Wednesday, March 4, 2026

TRUMP BỊ TỐ CÁO 'ĐÁNH THUÊ' CHO ISRAEL và SAUDI ARABIA TRONG VỤ TẤN CÔNG IRAN (Đỗ Dzũng & Nguyễn Văn Khanh / Người Việt Daily News)

 



Trump bị tố cáo 'đánh thuê' cho Israel và Saudi Arabia trong vụ tấn công Iran

ĐỖ DZŨNG & NGUYỄN VĂN KHANH   

Người Việt Daily News

MARCH 3, 2026

https://www.youtube.com/watch?v=bVpBTsXo3iA

.

14,325 views Premiered 3 hours ago TỪ THỦ ĐÔ VỚI NGUYỄN VĂN KHANH

Trump bị tố cáo 'đánh thuê' cho Israel và Saudi Arabia trong vụ tấn công Iran Nhà báo bảo thủ Tucker Carlson tố cáo Tổng Thống Donald Trump "đánh thuê" cho Israel và Saudi Arabia trong vụ tấn công Iran. #NgườiViệtOnline #tintứcthờisự Cập nhật tin tức nhanh nhất với chúng tôi/ Follow us on:

Facebook:    / nguoivietdaily  

Youtube:     / nguoivietonline  

 

Ghi danh nhận email cập nhật tin tức hằng ngày: https://www.nguoi-viet.com/newsletter...

Người Việt TV © 2020 - https://www.NGUOI-VIET.COM/nvtv

Người Việt Online - https://www.NGUOI-VIET.com

 

 




ĐÁNH IRAN : CUỘC CHIẾN BỐC ĐỒNG CỦA ÔNG TRUMP (Đinh Quang Anh Thái / Tự Lực Bookstore)

 



Đinh Quang Anh Thái | Đánh Iran: cuộc chiến bốc đồng của ông Trump

Tự Lực Bookstore

MAR 4, 2026

https://www.youtube.com/watch?v=qOLhAvj4eck

.

2,319   views  Mar 4, 2026 #TuLucBookstore #DinhQuangAnhThai

Câu chuyện trong ngày | Đánh Iran: cuộc chiến bốc đồng của ông Trump | Mar 04, 2026    / tulucbookstore  

https://www.tuluc.com/

https://www.tulucmall.com/

#TuLucBookstore #DinhQuangAnhThai

 

NGHE & XEM >>>>>  

 





MỸ - ISRAEL TẤN CÔNG IRAN : ĐIỆN KREMLIN, PHE "DIỀU HÂU" NGA MẤT NIỀM TIN VÀO TRUMP? (Thu Hằng / RFI)

 



Mỹ-Israel tấn công Iran : Điện Kremlin, phe “diều hâu” Nga mất niềm tin vào Trump?

Thu Hằng  -  RFI

Đăng ngày: 04/03/2026 - 13:56  -  Sửa đổi ngày: 04/03/2026 - 16:34

https://www.rfi.fr/vi/ph%C3%A2n-t%C3%ADch/20260304-m%E1%BB%B9-israel-t%E1%BA%A5n-c%C3%B4ng-iran-%C4%91i%E1%BB%87n-kremlin-phe-di%E1%BB%81u-h%C3%A2u-nga-m%E1%BA%A5t-ni%E1%BB%81m-tin-v%C3%A0o-trump

 

Trong vòng hai năm, Nga mất đi ba đồng minh thân thiết - tổng thống Syria Bachar Al Assad, tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. Trong cả ba sự kiện, Mỹ đều liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp. Những quyết định bất ngờ của tổng thống Donald Trump khiến Điện Kremlin và phe “chủ chiến” Nga xem lại chiến lược ở Ukraina.

 

XEM TIẾP >>>>>  

 

 




SỰ TÍNH TOÁN LẠNH LÙNG CỦA TRUNG QUỐC VỚI IRAN (Chi Phương / RFI)

 



Sự tính toán lạnh lùng của Trung Quốc với Iran

Chi Phương  -  RFI

Đăng ngày: 04/03/2026 - 13:52

https://www.rfi.fr/vi/qu%E1%BB%91c-t%E1%BA%BF/20260304-s%E1%BB%B1-t%C3%ADnh-to%C3%A1n-l%E1%BA%A1nh-l%C3%B9ng-c%E1%BB%A7a-trung-qu%E1%BB%91c-v%E1%BB%9Bi-iran

 

Cuộc oanh kích của Mỹ và Israel vào Iran không chỉ giáng một đòn mạnh vào nước Cộng Hòa Hồi giáo, mà được cho là tác động nặng nề đến Trung Quốc, khách hàng lớn nhất, mua lậu dầu thô giúp nước này tránh lệnh trừng phạt. Tuy nhiên, cũng tương tự như với Venezuela, Bắc Kinh dù công khai chỉ trích Washington, nhưng vẫn giữ thái độ kiềm chế. Tính toán của Trung Quốc là gì ?

