Dân Chủ - Nhân Quyền Cho Việt Nam

Wednesday, August 26, 2026

BỘ TRƯỞNG BỘ “VÔ VĂN HÓA”? (Lý Trực Dũng / Báo Tiếng Dân)

Lý Trực Dũng

26/08/2026

https://baotiengdan.com/2026/08/26/bo-truong-bo-vo-van-hoa/

Một kẻ là nguyên Đại biểu Quốc hội, nguyên Phó chủ nhiệm Uỷ ban Đối ngoại của Quốc hội Việt Nam đâm xe làm người bố bị thương, con gái bị gãy lìa chân đa chấn thương, nhưng y xuống xe hai tay chắp sau đít ngó nghiêng nhìn nạn nhân, bỏ lên xe rồi chuồn thẳng!

Đạo lý và văn hóa của kẻ làm quan Việt Nam ở thế kỷ 21?

Sau khi Nguyễn Sỹ Cương quay lại trèo lên xe thì người phụ nữ mặc đồ đen xuống xe đi vài bước rồi quay lại mở cửa xe lấy gì đó rồi bỏ đi…

Ai? Vì sao người phụ nữ này không hề bước xuống xe thăm hỏi nạn nhân, nhất là có cháu gái bị thương nặng đứt lìa chân phải tận đùi do kẻ lái xe Nguyễn Sỹ Cương gây nên mà lẳng lặng xuống xe chuồn thẳng. Đó là bồ nhí hay Lâm Thị Phương Thanh vợ của Nguyễn Sỹ Cương?

Nhìn đầu chiếc xe BMV dập nát gây tai nạn rồi tông vào gốc cây số 55, phố Nguyễn Huy Tự ngay vườn hoa Yersin, đến nỗi thân cây số 55 này cũng bị dập ở độ cao khoảng 1,5m thì đa số người lái xe ô tô lâu năm đều cho rằng, lúc xe gây tai nạn rồi lao vào thân cây chắc phải có tốc độ khoảng 90-100km/giờ. Do Nguyễn Sỹ Cương trước đó đã nốc rượu rồi thay vì phanh, lại… đạp nhầm chân ga? Hay vì lý do gì khác?

https://baotiengdan.com/wp-content/uploads/2026/08/3-7.jpg

Một số hình ảnh vụ tai nạn do ông Nguyễn Sỹ Cương gây ra. Nguồn: Internet

Trên mạng xã hội xuất hiện hai biên bản xét nghiệm nồng độ cồn của Nguyễn Sỹ Cương có ghi rõ: Bộ Công an và Công an TP. Hà Nội. Một cái ghi có nồng độ cồn còn một cái ghi không có nồng độ cồn?

Tại sao? Hai biên bản xét nghiệm nồng độ cồn này là giả, do kẻ địch ngụy tạo? Nếu thế thì Công an phải tìm cho ra và trừng trị thích đáng. Còn nếu hai biên bản xét nghiệm này đúng là của Công an TP. Hà Nội thật thì tôi rất ngạc nhiên: Vì sao xét nghiệm nồng độ cồn mà không ghi giờ, chỉ ghi ngày?

Nguyễn Sỹ Cương gây tai nạn lúc 12g15 ngày 30/5/2025 nhưng nếu đến 20g hay muộn hơn ngày 31/5/2025 mới làm xét nghiệm nồng độ cồn (sau 15-20g) thì có chính xác không? Xin được hỏi Công an TP. Hà Nội?

Nếu cơ quan chức năng xác nhận người đàn bà mặc đồ đen, người ngồi xe Nguyễn Sỹ Cương khi gây tai nạn rồi xuống xe bỏ đi… là Lâm Thị Phương Thanh – vợ của Nguyễn Sỹ Cương thì theo tôi, bà ấy (hiện đang là Ủy viên Trung ương Đảng) chỉ xứng đáng là Bộ trưởng Bộ “Vô văn hoá”!

----------------------------------

TỔ QUỐC TRONG TIN hay MỘT ĐẢNG TRONG TIM (Dương Ngọc Hoài Linh)

Tổ quốc trong tim – Hay một đảng trong tim?

Dương Ngọc Hoài Linh

24/08/2026

https://baotiengdan.com/2026/08/24/to-quoc-trong-tim-hay-mot-dang-trong-tim/

Hàng chục nghìn người đứng dưới mưa ở Sài Gòn, cùng hát Quốc ca, Tiến quân ca, cùng hô vang những khẩu hiệu về Tổ quốc. Những hình ảnh ấy rất dễ tạo xúc động. Nhưng chính vì cảm xúc mạnh mẽ nên càng cần đặt một câu hỏi tỉnh táo: Tổ quốc là gì và ai có quyền nhân danh Tổ quốc?

