.
‘Họ cứ giết người liên tục’: nhân chứng mô tả cuộc đàn áp đẫm máu tại Iran
Roja Assadi & Sarah Namjo
BBC Tiếng Ba Tư
13 tháng 1 2026, 13:47 +07
“Tôi đã tận mắt chứng kiến – họ bắn thẳng vào hàng người biểu tình, và người ta ngã xuống ngay tại chỗ.”
Giọng của Omid run rẩy khi kể lại, lo sợ bị lần ra tung tích.
Việc đập vỡ bức tường im lặng giữa Iran và phần còn lại của thế giới đòi hỏi lòng can đảm rất lớn, nhất là khi nguy cơ bị chính quyền trả đũa luôn hiện hữu.
Ông Omid, ngoài 40 tuổi, tên đã được thay đổi để bảo đảm an toàn, cho biết trong vài ngày qua ông đã tham gia biểu tình trên đường phố ở một thành phố nhỏ ở miền nam Iran để phản đối tình trạng khó khăn kinh tế ngày càng trầm trọng.
Ông nói các lực lượng an ninh đã sử dụng súng trường tấn công kiểu Kalashnikov để bắn vào những người biểu tình không vũ trang trong thành phố của ông.
“Chúng tôi đang chiến đấu với một chế độ tàn bạo chỉ bằng tay không,” ông nói.
VIDEO : Tòa nhà chính phủ bốc cháy khi biểu tình tiếp diễn ở Karaj, Iran
BBC đã nghe được nhiều lời kể tương tự về cuộc đàn áp của lực lượng an ninh sau làn sóng biểu tình lan rộng khắp cả nước hồi tuần trước.
Kể từ đó, chính quyền đã cắt truy cập internet, khiến việc đưa tin từ Iran trở nên khó khăn hơn bao giờ hết. BBC News Tiếng Ba Tư bị chính phủ Iran cấm tác nghiệp trong nước.
Một trong những cuộc biểu tình chống chính phủ lớn nhất trên toàn quốc diễn ra hôm thứ Năm 8/1, đêm thứ 12 của các cuộc xuống đường.
Dường như nhiều người đã tham gia biểu tình vào hôm 8 và 9/1 sau lời kêu gọi của Reza Pahlavi, con trai sống lưu vong của vị shah cuối cùng của Iran – người đã bị lật đổ trong Cách mạng Hồi giáo năm 1979.
Ngày hôm sau, Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei tuyên bố: “Cộng hòa Hồi giáo sẽ không lùi bước.”
Dường như tình trạng đổ máu nghiêm trọng nhất đã xảy ra sau lời cảnh báo này, khi các lực lượng an ninh và Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) làm theo lệnh của ông.
Giới chức Iran cáo buộc Mỹ và Israel kích động bất ổn và lên án các “hành động khủng bố”, theo truyền thông nhà nước.
Một phụ nữ trẻ ở Tehran nói rằng thứ Năm 8/1 và thứ Sáu 9/1 giống như “ngày phán xét”.
“Ngay cả những khu dân cư xa trung tâm của Tehran cũng chật kín người biểu tình – những nơi mà bạn không thể tin được,” cô nói.
“Nhưng sang thứ Sáu, lực lượng an ninh chỉ có giết, giết và giết. Tận mắt chứng kiến khiến tôi suy sụp hoàn toàn, mất hết tinh thần. Thứ Sáu là một ngày đẫm máu.”
Cô cho biết sau các vụ giết chóc hôm thứ Sáu 9/1, mọi người sợ ra đường, và nhiều người giờ chỉ dám hô khẩu hiệu từ trong ngõ nhỏ hoặc ngay trong nhà mình.
Tehran khi đó giống như một chiến trường, với người biểu tình và lực lượng an ninh chiếm giữ vị trí và tìm chỗ ẩn nấp trên đường phố.
“Nhưng trong chiến tranh, cả hai phía đều có vũ khí. Ở đây, người dân chỉ hô khẩu hiệu rồi bị giết. Đây là một cuộc chiến một chiều,” cô nói thêm.
Các nhân chứng tại Fardis, một thành phố nằm ngay phía tây Tehran, cho biết hôm thứ Sáu 9/1, các thành viên của lực lượng bán quân sự Basij thuộc IRGC bất ngờ tấn công người biểu tình sau nhiều giờ không thấy cảnh sát xuất hiện trên đường phố.
Theo lời các nhân chứng, các lực lượng này mặc đồng phục, đi xe máy và bắn đạn thật thẳng vào người biểu tình. Những chiếc xe không biển hiệu cũng chạy vào các con hẻm, người ngồi trong xe nổ súng vào cả những cư dân không tham gia biểu tình.
“Cứ mỗi con hẻm sẽ có hai hoặc ba người bị giết,” một nhân chứng cáo buộc.
Những người cung cấp lời kể cho BBC News Tiếng Ba Tư nói rằng thế giới bên ngoài khó có thể hình dung thực tế bên trong Iran, và con số thương vong do truyền thông quốc tế đưa ra cho đến nay chỉ phản ánh một phần rất nhỏ so với ước tính của họ.
Các hãng tin quốc tế không được phép hoạt động tự do tại Iran và chủ yếu phải dựa vào các tổ chức nhân quyền Iran hoạt động ở nước ngoài.
Hôm thứ Hai 5/1, tổ chức Iran Human Rights (IHRNGO) có trụ sở tại Na Uy cho biết ít nhất 648 người biểu tình ở Iran đã thiệt mạng, trong đó có chín người dưới 18 tuổi.