 

XEM TIẾP >>>>>  





LỰC LƯỢNG QUÂN SỰ HÙNG HẬU CỦA MỸ Ở TRUNG ĐÔNG (Thu Hằng / RFI)

 



Lực lượng quân sự hùng hậu của Mỹ ở Trung Đông  

Thu Hằng  -  RFI

Đăng ngày: 01/03/2026 - 12:07

https://www.rfi.fr/vi/qu%E1%BB%91c-t%E1%BA%BF/20260301-l%E1%BB%B1c-l%C6%B0%E1%BB%A3ng-qu%C3%A2n-s%E1%BB%B1-h%C3%B9ng-h%E1%BA%ADu-c%E1%BB%A7a-m%E1%BB%B9-%E1%BB%9F-trung-%C4%91%C3%B4ng

 

Mỹ hiện có tổng cộng khoảng 50.000 quân nhân ở Trung Đông được triển khai ở nhiều căn cứ hải quân và không quân của các nước đồng minh Vùng Vịnh (Bahrain, Irak, Koweit, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất, Qatar). Ngày 25/02, 12 chiến đấu cơ tàng hình F-22 Raptor được điều tới Israel, cùng với nhiều máy bay vận tải và tiếp liệu để gây áp lực với Iran.

 

HÌNH :

USS Gerald R. Ford của Mỹ - hàng không mẫu hạm lớn nhất thế giới - tại đảo Crete, Hy Lạp, ngày 26/02/2026. © AFP - COSTAS METAXAKIS

 

Lần đầu tiên, hai hàng không mẫu hạm Mỹ (USS Ford và USS Lincoln) cùng hiện diện trong khu vực, cùng với hàng chục chiến hạm. Theo nhận định của một số chuyên gia quân sự, quy mô và tính chất của các nguồn lực được triển khai cho thấy một chiến dịch quy mô lớn, kéo dài nhiều ngày.

 

Lực lượng Hải quân

 

Theo AFP, hàng không mẫu hạm USS Abraham Lincoln đến Trung Đông vào cuối tháng 01/2026 cùng với 9 tàu khu trục và 3 tàu hộ vệ hạng nhẹ.

 

USS Gerald Ford - hàng không mẫu hạm lớn nhất thế giới - đang tuần tra ở Địa Trung Hải sau khi được tổng thống Donald Trump ra lệnh triển khai đến khu vực vào giữa tháng Hai. Được ba tàu khu trục hộ tống, USS Gerald Ford đã chất hàng tiếp tế, nhiên liệu và đạn dược tại vịnh Souda ở đảo Crete của Hy Lạp vào đầu tuần này, sau đó rời cảng vào thứ Năm 26/02. Theo hình ảnh vệ tinh, ngày 28/02, USS Gerald Ford cách cảng Haifa của Israel vài trăm dặm về phía tây.

 

Việc hai tàu sân bay của Mỹ - mang theo hàng chục chiến đấu cơ với hàng nghìn thủy thủ trên tàu - được triển khai đồng thời đến Trung Đông là điều hiếm thấy. Sự kiện này từng xảy ra vào tháng 06/2025 khi tổng thống Trump ra lệnh không kích ba địa điểm hạt nhân của Iran trong cuộc chiến 12 ngày do Israel phát động.

 

Không quân

 

Theo các nguồn tin chuyên biệt và trang web theo dõi bay Flightradar24, Mỹ cũng huy động lực lượng không quân lớn ở Trung Đông, bao gồm 12 tiêm kích tàng hình F-22 Raptor, cùng với nhiều chiến đấu F-35 Lightning, F-15 và F-16, và máy bay tiếp nhiên liệu KC-135 để hỗ trợ các hoạt động của đội bay.

