Dân Chủ - Nhân Quyền Cho Việt Nam: BBC NEWS TIẾNG VIỆT

Một trong những vấn đề thu hút sự quan tâm nhất của công chúng về Đại hội 14 là ban lãnh đạo mới. Vậy những ai có khả năng trở thành tân ủy viên Bộ Chính trị?

Số lượng ủy viên Bộ Chính trị của khóa 14 dự kiến sẽ khoảng 17-19 người, không khác nhiều so với hai khóa gần đây.

Kể từ đầu nhiệm kỳ khóa 13 hồi tháng 1/2021 đến nay, cơ cấu Bộ Chính trị đã có sự thay đổi lớn.

Từ 18 ủy viên ban đầu, hiện đã có 8 người rời ghế nóng, trong số đó, ngoại trừ Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng qua đời, 7 thành viên còn lại đều thôi giữ chức vụ do liên quan đến các vi phạm và khuyết điểm.

Bộ Chính trị đã được bổ sung 6 thành viên trong khóa này và hiện tại có 16 ủy viên.

Dù vậy, 8 trong số đó đã quá tuổi khi Đảng quy định độ tuổi tái cử của ủy viên Bộ Chính trị là không quá 65.

Như vậy, với phương án 17-19 thành viên khóa tới, sẽ có khá nhiều gương mặt mới xuất hiện trong danh sách Bộ Chính trị khóa 14.

Những thành viên còn trong độ tuổi gồm Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Lê Minh Hưng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang.

Nhóm còn lại có ba lãnh đạo chủ chốt là Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch nước Lương Cường và Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng những người khác đều đã quá tuổi tái cử theo khung quy định chung.

Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang đã bước qua tuổi 65 được một vài tháng.

Nếu muốn tái cử, những người này phải được xét "trường hợp đặc biệt".

Đại hội 12 có một "trường hợp đặc biệt" tái cử là Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, trong khi Đại hội 13, ngoài ông Trọng, còn có thêm Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc.

Chưa rõ Đại hội 14 sẽ có bao nhiêu "trường hợp đặc biệt" tái cử vì Đảng coi phương án nhân sự là bí mật tuyệt mật.

Nhân Đại hội 14, hãy cùng BBC News Tiếng Việt điểm qua các gương mặt tiềm năng có thể tham gia cơ quan quyền lực nhất của Đảng vào khóa tới.

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị

Kể từ khi ông Tô Lâm lên lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam, cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã xuất hiện dày đặc trở lại trên truyền thông sau gần một thập kỷ lui về hậu trường.

Và người con trai cả của ông, Nguyễn Thanh Nghị, cũng có những bước tiến ngoạn mục trong cùng giai đoạn.

Đầu năm 2025, sau khi Bộ Xây dựng sáp nhập, ông Nghị được điều động về TP HCM giữ chức phó bí thư thường trực Thành ủy, trước khi nắm giữ hàng loạt trọng trách quan trọng tại địa phương đầu tàu kinh tế này.

Vào tháng 8/2025, ông được bổ nhiệm vào vị trí trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, trước đây có tên là Ban Kinh tế Trung ương.

Trong cơ cấu quyền lực hiện nay, cơ quan này giữ vai trò nòng cốt khi đóng vai trò tham mưu cao nhất cho Trung ương Đảng và Bộ Chính trị về định hướng thể chế, kinh tế - xã hội.

Lịch sử cho thấy vị trí này thường là bệ phóng vào Bộ Chính trị, minh chứng qua các trường hợp của các ông Trần Tuấn Anh và Nguyễn Văn Bình hay trước đó là Trương Tấn Sang, Phan Diễn.

XEM TIẾP >>>>>

***

Đại hội 14: Các đại biểu làm gì trong 7 ngày được mong đợi?

BBC News Tiếng Việt

19 tháng 1 2026, 07:51 +07

https://www.bbc.com/vietnamese/articles/c79rvl598yyo

Đại hội 14 sẽ khai mạc vào sáng 20/1, nhưng trước đó một ngày các đại biểu đã ngồi lại với nhau trong một phiên gọi là trù bị.

Tại đại hội, 1.586 đại biểu này thay mặt cho hơn 5,6 triệu đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam sẽ cùng ngồi lại với nhau trong thời gian sáu ngày rưỡi, giảm một ngày rưỡi so với Đại hội 13, để bàn thảo và quyết định hai vấn đề quan trọng: các văn kiện và nhân sự.