Tổ quốc trước hết không phải là một chính quyền, càng không phải là một đảng chính trị. Tổ quốc là mảnh đất chung của nhiều thế hệ; là lịch sử, văn hóa, ngôn ngữ và ký ức của một cộng đồng. Trong một quốc gia hiện đại, đó còn là nơi chung sống của hàng triệu con người có quyền có những quan điểm khác nhau về chính trị, kinh tế, lịch sử và tương lai đất nước.

Một người ủng hộ chính quyền yêu nước không hơn người phản đối chính quyền; một đảng viên không mặc nhiên yêu nước hơn một người bất đồng chính kiến.

Chính quyền chỉ là người quản lý quốc gia trong một giai đoạn lịch sử. Đảng chính trị chỉ là một tổ chức tập hợp những người cùng quan điểm. Còn Tổ quốc thuộc về mọi công dân.

Đó là lý do trong những nền dân chủ, lòng yêu nước không đòi hỏi người dân phải trung thành với một đảng.

Người bảo thủ, người tự do, người cánh tả, người cánh hữu có thể tranh luận gay gắt, thậm chí muốn thay thế hoàn toàn chính phủ đương nhiệm, nhưng họ vẫn cùng thuộc về một quốc gia.

Điều quan trọng hơn cả là giữa nhà nước và công dân phải tồn tại một bản giao ước chính trị, được thể hiện qua hiến pháp: Quyền lực đến từ đâu, bị giới hạn như thế nào, người dân có những quyền gì và bằng cách nào họ có thể thay thế những người đang cầm quyền.

Bởi vậy, một đất nước không trở nên yêu nước hơn chỉ vì có thật nhiều cờ, nhiều bài hát hào hùng hay hàng vạn người cùng hô một khẩu hiệu.

Giá trị của lòng yêu nước còn nằm ở quyền được đặt câu hỏi với chính quyền, quyền phản biện, quyền tổ chức chính trị, quyền lựa chọn người lãnh đạo và khả năng thay đổi chính quyền bằng những thủ tục hòa bình.

Khi chính quyền đồng nhất mình với Tổ quốc, ranh giới giữa lòng yêu nước và lòng trung thành với quyền lực bắt đầu bị xóa nhòa.

Đây chính là điều đáng suy nghĩ khi nhìn vào những chương trình mang tên như Tổ quốc trong tim. Một buổi hòa nhạc có chủ đề yêu nước tự nó không phải là tuyên truyền.

Người dân đứng dưới mưa hát Quốc ca cũng hoàn toàn có thể xuất phát từ tình cảm chân thành. Không nên phủ nhận cảm xúc ấy của hàng chục nghìn con người chỉ vì chương trình được tổ chức trong một hệ thống chính trị độc đảng.

Nhưng vấn đề nằm ở thông điệp được xây dựng chung quanh cảm xúc đó.

Nếu Tổ quốc liên tục được trình bày thông qua biểu tượng, lịch sử và diễn ngôn chính trị của duy nhất lực lượng đang cầm quyền; nếu lòng yêu nước được gắn với sự đồng thuận với chế độ; trong khi những cách nhìn khác về lịch sử và tương lai đất nước không có một không gian công cộng tương xứng để xuất hiện, thì văn hóa đã bước sang địa hạt tuyên truyền chính trị.

Tuyên truyền hiệu quả nhất không nhất thiết bắt người ta phải tin bằng mệnh lệnh. Nó kết nối cảm xúc tự nhiên dành cho quê hương với tính chính danh của một hệ thống quyền lực.

Lá cờ, âm nhạc, ký ức lịch sử, quân đội, những đám đông và những khoảnh khắc xúc động được hòa vào nhau đến mức người xem rất dễ đi từ “tôi yêu đất nước này” sang “tôi phải đồng thuận với chế độ đang cai trị đất nước này”.

Hai điều ấy hoàn toàn khác nhau.

Một người có thể yêu Việt Nam nhưng phản đối Đảng Cộng sản. Một người có thể yêu Việt Nam nhưng mong muốn đa đảng. Một người có thể yêu Việt Nam và đòi tam quyền phân lập, tư pháp độc lập, báo chí tự do hay bầu cử cạnh tranh. Thậm chí chính vì yêu đất nước mà họ muốn thay đổi hệ thống chính trị.

Nếu những tiếng nói ấy bị loại khỏi định nghĩa về “Tổ quốc”, thì khái niệm Tổ quốc đã bị thu hẹp thành độc quyền chính trị.

Điểm cần phân biệt ở đây cũng rất quan trọng: Đa nguyên không có nghĩa rằng mọi quốc gia bắt buộc phải có thật nhiều đảng mới được gọi là Tổ quốc. Tổ quốc tồn tại trước mọi đảng phái.

