Iran
gây nhiễu Starlink của người biểu tình, Trump và Musk không ngồi yên
Phan
Minh - RFI
Đăng
ngày: 16/01/2026 - 12:44
.
Tầm ảnh hưởng
của công ty vệ tinh Starlink ở Iran cũng như ở Venezuela đã đóng vai trò quan
trọng giúp nhà tỷ phú Elon Musk và tổng thống Mỹ Donald Trump xích lại gần
nhau. Tổng thống Trump đã kêu gọi Elon Musk giúp đỡ những người biểu tình
Iran lách những biện pháp cắt internet do chính quyền ban hành, nhấn mạnh vai
trò quan trọng của công ty vệ tinh Starlink của nhà tỷ phú trong chính sách đối
ngoại của Mỹ.
HÌNH
:
Ảnh
tư liệu : Các cột ăng-ten vệ tinh Starlink được trưng bày tại Triển lãm Điện tử
Quốc tế (IFA) ở Berlin, Đức, ngày 31/08/2023. AFP - ODD ANDERSEN
Chính
quyền Teheran đã cắt kết nối internet của 90 triệu người hôm 08/01/2026 nhằm dập
tắt các cuộc biểu tình lớn chống chính quyền trên toàn quốc. Lệnh phong tỏa
internet đã tác động ít nhiều đến dịch vụ vệ tinh Starlink mà người dân Iran sử
dụng để lách tình trạng internet bị kiểm duyệt, tổ chức biểu tình và giao tiếp
với thế giới bên ngoài.
Phát
ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết hôm 12/01 rằng tổng thống Trump
đã trò chuyện với Elon Musk về việc khôi phục mạng lưới Starlink ở Iran. Vấn đề
này đã được đưa ra thảo luận tại công ty mẹ của Starlink là SpaceX, và
Elon Musk cho biết hoàn toàn nhất trí khôi phục kết nối internet tại Iran và đã
bật đèn xanh cho các kỹ sư của mình bắt tay vào việc này.
Trước
đó một hôm, Donald Trump đã nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One
rằng chính phủ Mỹ đang cân nhắc hợp tác với Elon Musk để phá vỡ tình trạng
internet bị phong tỏa ở Iran. Chủ nhân Nhà Trắng và nhân vật giàu nhất thế giới
đã xích lại gần nhau trong những tháng gần đây sau khi mối quan hệ của họ
đổ vỡ một cách ngoạn mục vào tháng 06/2025. Donald Trump phát biểu : “Chúng
ta có thể nối lại internet, nếu điều đó có thể. Tôi sẽ gọi cho Elon Musk ngay
khi xong cuộc trò chuyện với mọi người.”
Mehdi
Yahyanejad, đồng sáng lập tổ chức phi lợi nhuận chuyên hoạt động trong lĩnh vực
bảo vệ tự do internet NetFreedom Pioneers, cho biết về vai trò của công nghệ
này đối với những người biểu tình ở Iran : “Starlink gần như là
cách duy nhất để duy trì kết nối, để gửi tin tức ra khỏi đất nước. Tất
cả những video và hình ảnh được phát tán trong những ngày qua đều được gửi qua
Starlink.”
Việc
Donald Trump kêu gọi Elon Musk can thiệp vào mạng lưới internet của Iran phản
ánh quyền lực ngày càng tăng của nhà tỷ phú ở mức toàn cầu thông qua công ty vệ
tinh của ông. Với hơn
9.000 vệ tinh, Starlink hiện là dải vệ tinh lớn nhất thế giới, mang lại khả
năng độc đáo cho phép mọi cá nhân giao tiếp ở những nơi xa xôi hoặc bị chính
quyền kiểm duyệt.
Clayton
Swope, phó giám đốc Dự án An ninh Hàng không vũ trụ tại Trung tâm Nghiên cứu
Chiến lược và Quốc tế, cho biết : “Starlink có khả năng giúp mọi người
kết nối kể cả khi chính quyền của họ muốn ngăn chặn điều đó. Vì vậy, khi lợi
ích của Mỹ là giúp các quốc gia giao tiếp với thế giới bên ngoài, điển hình là
Iran, thì chỉ có một vài công ty có khả năng làm điều đó, và Starlink là công
ty tiên phong.”
Vào
đêm Elon Musk ăn tối cùng Donald Trump và đệ nhất phu nhân Melania Trump,
Starlink cho biết đã cung cấp dịch vụ băng thông rộng miễn phí ở Venezuela sau
khi Mỹ bắt giữ tổng thống Nicolas Maduro. Starlink cũng đã đóng vai trò quan trọng
trong việc hỗ trợ quân đội Ukraina trong cuộc chiến chống lại sự xâm lược của
Nga, với một phần kinh phí do Lầu Năm Góc chi trả.
Các
nhóm bảo vệ nhân quyền cho biết hôm 11/01 rằng hàng trăm người biểu tình đã thiệt
mạng ở Iran trong một trong những cuộc biểu tình lớn nhất kể từ khi Cộng hòa Hồi
giáo được thành lập vào năm 1979. Donald Trump đang cân nhắc các phương án phản
ứng, bao gồm các lựa chọn quân sự, và cho biết một cuộc gặp giữa hai nước đang
được tổ chức, nhưng Mỹ có thể hành động sớm hơn. Một đại diện của chính quyền
Iran đã không phản hồi yêu cầu bình luận ngay lập tức, nhưng hôm 08/01, bộ Ngoại
Giao nước này đã cáo buộc Mỹ can thiệp vào công việc nội bộ của đất nước.
Ahmad
Ahmadian, giám đốc điều hành của tổ chức phi lợi nhuận Holistic Resilience có
trụ sở tại Mỹ, cho biết trong bối cảnh chính quyền Iran đã liên tục can
thiệp vào dịch vụ Starlink trong nhiều năm qua, Nhà nước Hồi giáo đã sử dụng một
phương pháp mới và mạnh mẽ để cắt internet ở thủ đô Teheran, liên quan đến khả
năng tải dữ liệu và gửi thông tin, hình ảnh của các cuộc biểu tình ra khỏi đất
nước : “Tôi tin rằng họ đang sử dụng một số công cụ gây nhiễu tần số vô
tuyến cấp quân sự để gây nhiễu tín hiệu, đặc biệt là gây nhiễu bất kỳ video
nào, bất kỳ nội dung nào, bất kỳ báo cáo nào từ Iran.”
Kimberly
Burke, thuộc công ty tư vấn Quilty Space, cho biết chính phủ Iran đang làm
suy yếu dịch vụ internet của Starlink, khiến việc sử dụng trở nên khó
khăn : “Họ không cần một công tắc hủy diệt để làm tê liệt mạng lưới
internet. Họ chỉ cần làm cho đường chuyền không ổn định, chậm và không đáng tin
cậy đến mức gần như không hoạt động. Hãy nghĩ đến tốc độ kết nối dial-up không ổn
định.”
NasNet,
một nhóm chuyên gia giúp người dân Iran kết nối với Starlink, cho biết hôm
10/01 trên mạng X rằng đội ngũ kỹ thuật của Starlink đã có thể giảm thiểu tình
trạng nhiễu sóng sau khi cập nhật phần mềm : “Vấn đề gây nhiễu là
một trò chơi mèo vờn chuột không ngừng nghỉ. Do đó, tình hình lại có thể thay đổi
hoặc thậm chí trở nên tồi tệ hơn.” NasNet cũng cho biết hôm 12/01 rằng
Starlink hiện cho phép người dùng mới lập tài khoản ở Iran kết nối internet miễn
phí trong 24 giờ, trong khi trước đó là 1 giờ. Các nhóm hoạt động cũng thúc đẩy
Starlink kéo dài dịch vụ miễn phí ở Iran, như đã làm ở Venezuela.
Elon
Musk đã đề nghị cung cấp quyền truy cập Starlink để ứng phó với các cuộc xung đột
toàn cầu, các thảm họa thiên nhiên hoặc trong những thời kỳ bất ổn. Ông đã sử dụng
mạng lưới này như một công cụ ngoại giao và coi đó là cái phao cho những
người bị tác động bởi cháy rừng, bão hoặc những người cần kết nối internet.
Vào
tháng này, sau cuộc đột kích của Mỹ dẫn đến việc bắt giữ Nicolas Maduro,
Starlink cho biết sẽ triển khai dịch vụ băng thông rộng miễn phí ở Venezuela đến
ngày 03/02, một hành động “ủng hộ người dân Venezuela”, theo Elon
Musk. Nhà tỷ phú đã ủng hộ mạnh mẽ sự can thiệp của Mỹ tại Venezuela, công khai
chúc mừng Donald Trump về kết quả cuộc đột kích, đồng thời củng cố sự hòa giải
giữa hai người.
Sau
khi phục vụ trong chính quyền Trump với vai trò là cố vấn chủ chốt cho tổng thống,
làm dấy lên làn sóng tẩy chay các công ty của ông, Elon Musk đã rời chính phủ
liên bang vào mùa xuân năm ngoái. Không lâu sau đó, ông đã có một cuộc khẩu chiến
công khai với Donald Trump xoay quanh dự luật “One Big Beautiful Bill”,
đỉnh điểm của một loạt mâu thuẫn với các quan chức trong chính quyền. Sau đó,
Elon Musk gác lại kế hoạch thành lập một đảng lớn thứ ba trong chính trường Hoa
Kỳ và quay trở lại hàng ngũ đảng Cộng Hòa.
Trước
đây, Elon Musk từng thể hiện thái độ thách thức chính quyền các nước tìm
cách chặn Starlink. Năm 2021, khi đề cập đến việc sử dụng Starlink tại
Afghanistan hoặc các quốc gia khác nơi chính quyền cấm dịch vụ này, Elon Musk
đã đăng một đoạn tweet : “Họ có thể giơ nắm đấm lên trời.” Đáp
lại một bài đăng khác trên X vào tháng Sáu, gợi ý Starlink cung cấp internet
cho người dân Iran, Elon Musk đã viết : “Các chùm sóng đã được
kích hoạt.”
Trong
nhiều năm qua, các quan chức Iran đã phản đối việc Starlink cho phép người dùng
trong nước kết nối với internet vệ tinh của hãng. Teheran đã đệ đơn kiện lên
Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU) của Liên Hiệp Quốc. Năm ngoái, cơ quan này
đã ra phán quyết ủng hộ lập trường của chính quyền Iran. Tuy nhiên, cơ quan này
không có quyền cưỡng chế buộc Starlink phải ngừng cung cấp dịch vụ trên lãnh thổ
Iran.
Nguồn
: The
Washington Post
----------------------------
Các
nội dung liên quan
Iran
tạm hoãn hành quyết người biểu tình, tổng thống Mỹ khẳng định Teheran « đã ngừng
thảm sát »
No comments:
Post a Comment