HOÀNG
THỊ HỒNG THÁI BỊ BẮT – KHI NỖI SỢ HÃI TRỞ THÀNH CHÍNH SÁCH
Hai
ngày trước, trên mạng xã hội đã râm ran tin Hoàng Thị Hồng Thái bị bắt. Phải đến
hôm qua, khi báo chí chính thống đồng loạt đưa tin, người ta mới biết: tin đồn ấy
không còn là tin đồn.
Tôi
mới theo dõi cô Hồng Thái Hoàng chưa
lâu, nhưng chừng ấy thời gian cũng đủ để nhận ra một điều: các bài viết của cô
có nền tảng hiểu biết rõ ràng, lập luận mạch lạc, giọng điệu ôn hòa và nhất
quán theo tinh thần khai dân trí. Không hô hào, không kích động, không cảm
tính. Chỉ có luật pháp, lý lẽ và trách nhiệm công dân.
Tết
sắp đến. Trong khi người ta lo sắm sửa, đoàn viên, thì một người mẹ bị còng
tay. Đau lòng hơn cả là phía sau cánh cửa trại giam ấy là bốn đứa trẻ còn thơ dại,
nay bỗng chốc bơ vơ, thiếu vắng cả cha lẫn mẹ. Có một cháu còn mang chứng tự kỷ,
điều mà bất kỳ xã hội tử tế nào cũng phải hiểu đó là nỗi mong manh cần được chở
che, không phải là “tài sản thế chấp” cho những màn thị uy quyền lực.
Những
ai từng đọc Hồng Thái Hoàng đều thấy rõ: cô phản biện trên nền tảng pháp luật.
Góp ý chính sách cũng bằng ngôn ngữ của luật pháp. Chỉ ra sai sót cũng bằng lý
lẽ, không bằng thóa mạ. Đó là kiểu phản biện mà bất kỳ nhà nước tự tin nào cũng
nên trân trọng. Bởi phản biện không phải để lật đổ, mà để sửa sai; không phải để
phá hoại, mà để tránh cho xã hội đi vào ngõ cụt.
Thế
nhưng, thay vì đối thoại, người ta chọn cách bắt giữ. Thay vì tranh luận, người
ta dùng đến quyền lực cưỡng chế. Điều đó nói lên điều gì? Rằng vấn đề không nằm
ở lời nói của Hồng Thái Hoàng, mà nằm ở mức độ chịu đựng sự thật của những kẻ
đang nắm quyền.
Đáng
buồn hơn là sau khi một người phụ nữ bị bắt, thay vì tranh luận vào nội dung tư
tưởng, một đội ngũ quen mặt trên không gian mạng lại lao vào “đánh hội đồng” bằng
con đường bẩn thỉu nhất: bới móc đời tư, xúc phạm nhân phẩm, hạ nhục người khác
để né tránh việc phải đối diện với lý lẽ. Đó là kiểu “bỏ bóng đá người” rất
quen, rất hèn, và rất đê tiện. Khi không thể phản biện bằng trí tuệ, người ta sẽ
dùng đến bùn.
Xin
nhắc thẳng: mọi bình luận xúc phạm, cực đoan, mang tính hạ nhục cá nhân đều
không giúp xã hội tốt lên, mà chỉ phơi bày sự nghèo nàn của chính người viết.
Những bình luận như thế, nếu xuất hiện ở đây, sẽ bị xóa và bị chặn. Văn minh
không phải là món đồ trang trí, mà là giới hạn tối thiểu của một cộng đồng biết
suy nghĩ.
Có
một câu rất đáng để nhớ: một xã hội không sợ sai lầm, nhưng sẽ sụp đổ khi sợ sự
thật. Một xã hội muốn “vươn mình” thì không thể run rẩy trước những tiếng nói
phản biện ôn hòa. Càng không thể coi việc khai dân trí là mối đe dọa. Bởi chỉ
những chính quyền yếu kém mới cần đến sự u mê của người dân để tồn tại.
Người
ta nói nhiều về những khẩu hiệu đẹp đẽ, nhưng cách đối xử với Hồng Thái Hoàng
và tệ hơn, với các con của cô lại đi theo hướng hoàn toàn ngược lại. Khi một
người mẹ bị bắt vì những bài viết có tính xây dựng, thì đó không phải là sức mạnh
của nhà nước, mà là biểu hiện của nỗi sợ. Khi những đứa trẻ vô tội phải gánh hậu
quả, thì đó không phải là kỷ cương, mà là sự vô nhân tính được khoác áo pháp
lý.
Những
bài viết của Hồng Thái Hoàng, với tôi, không chống lại ai cả. Thứ cô chống lại
là sự tù túng trong tư duy, là nghèo nàn trong nhận thức, là bất công được che
chắn bằng quyền lực. Và đáng lẽ, những tiếng nói như thế phải được lắng nghe,
tranh luận và phản biện công khai chứ không phải bị trấn áp trong im lặng.
Cầu
mong cô Hồng Thái Hoàng đủ sức mạnh để vượt qua giai đoạn nghiệt ngã này. Cầu
mong các con của cô được chở che, được yêu thương, và không phải trả giá cho những
điều mà các cháu không hề gây ra.
Bởi
cuối cùng, lịch sử không hỏi ai đã bắt được bao nhiêu người, mà chỉ hỏi: ai đã
làm cho xã hội này sáng lên thêm một chút và ai đã cố tình dập tắt ánh sáng ấy.
***
Tran NamAnh
No comments:
Post a Comment