Nhưng một nhà nước muốn khẳng định quyền lực thuộc về nhân dân thì phải cho phép xã hội có khả năng cạnh tranh quyền lực thực chất. Nếu chỉ một tổ chức được quyền lãnh đạo vĩnh viễn, còn những tổ chức muốn cạnh tranh quyền lực không được phép tồn tại, thì rất khó nói rằng toàn bộ những quan điểm chính trị của nhân dân đều được đại diện bình đẳng.

Một buổi hòa nhạc thực sự dành cho Tổ quốc vì thế phải đủ rộng để người có những quan điểm khác nhau vẫn cảm thấy Tổ quốc ấy thuộc về mình.

Tổ quốc không thuộc độc quyền của người cộng sản, cũng không thuộc độc quyền của người chống cộng. Tổ quốc không thuộc về bất kỳ chính phủ hay đảng phái nào. Tổ quốc thuộc về nhân dân.

Và yêu Tổ quốc không phải là yêu tất cả những gì nhà nước đang làm.

Có khi lòng yêu nước chính là đứng dưới mưa hát Quốc ca. Nhưng cũng có khi lòng yêu nước là đứng trước quyền lực và hỏi: Các ông đang cai trị chúng tôi bằng quyền lực do ai trao? Ai kiểm soát các ông? Nếu các ông làm sai, chúng tôi có quyền thay thế các ông bằng lá phiếu hay không?

Một Tổ quốc đủ mạnh không cần sợ những câu hỏi như thế, bởi cuối cùng, thước đo của lòng yêu nước không phải là một đêm hàng chục nghìn người cùng hát một bài hát. Thước đo sâu xa hơn là sau khi âm nhạc kết thúc và đám đông trở về nhà, người công dân có còn quyền cất lên một tiếng nói khác hay không.

Nếu chỉ được phép đồng thanh ca ngợi mà không được quyền bất đồng, thì đó chưa phải là sự hòa hợp của một Tổ quốc đa dạng. Đó chỉ là một tiếng nói của quyền lực được khuếch đại bằng hàng vạn tiếng hát.

https://baotiengdan.com/wp-content/uploads/2026/08/1-77-474x1024.jpg

Ảnh chụp màn hình status vụ khán giả đội mưa hát quốc ca ở concert “Tổ quốc trong tim”

https://baotiengdan.com/wp-content/uploads/2026/08/2-17-474x1024.jpg

Screenshot

THẾ GIỚI HÔM NAY : 26/8/2026 (The Economist)

THẾ GIỚI HÔM NAY : 26/08/2026

The Economist

Kim Phụng, biên dịch - Nghiên Cứu Quốc Tế

26/08/2026

https://nghiencuuquocte.org/2026/08/26/the-gioi-hom-nay-26-08-2026/

Canada công bố mức thuế trả đũa áp lên 20 tỷ USD hàng hóa Mỹ, bắt đầu từ ngày 08/09, tương đương với mức thuế mà Mỹ đã áp đặt. Cụ thể, Canada sẽ tăng gấp đôi mức thuế hiện tại đối với thép và nhôm lên 50% và áp thuế từ 15% đến 50% đối với các mặt hàng như đồ nội thất, quần áo, các sản phẩm từ sữa, và máy móc. Nền kinh tế Mỹ lớn gấp 13 lần so với Canada, do đó có khả năng chống chịu tốt hơn nhiều, vậy nên Thủ tướng Canada Mark Carney sẽ rất muốn tránh một cuộc thương chiến toàn diện.

Giá dầu thô Brent giảm xuống còn 86 USD/thùng sau các báo cáo cho biết Iran và Oman đang thảo luận về “một hành lang hàng hải tạm thời chung” qua Eo biển Hormuz. Động thái này là một bằng chứng nữa cho thấy các đối tác thương mại của Iran không hề e sợ trước mối đe dọa chiến tranh kinh tế của Mỹ. Trung Quốc, nước mua khoảng 90% lượng dầu của Iran, tuyên bố rằng các lệnh trừng phạt của Mỹ là bất hợp pháp và hoạt động thương mại của họ với Cộng hòa Hồi giáo “không nên bị can thiệp hay làm gián đoạn.”

Giám đốc CIA John Ratcliffe đến Moscow để tiến hành các cuộc hội đàm không công khai với giới chức Nga. Cả hai bên đều không tiết lộ mục đích chuyến thăm của vị giám đốc tình báo. Dữ liệu theo dõi chuyến bay trước đó cho thấy một máy bay vận tải quân sự của Mỹ đã bay đến Moscow từ một căn cứ quân sự ở Mỹ qua ngả Latvia, dù ban đầu Điện Kremlin phủ nhận một chuyến thăm đã được lên kế hoạch.

