỜ CHÍNH TRỊ – KINH TẾ MỸ LẬT NGỬA SAU BẦU CỬ QUỐC HỘI, THỐNG ĐỐC (Câu Chuyện Kinh Tế Thế Giới – GS TS Khương Hữu Lộc)

 SỰ BÁC BỎ (Jonathan Lemire – The Atlantic)

BỊ TRỌNG THƯƠNG VỀ CHÍNH TRỊ, TRUMP CÓ THỂ SỚM BẮT CẢ THẾ GIỚI TRẢ GIÁ CHO THẤT BẠI CỦA MÌNH (Naresh Kaushik – NDTV/India)

NGƯỜI VIỆT ONLINE – NGÀY 7/11/2026

NHK WORLD-JAPAN Tiếng Việt – NGÀY 7/11/2026

ĐÀI PHÁT THANH QUỐC TẾ PHÁP – RFI / NGÀY 7/11/2026

BBC News Tiếng Việt – NGÀY 7/11/2026

BÀI MỚI NGÀY 07/11/2026 (Bauxite Việt Nam)

BÀI MỚI NGÀY 07/11/2026 (Tiếng Dân)

 .

TIN & BÀI NGÀY 6/11/2026







Saturday, November 7, 2026

KHI MỘT TỔNG THỐNG . . . ‘LÚ’ NẰM TRÊN LÁ PHIẾU (Trúc Phương / Người Việt)

 



 

 

Khi một tổng thống… ‘lú’ nằm trên lá phiếu

Trúc Phương/Người Việt

November 5, 2026 : 7:00 PM

https://www.nguoi-viet.com/binh-luan/khi-mot-tong-thong-lu-nam-tren-la-phieu/

 

Có quá nhiều nguyên nhân dẫn đến thất bại ê chề của Tổng Thống Trump và đảng Cộng Hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ Tháng Mười Một, nhưng có một lý do gần như chưa ai đề cập là sự lú lẫn của “Ông 47.” Trong suốt chiến dịch vận động, ông Trump bộc lộ rất rõ sự hỗn loạn trong cách diễn đạt. Chính sự vụng về và xộc xệch trong tư duy của ông Trump, cuối cùng, đã mang lại thảm họa. Trong suốt một tháng đi vận động tại nhiều tiểu bang, ông chẳng nói điều gì giúp cho ứng viên “gà nhà,” mà thay vào đó là những lời lan man nhảm nhí.

 

 https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/11/BL-Tong-Thong-Lu.jpg

Tổng Thống Donald Trump tại cuộc vận động tranh cử cho các ứng cử viên đảng Cộng Hòa ở Port Huron, Michigan hôm 25 Tháng Mười. (Hình: Alex Wong/Getty Images)

 

Ngày 1 Tháng Mười Một, tại cuộc vận động tranh cử ở Dubuque (Iowa) nhằm ủng hộ ứng viên Cộng Hòa Ashley Hinson, ông Trump nói ông có thể chấm dứt cuộc chiến Việt Nam trong vòng một tuần bằng cách xả chất độc màu da cam xuống “Ho Chi Minh City,” nơi đồn trú của Bộ Chỉ Huy Quân Lực Hoa Kỳ tại Nam Việt Nam trước 1975 (MACV). Có thể nói đây là bằng chứng điển hình nhất của một sự lú lẫn không thể che đậy…

 

Kẻ thù duy nhất Trump không thể thắng: Tuổi tác lú lẫn!

 

Trí tuệ và tuổi tác không từ một ai. Vấn đề là ông Trump không bao giờ chấp nhận quy luật tự nhiên này. Tòa Bạch Ốc cũng không thừa nhận điều đó. Phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Davis Ingle vẫn một mực tán dương “sự nhạy bén, nguồn năng lượng vô song, tinh thần làm việc không mệt mỏi và khả năng tiếp cận công chúng chưa từng có” của tổng thống. Nhưng mà phỉnh gạt công chúng thế nào được, trước thực tế hoàn toàn trái ngược.

 

Bài báo ngày 1 Tháng Mười Một của The New York Times cho biết, phân tích nguồn dữ liệu từ năm 2015 đến nay cho thấy, ông Trump sử dụng các từ ngữ mang tính tuyệt đối – như “always,” “never,” “everything” và “totally” – nhiều hơn 19% so với một thập niên trước, và nhiều hơn 5% so với năm 2024. Theo các chuyên gia, kiểu tư duy “trắng-đen” (tuyệt đối hóa) thường xuất hiện cùng với quá trình lão hóa hoặc suy giảm nhận thức.

 

Ông Trump cũng trở nên thô lỗ hơn. Ông sử dụng gần 15 từ chửi thề trên mỗi 10,000 từ, so với 14 từ cách đây hai năm và sáu từ cách đây một thập niên. Đó là sự thay đổi tương ứng với tình trạng mất khả năng kiểm soát hành vi do tuổi tác. Càng ngày ông càng lạc đề lan man với tần suất cao gấp 2.5 lần so với chiến dịch tranh cử 2016. Vốn từ vựng của ông vẫn y như vậy, với trình độ ngôn ngữ tương đương học sinh lớp 4 hoặc lớp 5.