Một số nguồn tin địa phương và nhân chứng nói con số người thiệt mạng trên khắp các thành phố là rất cao, từ vài trăm đến hàng ngàn người.
BBC hiện không thể độc lập xác minh các con số này và cho đến nay, chính quyền Iran cũng chưa công bố thống kê chính thức hay minh bạch về số người biểu tình thiệt mạng.
Tuy nhiên, truyền thông Iran đưa tin rằng 100 nhân viên an ninh đã thiệt mạng trong các cuộc biểu tình, đồng thời cho biết những người biểu tình – mà họ gọi là “kẻ gây bạo loạn” – đã đốt phá hàng chục nhà thờ Hồi giáo và ngân hàng tại nhiều thành phố.
Biểu tình ở Iran ngày 9/1
Biểu tình ở Iran ngày 9/1
Các video được nhóm kiểm chứng của BBC News Tiếng Ba Tư xác minh cũng cho thấy xe cảnh sát và một số tòa nhà chính phủ bị đốt cháy tại nhiều địa điểm khác nhau trong thời gian biểu tình.
Lời kể và video gửi cho BBC News Tiếng Ba Tư chủ yếu đến từ các thành phố lớn như Tehran, Karaj lân cận, Rasht ở phía bắc, Mashhad ở đông bắc và Shiraz ở phía nam. Những khu vực này có khả năng truy cập internet tốt hơn nhờ mạng vệ tinh Starlink.
Do khả năng tiếp cận Starlink hết sức hạn, không có nhiều thông tin từ các thị trấn nhỏ – nơi xảy ra nhiều ca tử vong sớm.
Tuy nhiên, số lượng lớn, tính nhất quán và sự tương đồng trong các lời kể từ nhiều thành phố cho thấy mức độ nghiêm trọng của cuộc đàn áp và việc sử dụng bạo lực chết người trên diện rộng.
Các y tá và nhân viên y tế nói với BBC rằng họ đã chứng kiến rất nhiều thi thể và người biểu tình bị thương.
Họ cho biết các bệnh viện ở nhiều thành phố đã quá tải và không thể điều trị cho những ca chấn thương nặng, đặc biệt là chấn thương ở đầu và mắt. Một số nhân chứng nói các thi thể bị “xếp chồng lên nhau” và không được trao trả cho gia đình.
Các đoạn video từ Tehran được công bố hôm 9/1 cho thấy nhiều chiếc ô tô bốc cháy
Những video rùng rợn trên kênh Telegram do các nhà hoạt động điều hành, Vahid Online, đăng tải hôm Chủ nhật 11/1 cho thấy số lượng lớn thi thể tại Trung tâm Pháp y Kahrizak ở Tehran, với nhiều gia đình đang than khóc hoặc tìm cách nhận dạng người thân.
Trong một video được cho là quay tại Kahrizak, thân nhân đang xem ảnh các thi thể chưa được nhận dạng hiển thị trên màn hình.
Nhiều thi thể trong túi đen xuất hiện bên trong cơ sở này và ngoài đường, chỉ một số ít trong đó dường như đã được xác định danh tính.
Một video quay bên trong một nhà kho chứa nhiều thi thể, trong khi video khác ghi lại cảnh một chiếc xe tải và người ta kéo các thi thể ra khỏi xe.
Một nhân viên nhà xác tại một nghĩa trang ở Mashhad cho biết trước khi mặt trời mọc sáng thứ Sáu 9/1, khoảng 180 đến 200 thi thể với chấn thương nặng ở đầu đã được đưa tới và chôn cất ngay lập tức.
Một nguồn tin ở Rasht nói với BBC News Tiếng Ba Tư rằng 70 thi thể của người biểu tình đã được chuyển tới nhà xác của một bệnh viện trong thành phố hôm thứ Năm 8/1. Theo nguồn tin này, lực lượng an ninh yêu cầu gia đình “trả tiền đạn” trước khi trao trả thi thể.
Cùng lúc đó, một nhân viên y tế tại một bệnh viện ở phía đông Tehran nói với BBC News Tiếng Ba Tư rằng hôm thứ Năm 8/1, khoảng 40 thi thể đã được đưa tới trong cùng ngày. Tên bệnh viện được giữ kín để bảo vệ danh tính của nhân viên y tế.
Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres hôm 11/1 nói ông “bị sốc trước những thông tin về bạo lực và việc sử dụng vũ lực quá mức của chính quyền Iran đối với người biểu tình, dẫn đến thương vong trong những ngày gần đây”.
Trong khi đó, bà Mai Sato, Báo cáo viên Đặc biệt của LHQ về tình hình nhân quyền tại Cộng hòa Hồi giáo Iran, nói với BBC News Tiếng Ba Tư rằng:
“Tôi muốn nhấn mạnh rằng, bất kể số người thiệt mạng là bao nhiêu, việc lực lượng an ninh sử dụng vũ lực gây chết người là điều đáng lo ngại,”
————————–
Tin liên quan
Iran cảnh báo sẽ trả đũa nếu Mỹ tấn công, trong khi hàng trăm người biểu tình thiệt mạng
12 tháng 1 năm 2026
‘Không kịp cấp cứu’: Các bệnh viện Iran quá tải vì người biểu tình thiệt mạng và bị thương
11 tháng 1 năm 2026
Sau Venezuela, quốc gia nào có thể nằm trong tầm ngắm của Trump?
6 tháng 1 năm 2026
.
.
.
No comments:
Post a Comment