 

Phòng không

 

Mỹ cũng được cho là đã tăng cường các hệ thống phòng không mặt đất ở Trung Đông, trong khi nhiều tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường trong khu vực cung cấp khả năng phòng không trên biển.

 

Lực lượng Hoa Kỳ tại các căn cứ

 

Mặc dù bộ binh (đóng tại Bahrain, Irak, Koweit, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất, Qatar) không có kế hoạch ​​tham gia tấn công Iran, nhưng Mỹ có hàng chục nghìn binh sĩ đóng tại các căn cứ ở Trung Đông. Những địa điểm này dễ bị Iran tấn công trả đũa. Và điều này đã xảy ra. Ngày 28/02, một trung tâm chỉ huy của Hạm đội 5 Hoa Kỳ ở Bahrain đã bị tấn công bằng tên lửa. Nhiều vụ nổ đã xảy ra tại một số thành phố vùng Vịnh có các căn cứ của Hoa Kỳ.

 

----------------------------

Các nội dung liên quan

Căng thẳng với Iran: Hoa Kỳ điều tiêm kích tàng hình F-22 Raptor đến Israel

IRAN - MỸ - ISRAEL - ÁP LỰC

Mỹ điều hàng không mẫu hạm thứ hai đến Cận Đông

HOA KỲ - IRAN

Tổng thống Mỹ lần đầu tiên công khai nói đến khả năng lật đổ chính quyền Iran

 HOA KỲ - IRAN

 

 

 




CHI TIẾT CUỘC ĐIỀU TRA CỦA NHẬT BÁO THE TELEGRAPH VỀ HỒ SƠ JEFFREY EPSTEIN (Trần Giao Thủy  -  DCVOnline)

 



Chi Tiết Cuộc điều tra của nhật báo The Telegraph về Hồ sơ Jeffrey Epstein

Trần Giao Thủy  -  DCVOnline

Posted on February 24, 2026   

 https://dcvonline.net/2026/02/24/chi-tiet-cuoc-dieu-tra-cua-nhat-bao-the-telegraph-ve-ho-so-jeffrey-epstein/

 

Cuộc điều tra của nhật báo The Telegraph cho thấy Jeffrey Epstein đã bí mật cất giữ máy tính, hình ảnh và nhiều tài liệu nhạy cảm trong một mạng lưới kho chứa thuê rải khắp nước Mỹ.

 

https://dbymbl2kqrwvk5.archive.ph/xQf0I/4fd600d04a756f69735654ef8c6cc320e6c1e6c3.webp

Hình do nhật báo The Telegraph tổng hợp.

 

Những hồ sơ tài chánh mà tờ báo thu thập được cho thấy ông ta bắt đầu thuê kho chứa từ năm 2003, khi còn sinh hoạt trong giới thượng lưu tại Florida — cùng vòng giao tế có Donald Trump — và tiếp tục trả tiền thuê đều đặn cho tới năm 2019, năm Epstein qua đời trong nhà giam.

 

Epstein đã thuê thám tử tư với chi phí hàng chục ngàn Mỹ kim để chuyển dụng cụ và hồ sơ ra khỏi dinh thự ở Palm Beach trước khi cảnh sát đến lục soát, dường như nhằm ngăn cơ quan điều tra tịch thu tang chứng.

 

Thư điện tử cho thấy một số máy tính được chuyển sang những kho bí mật khác sau khi Epstein nhận được báo động.

 

Một cựu trưởng ty cảnh sát Palm Beach từng xác nhận căn nhà “đã được dọn sạch” và vài dụng cụ máy tính biến mất — trùng hợp với những tiết lộ mới này.

 

https://dbymbl2kqrwvk5.archive.ph/xQf0I/0f6b855f01682ad6edbecef2e16c8d3281cd3a88.webp

Danh tính các nạn nhân của Epstein được bảo mật trong các hồ sơ do Bộ Tư pháp Hoa Kỳ công bố. (Nguồn: Bộ Tư pháp Mỹ)

 

Epstein thuê ít nhất sáu kho chứa ở nhiều tiểu bang, trong đó có Florida và New York.
Biên lai và thư từ cho thấy trong đó có máy chủ, đĩa CD, hình ảnh và cả súng ống.
Nhân viên của ông ta bàn bạc việc chuyển dụng cụ từ đảo Little Saint James thuộc vùng biển Caribbean vào những kho giấu kín, thậm chí có lúc xóa sạch dữ liệu bên trong.
Một số kho nằm gần dinh thự của ông trên đường El Brillo Way tại Palm Beach; những nơi khác ở Manhattan và New Mexico.