 

Ngày 2 Tháng Mười Một, trước Đài Tưởng Niệm Lincoln, ông Trump đọc bài diễn văn kết thúc chương trình vận động tranh cử giữa kỳ. Thay vì đề cập những vấn đề sát sườn mà cử tri quan tâm, ông lại lải nhải về việc tu sửa Hồ Phản Chiếu. Minh họa bằng “trợ cụ trực quan” như học sinh tiểu học, ông nói về những đường ống “rất cũ và trong tình trạng tồi tệ;” và giờ đây, “các đường ống đã được cải tạo hoàn toàn…, hoàn toàn mới.”

 

Bài diễn văn không ăn nhập gì đến lá phiếu bầu cử, kéo dài gần một tiếng đồng hồ, tiếp tục bàn về “thảm cỏ mới” tại National Mall và trong khuôn viên Tòa Bạch Ốc. Ông Trump nói, “như con người, cỏ cũng có vòng đời. Thảm cỏ trước Tòa Bạch Ốc từng là loại cỏ rất kém chất lượng trong suốt nhiều năm, nhưng giờ đây nó trở nên tuyệt đẹp.”

 

Khi đầu óc úa tàn như… cỏ

 

Như bao nhiêu phàm nhân khác, não của ông Trump cũng có… vòng đời. Vấn đề là ông không nhận ra rằng “vòng đời” của ông đang đến chặng cuối. Ông không còn nhận thức được mình nói gì. Khi bắt đầu bài phát biểu tại cuộc vận động ở Greenville (North Carolina) ngày 20 Tháng Mười, ông kể lại vụ Willie Horton – sự kiện góp phần đánh bại chiến dịch tranh cử tổng thống của ứng viên Dân Chủ Michael S. Dukakis năm 1988. 30 phút sau, vẫn tại đó, trước cùng khán giả đó và tại bục phát biểu đó, ông lại kể câu chuyện về Willie Horton, lặp lại gần như nguyên văn.

 

Ông Trump ăn nói luộm thuộm và dài dòng hơn, sử dụng nhiều ngôn từ thô tục hơn và tỏ ra cực đoan hơn so với thời điểm bắt đầu tranh cử tổng thống cách đây một thập niên. Những bài phát biểu lan man ngày càng khó hiểu. Có lẽ chính ông cũng không hiểu ông nói gì.

Ông muốn cấm người nhập cư từ Na Uy “vì tôi không được trao giải Nobel.” Ông khẳng định mình “chẳng quan tâm chút nào” nếu bị đánh giá là ưu tiên lợi nhuận các công ty dầu mỏ hơn là quyền lợi những người lao động đang gặp khó khăn. Ông phát âm sai tên eo biển Hormuz thành “eo biển Hormone.” Ông “khuyên” những người ủng hộ hãy “gian lận hết mức có thể” trong cuộc bầu cử giữa kỳ. Ông cho rằng những người làm rò rỉ thông tin quân sự “đáng bị xử bắn.”

 

Tại nhiều cuộc vận động, thay vì nhấn mạnh những gì ứng viên Cộng Hòa có thể mang lại cho người dân, ông Trump lại “luận” về… cái mông. Tại cuộc vận động ở Dalton (Georgia) ngày 16 Tháng Mười, ông “trầm ngâm” nói: “Làm tổng thống cũng có vài cái hay.” Đó là niềm vui được sống trong ngôi nhà được canh gác bởi “những người lính to cao, vạm vỡ và đẹp trai.” Ông cho rằng dưới thời Tổng Thống Joe Biden, binh lính không được phép trông “nóng bỏng” như vậy.

 

Nói về Thượng Nghị Sĩ Jon Husted (Cộng Hòa-Ohio), ông Trump hào hứng bình luận về “cơ mông săn chắc tuyệt vời” của nhân vật này, rằng vòng ba của ông Husted đáng được coi là “cửa sổ tâm hồn” (“the windows to the soul”). Trước đám khán giả, ông Trump tâm sự: “Tôi bắt đầu quan sát cơ thể ông ấy vì không biết ông ấy từng là vận động viên cừ khôi. Tôi nhìn lên nhìn xuống, rồi tôi nhìn vào… mông ông ấy.” Vài ngày sau, tại Kentucky, ông Trump trở lại chủ đề vòng ba của Thượng Nghị Sĩ Husted. “Tôi soi vòng ba của ông ấy, rồi nhìn sang đôi vai, đôi bàn chân, bàn tay, và cả đường xương hàm nữa… Sau đó tôi vỗ vào vai ông ấy, cảm giác cứ như chạm vào một khối thép vậy. Đến giờ tôi vẫn còn thấy choáng váng”…

 

“Thiên tài thực thụ” và… “lú đỉnh cao”

 

Vấn đề lão hóa trí tuệ của ông Trump là điều không thể không nhận ra những ngày này. Bác sĩ riêng khẳng định ông Trump vẫn còn “ngon cơm.” Trong bản tóm tắt ba trang công bố Tháng Năm, Bác Sĩ Sean P. Barbabella cho biết ông Trump đạt điểm tuyệt đối 30/30 trong bài kiểm tra nhận thức Montreal (Montreal Cognitive Assessment).