Có hai phiên, gồm khai mạc và bế mạc, sẽ được truyền hình trực tiếp và báo chí trong và ngoài nước trực tiếp tác nghiệp.

Các phiên còn lại sẽ là họp kín, truyền thông chỉ tường thuật và đưa tin từ Trung tâm báo chí Đại hội 14, xen kẽ là các cuộc gặp gỡ các đại biểu bên lề.

Thông tin trên báo chí chính thống sẽ được kiểm soát chặt chẽ.

Bên ngoài là các hoạt động tuyên truyền và chào mừng, trong đó có màn bắn pháo hoa vào tối 23/1.

An ninh được thắt chặt tối đa.

Trên bầu trời, 7 tổ trực thăng của lực lượng quân đội tham gia bảo vệ an ninh.

Dưới đất là các lực lượng từ cảnh sát cơ động đến đặc nhiệm chống khủng bố của Bộ công an và Công an Hà Nội được triển khai dày đặc.

Có gì đáng chú ý trong sự kiện 5 năm diễn ra một lần này?

Phiên trù bị làm gì?

Phiên trù bị là hoạt động chuẩn bị cho các phiên chính thức, kỳ này sẽ diễn ra vào ngày 19/1.

Trước khi vào họp, các đại biểu, theo truyền thống, sẽ viếng lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ.

Tại hội trường, các đại biểu sẽ dành một phút mặc niệm ba ủy viên trung ương đã mất, trong đó có cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Đại hội sẽ bầu đoàn chủ tịch, tức là những người điều hành đại hội, gồm các ủy viên Bộ Chính trị.

Chẳng hạn, 5 năm trước, tại Đại hội 13, đoàn chủ tịch có 17 người, trong đó 16 ủy viên Bộ Chính trị và một ủy viên Ban Bí thư là ông Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc.

Sau đó, đại hội sẽ bầu đoàn thư ký. Số lượng thư ký sẽ ít hơn so với đoàn chủ tịch. Năm 2021, tại Đại hội 13, đoàn thư ký có 5 người, trong đó có ông Lê Minh Hưng, lúc bấy giờ là chánh Văn phòng Trung ương Đảng. Kỳ này, ông Hưng là ủy viên Bộ Chính trị, chắc chắn sẽ nằm trong đoàn chủ tịch.

Một ban thẩm tra tư cách đại biểu cũng được bầu.

Các đại biểu sẽ giơ thẻ Đảng để biểu quyết thông qua quy chế làm việc của đại hội và thông qua báo cáo thẩm tra tư cách đại biểu.

Những thủ tục này đã được Ban Chấp hành Trung ương khóa 13 chuẩn bị qua các kỳ hội nghị vào năm 2025 và nay sẽ được chính thức hóa tại đại hội.

Sau khi các thủ tục này được thông qua, vào buổi chiều, các đại biểu sẽ sinh hoạt tại đoàn để nghiên cứu các tài liệu của đại hội.

Trước đó, toàn bộ 1.586 đại biểu đã được phát máy tính bảng, trong đó có khoảng 1.000 trang tài liệu đã được số hóa.

Ban tổ chức tính toán nếu in ra toàn bộ tài liệu phát cho các đại biểu và quan khách, sẽ cần đến khoảng 1,6 triệu trang.

XEM TIẾP >>>>>

*****

Điều giúp ông Nguyễn Thanh Nghị sáng cửa vào Bộ Chính trị

BBC News Tiếng Việt

20 tháng 1, 2026

https://www.bbc.com/vietnamese/articles/c8e5x31j4n6o

Khi Bộ trưởng Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị rời Hà Nội về giữ chức phó bí thư Thành ủy TP HCM vào tháng 1/2025, công chúng đã đồn đoán rằng ông sẽ thay thế Bí thư Nguyễn Văn Nên trong nhiệm kỳ tới.

Nhưng đến tháng 11 năm đó, ông lại được điều trở lại Hà Nội, và người thay thế ông Nguyễn Văn Nên ở vị trí bí thư Thành ủy TP HCM là trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Trần Lưu Quang.

Người thay thế ông Quang ở ban Đảng chính là ông Nguyễn Thanh Nghị, con trai cả của cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, trở thành trưởng ban trẻ nhất trong số các lãnh đạo ban Đảng.