Chỉ huy Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) cho biết lực lượng dân quân do người Kurd dẫn dắt này đang giải tán và sáp nhập vào Quân đội Syria. SDF từng là đối tác chính của Mỹ trong cuộc chiến chống ISIS ở Syria và đã kiểm soát khu vực đông bắc nước này trong hơn một thập kỷ. Nhưng quân đội của Tổng thống Ahmed al-Sharaa vừa giành lại phần lớn lãnh thổ đó vào đầu năm nay. Chỉ huy của SDF cho biết lực lượng này sẽ góp phần xây dựng “một Syria mới.”

Hai người tử vong vì bệnh sởi ở Mỹ, những ca tử vong đầu tiên vì căn bệnh này được ghi nhận tại đây trong năm nay. Mỹ hiện đang vật lộn với đợt bùng phát dịch sởi lớn nhất trong nhiều thập kỷ qua. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) xác nhận 2.777 ca mắc sởi trong năm nay và cảnh báo rằng tỷ lệ tiêm chủng ở trẻ em đang giảm sút. Vào năm 2025, có ba người tử vong vì bệnh sởi ở Mỹ, những ca tử vong đầu tiên được ghi nhận kể từ năm 2015.

Cổ phiếu của SpaceX, công ty hàng không vũ trụ của Elon Musk, tăng giá sau khi hãng thông báo sẽ chi ít nhất 100 tỷ USD để xây dựng một bãi phóng mới ở Louisiana. SpaceX cho biết cơ sở này cuối cùng sẽ hỗ trợ “hàng nghìn” chuyến bay của tên lửa Starship mỗi năm. Quá trình xây dựng sẽ bắt đầu vào năm tới. Starship hiện đang được phóng từ cơ sở Starbase của công ty ở Texas. SpaceX cũng đang bổ sung thêm hai bệ phóng mới ở Florida.

Huyền thoại âm nhạc đồng quê Dolly Parton qua đời tại Nashville ở tuổi 80. Sinh ra trong cảnh nghèo khó ở Tennessee, bà đã trở thành một trong những nữ ca sĩ kiêm nhạc sĩ bán chạy nhất, với hơn 100 triệu bản thu âm được tiêu thụ trên toàn cầu. Các bản hit của bà bao gồm “9 to 5” và “Jolene.” Trong suốt sự nghiệp kéo dài bảy thập kỷ của mình, bà đã lấn sân sang các lĩnh vực diễn xuất, công viên giải trí, và các hoạt động từ thiện, đặc biệt là việc cải thiện khả năng đọc viết của trẻ em.

Con số trong ngày: 2,5 triệu tấn, là tổng khối lượng xuất khẩu lúa mì dự kiến từ Ukraine và Nga trong tháng 8 – thấp hơn nhiều so với mức 6,3 triệu tấn của năm ngoái.

TIÊU ĐIỂM

Kế hoạch đầy rủi ro của Nvidia nhằm duy trì sự bùng nổ AI

Hôm nay, Nvidia, công ty có giá trị nhất thế giới, sẽ báo cáo kết quả kinh doanh hàng quý cho giai đoạn ba tháng tính đến ngày 26/07. Các nhà phân tích dự kiến doanh thu sẽ vượt quá 92 tỷ USD, gần gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, giá cổ phiếu của hãng chỉ tăng 12% kể từ đầu năm 2026, bằng khoảng một phần năm so với chỉ số của các nhà sản xuất chip hàng đầu.

Giám đốc Jensen Huang đã phản ứng bằng một loạt các thỏa thuận nhằm thúc đẩy nhu cầu đối với các con chip của hãng. Vào ngày 10/08, ông công bố quan hệ đối tác với sáu công ty lớn ở Phố Wall, bao gồm BlackRock và Goldman Sachs, nhằm huy động 500 tỷ USD để tài trợ cho cơ sở hạ tầng AI. Một tuần sau đó, Nvidia đồng ý cung cấp khoản hỗ trợ tín dụng lên tới 105 tỷ USD để giúp phòng thí nghiệm OpenAI thuê một trung tâm dữ liệu khổng lồ ở Ohio.

Những thỏa thuận như vậy đã làm dấy lên lo ngại về việc “tài trợ tuần hoàn”: Nvidia đang giúp tài trợ cho chính các khách hàng mua chip của mình. Huang phải thuyết phục các nhà đầu tư rằng lượng cầu tăng thêm mà điều này tạo ra hoàn toàn xứng đáng với rủi ro tài chính mà Nvidia đang phải gánh chịu.

