Dân Chủ - Nhân Quyền Cho Việt Nam

Gần đây, Ukraina tuyên bố đã thành công trong chiến dịch mang tên “Veles”, với việc sử dụng một đường ống dẫn khí không còn hoạt động như hệ thống “giao thông hào ngầm” trên trận tuyến. Một mặt trận mới để đối đầu với Matxcơva nhằm tránh để bị drone phát hiện và tấn công : mặt trận dưới lòng đất. Chiến thuật này đã được Nga sử dụng từ 2 năm trước và ngày càng đóng vai trò quan trọng trong cuộc xung đột.

https://s.rfi.fr/media/display/504f2548-00ca-11ef-b73e-005056a90284/w:1024/p:16x9/AP24112612367074.webp

Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky (G) và Tư lệnh Lực lượng Lục quân Oleksandr Syrskyi (P) nhìn bản đồ trong chuyến thăm thành phố Kupiansk, vùng Kharkiv, Ukraina, ngày 30/11/2023. AP - Efrem Lukatsky

Theo một phóng sự đăng ngày 30/10/2026 của tờ The New York Times, quân đội Ukraina đã quyết định tiến hành chiến đấu với lực lượng Nga ngay trong các đường ống dẫn khí ngầm đã ngừng hoạt động tại khu vực xung quanh thành phố Kupiansk, đông bắc Ukraina. Trong khoảng 10 ngày trở lại đây, quân đội Ukraina đã cho phép một số cơ quan truyền thông phương Tây ghi nhận những nỗ lực của họ nhằm giành quyền kiểm soát một đường ống dẫn khí chạy bên dưới sông Oskil và xuyên qua thành phố Kupiansk, nơi quân đội Nga đang tìm cách chiếm đóng.

Tháng 10, Ukraina phát động chiến dịch “Veles”, được tổng thống Volodymyr Zelensky mô tả hôm 27/10 là một “thành công lớn”. Trong chiến dịch này, các binh sĩ Ukraina được huấn luyện và trang bị đặc biệt để hoạt động dưới lòng đất đã tiến sâu 15 km dọc theo đường ống dẫn khí có đường kính 1,2 mét nhằm kiểm soát lối vào. Theo tuyên bố của ông Zelensky, lực lượng Ukraina đã tiêu diệt khoảng 100 binh sĩ Nga và bắt giữ khoảng 30 người trong các cuộc đụng độ diễn ra bên trong hệ thống đường ống này.

Huseyn Aliyev, chuyên gia về chiến tranh Ukraina tại Đại học Glasgow, nhận định : “Theo những gì tôi được biết, đây là trường hợp đầu tiên phía Ukraina tiến hành một chiến dịch quy mô lớn bên trong đường ống dẫn khí hoặc đường hầm dưới lòng đất.”

Chiến thuật này từng mang lại thành công cho Nga như thế nào ?

Ukraina không phải là bên nghĩ ra chiến thuật này. Kiev chỉ đang “sử dụng chính chiến lược mà quân đội Nga từng áp dụng trước đó để chống lại họ”, theo tổng thống Zelensky.

Trên thực tế, Matxcơva đã tận dụng mạng lưới đường ống dẫn khí và các đường ống ngầm có kích thước đủ lớn để binh sĩ có thể di chuyển bên trong từ tháng 01/2024. Khi đó, một chiến dịch đã giúp lực lượng Nga bí mật thâm nhập vào khu vực phía sau phòng tuyến của Ukraina ở phía nam thành phố Avdiivka, vùng Donetsk. Đây là thông tin được Will Kingston-Cox, chuyên gia về Nga và chiến tranh Ukraina tại tổ chức International Team for the Study of Security (ITSS) Verona, tiết lộ.

Quân đội Nga tiếp tục sử dụng chiến thuật này trong trận chiến giành quyền kiểm soát Kursk, sau đó là tại khu vực Kupiansk. Tại đây, Ukraina quyết định chiến đấu để giành lại từng mét đường ống dẫn khí.

Ryhor Nizhnikau, chuyên gia về Ukraina tại Viện Các vấn đề Quốc tế Phần Lan, giải thích, chiến thuật này “dựa trên thực tế là Ukraina sở hữu một mạng lưới các đường ống dẫn khí và đường ống ngầm khác trải rộng trên nhiều khu vực, hiện đã ngừng hoạt động sau khi khí đốt Nga không còn được vận chuyển qua lãnh thổ Ukraina”.

Vì sao ban đầu Ukraina chế giễu chiến thuật của Nga ?