Tại New York, một kho do Manhattan Mini Storage cho thuê — công ty này về sau còn châm biếm vụ tai tiếng của Hoàng tử Andrew Mountbatten-Windsor bằng bảng quảng cáo.

 

https://dbymbl2kqrwvk5.archive.ph/xQf0I/1098cfb8fbec350be76703ff50600c44126cd439.webp

Tủ chứa đồ của Epstein ở Palm Beach có chứa đĩa CD và một số vật liệu khác. Ảnh: Bộ Tư pháp Mỹ.

 

Dù Epstein có nhiều biệt thự rộng lớn ở New York, Palm Beach, New Mexico và Paris, không ai hiểu vì sao ông ta vẫn thuê thêm kho bên ngoài.


Giới điều tra nghi những kho này có thể chứa bằng chứng chưa được khám phá hoặc đã bị hủy, song không có dấu hiệu cho thấy FBI hay Bộ Tư pháp Mỹ từng khám xét chúng.

Hai cơ quan này nhiều lần khẳng định không có bằng chứng khả tín cho thấy Epstein thu thập tài liệu để tống tiền người khác.

 

Tuy nhiên, việc thiếu hình ảnh hay băng video có tính chất buộc tội khiến dư luận tiếp tục nghi ngờ.


Hồ sơ của Bộ Tư pháp Mỹ công bố vào tháng 12-2025 — gồm khoảng ba triệu tài liệu — đã gây chấn động chính trị tại Anh: Lord Mandelson rút khỏi Đảng Lao động và Thượng viện, còn ông Andrew Mountbatten-Windsor bị bắt vì nghi ngờ lạm quyền, có thể bị loại khỏi danh sách kế vị ngai vàng.

 

https://dbymbl2kqrwvk5.archive.ph/xQf0I/a572cc4269757bb810269bfeafe6aa37aecace29.webp

Công ty Manhattan Mini Storage đã đăng quảng cáo này để chế giễu Andrew Mountbatten-Windsor. Có vẻ như công ty này không biết rằng Epstein đang dùng dịch vụ của họ. Nguồn: Bộ Tư pháp Hoa Kỳ.

 

Chính phủ Anh hiện xem xét một cuộc điều tra do thẩm phán chủ toạ về mối quan hệ giữa ông này và Epstein.

 

Hình ảnh chụp những bất động sản của Epstein sau khi ông bị bắt năm 2019 cho thấy hệ thống máy thu hìnhgiấu kín, một số gắn trong hộp Kleenex.

 

Thư từ giữa Epstein và nhân viên năm 2014 cho thấy ông đặt mua máy thucảm ứng chuyển động “có ghi hình,” sau khi nói rằng “người Nga có thể hữu ích.”

 

Tuy vậy, FBI cho biết họ không tìm thấy phim ảnh buộc tội.

 

Hồ sơ tài chánh cho thấy một cơ sở tên “Uncle Bob’s” ở Florida thu của ông khoảng 374 Mỹ kim mỗi tháng cho tới năm 2015; một kho khác ở Royal Palm Beach tiếp tục nhận đượctiền thuê tới năm 2019.

 

Hình chụp năm 2012 cho thấy một kho đầy thùng carton, quạt máy và dụng cụ điện tử.

Ngoài ra ông còn trả 150 Mỹ kim mỗi tháng cho một kho an toàn gần trang trại Zorro Ranch tại New Mexico, có thể dùng để cất súng.

 

Khi Epstein bị bắt lại năm 2019 vì tội buôn người, FBI thu giữ hàng chục dụng cụ điện tử tại nhà ông ở New York và đảo Little Saint James.

 

FBI liệt kê hơn sáu chục máy tính, ổ cứng và USB, nhưng không phát hiện bằng chứng quyết định.

 

Mặc dù Bộ Tư pháp sau đó công bố hàng trăm đĩa CD và tập ảnh lấy từ dinh thự của ông, họ xác nhận không có gì cho thấy Epstein tống tiền hay ghi hình hành vi phạm pháp.

 

Một bản ghi nhớ nội bộ của FBI tái khẳng định: nếu quả có băng như vậy, chúng đã được dùng trong hồ sơ truy tố.

