Ông Trump có thể
'chiếm' Greenland bằng cách nào?
Bernd Debusmann Jr, tại Nhà Trắng ,
Nick Beake, Phóng viên chuyên về châu Âu ,
Kayla Epstein
BBC News Tiếng Việt
8
tháng 1 2026
https://www.bbc.com/vietnamese/articles/c36806y5xe9o
Tổng
thống Mỹ Donald Trump muốn chiếm Greenland và Nhà Trắng đã xác nhận rằng tất cả
các phương án đều đang được xem xét, bao gồm cả việc sử dụng vũ lực.
Trong
khi chiến dịch quân sự chỉ là một trong số nhiều lựa chọn kinh tế và chính trị
đang được cân nhắc, vì đó sẽ là cuộc tấn công của một thành viên NATO vào một
thành viên khác, hành động như vậy sẽ là một kịch bản ác mộng đối với NATO và
có khả năng là một mối đe dọa đến sự tồn tại của liên minh này.
Tổng
thống Mỹ đã
nhiều lần nói rằng Greenland rất quan trọng đối với an ninh quốc
gia của Mỹ, tuyên bố mà không có bằng chứng rằng nơi đây "bị bao quanh với
tàu chiến Nga và Trung Quốc khắp nơi".
Với
sự đóng góp chuyên môn của các chuyên gia Mỹ, Anh và Đan Mạch, chúng ta sẽ xem
các phương án khác nhau mà vị tổng thống có thể đang nhắm đến cũng như lý do có
thể biện minh cho mỗi phương án.
Hành
động quân sự
Các
nhà phân tích quốc phòng cho rằng một chiến dịch chớp nhoáng để chiếm Greenland
có thể được thực hiện tương đối dễ dàng, nhưng hậu quả sẽ vô cùng to lớn.
Mặc
dù có diện tích địa lý rộng lớn, dân số của Greenland chỉ khoảng 58.000 người,
trong đó khoảng một phần ba tập trung ở thủ đô Nuuk, phần lớn còn lại sống ở bờ
biển phía tây.
Lãnh
thổ này không có quân đội riêng và Đan Mạch chịu trách nhiệm quốc phòng, nhưng
lực lượng không quân và hải quân của họ lại hạn chế so với quy mô lãnh thổ rộng
lớn như vậy.
Nhiều
khu vực rộng lớn chỉ được bảo an bởi Sirius Patrol, một đơn vị đặc nhiệm của
Đan Mạch chủ yếu dựa vào xe trượt tuyết chó kéo.
Tuy
nhiên, trong năm qua, Đan Mạch đã tăng đáng kể chi tiêu quốc phòng ở các khu vực
Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương, bao gồm cả ở Greenland.
Kích
thước rộng lớn, dân thưa thớt và thiếu quân đội khiến Greenland trở thành mục
tiêu dễ dàng cho Mỹ, quốc gia hiện đã có hơn 100 quân nhân đóng quân thường trực
tại cơ sở Pituffik ở mũi tây bắc Greenland.
Về
lý thuyết, cơ sở này có thể đóng vai trò là căn cứ hậu cần cho các chiến dịch
trong tương lai.
Căn
cứ này đã tồn tại từ Thế chiến II, khi quân đội Mỹ triển khai đến đảo để thiết
lập các trạm quân sự và vô tuyến sau khi Đức Quốc xã chiếm đóng Đan Mạch trong
cuộc xung đột.
Hans
Tino Hansen, một chuyên gia an ninh người Đan Mạch và Giám đốc điều hành của
Risk Intelligence, đã phác thảo cách thức một chiến dịch của Mỹ nhằm chiếm
Greenland có thể diễn ra.
Theo
ông Hansen, Sư đoàn Dù số 11 đóng tại Alaska – bao gồm hai lữ đoàn Bắc Cực có
khả năng thực hiện các nhiệm vụ nhảy dù hoặc trực thăng vận – sẽ là "mũi
chủ lực" trong bất kỳ cuộc xâm lược nào, "được yểm trợ bởi lực lượng
không quân và hải quân".
Đánh
giá của ông được Justin Crump, một sĩ quan dự bị của Quân đội Anh, người đứng đầu
công ty tình báo và rủi ro Sibylline, đồng tình.
"Mỹ
có sức mạnh hải quân áp đảo và có khả năng vận chuyển một số lượng lớn quân
lính," ông nói. "Chỉ trong một đợt điều quân duy nhất, họ có thể dễ
dàng huy động lượng binh sĩ đủ để tạo ra tỷ lệ áp đảo so với dân cư bản địa."
Ông
Crump nói thêm rằng phương án này sẽ rất tàn nhẫn, nhưng cũng có thể không đổ
máu vì ít có khả năng gặp phải kháng cự.
Mặc dù rộng lớn, Greenland có dân cư thưa thớt,
điều này có nghĩa là một chiến dịch quân sự có thể được tiến hành nhanh chóng
Tuy
nhiên, tại Mỹ, một số cựu quan chức và nhà phân tích quốc phòng cho rằng một
chiến dịch quân sự là cực kỳ khó xảy ra, do những hệ lụy sâu rộng của nó đối với
các liên minh Mỹ-châu Âu.
"Điều
đó rõ ràng sẽ đi ngược lại tất cả luật pháp quốc tế," Mick Mulroy, một cựu
lính thủy đánh bộ, sĩ quan bán quân sự CIA và phó trợ lý bộ trưởng quốc phòng,
nói. "Họ vừa không phải là mối đe dọa đối với Mỹ mà còn vừa là đồng minh
theo hiệp ước."
Nếu
Nhà Trắng bắt đầu hướng tới phương án quân sự, ông Mulroy cho rằng sẽ gặp phải
sự phản đối từ các nhà lập pháp, những người có thể sử dụng Đạo luật Thẩm quyền
Chiến tranh – được thiết kế để hạn chế khả năng của tổng thống trong việc tiến
hành chiến tranh mà không cần sự chấp thuận của Quốc hội – để ngăn chặn.
"Tôi
không cho rằng Quốc hội sẽ có bất kỳ sự ủng hộ nào cho việc phá hủy liên minh
NATO," ông nói.
Mua
lại Greenland
Mỹ
có nguồn tài chính dồi dào, nhưng theo cả Nuuk và Copenhagen, Greenland không
phải để bán.
Trích
dẫn một nghị sĩ và một nguồn tin quen thuộc với các cuộc thảo luận, đài CBS – đối
tác tin tức của BBC tại Mỹ – đưa tin rằng Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã nói với
các thành viên Quốc hội rằng việc mua lại là lựa chọn ưu tiên của chính quyền.
Nhưng
ngay cả khi Greenland muốn được bán, một giao dịch như vậy sẽ vô cùng phức tạp.
Bất
kỳ khoản tiền nào cũng phải được Quốc hội phê duyệt, và việc mua lại Greenland
bằng hiệp ước sẽ cần sự ủng hộ của hai phần ba Thượng viện – điều mà các chuyên
gia cho rằng sẽ rất khó đạt được.
Muốn
giao dịch thành công thì Liên minh châu Âu cũng phải chấp thuận thỏa thuận này.
Các
cuộc thăm dò dư luận cho thấy nhiều người dân Greenland ủng hộ việc độc lập khỏi
Đan Mạch, nhưng rất ít người muốn trở thành một phần của Mỹ
Mặc
dù về mặt lý thuyết, ông Trump có thể cố gắng đạt được một thỏa thuận đơn
phương mà không cần sự tham gia của Greenland hay Quốc hội, thì các chuyên gia
tin rằng điều đó cực kỳ khó xảy ra.
Giáo
sư Monica Hakimi, một chuyên gia luật quốc tế tại Đại học Columbia, bình luận rằng
"người ta có thể hình dung ra một tình huống" trong đó Đan Mạch, Mỹ
và Greenland đồng ý với các điều khoản về việc chuyển giao lãnh thổ.
"[Nhưng]
để hoàn toàn phù hợp với luật pháp quốc tế, một hiệp ước như vậy có lẽ cũng phải
có sự tham gia của Greenland với quyền tự quyết của họ," bà nói thêm.
Hiện
chưa rõ việc mua hòn đảo này sẽ tốn bao nhiêu tiền. Điều này có thể làm phức tạp
thêm mọi việc đối với ông Trump, người đã tranh cử trên cương lĩnh "Nước Mỹ
trên hết".
Viễn
cảnh hàng tỷ hoặc thậm chí hàng ngàn tỷ đô la tiền thuế của người dân Mỹ được
chi cho một hòn đảo phủ đầy băng có thể gây phản ứng dữ dội từ những người ủng
hộ phong trào "Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại" (MAGA) của ông.
Tuy
nhiên, ông Crump tin rằng việc không mua được hòn đảo này có thể khiến phương
án quân sự trở nên hấp dẫn hơn đối với ông Trump – đặc biệt là khi chính quyền
của ông có thể trở nên tự tin hơn nhờ chiến dịch bắt giữ Nicolás Maduro ở
Venezuela gần đây đã thành công.
"Ông
ấy sẽ nói, 'chúng ta cứ thế mà lấy thôi'."
Ngoại
trưởng Rubio, người sẽ gặp các quan chức Đan Mạch vào tuần tới để thảo luận về
Greenland, đã nói rằng ông Trump "không phải là tổng thống Mỹ đầu tiên xem
xét hoặc tìm cách để có thể mua lại" vùng lãnh thổ này.
Ông
đã nhắc đến cựu Tổng thống Harry Truman, người vào năm 1946 đã đưa ra ý tưởng
trả cho Đan Mạch số vàng trị giá 100 triệu đô la để mua Greenland.
Chiến
dịch thuyết phục người dân Greenland
Các
cuộc thăm dò dư luận cho thấy đa số người dân Greenland muốn độc lập khỏi Đan Mạch.
Nhưng
các cuộc thăm dò cũng chỉ ra rằng họ không muốn trở thành một phần của Mỹ.
Tuy
nhiên, Mỹ có thể tăng cường nỗ lực để giành được sự ủng hộ của người dân trên đảo
bằng các ưu đãi tài chính ngắn hạn hoặc triển vọng về lợi ích kinh tế trong
tương lai.
Hiện
tại, các bài viết từ truyền thông Mỹ đã chỉ ra các cơ quan tình báo nước này đã
tăng cường giám sát phong trào độc lập của Greenland, nỗ lực xác định những
nhân vật sẽ ủng hộ các mục tiêu của chính quyền.
Imran
Bayoumi, một chuyên gia về địa chiến lược tại Hội đồng Đại Tây Dương ở
Washington DC và cựu cố vấn chính sách cho Bộ Quốc phòng, nói với BBC rằng một
"chiến dịch gây ảnh hưởng" có nhiều khả năng xảy ra hơn bất kỳ hành động
quân sự nào.
Ông
giải thích rằng chiến dịch này có thể giúp thúc đẩy Greenland hướng tới độc lập.
"Sau
khi Greenland tuyên bố độc lập, chính phủ Mỹ có thể trở thành đối tác,"
ông nói. "Chi phí của hành động quân sự là quá cao."
Những
kiểu hợp tác này không phải là chưa từng có tiền lệ.
Ví
dụ, Mỹ đã đạt được một thỏa thuận tương tự với các quốc gia Thái Bình Dương là
Palau, Micronesia và Quần đảo Marshall – tất cả đều là các quốc gia độc lập cho
phép Mỹ tiếp cận các quyền quốc phòng.
Đổi
lại, công dân của ba quốc gia này có cơ hội sống và làm việc tại Mỹ.
Nhưng
điều này có thể không làm hài lòng Trump, người đã có quyền đưa bao nhiêu quân
tùy thích đến Greenland theo các thỏa thuận hiện có.
Và
một thỏa thuận như vậy sẽ không mang lại cho Mỹ quyền sở hữu đối với trữ lượng
khoáng sản khổng lồ của Greenland nằm sâu dưới lớp băng Bắc Cực.
Ông
Hansen, nhà phân tích người Đan Mạch, lập luận rằng bất kỳ chiến dịch nào nhằm
"sở hữu" Greenland – ngoại trừ hành động quân sự – đều sẽ không thành
công chừng nào người dân Greenland còn phản đối ý tưởng đó.
Hiện
tại, không có đảng phái chính trị nào trên đảo đang vận động để trở thành một
phần của Mỹ.
"Có
nhiều khả năng Greenland sẽ lại trở thành thành viên của Liên minh châu
Âu," ông nói.
"Hơn
thế, chính quyền Mỹ hiện tại chỉ còn ba năm nữa thôi, còn người dân Greenland
có lẽ có tầm nhìn đến 1.000 năm."
--------------------
Tin
liên quan
·
Những câu hỏi hóc
búa dành cho NATO và EU khi Trump đe dọa Greenland
8
tháng 1 năm 2026
·
Phụ nữ châu Âu đối
diện với lệnh tòng quân để ứng phó với Nga
21
tháng 11 năm 2025
·
Lời đe dọa của
Trump phủ bóng đen u ám lên Greenland
13
tháng 1 năm 2025
No comments:
Post a Comment