Theo chuyên gia Ryhor Nizhnikau, những mạng lưới đường ống ngầm này tồn tại tại các khu vực Kharkiv, Luhansk, Donetsk và một phần Zaporijjia. Tại những nơi không có đường ống dẫn khí đi qua, “quân Nga cũng áp dụng cách làm tương tự bằng cách sử dụng hệ thống thoát nước và cống rãnh”, Gustav Gressel, nhà phân tích quân sự thuộc Học viện Quốc phòng Quốc gia Áo, cho biết. Ryhor Nizhnikau giải thích thêm : “Quân đội Nga hiểu rõ cấu trúc của hệ thống đường ống ngầm này không kém gì phía Ukraina bởi phần lớn các công trình đều được xây dựng từ thời Liên Xô.”

Ban đầu, “Ukraina chế giễu cách tiếp cận này, cho rằng nó quá nguy hiểm và chắc chắn sẽ thất bại”, Huseyn Aliyev nhận xét. Khi đó, lực lượng Ukraina cho rằng chỉ cần chờ binh sĩ Nga xuất hiện trở lại trên mặt đất để tấn công. Tuy nhiên, những thành công của Nga tại Avdiivka và Kursk đã khiến Kiev phải đánh giá lại về hiệu quả của chiến thuật sử dụng các tuyến đường ngầm để bất ngờ tập kích đối phương.

Đến tháng 09/2025, iStories, hãng truyền thông điều tra độc lập của Nga, tiếp tục củng cố những lo ngại này khi tiết lộ cách Matxcơva chuẩn bị sử dụng đường ống dẫn khí tại khu vực Kupiansk cho một chiến dịch tấn công quy mô lớn hơn. Quân đội Nga đã tích trữ đạn dược và lương thực bên trong đường ống nhằm biến nơi đây thành một tuyến đường thay thế thực sự phục vụ cho kế hoạch tiến vào Kupiansk.

Lòng đất có trở thành vùng an toàn trước những chiếc drone ?

“Chiến tranh càng kéo dài, vai trò của các tuyến đường ngầm như một mặt trận mới càng trở nên rõ nét”, Ryhor Nizhnikau nhận định.

Trong bối cảnh đó, các bên buộc phải tìm cách tiến công hoặc phản công. Điều này không hề dễ dàng khi chiến tuyến trên mặt đất gần như bị đóng băng. Đặc biệt, “các binh sĩ di chuyển trên địa hình trống trải sẽ ngay lập tức bị drone của đối phương phát hiện và trở thành mục tiêu tấn công”, Will Kingston-Cox cho biết.

Mối đe dọa thường trực từ drone đã khiến những tuyến đường ngầm thay thế trở nên hấp dẫn hơn, dù chúng rất chật hẹp và đôi khi nguy hiểm do vẫn còn chứa khí gas. “Ít nhất, khi di chuyển dưới lòng đất, binh sĩ có thể chủ động hơn về tình hình và không phải thường xuyên lo ngại nguy cơ bị drone bất ngờ tấn công như trên mặt đất”, Ryhor Nizhnikau nhấn mạnh.

Ngoài ra, việc triển khai drone bên trong các đường hầm này cũng không khả thi. Theo Gustav Gressel, các drone điều khiển từ xa nhanh chóng mất tín hiệu khi đi vào đường hầm, trong khi những drone kết nối bằng cáp quang lại gặp khó khăn khi di chuyển qua các khúc cua và đường ống chật hẹp.

Như vậy, phần lớn xuất phát từ nhu cầu thực tế trên chiến trường, không gian dưới lòng đất đang ngày càng chiếm vị trí quan trọng trong cuộc chiến tại Ukraina. Tuy nhiên, Ryhor Nizhnikau cho rằng chiến thuật này “không bao giờ có thể đóng vai trò lớn hơn một phương thức hỗ trợ cho các hoạt động quân sự chủ lực của cả hai bên”.

Trước hết, bởi “tại nhiều khu vực dọc chiến tuyến, không tồn tại mạng lưới đường ống đủ lớn và phù hợp để có thể khai thác”, Huseyn Aliyev nhận xét. Bên cạnh đó, các đường ống này hiếm khi đủ rộng để cho phép một số lượng lớn binh sĩ và trang thiết bị đi qua, phục vụ cho một chiến dịch tấn công quy mô lớn, Will Kingston-Cox cho biết.

