TIN TỔNG HỢP NGÀY 25/01/2026 (RFI)

 

TIN TỔNG HỢP

RFI

Đăng ngày: 25/01/2026 - 14:15Sửa đổi ngày: 25/01/2026 - 15:49

https://www.rfi.fr/vi/qu%E1%BB%91c-t%E1%BA%BF/20260125-tin-t%E1%BB%95ng-h%E1%BB%A3p

 

(AFP) - Nhiều đồng minh của Washington phản đối tổng thống Trump hạ thấp vai trò của các binh sĩ, không thuộc lực lượng Mỹ, tham gia liên minh quốc tế chống Al-Qaida tại Afghanistan (2001 – 2021). Hôm 22/01, ông Trump khẳng định, ngoài Mỹ, các đơn vị của các nước khác trong liên quân, đã có mặt « ở vị trí xa chiến tuyến » và thực ra Hoa Kỳ « không bao giờ cần đến sự đóng góp của họ ». Thủ tướng Úc Anthony Albanese xem lời lẽ của ông Trump là « hoàn toàn không thể chấp nhận được ». Canberra từng huy động gần 40.000 lính sang Afghanistan. Trước Úc nhiều nước như Anh, Pháp, Ý, Ba Lan và Đan Mạch đã bày tỏ sự bất bình đối với phát biểu của tổng thống Trump. Trong thời gian chiến tranh tại Afghanistan 89 lính Pháp đã tử vong. Thủ tướng Ý Giorgia Meloni yêu cầu tổng thống Mỹ « tôn trọng » những người đã khuất. Anh là nước có nhiều binh sĩ hy sinh nhất (457 người thiệt mạng) trong cuộc chiến này, chỉ đứng sau Hoa Kỳ (2.400 người chết)

 

(AFP) – Tổng thống Ukraina kêu gọi các đồng minh cung cấp thêm các phương tiện phòng không. Công du Litva, sáng nay Chủ Nhật 25/01/2026 ông Volodymyr Zelensky đưa ra kêu gọi nói trên trong bối cảnh các đợt không kích của Nga đã khiến hàng trăm nghìn người dân Kiev mất điện và hệ thống sưởi giữa thời điểm khắc nghiệt nhất của mùa đông. Theo thống kê của Ukraina, trong tuần này, Nga đã phóng hơn 1.700 drone tấn công, hơn 1.380 quả bom và 69 tên lửa thuộc nhiều loại khác nhau. 

 

(AFP) – Chủ tịch Cuba: Cần chuẩn bị sẵn sàng về quân sự để răn đe mọi mưu toan xâm lược của Mỹ. Ông Miguel Diaz-Canel, hôm qua, 24/01/2026, tại một cuộc diễn tập của một đơn vị thiết giáp, nhấn mạnh : « cách thức tốt nhất để tránh một cuộc xâm lăng, là buộc thế lực đế quốc (Mỹ) phải tính toán cái giá phải trả khi tấn công đất nước chúng ta ». Cách nay một tuần, Hội đồng quốc phòng Cuba, do chủ tịch Miguel Diaz-Canel,  đứng đầu, đã họp bàn về « các biện pháp chuẩn bị chiến tranh », theo thông báo chính thức. Không có chi tiết nào cụ thể hơn về vấn đề này được đưa ra.

 

(AFP) – Syria : Chính phủ và lực lượng vũ trang Kurdistan FDS triển hạn ngừng bắn thêm hai tuần. Bộ trưởng Quốc Phòng Syria hôm qua, 24/01/2026, cho biết việc triển hạn cho phép Mỹ tiến hành chuyển các tù nhân Daech từ các nhà tù do người Kurdistan kiểm soát sang Irak.  FDS, kiểm soát nhiều khu vực ở miền bắc Syria, hy vọng đạt được thỏa thuận với chính quyền trung ương nhằm hội nhập các lực lượng vũ trang người Kurdistan vào quân đội Syria và cộng đồng người Kurdistan tiếp tục được hưởng quyền tự trị rộng rãi. Các lực lượng Kurdistan là một thành phần chủ chốt trong liên minh chống thánh chiến tại Syria và Irak, do Mỹ đứng đầu.

 

(Reuters) – Kinh tế : Ấn Độ giảm mạnh thuế nhập khẩu đối với ô tô của Liên Hiệp Châu Âu. Hai ngày trước khi Bruxelles và New Delhi chính thức ký kết hiệp định tự do mậu dịch, nhiều nguồn thạo tin cho biết thủ tướng Narendra Modi quyết định giảm mức thuế xuống còn 40% thay vì 110% như hiện tại. Trong tương lai thuế đánh vào xe hơi của châu Âu sẽ được giảm xuống mức 10 %.