Ban Chính sách, chiến lược Trung ương trước đây là Ban Kinh tế Trung ương, có nhiệm vụ tham mưu, giúp việc cho Trung ương Đảng, Bộ Chính trị và Ban Bí thư trong việc định hướng xây dựng và hoàn thiện thể chế kinh tế; hoạch định đường lối, chủ trương, biện pháp lớn, quan trọng về kinh tế - xã hội.

Ở vị trí này, ông Nghị bước vào Đại hội 14 với tư cách là lãnh đạo cấp cao.

Vì sao một nhân vật trẻ tuổi lại có những bước thăng tiến nhanh chóng, nắm giữ các chức vụ trọng yếu như vậy?

Ba lần ra Ba Đình

Lần ra Hà Nội vào tháng 8/2025 là lần thứ ba của ông Nguyễn Thanh Nghị.

Ông Nghị, với tuổi đời còn khá trẻ, lại giữ chức vụ cao, cộng thêm sự hậu thuẫn chính trị lớn, được đánh giá là có con đường thăng tiến rộng mở.

Trưởng ban Đảng thuộc nhóm "lãnh đạo cấp cao" trong hệ thống chính trị Việt Nam, chỉ xếp sau nhóm "lãnh đạo chủ chốt", theo Quy định 368 của Bộ Chính trị được ban hành hồi tháng 9/2025.

Những lãnh đạo Ban Kinh tế Trung ương, tiền thân của cơ quan ông Nghị, như ông Trần Tuấn Anh và ông Nguyễn Văn Bình, đều có suất trong Bộ Chính trị.

Bước ngoặt sự nghiệp của ông Nghị bắt đầu từ năm 2011, khi ông Nguyễn Tấn Dũng đang giữ chức vụ thủ tướng.

Tại Đại hội 11, dù không phải đại biểu tham dự, ông Nguyễn Thanh Nghị gây chú ý khi trở thành một trong hai gương mặt trẻ nhất trúng cử vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng ở vị trí ủy viên dự khuyết.

Tháng 11 cùng năm, ông rời ghế phó hiệu trưởng Đại học Kiến trúc TP HCM để chính thức bước vào chính trường với vị trí thứ trưởng Bộ Xây dựng.

Lần ra Hà Nội đầu tiên đó, ông Nghị ở Bộ Xây dựng được hơn hai năm rồi lại được luân chuyển về Kiên Giang, vùng đất người cha Nguyễn Tấn Dũng đã gầy dựng sự nghiệp chính trị ban đầu.

Ở đó, ông Nghị giữ chức phó bí thư, rồi bí thư Tỉnh ủy vào năm 2015, tạo tiền đề vững chắc để trở thành ủy viên Trung ương chính thức tại Đại hội 13.

Ông trở thành bí thư Tỉnh ủy Kiên Giang, rồi sau đó tái xuất Ba Đình lần thứ hai, giữ chức thứ trưởng, trước khi trở thành bộ trưởng Bộ Xây dựng vào tháng 4/2021.

Tháng 1/2025, trong bối cảnh tinh gọn và Bộ Xây dựng sáp nhập với Bộ Giao thông vận tải, ông Nghị được điều động làm phó bí thư thường trực Thành ủy TP HCM.

Cuộc tái xuất Ba Đình lần thứ ba vào tháng 8/2025 đã đưa ông lên hàng ngũ lãnh đạo cấp cao khi trở thành trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương.

Những hành trình đó đã giúp ông tích lũy vốn và hồ sơ chính trị dồi dào để thuyết phục các đại biểu tại Đại hội 14 bầu ông vào ban lãnh đạo mới.

Con đường đi lên của ông Nghị dường như không gặp trục trặc gì đáng kể dù hồi giữa năm 2020, ông và hơn 10 quan chức khác của tỉnh Kiên Giang đã phải "kiểm điểm rút kinh nghiệm" liên quan tới sai phạm đất đai gây thất thoát hơn 2.300 tỷ đồng trong giai đoạn 2011-2017.

Công chúng cũng dường như nhớ đến ông thời còn làm bí thư tỉnh ủy Kiên Giang khi vào tháng 4/2019, ông xuất hiện trong bức ảnh cùng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong chuyến công cán của vị lãnh đạo Đảng đến địa phương này.