Cuối cùng, khi xuất hiện trở lại trên mặt đất, binh sĩ chỉ có thể di chuyển ra ngoài với số lượng nhỏ. Điều này khiến họ trở nên rất dễ bị tổn thương nếu đã bị đối phương phát hiện. Dù vậy, Will Kingston-Cox cho rằng việc sử dụng các tuyến đường ngầm để tạo yếu tố bất ngờ tại những khu vực cụ thể “có thể giúp phá vỡ thế bế tắc trên chiến trường”.

Cho đến nay, đây chủ yếu là chiến thuật được lực lượng Nga sử dụng. Với chiến dịch “Veles” tại khu vực Kupiansk, Ukraina muốn chứng minh rằng sẵn sàng đối đầu với đối phương trên mọi địa hình.

Nguồn : France 24

PHẢN ỨNG QUỐC TẾ VỚI KẾT QUẢ BẦU CỬ MỸ (Anh Vũ / RFI)

Phản ứng quốc tế với kết quả bầu cử Mỹ

Anh Vũ - RFI

Đăng ngày: 04/11/2026 - 13:00 - Sửa đổi ngày: 04/11/2026 - 13:42

https://www.rfi.fr/vi/qu%E1%BB%91c-t%E1%BA%BF/20261104-ph%E1%BA%A3n-%E1%BB%A9ng-u%E1%BB%91c-t%E1%BA%BF-v%E1%BB%9Bi-k%E1%BA%BFt-qu%E1%BA%A3-b%E1%BA%A7u-c%E1%BB%AD-m%E1%BB%B9

Trước việc đảng Dân Chủ giành quyền kiểm soát cả hai viện Quốc Hội Mỹ, phản ứng quốc tế rất khác nhau nhưng nhìn chung đều là thận trọng. Iran cho rằng cử tri Mỹ đã nói “không” với chiến tranh. Trung Quốc coi đây là công việc nội bộ của Hoa Kỳ và tuyên bố luôn muốn tiếp tục hợp tác. Matxcơva khẳng định đường lối của Nga không phụ thuộc vào biến động chính trị ở nước khác.

https://s.rfi.fr/media/display/db041402-d82f-11f1-af16-bf1914cabd52/w:1024/p:16x9/AP26289818088993.webp

Tổng thống Mỹ Donald Trump tại một buổi mít tinh vận động tranh cử tại sân bay Dalton, bang Georgia, Hoa Kỳ, ngày 16/10/2026. AP Photo/Mark Schiefelbein - Mark Schiefelbein

Về phần Liên Hiệp Châu Âu, các chính phủ giữ thái độ dè dặt và hầu như không bình luận công khai. Không ai đặt nhiều kỳ vọng vào một Quốc Hội lưỡng viện do đảng Dân Chủ kiểm soát sẽ làm thay đổi cách tiếp cận của ông Trump đối với Liên Âu.

Thông tín viên Pierre Benazet tại Bruxelles ghi nhận:

Các nước châu Âu giữ thái độ dè dặt và nhất là từ chối bình luận về cuộc bầu cử Mỹ, bởi vì các nước này tìm mọi cách để tránh bị tố cáo là can thiệp vào chiến dịch tranh cử.

Có một điều chắc chắn là hy vọng của các nước châu Âu rất ít. Bởi ngay cả khi đảng Dân Chủ thắng lớn, thì đối với châu Âu cũng không thay đổi gì nhiều, ngoại trừ trước hết là khả năng xuất hiện tín hiệu cho thấy làn sóng bỏ phiếu cho xu hướng dân túy đang thoái trào, và sau đó là những nỗ lực của ông Donald Trump nhằm phủ nhận chủ nghĩa đa phương và luật pháp quốc tế sẽ yếu đi.

Cùng lắm thì một Hạ Viện do đảng Dân Chủ nắm giữ, thậm chí cả việc Thượng Viện thay đổi, có thể tạo hy vọng Quốc Hội siết chặt hơn quyền giám sát đối với chính sách thương mại, nhưng ở châu Âu, không ai dám mơ tưởng về hệ quả thuế quan mà Mỹ áp với Liên Âu.

Những người bi quan nhất còn cho rằng một Quốc Hội có đa số Dân Chủ sẽ gây ra tác hại là thúc đẩy tổng thống dồn sức vào “địa hạt riêng” của mình, tức là chính sách đối ngoại. Mà trong lĩnh vực này, các nước châu Âu vẫn đánh giá Donald Trump ít ra là thất thường, thậm chí còn thù địch với lợi ích của Liên Hiệp Châu Âu.