Các nhà đầu tư học cách sống chung với lạm phát

Trong phần lớn những năm đầu thập niên 2020, các nhà đầu tư đã tranh luận liệu các ngân hàng trung ương có thể kiềm chế lạm phát mà không gây ra suy thoái (một đợt “hạ cánh mềm”) hay không, hay liệu lãi suất cao hơn sẽ kìm hãm đà tăng trưởng kinh tế bằng một cú sốc đau đớn. Cả hai kịch bản này đều không xảy ra. Lạm phát vẫn ở mức cao hơn mục tiêu của các ngân hàng trung ương tại phần lớn các nước giàu, ngay cả khi các nền kinh tế vẫn tiếp tục tăng trưởng.

Các dữ liệu được công bố hôm nay sẽ cho thấy liệu áp lực giá cả có còn đang gia tăng hay không. Mỹ sẽ công bố chỉ số giá PCE (thước đo lạm phát ưa thích của Fed); Australia báo cáo số liệu lạm phát; và Nhật Bản công bố dữ liệu giá sản xuất. Giá năng lượng tăng cao kể từ khi cuộc chiến với Iran bùng nổ đã làm tăng thêm áp lực lạm phát. Trong một cuộc khảo sát gần đây, 54% các nhà quản lý quỹ dự đoán nền kinh tế toàn cầu sẽ tiếp tục duy trì trạng thái này trong năm tới.

Dù vậy, các thị trường đã thích nghi. Giá cổ phiếu đã tăng, một phần là nhờ vào mức tăng trưởng thu nhập nhanh đến bất ngờ. Cùng lúc đó, trái phiếu, kênh đầu tư chủ yếu hứa hẹn các khoản thanh toán cố định, đã phải gánh chịu thiệt hại. Tuy nhiên, việc học cách sống chung với mức lạm phát cao hơn không làm cho nó trở nên vô hại: điều này có thể khiến các nhà đầu tư và người tiêu dùng hành động một cách thất thường, làm cho các thị trường – và toàn nền kinh tế – trở nên biến động hơn.

Donald Trump lại nhắm mục tiêu vào Lisa Cook

Hôm nay là hạn chót để Lisa Cook, một thống đốc của Cục Dự trữ Liên bang, trả lời một lá thư từ Nhà Trắng chứa những cáo buộc về gian lận thế chấp, được gửi đi như một phần trong nỗ lực mới nhất của Donald Trump nhằm bãi nhiệm bà khỏi vị trí này. Tối cao Pháp viện Mỹ đã phán quyết vào tháng 6 rằng các tổng thống chỉ có thể sa thải các thống đốc Fed nếu có lý do chính đáng. Thế nhưng, trước khi hành động, tổng thống phải thông báo trước và tổ chức một buổi điều trần – những bước mà ban đầu Trump đã bỏ qua.

Cook bị buộc tội đã đưa ra những tuyên bố sai lệch trên các đơn xin vay thế chấp bằng cách khai báo các ngôi nhà ở cả Michigan và Georgia là nơi cư trú chính của mình. Bà phủ nhận mọi hành vi sai trái; các luật sư của bà đã bác bỏ các cáo buộc này, gọi chúng là “vô căn cứ.” Một tòa án cấp quận của liên bang sẽ xét xử xem liệu những cáo buộc này có đáp ứng đủ ngưỡng pháp lý để bãi nhiệm hay không.

Nếu Trump có thể loại bỏ Cook và bổ nhiệm một đồng minh, ông sẽ giành được thế đa số cho Đảng Cộng hòa trong Hội đồng Thống đốc Fed, củng cố thêm quyền lực của ông khi thúc đẩy việc hạ lãi suất. Một chiến thắng cũng có thể giúp các tổng thống dễ dàng phế truất các thống đốc Fed trong tương lai, làm suy yếu tính độc lập của ngân hàng trung ương.

Dấu chấm hết cho máy chơi game console?

Các game thủ sẽ không ngại việc phải xếp hàng dài ở Cologne để trở thành một trong những người đầu tiên được chơi các tựa game sắp ra mắt khi Gamescom, hội chợ thương mại trò chơi điện tử lớn nhất thế giới, bắt đầu vào hôm nay. Dù vậy, ngành công nghiệp này lại đang phải vật lộn. Sự bùng nổ cầu chip nhớ từ các công ty AI đã đẩy chi phí phần cứng lên cao, khiến các máy console trở nên đắt đỏ hơn và làm nản lòng những game thủ vốn đã quen với việc đồ công nghệ ngày càng rẻ đi theo thời gian. Các game thủ đã gán cho tình trạng eo hẹp này cái tên “RAMmageddon” (Tận thế RAM) – một cách nói ám chỉ đến cái giá tăng vọt của các loại chip nhớ truy cập ngẫu nhiên.