 

(AFP) – Tổ chức Y tế Thế giới : Lý do Mỹ viện ra để rời bỏ WHO là « sai trái ». Theo tổng giám đốc WHO, Tedros Adhanom Ghebreyesus, hôm qua, 24/01/2026, WHO luôn hợp tác thiện chí với tất cả các nước thành viên. Ngày 23/01, bộ trưởng Y tế Mỹ, Robert Kennedy Jr. đã đưa ra nhiều cáo buộc trong đó có việc khẳng định WHO phải chịu trách nhiệm về cái chết của những người Mỹ, bị buộc phải mang khẩu trang và tiêm chủng phòng bệnh COVID, theo khuyến cáo của WHO.

 

(Welt am Sonntag) - NATO muốn triển khai « khu vực phòng thủ tự động » tại biên giới với Nga. Theo tướng Đức Thomas Lowin, phó tham mưu trưởng phụ trách tác chiến tại Bộ Tư lệnh Lục quân NATO ở Izmir (Thổ Nhĩ Kỳ), dự kiến trong vòng hai năm tới NATO sẽ đặt những hệ thống cảnh báo và can thiệp tự động trên mặt đất, trên không và kể cả trong vũ trụ tại biên giới với Nga. Ông mô tả đây là khu vực phòng thủ mà đối phương sẽ phải vượt qua nếu muốn tiến sâu hơn. Khi đó các cảm biến sẽ phát hiện lực lượng của đối phương và kích hoạt các hệ thống phòng thủ như drone có vũ trang, các phương tiện chiến đấu bán tự động, robot mặt đất không người lái, cũng như các thiết bị phòng không và chống tên lửa tự động. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng về việc sử dụng những vũ khí này sẽ « luôn luôn do con người đưa ra ».

 

(AFP) – Thiết kế các thuật toán « gây nghiện »  các tập đoàn công nghệ bị kiện ra tòa. Một phiên tòa chưa từng có tiền lệ sẽ bắt đầu vào thứ Ba, 27/01/2026, tại California, nơi một bồi thẩm đoàn sẽ xác định liệu TikTok, Instagram và YouTube có cố ý thiết kế các ứng dụng của mình nhằm khiến giới trẻ nghiện mạng xã hội hay không, và do đó liệu họ có thể bị quy trách nhiệm về sự suy giảm sức khỏe tâm thần của giới trẻ hay không. Vụ việc có thể thiết lập một tiền lệ pháp lý quan trọng cho cả một làn sóng kiện tụng tại Mỹ nhằm vào các ông lớn công nghệ, những bên bị cáo buộc đã cố tình làm trầm trọng hóa tình trạng « nghiện» mạng xã hội để tối đa hóa doanh thu quảng cáo. Mark Zuckerberg, giám đốc điều hành của Meta đã được triệu tập ra làm chứng, nhưng không chắc ông có ra hầu tòa hay không.

 

(AFP) – Tổng thống lâm thời Venezuela kêu gọi tìm kiếm « thỏa thuận với phe đối lập ». Lời kêu gọi được đưa ra hôm qua, 24/01/2026. Bà Rodríguez đã đề nghị Chủ tịch Quốc hội Venezuela, cũng là anh trai bà, Jorge Rodríguez, tổ chức một cuộc gặp với các phe phái chính trị khác nhau, cho biết bà mong muốn một cuộc đối thoại mang lại « những kết quả cụ thể và tức thì». Cùng ngày, chủ tịch tập đoàn dầu khí quốc doanh của Venezuela cũng cho biết sản lượng dầu mỏ sẽ được tăng thêm 18% vào năm 2026 nhờ cải cách luật hydrocarbon, đạo luật dự kiến sẽ mở cửa hoàn toàn lĩnh vực này cho khu vực tư nhân.

 

(AFP) – 20 bang tại Hoa Kỳ ban bố tình trạng khẩn cấp vì bão tuyết và một đợt lạnh bất thường. Hàng triệu người có nguy cơ bị mất điện. Hơn 9.500 chuyến bay xuất phát hoặc đến Hoa Kỳ đã bị hủy hôm Chủ Nhật 25/01/2026, 4.000 chuyến bay cũng đã bị hủy ngày hôm trước và hàng nghìn chuyến khác bị trì hoãn. Cơ Quan Khí Tượng Quốc Gia NWS báo động đợt lạnh bất thường lần này kéo dài. 

 

(AFP) – Nuuk, thủ phủ Groenland bị mất điện. Theo giải thích của một tập đoàn điện lực địa phương, thời tiết xấu gây sự cố kỹ thuật làm là nguyên nhân dẫn tới tình trạng nói trên. Điện lực tại Nuuk chủ yếu do một nhà máy thủy điện ở cách trung tâm thành phố khoảng 50 km cung cấp. Thủ phủ Groenland có khoảng 20.000 dân cư.