-----------------------------

Các nội dung liên quan

Kết quả bầu cử giữa kỳ Mỹ có thể tác động ra sao đến xung đột Mỹ - Iran ?

PHÂN TÍCH

Quốc tế

BẦU CỬ GIỮA NHIỆM KỲ MỸ : TRUMP ĐỐI MẶT VỚI PHÁN XÉT CỦA CỬ TRI SAU 20 THÁNG CẦM QUYỀN ĐẦY BIẾN ĐỘNG (Anh Vũ / RFI)

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Trump đối mặt với phán xét của cử tri sau 20 tháng cầm quyền đầy biến động

Anh Vũ - RFI

Đăng ngày: 03/11/2026 - 13:22

https://www.rfi.fr/vi/ph%C3%A2n-t%C3%ADch/20261103-b%E1%BA%A7u-c%E1%BB%AD-gi%E1%BB%AFa-nhi%E1%BB%87m-k%E1%BB%B3-m%E1%BB%B9-trump-%C4%91%E1%BB%91i-m%E1%BA%B7t-v%E1%BB%9Bi-ph%C3%A1n-x%C3%A9t-c%E1%BB%A7a-c%E1%BB%AD-tri-sau-20-th%C3%A1ng-c%E1%BA%A7m-quy%E1%BB%81n-%C4%91%E1%BA%A7y-bi%E1%BA%BFn-%C4%91%E1%BB%99ng

Hôm nay 03/11/2026, khoảng 250 triệu cử tri Mỹ bầu lại toàn bộ 435 ghế Hạ Viện, 35 ghế Thượng Viện và 34 chức thống đốc trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026 được cả thế giới theo dõi. Phần đông giới quan sát đều nhận định, kỳ bầu cử này, trước hết có giá trị như một là cuộc trưng cầu dân ý về chính ông Trump, nhân vật đã trở thành trung tâm của chính trường Mỹ suốt mười năm qua.

https://s.rfi.fr/media/display/53d7888c-d754-11f1-8ec1-bf1914cabd52/w:1024/p:16x9/AP26305786117283.webp

TT Mỹ Donald Trump tại bang Iowa, ngày 01/11/2026. AP Photo/Charlie Neibergall - Charlie Neibergall

Đây cũng là cuộc bỏ phiếu quy mô toàn quốc đầu tiên kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng (2025). Cử tri sẽ phán xét 20 tháng cầm quyền đầy biến động, với giá sinh hoạt, giá xăng và lạm phát đang là những mối lo hàng đầu, cùng các cáo buộc tham nhũng nhắm vào tổng thống và người thân cận.

Theo giới phân tích, đảng Cộng Hòa gặp khó vì hai lý do. Thứ nhất là quy luật lịch sử: đảng cầm quyền thường thua ở giữa nhiệm kỳ. Nhà sử học Clayton Howard, thuộc Đại học bang Ohio, được nhận báo Pháp La Croix trích dẫn, nhắc rằng chỉ có hai ngoại lệ gần đây là năm 1998, giữa bê bối Lewinsky trong nhiệm kỳ của Bil Clinton, và năm 2002, khi tinh thần yêu nước sau vụ 11/9 đã giúp ông George W. Bush.

Thứ hai là sự sa sút uy tín của chính ông Trump. Theo báo Pháp Le Figaro, cuộc chiến với Iran khiến tỷ lệ ủng hộ ông tụt dưới 40% và không hồi phục, đồng thời đẩy giá nhiên liệu lên cao. Một khảo sát gần đây của Reuters ghi nhận mức ủng hộ chỉ còn 32%, thấp hơn cả thời điểm sau vụ bạo loạn Đồi Capitol năm 2021. Nhiều ứng viên Cộng Hòa vì thế tìm cách giữ khoảng cách. Thống đốc bang Texas, Greg Abbott từ chối xuất hiện chung với ông, còn thượng nghị sĩ Susan Collins ở bang Maine công khai nêu số lần bà chống lại tổng thống.

Các cuộc thăm dò cho thấy đảng Dân chủ sẽ thắng ở Hạ viện, và đang hy vọng kiểm soát cả Thượng viện, nơi họ cần thêm bốn ghế, với các cuộc đua ở Texas, Kansas, Ohio, Iowa, Maine và Alaska. Hơn 50 triệu cử tri đã bỏ phiếu sớm, một kỷ lục. Tuy nhiên, Le Figaro cảnh báo, thăm dò không phải khoa học chính xác, và ông Trump từng nhiều lần bị đánh giá thấp nhưng cuối cùng đã đảo ngược tình thế.