Phần mềm cũng đang phải chịu áp lực. Việc sản xuất các tựa game bom tấn đang trở nên tốn kém và mất nhiều thời gian hơn bao giờ hết, tạo ra những khoảng trống dài hơn giữa các đợt phát hành game có ngân sách lớn. Trong khi đó, điện thoại thông minh lại đang cạnh tranh giành lấy thời gian và tiền bạc của người chơi. Các studio game đã phản ứng lại bằng các đợt cắt giảm việc làm quy mô lớn.

Ngành công nghiệp đang đặt trọn hy vọng vào “Grand Theft Auto VI,” phần mới nhất trong loạt game tội phạm nổi tiếng, để tạo ra một cú hích lớn cho doanh số máy console. Tuy nhiên, khách tham quan Gamescom sẽ không được chơi thử GTA VI, vì Rockstar Games, nhà phát triển game Mỹ, thường xuyên không tham gia hội chợ này.

--------------------------

Thế Giới Hôm Nay : 25/08/2026

The Economist

Nguyễn Thị Kim Phụng, biên dịch

25/08/2026

https://nghiencuuquocte.org/2026/08/25/the-gioi-hom-nay-25-08-2026/

Scott Bessent, Bộ trưởng Tài chính Mỹ, đe dọa mở rộng các lệnh trừng phạt thứ cấp đối với các đối tác thương mại của Iran, nhắm vào các lĩnh vực như tài sản kỹ thuật số, công nghệ, vàng, hàng không, và vận tải biển. Gọi kế hoạch này là “Chiến dịch Loại trừ Kinh tế” (Operation Economic Outcast), ông cho biết Donald Trump đang yêu cầu các nhà lãnh đạo thế giới “chấm dứt các tương tác” với Iran. Nhưng Bessent không nêu tên bất kỳ quốc gia nào cũng như không đặt ra bất kỳ thời hạn nào. Iran có lẽ sẽ lại phớt lờ những lời đe dọa của Mỹ.

Các quan chức Pakistan cho biết đã đạt được “tiến bộ đáng kể” nhằm chấm dứt chiến tranh ở Iran, khi họ kết thúc chuyến thăm Tehran. Quốc gia này là một trong những nhà hòa giải chính trong suốt cuộc xung đột. Trong chuyến đi, Asim Munir, Tổng tư lệnh Quân đội Pakistan, đã tổ chức hội đàm với các nhà lãnh đạo Iran, tập trung vào các biện pháp bao gồm việc mở cửa lại Eo biển Hormuz. Có thông tin cho rằng trước đó ông cũng đã nói chuyện với Trump.

Trump cho biết Mỹ sẽ tăng thuế đối với xe hơi, phụ tùng xe hơi, và thép của Canada lên 50%, bắt đầu từ ngày 01/01, theo đó làm leo thang tranh chấp sau khi các cuộc đàm phán thương mại sụp đổ vào tuần trước. Mỹ trước đó đã áp mức thuế 50% lên lượng hàng hóa trị giá 20 tỷ USD của Canada. Về phần mình, Thủ tướng Canada Mark Carney hứa sẽ trả đũa bằng cách áp thuế lên các sản phẩm của Mỹ bao gồm thép, các sản phẩm từ sữa, và đồ điện tử từ ngày 08/09.

Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ được cho là đã gửi trát hầu tòa tới một số ngân hàng ở Phố Wall liên quan đến sự sụp đổ của Situational Awareness, một quỹ phòng hộ tập trung vào AI. Cơ quan quản lý muốn có thông tin về hoạt động giao dịch của quỹ này và các cuộc trò chuyện của họ với những bên cho vay đã cung cấp đòn bẩy tài chính. Situational Awareness từng vay những khoản tiền khổng lồ để đầu tư vào AI, nhưng buộc phải bán tháo tài sản trong đợt bán tháo tài sản công nghệ vào tháng 7.

Ngoại trưởng Mỹ và Hàn Quốc đồng ý “duy trì liên lạc và hợp tác chặt chẽ trong việc giải quyết vấn đề hạt nhân của Triều Tiên”, theo Bộ Ngoại giao Hàn Quốc. Đây là một thời điểm căng thẳng đối với hai nước đồng minh; Trump gần đây đã ra lệnh thu hẹp quy mô các cuộc tập trận quân sự với Hàn Quốc, đồng thời ca ngợi “mối quan hệ rất tốt đẹp” của ông với Kim Jong Un, nhà độc tài Triều Tiên.

Các tay súng đã giết chết hai lính gìn giữ hòa bình của Liên Hiệp Quốc trong một cuộc phục kích ở Nam Sudan, theo lời phái bộ Liên Hiệp Quốc tại địa phương. Bảy người khác bị thương, bao gồm lính gìn giữ hòa bình, nhân viên dân sự, và các sĩ quan cảnh sát Nam Sudan. Phái bộ cho biết họ triển khai lực lượng để bảo vệ khu vực. Bạo lực giữa chính phủ và các nhóm phiến quân đã leo thang trong những tháng gần đây. Tuy nhiên, các cuộc tấn công vào lực lượng gìn giữ hòa bình là rất hiếm.

Chính quyền Trump đề xuất mức phí 103.265 USD cho các đơn xin thị thực H-1B, một loại thị thực được các công ty công nghệ ưa chuộng. Mức phí này sẽ thay thế khoản phí tạm thời 100.000 USD được áp dụng vào năm ngoái và gần đây đã bị một thẩm phán liên bang bác bỏ. Chính phủ ước tính khoản phí mới sẽ giúp họ thu về 8,8 tỷ USD một năm, mà họ cho biết sẽ tài trợ một phần cho “hệ thống nhập cư hợp pháp” của Mỹ.

Con số trong ngày: 21%, là tỷ lệ phiếu mà Volodymyr Zelensky sẽ nhận được trong một cuộc bầu cử tổng thống, theo một cuộc thăm dò.

TIÊU ĐIỂM

Phán quyết về một trong những tù nhân chính trị nổi tiếng của Thổ Nhĩ Kỳ

Hôm nay, tòa án nhân quyền hàng đầu châu Âu sẽ một lần nữa ra phán quyết về việc bỏ tù Osman Kavala, một nhà từ thiện người Thổ Nhĩ Kỳ đã trải qua gần chín năm sau song sắt. Năm 2019, Tòa án Nhân quyền Châu Âu đã ra lệnh thả ông, nhận định rằng việc giam giữ ông mang động cơ chính trị (Thổ Nhĩ Kỳ cáo buộc ông tổ chức các cuộc biểu tình ở Công viên Gezi, làn sóng biểu tình chống chính phủ đã càn quét đất nước vào năm 2013). Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đã không tuân thủ. Sau khi xét xử lại, Kavala đã bị kết án vào năm 2022 vì cố gắng lật đổ chính phủ và bị kết án tù chung thân.

Tòa án giờ đây sẽ quyết định xem phiên tòa dẫn đến bản án đó có vi phạm các quyền của Kavala hay không. Tuy nhiên, ngay cả khi tòa án ra phán quyết có lợi cho ông, điều đó cũng có thể không tạo ra nhiều khác biệt. EU từng lên tiếng mạnh mẽ về việc bỏ tù ông, nhưng nay đã trở nên im lặng hơn khi Thổ Nhĩ Kỳ (một thành viên NATO) ngày càng trở nên quan trọng đối với an ninh của khối này. Vì vậy, các thẩm phán ở Strasbourg nhiều khả năng sẽ mang lại cho Kavala sự minh oan hơn là tự do.

Cuộc chiến kinh tế của Trump nhắm vào Iran có thể phản tác dụng

Hôm qua, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã công bố “Chiến dịch Loại trừ Kinh tế” nhắm vào Iran. Trong khi tiếp tục phong tỏa các hoạt động xuất khẩu dầu của Iran, Mỹ cũng lên kế hoạch gia tăng áp lực lên các đối tác thương mại của chế độ này và các tổ chức giúp họ luân chuyển tiền. Bessent cảnh báo về các lệnh trừng phạt mới nhắm vào các lĩnh vực như công nghệ và vận tải biển. Nhưng Mỹ chưa có hành động ngay lập tức nào chống lại các quốc gia riêng lẻ, như Trung Quốc, nước mua hơn 80% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran.

Iran đang trong tình cảnh kinh tế vô cùng khó khăn. Xuất khẩu dầu của họ đã sụp đổ, đồng rial chạm mức thấp kỷ lục, và lạm phát đang tăng vọt. Nhưng rất khó để chèn ép nước này thêm nữa, bởi, chẳng hạn, Trung Quốc có thể sẽ chống lại áp lực của Mỹ. Và chế độ Iran có thể đáp trả bằng vũ lực, bằng cách tấn công các quốc gia hợp tác với Mỹ hoặc nhắm vào các cơ sở năng lượng và tàu thuyền ở Vùng Vịnh. Donald Trump hy vọng đòn bóp nghẹt kinh tế sẽ thành công ở nơi mà bom đạn và ngoại giao đã thất bại. Nhưng thay vào đó, nó có thể sẽ châm ngòi cho một vòng chiến đấu khác.