 

Bài kiểm tra Montreal (phương pháp sàng lọc nhanh bệnh Alzheimer hoặc các dạng suy giảm nhận thức) gồm những câu hỏi cơ bản như nhận diện các loài vật (sư tử, lạc đà, tê giác), vẽ hình chiếc đồng hồ, nhắc lại các từ hoặc dãy số theo thứ tự, và liệt kê càng nhiều từ bắt đầu bằng chữ cái “F” càng tốt trong vòng một phút. Trung tuần Tháng Mười, ông Trump khẳng định: “Chẳng ai làm được bài test này cả. Nhưng tôi làm được. Quý vị biết tại sao không? Vì tôi là thiên tài thực thụ!” Ngày 28 Tháng Mười, tại cuộc vận động ở Chillicothe (Ohio), ông Trump, một lần nữa, nhắc rằng ông là “người có chỉ số IQ rất cao”…

 

Để biết đầu óc ông Trump còn “ngon” như thế nào, thử nghe một đoạn liền mạch mà ông nói tại buổi vận động ở Pendleton (South Carolina) ngày 21 Tháng Mười:

 

“Có rất nhiều kỷ lục mà phụ nữ khó lòng phá vỡ. Họ tự hỏi: ‘Quái lạ, ai đã phá kỷ lục đó vậy?’ Hay hãy nghĩ đến một nữ vận động viên bơi lội tài năng; khi nhìn sang trái rồi sang phải, cô ấy thấy một người có vóc dáng khổng lồ đứng ngay cạnh mình. Các bạn đã thấy người đó – nhân vật này – trên truyền hình rồi đấy. Và cô ấy buộc phải thi đấu với người đó.

“Vợ tôi bảo: ‘Anh làm ơn đừng kể những chuyện như vậy. Với tư cách là tổng thống, kể những chuyện đó chẳng hay ho chút nào. Anh có tưởng tượng nổi George Washington lại đi kể những chuyện kiểu này không?’

 

“Chắc chắn không, vì George Washington sống trong một thế giới bình thường. Thời đó làm gì có chuyện đàn ông thi đấu trong các môn thể thao dành cho nữ. Tôi cam đoan với quý vị điều này. Dù tôi không quen biết George Washington, nhưng thời đó chắc chắn không có chuyện trẻ em bị cắt xẻo cơ thể vì mục đích chuyển giới. Này Tim (Thượng Nghị Sĩ Tim Scott), anh có nghĩ George Washington từng đối mặt những vấn đề mà chúng ta đang gặp ngày nay không? Tôi thì không nghĩ vậy.

 

“Còn Abraham Lincoln thì sao? Tôi từng gặp một chàng trai trẻ người Israel. Tôi hỏi: ‘Ai là vị tổng thống mà cậu yêu thích nhất?’ Cậu ấy đáp: ‘Abraham Lincoln.’ Tôi bảo: ‘Ồ, tuyệt thật.’ Chúng ta đều yêu quý Abraham Lincoln. Nhưng sắp tới các bạn sẽ thấy một điều thú vị, vì gần đây người ta vừa thực hiện một cuộc thăm dò ý kiến… Các bạn sẽ sớm biết thôi. Ngoài ra, tôi đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia về năng lượng và chấm dứt cái trò lừa đảo Green New Scam, thực chất là một trong những trò lừa bịp lớn nhất lịch sử đất nước chúng ta.”

(Hết trích)

 

Bao nhiêu người hiểu được những gì Trump nói ở trên? Có một ví dụ dễ hiểu hơn. Ngày 25 Tháng Mười, trong buổi vận động tại Port Huron (Michigan), ông Trump khiến cả nước Mỹ (trừ MAGA) phải đỏ mặt xấu hổ khi nói về “cái mông dòm quá đã” (“one hell of a beautiful ass”) của rapper Nicki Minaj, đến mức “không ai có thể ngó lơ” (“that’s hard to miss”).

Vụ này đúng là dễ hiểu, xét theo tiêu chí về con người ông Trump. Toàn bộ sự nghiệp của ông, ngay từ đầu, dường như không bao giờ tách rời khỏi nỗi ám ảnh… cái mông và những “bộ phận” tương tự. Nhiều người hẳn còn nhớ cụm từ “lịch sử” “grab the pussy” của ông Trump được xì ra vào Tháng Mười, 2016. Bây giờ, 10 năm sau, người Mỹ ngán đến tận cổ những chuyện như vậy. Làm thế nào cử tri có thể tiếp tục chịu nổi những nhảm nhí bông phèng và suồng sã của một đầu óc lú lẫn đang ngồi ghế tổng thống chịu trách nhiệm lớn nhất đối với sự sống còn của một quốc gia? [dt]