Vậy nếu phe Cộng Hòa thua thì ông Trump mất gì? Ông vẫn nắm quyền hành pháp đến hết nhiệm kỳ, nhất là trong đối ngoại, với sắc lệnh và quyền phủ quyết. Tuy nhiên, ông sẽ phải thương lượng nhiều hơn với phe đối lập, đặc biệt trong việc bổ nhiệm thẩm phán và các quan chức cấp cao nếu đảng Cộng hòa mất Thượng viện.

Nếu giành được Hạ Viện, phe Dân Chủ có thể kiểm soát hoạt động lập pháp, gây sức ép với chính quyền Trump, thậm chí ngăn cản ngân sách dành cho chiến tranh Iran hoặc các hoạt động gây tranh cãi của lực lượng cảnh sát chuyên trách về di dân (ICE).

Một vấn đề quan trọng khác là Quốc Hội có quyền giám sát và điều tra chính quyền. Phe Dân Chủ sẽ có quyền điều tra rộng, từ tham nhũng ở Nhà Trắng, hoạt động của ICE, vai trò của gia đình ông Trump trong chính sách đối ngoại, đến cách thức bộ trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth điều hành Lầu Năm Góc. Các ủy ban có quyền triệu tập nhân chứng, và từ chối hợp tác có thể bị phạt tù.

Còn nếu “làn sóng xanh”, hàm ý về chiến thắng của phe Dân Chủ, biến thành “sóng thần”, quét qua cả Ohio, nơi ông ba lần giành thắng lợi trong các kỳ bầu cử tổng thống, hay Texas, nơi phe Cộng Hòa thống trị ba thập kỷ qua, thì đây sẽ là cú sốc nặng nề cho ông Trump.

Dù vậy, chuyên gia Howard khuyên thận trọng: “Người ta thường phản ứng thái quá sau bầu cử. Nếu Cộng Hòa thua, người ta sẽ nói về ‘sự cáo chung của Trump’... Điều đó luôn bị phóng đại.” Ông nhắc lại năm 2010: đảng Dân Chủ thua đậm giữa nhiệm kỳ, nhưng hai năm sau ông Obama vẫn tái đắc cử dễ dàng.

Cuối cùng, cuộc bầu cử còn là phép thử đối với nền dân chủ Mỹ: Donald Trump sẽ phản ứng thế nào nếu đảng Cộng Hòa thất bại? Liệu ông có chấp nhận kết quả hay tìm cách phản đối việc công nhận kết quả bầu cử? Ông Trump từng dọa không công nhận kết quả bất lợi, điều đã không còn là lạ với ông. “Tôi sẽ công nhận nếu đó là cuộc bầu cử trung thực,” ông nhắc lại tuần trước. Thái độ của các ứng cử viên thất cử cũng sẽ cho thấy mức độ tôn trọng các nguyên tắc dân chủ trong đời sống chính trị Mỹ.

Le Figaro trong một bài phân tích cho rằng, chỉ một chiến thắng thật lớn của đảng Dân Chủ mới có thể ngăn những tranh cãi về kết quả từ một tổng thống vốn coi hỗn loạn là thương hiệu chính trị của mình.

------------------------------

Các nội dung liên quan

Kết quả bầu cử giữa kỳ Mỹ có thể tác động ra sao đến xung đột Mỹ - Iran ?

PHÂN TÍCH

Quốc tế

Bầu cử giữa kỳ tại Mỹ : Các đảng Cộng Hòa và Dân Chủ vận động đến giờ phút chót

MỸ - BẦU CỬ GIỮA KỲ

Quốc tế

Bầu cử giữa kỳ Mỹ 2026 : Đâu là các kịch bản có thể xảy ra ?

THEO DÒNG THỜI SỰ

Quốc tế

Có video6 phút

Wednesday, November 4, 2026

BẦU CỬ GIỮA KỲ MỸ : MẤT ĐA SỐ Ở QUỐC HỘI, LIỆU DONALD TRUMP CÓ TRỞ THÀNH “CON VỊT QUÈ” HAY KHÔNG ? (Minh Anh / RFI)

Bầu cử giữa kỳ Mỹ: Mất đa số ở Quốc Hội lưỡng viện, liệu Donald Trump có trở thành « con vịt què » hay không ?