 

Cho tới nay, vẫn chưa rõ số vật dụng trong những kho chứa bên ngoài đã bị tiêu huỷ, dời đi hay còn nằm trong tài sản của gia đình Epstein sau khi ông mất.

 

Người em trai, Mark Epstein, nói với The Telegraph rằng ông không hề biết về những kho này.

 

Theo luật Florida, nếu người thuê không trả tiền trong 60 ngày, chủ kho có thể đem toàn bộ đồ đạc ra đấu giá, khiến có khả năng một số người đã mua phải vật dụng liên quan tới Epstein mà không hay biết.

 

https://dbymbl2kqrwvk5.archive.ph/xQf0I/2ef89c6d4409429b7119be74dcf7cafa52509af0.webp

Epstein cũng từng sử dụng cơ sở lưu trữ công cộng này ở Delray Beach, ngay phía bắc Miami. (Nguồn: Bộ Tư pháp Mỹ)

 

Ý nghĩa chính trị và pháp lý của vụ Epstein

 

Những tiết lộ mới về mạng lưới kho chứa bí mật của Jeffrey Epstein không chỉ khơi lại câu hỏi về mức độ bao quát của vụ án, mà còn chạm đến giới quyền lực ở hai bờ Đại Tây Dương — đặc biệt là London và Washington.

 

Trước hết, về pháp lý, sự kiện này đặt ra vấn đề: nếu những kho chứa chưa từng bị lục soát, liệu những cơ quan điều tra Mỹ có thiếu sót trong việc bảo tồn chứng cứ hay không?

 

Những biên lai và thư từ cho thấy Epstein đã chủ động di chuyển và che dấu vật chứng, có thể ngay trước khi cảnh sát Palm Beach mở cuộc bố ráp đầu tiên năm 2005. Nếu chứng minh được giả thuyết này, điều đó sẽ cho thấy một lỗ hổng đáng ngại trong tiến trình điều tra của FBI, khiến nhiều hồ sơ, máy tính hay đĩa ghi dữ liệu có giá trị đã bị thất lạc vĩnh viễn.

 

Mặt khác, về chính trị, sự việc đã làm rung chuyển giới cầm quyền Anh quốc. Bộ Tư pháp Mỹ, trong đợt công bố ba triệu hồ sơ vào cuối năm 2025, đã làm lộ ra những mối quan hệ mà lâu nay chỉ có dưới dạng đồn đoán.

 

·        Lord Mandelson, một nhân vật kỳ cựu của Đảng Lao động, đã phải từ nhiệm khỏi Thượng viện.

 

·        Ông Andrew Mountbatten-Windsor, cựu hoàng thân, bị câu lưu vì nghi ngờ lạm quyền công vụ và đang đối diện với việc có thể bị loại khỏi hàng kế vị ngai vàng.

 

Sự việc này mở đường cho một cuộc điều tra do thẩm phán chủ tọa, mà nội các Anh đang xem xét. Dù chính phủ còn dè dặt, công luận Anh đòi hỏi minh bạch — vì họ xem đây không chỉ là một vụ bê bối cá nhân, mà là thước đo đạo đức của hoàng gia và giới chính trị Anh trong mối liên hệ với một nhân vật từng phạm trọng tội tại Mỹ

 

Về phía Mỹ, những tiết lộ của The Telegraph đã làm lung lay niềm tin của công chúng đối với FBI và Bộ Tư pháp. Cả hai cơ quan nhiều lần khẳng định không có bằng chứng Epstein tống tiền hay ghi hình người khác, nhưng việc chưa từng khám xét những kho chứa khiến dư luận cho rằng một phần sự thật có thể bị ém nhẹm — dù vì lý do nghiệp vụ, chính trị, hay nhằm bảo vệ nhân vật thế lực. Trong bối cảnh đó, những tổ chức bảo vệ quyền của nạn nhân tiếp tục đòi phải có một cuộc điều tra độc lập để xem những bằng chứng bị thất lạc còn hay không.

 

Ngoài những yếu tố hình sự, sự việc còn gợi lên một vấn đề rộng hơn về quyền lực và trách nhiệm: cách mà tiền bạc và ảnh hưởng xã hội có thể bóp méo tiến trình công lý. Epstein, người từng giao du với giới doanh nhân, học giả và chính khách hàng đầu, đã lợi dụng quan hệ để xây dựng một mạng lưới bảo vệ âm thầm — gồm luật sư, thám tử tư và những người sẵn sàng che giấu dữ kiện thay ông.

 

Nếu những kho chứa thật sự còn hiện hữu, thì chúng là biểu tượng của bóng tối trong vụ án Epstein — phần chưa được soi sáng, có thể hé mở mối dây liên hệ giữa tội phạm, tiền bạc, và giới quyền lực.


Và chính ở điểm đó, vụ án này không chỉ là câu chuyện về một cá nhân sa đọa, mà là một tấm gương soi cho nền pháp trị của hai quốc gia từng tự nhận là tiêu biểu cho thế giới tự do.

 

Sự lung lay của niềm tin và định chế

 

Vụ Epstein, nhìn ở bình diện sâu xa hơn, đã trở thành một phép thử cho độ bền của những định chế Anh-Mỹ – nơi pháp luật, công lý và đạo đức công vụ vốn được xem là nền tảng của xã hội dân chủ.

 

Tại Hoa Kỳ, việc một nhân vật như Epstein có thể lẩn tránh sự trừng phạt trong nhiều năm, nhờ tiền bạc và mối quan hệ, cho thấy sự cách biệt giữa lý tưởng công lý và thực tế hành xử. Cơ quan điều tra có thể viện dẫn lý do thủ tục hoặc giới hạn pháp lý, nhưng trong mắt công luận, đó là dấu hiệu của một hệ thống bị quyền thế ảnh hưởng. Những kho chứa bí mật chưa từng bị khám xét trở thành biểu tượng cho phần chìm của công lý, nơi những chứng cứ có thể đã bị chôn vùi cùng với trách nhiệm chính trị.

 

Ở Anh quốc, những tiết lộ liên quan đến ông Andrew Mountbatten-Windsor và Lord Mandelson làm dấy lên một cuộc khủng hoảng niềm tin trong công chúng. Từ lâu, vương quyền Anh được xem là một thiết chế đạo đức vượt lên trên chính trị; nhưng khi một thành viên hoàng tộc bị điều tra vì liên hệ với một tội phạm bị kết án, hình ảnh ấy trở nên mong manh và dễ vỡ.


Nếu cuộc điều tra do thẩm phán chủ tọa tiến hành, nó không chỉ là việc xác định trách nhiệm cá nhân, mà còn là nỗ lực tái lập sự liêm chính của định chế hoàng gia và công quyền.

 

Tựu trung, vụ Epstein phản ảnh sự va chạm giữa hai thế giới: một bên là hệ thống pháp trị dựa trên minh bạch, và bên kia là vòng bảo vệ của quyền lực và tiền tài.


Công chúng ở cả hai bờ Đại Tây Dương nay nhìn lại và tự hỏi: liệu công lý có thật sự bình đẳng cho mọi người, hay chỉ là một đặc quyền dành cho kẻ có thế lực và phương tiện?

Câu hỏi đó, hơn bất cứ phán quyết nào của toà án, chính là bản án lương tâm mà xã hội hiện đại phải đối diện.

 

© 2026 DCVOnline

Nếu đăng lại, xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ trích đăng lại bài từ DCVOnline.net


Nguồn: Epstein hid secret files in storage units across US | Neil Johnston, Senior News Reporter. Hayley Dixon Special Correspondent, in Florida | The Telegraph | 22 February 2026

 





CHÍNH PHỦ MARK CARNEY CẦN NÓI CHO CHÚNG TA BIẾT SỰ THẬT VỀ VAI TRÒ CỦA CANADA TRONG VỤ TẤN CÔNG IRAN (Lloyd Axworthy | Star)

 



Chính phủ Mark Carney cần nói cho chúng ta biết hết sự thật về vai trò của Canada trong vụ tấn công Iran

Lloyd Axworthy

Posted on March 4, 2026   

https://dcvonline.net/2026/03/04/chinh-phu-mark-carney-can-noi-cho-chung-ta-biet-het-su-that-ve-vai-tro-cua-canada-trong-vu-tan-cong-iran/

 

Một cựu thiếu tướng Canada đã cảnh cáo sĩ quan trao đổi của Quân lực Canada đang phục vụ trong quân đội Mỹ “có nhiều phần chắc” đã tham gia ở một mức độ nào đó vào việc hoạch định những đợt oanh kích cuối tuần qua nhắm vào Iran.

 

https://da6mqjq1wfhmq6.archive.ph/MOXZe/8da387b5c091e1a1ce8de709bf9aa66f4d637f84.jpg

Trong tấm hình do Hải quân Mỹ phổ biến, thủy thủ Mỹ đang chất bom đạn lên một chiếc F/A‑18E Super Hornet thuộc Phi đoàn oanh kích 31 trên boong chiếc hàng không mẫu hạm lớn nhất thế giới, USS Gerald R. Ford (CVN 78), yểm trợ Chiến dịch Epic Fury hôm thứ Bảy. Hình: Hải quân Mỹ – Getty Images

 

Nếu quả đúng như vậy, điều này phải làm cho người dân Canada ở tình trạng báo động, vì nó có nghĩa là lời khẳng định của Ottawa rằng Canada “không can dự” vào chiến dịch này không những khó tin mà còn là đánh lạc hướng.

 

Trong nhiều năm, các chính phủ thuộc mọi khuynh hướng đã âm thầm gắn Quân lực Canada vào những trung tâm chỉ huy và mạng lưới nhắm mục tiêu của Mỹ.

 

Sĩ quan Canada ngồi ngay trong các bộ tư lệnh Mỹ là nơi lập kế hoạch và điều khiển chiến tranh.

 

Tàu bè, phi cơ và những quân cụ cảm ứng của chúng ta cung cấp dữ kiện cho các hệ thống chuyên phát hiện, theo dõi và cố định mục tiêu.

 

Trên giấy tờ thì chúng ta chỉ “yểm trợ”, “giám sát”, “hợp tác”.

 

Trên thực tế, chúng ta là một bộ phận của bộ máy dùng vũ lực.

 

Điều đó có thể còn biện minh được nếu Washington luôn luôn hành động dè dặt và tôn trọng luật pháp quốc tế.

 

Dưới thời Trump thì không phải vậy.

 

Cuộc tấn công Iran lần này đánh dấu lần thứ tám Trump đơn phương dùng vũ lực chống lại một quốc gia khác, bất chấp luật pháp chính nước Mỹ và luật lệ của Liên Hiệp Quốc.

 

Tại vùng Caribean, Mỹ đã chuyển từ chặn xét sang đánh chìm những chiếc tàu nhỏ từ trên không chỉ vì tình nghi là tàu buôn ma túy.

 

Tại Iran, Mỹ mở một cuộc tấn công quy mô cùng với Israel, chấp nhận đánh cuộc với nguy cơ leo thang chiến tranh trong cả vùng, gây ra ngày càng nhiều thương vong cho thường dân.

 

Mỗi lần như vậy, người Canada lại được cho biết là chúng ta đã có “tham khảo ý kiến”, chúng ta “tán đồng mục tiêu”, nhưng chúng ta không “can dự”.

 

Không ai có thể cài sĩ quan Canada vào các bộ tư lệnh hành quân của Mỹ, nối kết tin tức tình báo của Canada vào quy trình nhắm mục tiêu, rồi rửa tay khi phi đạn phóng đi.

 

Nếu sĩ quan Canada góp phần hoạch định, phân tích hay tạo điều kiện cho một cuộc hành quân, thì Canada đã bị lôi cuốn vào – bất kể ngón tay bấm cò có phải của người Canada hay không.

 

Chuyện này chúng ta đã từng thấy.

 

Khi Chính phủ Chrétien đã có lập trường nguyên tắc không tham gia cuộc xâm lược Iraq năm 2003, người dân Canada được trấn an là chúng ta không dính líu vào cuộc chiến đó.

 

Sau này mới lộ ra là sĩ quan trao đổi của Canada trong bộ tham mưu hoạch định tại Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ thực ra có tham gia chiến dịch.

 

Bài học mà Ottawa dường như rút ra không phải là “không bao giờ nữa”, mà là “đừng để bị lộ”.

 

Tăng cường hội nhập.

 

Chôn vùi chi tiết trong những bản ghi nhớ và chữ viết tắt.

 

Trông cậy vào sự thiếu hiểu biết của công chúng và tính kỷ luật của đảng phái để khỏi phải có một cuộc tranh luận thật sự.

 

Điều đáng lo ngại nhất không chỉ là những chuyện đó đang diễn ra.