Cuộc đua kế nhiệm Lindsey Graham

Hôm nay, các đảng viên Cộng hòa ở Nam Carolina sẽ đi bỏ phiếu lần thứ tư trong mùa hè này để chọn ra ứng viên thay thế Lindsey Graham, vị thượng nghị sĩ đã qua đời vào tháng 7 sau hơn hai thập kỷ làm việc tại Đồi Capitol. Em gái của ông, Darline Graham – người được thống đốc bổ nhiệm để tạm thời lấp vào chiếc ghế của Lindsey – sẽ phải đối mặt với Ralph Norman, một nghị sĩ và thành viên của House Freedom Caucus, một nhóm bảo thủ theo đường lối cứng rắn. Graham đã giành được sự ủng hộ từ Donald Trump. Hôm thứ Sáu, Tổng thống đã bay đến Myrtle Beach để vận động tranh cử cùng bà.

Darline là ứng cử viên sáng giá, nhưng đã có một chiến dịch tranh cử không mấy tốt đẹp. Trong một cuộc tranh luận vào tuần trước, bà đã vấp váp trước một câu hỏi về Trung Quốc và Đài Loan trước khi thừa nhận rằng “an ninh quốc gia không phải là thế mạnh của tôi”. Sai lầm này đã làm nổi bật sự non nớt của bà trong các vấn đề chính sách đối ngoại mà anh trai bà từng xem là trọng tâm trong sự nghiệp của mình. Những đảng viên Cộng hòa đang tìm kiếm một người thay thế vai trò của ông như một tiếng nói diều hâu chống lại chủ nghĩa biệt lập MAGA có thể sẽ thất vọng.

Lego tiếp tục gặt hái thành công

Hai thập kỷ trước, Lego từng suýt phá sản. Công ty đi chệch khỏi những viên gạch lắp ghép nhiều màu sắc của mình khi các trò chơi điện tử và giải trí kỹ thuật số lên ngôi. Bài học đó đã được khắc sâu và Lego đã quay trở lại với cội nguồn của mình. Doanh thu của công ty kể từ đó tăng hơn 10 lần, lên tới 83,5 tỷ DKK (13 tỷ USD) – nhiều hơn tổng doanh thu của Mattel và Hasbro, hai đối thủ lớn nhất của hãng, cộng lại. Khi Lego báo cáo kết quả tài chính cho nửa đầu năm 2026, hãy kỳ vọng sẽ có thêm nhiều tin tức tốt lành.

Sự hoài niệm là một nền tảng cho thành công của hãng. Lego đang thu hút những người trưởng thành sẵn sàng vung tiền cho các bộ sưu tập đắt đỏ. Các bản sao của Nhà thờ Sagrada Família và Tháp Eiffel, được thiết kế để trưng bày thay vì để chơi, được bán với giá hơn 500 bảng Anh (680 USD). Nhóm khách hàng trưởng thành này hiện chiếm một phần năm doanh số bán hàng.

Dù vậy, mối đe dọa từ kỹ thuật số vẫn chưa biến mất. Theo một số báo cáo, Lego đã tăng gấp ba lần lực lượng lao động công nghệ phần mềm kể từ năm 2022. Kênh YouTube của hãng tự hào có hơn 21 triệu người đăng ký. Tuy nhiên, cốt lõi trong sứ mệnh của Lego vẫn là những viên gạch nhựa đầy màu sắc – và điều này hầu như không thay đổi kể từ những năm 1950.

Một bước ngoặt đáng lo ngại đối với nền dân chủ Zambia

Tuần trước, Hakainde Hichilema đã được tuyên bố là người chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Zambia. Hạn chót để các đối thủ của tổng thống khiếu nại việc ông tái đắc cử lên tòa án là hôm nay. Nhưng có một vấn đề: hôm qua, các tòa án đã bị đóng cửa vô thời hạn, với lý do nhà chức trách đưa ra là những lo ngại về an ninh. Điều đó khiến Brian Mundubile, ứng viên đối lập chính, gần như không còn cơ hội.

Cảnh sát cũng đã triệu tập Mundubile trong khi chính phủ điều tra điều mà họ cho là một âm mưu nổi dậy. Ngày 14/08, lực lượng an ninh đã bắn chết một cộng sự của Mundubile và bắt giữ 11 người khác. Ông đã đề nghị Liên Hiệp Quốc bảo vệ, tuyên bố rằng mình mới là người chiến thắng trong cuộc bầu cử và kết quả đã bị đánh cắp khỏi tay ông. Một nhóm các nhà thờ Zambia – những người theo dõi quá trình kiểm phiếu – cho rằng Hichilema đã thắng, nhưng với cách biệt thấp hơn con số mà ủy ban bầu cử công bố. Tranh chấp này đánh dấu một bước chuyển đáng lo ngại đối với một quốc gia từ lâu đã nổi bật trong khu vực nhờ thành tích chuyển giao quyền lực một cách hòa bình.