Minh Anh - RFI

Đăng ngày: 04/11/2026 - 13:38 - Sửa đổi ngày: 04/11/2026 - 13:47

https://www.rfi.fr/vi/ph%C3%A2n-t%C3%ADch/20261104-b%E1%BA%A7u-c%E1%BB%AD-gi%E1%BB%AFa-k%E1%BB%B3-m%E1%BB%B9-m%E1%BA%A5t-%C4%91a-s%E1%BB%91-%E1%BB%9F-qu%E1%BB%91c-h%E1%BB%99i-l%C6%B0%E1%BB%A1ng-vi%E1%BB%87n-li%E1%BB%87u-donald-trump-c%C3%B3-tr%E1%BB%9F-th%C3%A0nh-con-v%E1%BB%8Bt-qu%C3%A8-hay-kh%C3%B4ng

Thất bại nặng nề của đảng Cộng Hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 03/11/2026, đã đặt tổng thống Mỹ Donald Trump trong tình thế « con vịt què » (lame duck) vào hai năm cuối của nhiệm kỳ. Ông Trump đã có giọng điệu hòa giải đáng ngạc nhiên sau chiến thắng áp đảo của đảng Dân Chủ. Theo giới quan sát, điều đó không đồng nghĩa với việc ông sẽ trở nên thụ động. Donald Trump đã sớm chuẩn bị cho một cuộc đối đầu kéo dài và gay gắt với một lưỡng viện do đảng Dân Chủ kiểm soát.

https://s.rfi.fr/media/display/51cda54c-d84b-11f1-9b0c-1beafce15fea/w:1024/p:16x9/2026-11-02T193013Z-1854508152-RC2VFOA7WZ8A-RTRMADP-3-USA-TRUMP-LINCOLNMEMORIAL.webp

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại khu Đài tưởng niệm Lincoln, ở Washington, DC, Mỹ, ngày 02/11/2026. REUTERS - Jonathan Ernst

Đúng như phong cách chính trị quen thuộc : « Thắng lợi là nhờ ta, còn thua là do kẻ khác », Donald Trump không nhận trách nhiệm về thất bại bầu cử. Ông còn cho rằng nếu tên ông xuất hiện trên lá phiếu, đảng Cộng Hòa đã có thể giành chiến thắng dễ dàng. Dù vậy, ông cũng đã chúc mừng đảng Dân Chủ và tuyên bố sẵn sàng hợp tác. Nhưng khi đăng bức ảnh chiếc mũ bóng chày màu đỏ với dòng chữ « VETO » (nghĩa là phủ quyết), Donald Trump cũng nhắc nhở đảng Dân Chủ rằng với quyền lực hành pháp có trong tay, ông có thể cản trở bất kỳ dự luật mới nào của phe đối lập trong tương lai.

Trên thực tế, Donald Trump đã chuẩn bị từ sớm cho giai đoạn « sống chung » với Quốc Hội đối lập. Theo các nguồn tin của AFP, chính quyền Trump đã xây dựng kế hoạch sử dụng các sắc lệnh hành pháp nhằm thúc đẩy những chính sách nhập cư cứng rắn của ông như những gì ông đã làm trong 100 ngày đầu tiên của nhiệm kỳ. Chỉ trong vòng hai năm, Donald Trump điều hành chính phủ, phớt lờ vai trò Quốc Hội mà đảng Cộng Hòa của ông chiếm đa số và ký gần 300 sắc lệnh. Một xu hướng hành động đơn phương và đặt các định chế trước « sự đã rồi ».

Theo báo Le Monde, điều này báo hiệu một giai đoạn căng thẳng giữa Nhà Trắng và Quốc Hội. Những chủ đề như ngân sách liên bang, viện trợ quân sự cho Israel và Ukraina, chính sách y tế cũng như các chiến dịch chống tội phạm ma túy (ở vùng biển Caribê) rất có thể trở thành chủ đề nóng, gây xung đột. Đảng Dân Chủ chỉ có thể vượt qua được quyền phủ quyết của tổng thống với điều kiện phải có được 2/3 số phiếu ủng hộ của lưỡng viện.

Lệnh ân xá: Tiền lệ từ thời Biden

Tuy nhiên, lĩnh vực được cho nhạy cảm nhất sẽ là các cuộc điều tra của Hạ Viện do đảng Dân Chủ kiểm soát nhắm vào người thân của tổng thống và nhiều thành viên cao cấp chính phủ chẳng hạn như bộ trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth. Chỉ có điều, ông Trump có thể dựa vào một đặc quyền khác : Lệnh ân xá tổng thống. Ông Trump có thể ban hành một đợt ân xá quy mô lớn nhằm bảo vệ người thân.

Đây là một tiền lệ đặc biệt do chính tổng thống đảng Dân Chủ Joe Biden tạo ra, khi ân xá « phòng ngừa » cho các thành viên trong gia đình và nhiều nhân vật chính trị trước khi hết nhiệm kỳ. Có khác chăng là Joe Biden đã không tự ân xá mình, trong khi ông Trump nhiều lần tuyên bố ông có quyền tự ân xá và coi đây là một trong những đặc quyền quan trọng nhất của chức vụ tổng thống.

Cuối cùng, theo AFP, chính sách đối ngoại là lĩnh vực duy nhất mà các tổng thống Mỹ ở giai đoạn « vịt què » vẫn nắm giữ quyền lực rất lớn. Donald Trump có thể tái khởi động các chiến dịch quân sự quy mô lớn chống Iran mặc dù ông tuyên bố đang tìm kiếm một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột. Trong hồ sơ Ukraina, ông vẫn sẽ tiếp tục gây áp lực buộc Kiev phải chấp thuận một thỏa thuận với Matxcơva, vào lúc cuộc đàm phán ba bên Nga-Mỹ-Ukraina được dự kiến diễn ra vào tuần tới.

Nhìn chung, thắng lợi của đảng Dân Chủ là mang đậm ý nghĩa biểu tượng. Quyền hạn của ông Trump vẫn sẽ không suy suyễn đáng kể. Nhưng trên trường quốc tế, thất bại nặng nề của đảng cầm quyền ít nhiều cũng làm sứt mẻ uy tín của ông Trump. Ảnh hưởng của ông đối với những nhà lãnh đạo mà ông coi là các đối trọng quyền lực, như chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và tổng thống Nga Vladimir Putin có thể bị suy giảm. Kết quả bầu cử cay đắng này diễn ra chưa đầy hai tuần trước thời điểm ba nguyên thủ có khả năng gặp nhau bên lề thượng đỉnh Diễn đàn APEC ở Trung Quốc vào cuối tháng 11/2026.

Theo AFP, ông Trump cũng có thể chọn cách giảm bớt đối đầu và tập trung vào chủ đề ưa thích nhất : Để lại dấu ấn cụ thể của mình tại Washington từ việc cải tạo hồ phản chiếu tại đài tưởng niệm Lincoln hay phòng khiêu vũ khổng lồ trị giá 400 triệu đô la trong khuôn viên Nhà Trắng !

----------------------------

Các nội dung liên quan

Kết quả bầu cử giữa kỳ Mỹ có thể tác động ra sao đến xung đột Mỹ - Iran ?

PHÂN TÍCH

Quốc tế

Bầu cử giữa kỳ : Donald Trump « chấp nhận kết quả » nhưng không thừa nhận thất bại cá nhân

BẦU CỬ GIỮA KỲ MỸ 2026

Quốc tế

Bầu cử giữa kỳ tại Mỹ: Phe Donald Trump thất bại, đảng Dân Chủ kiểm soát Quốc Hội lưỡng viện

BẦU CỬ GIỮA KỲ MỸ 2026

Quốc tế

BẦU CỬ GIỮA KỲ TẠI MỸ : PHE DONALD TRUMP THẤT BẠI, ĐẢNG DÂN CHỦ KIỂM SOÁT QUỐC HỘI LƯỠNG VIỆN (Anh Vũ / RFI)

Bầu cử giữa kỳ tại Mỹ: Phe Donald Trump thất bại, đảng Dân Chủ kiểm soát Quốc Hội lưỡng viện

Anh Vũ - RFI

Đăng ngày: 04/11/2026 - 12:12 - Sửa đổi ngày: 04/11/2026 - 13:27

https://www.rfi.fr/vi/qu%E1%BB%91c-t%E1%BA%BF/20261104-tit-1

Các hãng truyền thông lớn, dựa trên các kết quả kiểm phiếu sơ bộ, hôm nay 04/11/2026 đưa tin đảng Dân Chủ đã giành chiến thắng rõ rệt trong cuộc bầu cử giữa kỳ hôm thứ Ba (03/11), nắm đa số ở cả Hạ Viện và Thượng Viện. Kết quả này là một thất bại lớn đối với ông Donald Trump và đảng Cộng Hòa, đồng thời là chiến thắng lịch sử của đảng Dân Chủ.

https://s.rfi.fr/media/display/021cb8dc-d821-11f1-8362-695cb59fade5/w:1024/p:16x9/AP26308161324546.webp

Phe Dân Chủ vui mừng tại bang Texas sau đêm bầu cử ở khách sạn Hyatt Regency tại Austin, Hoa Kỳ, ngày 03/11/2026. © Sara Diggins / The San Antonio Exp via AP

Cuộc bầu cử ngày 3/11 diễn ra ở giữa nhiệm kỳ của tổng thống Donald Trump, với toàn bộ 435 ghế Hạ Viện và 35 ghế Thượng Viện được bầu lại. Kết quả sơ bộ ngày 4/11 cho thấy đảng Dân Chủ sẽ kiểm soát cả hai viện Quốc Hội, nhưng cán cân quyền lực cuối cùng vẫn chưa rõ vì việc kiểm phiếu còn tiếp tục.

Theo AFP, từ 47 thượng nghị sĩ, đảng Dân Chủ có thể giành được khoảng 55 trên tổng số 100 ghế. Dự báo của New York Times cho thấy họ có thể kiểm soát Hạ Viện với đa số nhiều hơn 77 ghế. Đảng Dân Chủ có những đột phá ở các bang bảo thủ. Kansas lần đầu bầu cho thượng nghị sĩ Dân Chủ kể từ năm 1932. Tại Texas kể từ năm 1988. Đảng Dân Chủ giành chiến thắng ở Nam Carolina, lần đầu tiên kể từ năm 1998.

Thông tín viên RFI tại Washington, Vincent Souriau tường trình :

Đảng Dân Chủ đã chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử. Không có từ nào khác để mô tả hiện tượng bầu cử này. Quả thực, họ sẽ giành được đa số tại Thượng Viện và cả Hạ Viện: ít nhất khoảng 15 ghế thắng thêm ở Hạ Viện, và nhất là một thắng lớn ở Thượng viện.

Phe Dân Chủ cần giành thêm 4 ghế thượng nghị sĩ tại các thành trì của đảng Cộng Hòa để bảo đảm đa số. Vậy mà cánh tả đã giành được 5 ghế ở thời điểm này, và là 6 ghế nếu tính cả bang Maine, nơi nhiều khả năng cũng sẽ rơi vào tay đảng Dân Chủ.

Chưa biết chuyện gì sẽ xảy ra ở Alaska, tại đó việc kiểm phiếu vừa mới bắt đầu, nhưng đúng là một trận « sóng thần ». Có lẽ đây là cuộc bầu cử giữa kỳ tồi tệ nhất của đảng Cộng Hòa trong 40 năm qua, với những thất bại lớn.

Như ở bang Texas, James Talarico, ứng viên Dân Chủ ôn hòa ít người biết đến, đã chiến thắng bất chấp hàng chục triệu đô la mà Elon Musk đổ ra để chống lại ông. Trong cuộc bầu cử thống đốc Texas, Greg Abbott, một thống đốc biểu tượng đã giữ ba nhiệm kỳ liên tiếp, người ủng hộ chính sách di dân của Donald Trump, tức việc đóng cửa biên giới mà tổng thống Mỹ vẫn khoe khoang , cũng đã bị loại bởi một nữ ứng viên gốc Tây Ban Nha.

Và đặc biệt là vẫn ở Texas, đảng Cộng Hòa còn thất bại ngay tại những khu vực bầu cử mà chính họ đã phân chia lại ranh giới để có lợi cho mình. Danh sách các thất bại còn rất dài.

Tóm lại, đây là một thảm họa. Donald Trump đang phải trả giá vì tiến hành cuộc chiến ở Iran, giá cả leo thang và thâu tóm quyền lực tổng thống quá mức. Ông đã không có được sự ủng hộ của những cử tri còn do dự, cả các cử tri độc lập và cử tri phe Cộng Hòa cũng không đi bỏ phiếu đông đủ, vì chính phe của ông đã thất vọng với hai năm đầu nhiệm kỳ của ông.

-----------------------------

Các nội dung liên quan

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Trump đối mặt với phán xét của cử tri sau 20 tháng cầm quyền đầy biến động

Anh Vũ - RFI

Đăng ngày: 03/11/2026 - 13:22

https://s.rfi.fr/media/display/53d7888c-d754-11f1-8ec1-bf1914cabd52/w:1024/p:16x9/AP26305786117283.webp

TT Mỹ Donald Trump tại bang Iowa, ngày 01/11/2026. AP Photo/Charlie Neibergall - Charlie Neibergall