 

Đáng lo hơn là hầu như chẳng có điều gì được mang ra tranh luận tại Quốc hội.

 

Những điều kiện mà theo đó người Canada phục vụ trong các bộ tư lệnh ngoại quốc bị xếp vào các phụ lục mật và những bản ghi nhớ mà một công dân bình thường không bao giờ được thấy.

 

Không có luật rõ ràng, không có tính cưỡng hành quy định lúc nào Canada phải từ chối, lúc nào phải rút người về, lúc nào phải nói cho Quốc hội biết rằng Canada trên thực tế đang tham dự vào một cuộc xung đột.

 

Thay vào đó, mọi sự đều phó mặc cho quyền tùy tiện của hành pháp.

 

Một vị thủ tướng có thể âm thầm lôi Canada vào những kế hoạch dùng đến vũ lực, rồi đứng trong Hạ viện quả quyết rằng “chúng ta không ở trong tình trạng chiến tranh” chỉ vì không có một quyết nghị chính thức nào được đưa ra và không có đơn vị Canada nào được thay phiên hiệu để cho báo chí chụp hình.

 

Đó không phải là lối cai trị có trách nhiệm.

 

Chúng ta vốn tự vỗ vai rằng mình là một quốc gia tôn trọng luật pháp quốc tế và suy nghĩ chín chắn trước khi dùng vũ lực.

 

Những lời tự nhận đó nghe thật trống rỗng khi đóng góp của chúng ta bị giấu kín trong những toán nhắm mục tiêu và những luồng dữ kiện.

 

Vậy bây giờ phải làm gì?

 

Quốc hội phải tìm ra ngọn ngành tất cả những dàn xếp này.

 

Một cuộc cứu xét toàn diện, do hai Uỷ ban Quốc phòng và Ngoại giao đồng chủ trì, cần phải mời các bộ trưởng và sĩ quan cao cấp ra điều trần công khai và đòi có những câu trả lời thẳng thắn về mọi dàn xếp chỉ huy hỗn hợp chính yếu với Mỹ, mọi nhiệm sở trao đổi đặt người Canada vào trong những bộ tư lệnh hành quân của nước ngoài, và mọi khuôn khổ điều hành việc chuyển giao tin tức tình báo do Canada cung cấp cho các đồng minh có thể dùng tin đó để giết người.

 

Trong phòng họp kín, dân biểu có thể được cung cấp chi tiết mật cần thiết để làm tròn bổn phận.

 

Ngoài công chúng, người dân Canada xứng đáng được biết đủ sự thật để hiểu xem đất nước mình có phải đang ngồi ghế phụ trong những chiến dịch chà đạp luật lệ và tiêu chuẩn mà chính chúng ta vẫn nói là tôn trọng hay không.

 

Nhưng chuyện này không thể chấm dứt bằng thêm một bản phúc trình lịch sự rồi bị bỏ xó.

Chúng ta cần những lằn ranh thực sự: những quy tắc rõ ràng buộc phải rút quân nhân Canada ra khỏi những chiến dịch đồng minh trong những trường hợp nào, những giới hạn cứng rắn về việc tin tức tình báo xuất phát từ Canada có thể được sử dụng ra sao, và những nghĩa vụ mang tính cưỡng hành phải thông báo cho Quốc hội khi sự hội nhập với một đồng minh đã vượt sang mức trên thực tế tham gia chiến sự.


Nếu điều đó đòi hỏi ban hành đạo luật mới, thì cứ phải làm.

 

Nếu chúng ta sẽ có mặt trong những căn phòng nơi người ta vạch kế hoạch chiến tranh, thì người dân Canada, thông qua Quốc hội của mình, có quyền được biết – và có quyền nói không?

 

Một vị tướng hồi hưu đã làm trách nhiệm của ông bằng cách nói thẳng.

 

Đã đến lúc Quốc hội cũng phải làm như vậy.

 

----

Tác giả: Lloyd Axworthy là cựu dân biểu liên bang nhiều nhiệm kỳ, từng giữ chức Ngoại trưởng Canada từ năm 1996 đến năm 2000.

 

© 2026 DCVOnline

Nếu đăng lại, xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ trích đăng lại bài từ DCVOnline.net


Nguồn: Mark Carney’s government needs to give us the full truth about our involvement in Iran | Lloyd AxworthyStar | March 3, 2026