Sự kiện này bỗng đột ngột thu hút sự chú ý từ công luận vì sau chuyến thăm đó, ông Trọng dường như không xuất hiện trước công chúng vì lý do sức khỏe.

Trước những tin đồn râm ran, ngày 25/4/2019, Bộ Ngoại giao chính thức xác nhận ông Trọng "không khỏe". Tròn một tháng vắng bóng, ông Trọng xuất hiện trở lại trong một cuộc họp ở Hà Nội vào ngày 15/5/2019.

XEM TIẾP >>>>>

*****

Tinh gọn bộ máy tạo thuận lợi hay thách thức cho ông Tô Lâm tái cử?

BBC News Tiếng Việt

19 tháng 1 2026, 11:01 +07

https://www.bbc.com/vietnamese/articles/ce3k7p17q3yo

Trong khi người tiền nhiệm Nguyễn Phú Trọng gắn tên mình với chiến dịch chống tham nhũng "đốt lò" và đường lối "ngoại giao cây tre", ông Tô Lâm nhanh chóng đặt dấu ấn bằng nỗ lực tinh gọn bộ máy.

Mục đích của công cuộc tinh gọn được nêu ra là tiết kiệm ngân sách và tăng tốc quá trình ra quyết định. Tuy nhiên, thực tế việc điều chỉnh bộ máy đôi lúc lại gây ra sự chậm trễ.

Cơn sóng tác động rộng khắp của chương trình hành động này cũng được cho là đã gây ra những bất đồng trong nội bộ Đảng Cộng sản Việt Nam.

Bên cạnh lợi ích về kinh tế và thủ tục hành chính, những cải cách được triển khai với tốc độ nhanh này cũng kéo theo những "ngoại lệ chính sách", song hành với các bất cập khác về khả năng vận hành bộ máy của chính quyền địa phương.

Hành động cấp tập

Chủ trương tinh gọn bộ máy đã được đề ra từ năm 2017 với Nghị quyết 18, nhưng hầu như không có nhiều tiến triển, cho tới khi ông Tô Lâm tiến vào vị trí lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam.

"Không tinh gọn bộ máy thì không phát triển được," ông nói vào tháng 10/2024, hai tháng sau khi trở thành tổng bí thư.

Trước đó, ông Tô Lâm vốn chủ yếu được biết tới trên tư cách bộ trưởng Công an, người thực thi chính trong chiến dịch chống tham nhũng của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Vào tháng 8/2025, một số nhà quan sát đánh giá với BBC News Tiếng Việt rằng việc ông Tô Lâm thực hiện chủ trương tinh gọn nhanh như vậy sau khi nhậm chức là điều bất ngờ.

Đánh giá với BBC News Tiếng Việt vào ngày 8/1, Tiến sĩ Thaveeporn Vasavakul, chuyên gia Đông Nam Á và Việt Nam tại GoSFI – công ty nghiên cứu và tư vấn có trụ sở tại bang California, Mỹ, cho rằng ông Tô Lâm không những ủng hộ mạnh mẽ mà nhiều khả năng chính là người khởi xướng chương trình tinh gọn bộ máy.

"Cả Bộ Nội vụ và các cơ quan của Quốc hội đều đóng vai trò then chốt: Bộ Nội vụ xây dựng mô hình mới, còn Quốc hội thông qua các văn bản pháp lý liên quan. Những đóng góp quan trọng của Bộ Nội vụ được thể hiện qua việc Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà được thăng chức phó thủ tướng," bà Thaveeporn nói.

Một nhà quan sát chính trị Việt Nam lâu năm, bình luận với điều kiện ẩn danh, cho rằng tốc độ cải cách nhanh chóng thể hiện sức mạnh chính trị của ông Tô Lâm.

"Nếu ông ấy không đủ mạnh [về mặt chính trị], thì việc này chắc chắn đã không thể được thông qua và cũng không thể triển khai với tốc độ nhanh như vậy. Tôi không nghĩ các tổng bí thư tiền nhiệm có thể làm được điều này. Họ không có quyền lực và thẩm quyền như ông Tô Lâm hiện tại," nhà phân tích này nhận định với BBC News Tiếng Việt vào ngày 13/1.

Người này còn cho rằng việc triển khai tương tự sẽ tốn nhiều năm ở hầu hết các quốc gia khác.

XEM TIẾP >>>>>

Monday, January 19, 2026

BBC NEWS TIẾNG VIỆT – NGÀY 19/01/2026

No comments: