Câu
cá và đấu bò: Trump, nhìn từ Mạnh Tử và Pushkin
Nguyễn Hoàng Văn
17/01/2026
https://baotiengdan.com/2026/01/17/cau-ca-va-dau-bo-trump-nhin-tu-manh-tu-va-pushkin/
Sự
hả hê của Trump mấy ngày qua làm tôi nghĩ ngay đến những người mê câu cá và,
sau đó, là một võ sĩ đấu bò, như một nhân vật tiểu thuyết. Trump hả hê vì những
tham vọng dằn vặt tâm can đã nằm gọn trong bàn tay nên vấn đề ở đây cũng là
tham vọng, với “nghề”.
Với
người đi câu thì tham vọng đầu tiên là… nhiều, câu càng nhiều cá càng tốt, nếu
được thì câu hết sạch cá trong hồ. Tay nghề lên thì chuyển sang tham vọng… to,
muốn câu cho bằng được những con cá to nhất. Cuối cùng, khi thành hạng lão làng
thì tham vọng lại, nói theo ngôn ngữ thời thượng của các quan chức nhà nước
chúng ta, là “nâng lên một tầm cao mới”: chỉ muốn câu những con cá khó câu nhất.
Nhưng
với “Bạch Ốc ngư ông” thì chúng ta chẳng biết ở tầng nào, nhiều, to hay khó,
như thể Trump chẳng biết mình là ai, đang làm cái gì, theo đuổi mục đích gì, dở
thấp dở cao. Đã “câu” được ghế Tổng thống Mỹ cực kỳ khó rồi, Trump còn đòi cả
ghế “Tổng thống lâm thời Venezuela”, nghĩa là quay lại với thời muốn câu hết cá
trong hồ.
Trump
ăn ké cố Tổng thống Dân Chủ John F Kennedy, đổi tên trung tâm trình diễn nghệ
thuật “Kennedy Center” thành “Trump-Kennedy Center”. Trump đòi giải Nobel Hòa
Bình, không được thì đòi chia sớt. Rồi Trump đòi làm Đức Giáo Hoàng bằng hình.
Mà ngay từ nhiệm kỳ đầu, Trump đã đòi góp mặt với “tứ đại tổng thống”, ve vãn
Tiểu bang South Dakota để làm người thứ năm cùng với bốn nhà lãnh đạo có công lớn
với quốc gia là George Washington, Thomas Jefferson, Theodore Roosevelt,
Abraham Lincoln tại công viên Mount Rushmore.
Cùng
một lúc, Trump là kẻ muốn cào hết, hốt hết, nhỏ, to và khó.
Đi
câu là để kiếm cá ăn và, về món cá, Mạnh Tử, triết gia Trung Quốc, từng bày tỏ:
“Ngư, ngã sở dục dã, hùng chưởng diệc ngã sở dục dã; nhị giả bất khả đắc
kiêm, xả ngư nhi thủ hùng chưởng giả dã”, nghĩa là, “Cá là món ta thích,
tay gấu cũng là món ta thích; nếu không có được cả hai thì bỏ món cá giữ lại
món bàn tay gấu”.
Trump
thì không có chuyện này, chẳng ai buộc được Trump chỉ chọn một thứ, có tay gấu
và phải có cá. Nhưng nếu cá và tay gấu chẳng có gì mâu thuẫn nhau thì điều đáng
nói là Trump còn ôm đồm những thứ mâu thuẫn, đối chọi nhau.
Trump
mót giải Nobel Hòa Bình và giải này thuộc quyền quyết định của các thành viên Ủy
ban Nobel Na Uy (Norwegian Nobel Committee), mà Ủy ban này do Quốc hội Na Uy bầu
ra, nhưng Trump lại chọc giận các quốc gia vùng Scandinavi khi đòi chủ quyền
Greenland, thuộc Đan Mạch, láng giềng của Na Uy.
Hai
nước có cùng số phận địa – chính trị, có cùng văn hóa, lại có ngôn ngữ gần như
tương đồng, với ngữ pháp và từ vựng gần như giống nhau, chỉ khác ở cách phát
âm. Muốn Na Uy trao giải Nobel Hòa Bình cho mình nhưng lại gây hấn với láng giềng
anh em của Na Uy, Trump có bị bệnh thần kinh? Hay Trump là đứa trẻ hư, hậu quả
của một sự giáo dục tệ hại, nuông chiều quá mức?
Trump,
một ông già 80 tuổi, đang hành xử như một học sinh tiểu học hay, thậm chí, một
học trò mẫu giáo hư. Đừng nói là người trưởng thành và tử tế, những em bé ngoan
có bao giờ giành kẹo hay giành phần thưởng của bạn bè như Trump từng đòi rồi
gây áp lực để bà María Corina Machado nhượng lại giải Nobel Hòa Bình?
Mặt
khác, với những gì đang diễn ra ngay trong đầu của mình, Trump cần ôn lại chuyện
thần thoại “Ngư Ông và Con Cá Vàng” của nhà thơ Nga Alexander Pushkin.
Có
một ngư ông hiền lành sống cùng bà vợ tham lam. Ngày nọ ngư ông kéo lưới bắt được
con cá vàng và, trong khi con cá xin tha mạng để ban cho điều ước, ngư ông sợ
điếng người bởi cá mà có thể nói tiếng người, nên thả cá ra ngay.
Phiền
phức xảy ra khi ngư ông kể cho vợ. Nghe chồng trả tự do vô điều kiện, bà nổi giận
đòi chồng phải đòi con cá biến cái máng lợn đã vỡ thành máng mới và, quả nhiên,
họ có ngay cái máng mới. Nhưng bà lại không vừa ý, muốn túp lều rách nát trở
thành một căn nhà khang trang và cũng được toại nguyện.
Bà
nhìn lên cao hơn, tại sao không thể sống trong một lâu đài và trở thành một mệnh
phụ quý tộc? Cá vàng cũng thỏa mãn hết nhưng tham vọng càng lên cao, làm tỉnh
trưởng, làm nữ hoàng nhưng vẫn không cam lòng bởi quyền năng cũng thua cá vàng,
có thể ban cho bà điều ước. Bây giờ thì bà đòi làm Chúa tể của biển cả, nghĩa
là bề trên của con cá vàng đầy phép thần thông. Đây là một đòi hỏi cực kỳ quá
đáng nên con cá im lặng và, cuối cùng, hai vợ chồng bị cho về với điểm xuất
phát, trong túp lều rách nát với cái máng lợn ăn sứt mẻ!
Trông
Trump cũng giống như bà vợ tham lam vô độ và vô lý, nhưng liệu ông ta có trở về
với xuất phát điểm hay không?
Bây
giờ thì cử tri Mỹ đang đóng vai con cá vàng ban phép màu và Trump đang lo sợ sẽ
bị cử tri lấy lại hết. Sở dĩ lâu nay Trump tỏ ra táo tợn về chính trị vì có cử
tri đứng sau, nắm đa số tại cả Thượng Viện lẫn Hạ Viện. Nhưng năm nay, 2026, cử
tri sẽ bầu cử bán phần Quốc Hội giữa nhiệm kỳ và liệu họ sẽ lấy lại những “điều
ước” đã ban cho Trump? [1]
Trump
đã thổ lộ là mình đang sợ, một khi Dân Chủ nắm được đa số thì sẽ luận tội mình
và, do đó, càng bộc lộ triệu chứng thần kinh, lên tiếng đòi hủy bỏ cuộc bầu cử
giữa kỳ! [2]
Khi
tuyên bố như thế, Trump có khác gì bà vợ già tham lam của ngư ông nói trên? Bà
vợ thì đòi làm chúa tể con cá vàng đã ban ân phước cho đời mình. Trump thì
đòi hủy quyền bầu cử của cử tri, đã từng bầu cho mình.
Trump
mà bị bãi bỏ hết ân phước thì cũng như bà già tham lam bị “truất” hết phép màu,
trở về với túp lều rách nát mà mơ một mái nhà tươm tất và cái máng lợn mơi mới.
Khi bị hạch tội hay bị điều tra thì có lẽ Trump cũng chỉ ước ao là được sống
yên, được làm người bình thường, không lo bị đàn hặc, không lo bị điều tra rồi
truy tố vì những hành vi xung đột lợi ích, có hành động vi hiến và cả tội phạm
chiến tranh v.v.
Ở
một khía cạnh khác, khi Trump hả hê trước cái “mề đay” Nobel Hòa Bình mà bà
Machado thí cho, tôi lại nghĩ đến sự tự mãn của một võ sĩ đấu bò, một nhân vật
trong tiểu thuyết, của một tác giả Tây Ban Nha. Tác phẩm này tôi đọc cách đây mấy
chục năm, không hay lắm, quên hết, trừ một chi tiết đặc sắc, giống như Trump
bây giờ [3].
Đại
khái, một chú bé nghèo khổ, thất học nhưng nhờ tài đấu bò mà trở nên giàu có,
được giới trưởng giả săn đón, cưng chiều. Tuy nhiên càng tiệc tùng và tiếp xúc
với giới này thì võ sĩ càng tự ti bởi người ta cứ thao thao bất tuyệt những điều
mà anh ta không thể nào hiểu. Bực mình, ngày nọ anh sai gia nhân ra tiệm sách
vung tiền ra bê một lúc mấy trăm cuốn về chưng trong nhà và, từ đây, anh ta có
thể tự mãn ngước mặt lên khi chứng kiến cảnh bọn trưởng giả thao thao những điều
mình không hiểu:
–
“Hừ, những gì chúng nói đều có cả trong tủ sách của mình”.
Trump
chừng như cũng vậy, với cái “mề đay” Nobel Hòa Bình: Đạt Lai Lạt Ma, Lech
Walesa, Kofi Annan hay Jimmy Carter v.v. có được giải này thì bất quá cũng lãnh
cái mề đay, y như cái mà Machado nhượng lại cho mình thế thôi!
https://baotiengdan.com/wp-content/uploads/2026/01/0-2-1068x1335.jpg
Ông
Trump vui mừng ra mặt khi nhận được giải Nobel Hòa Bình của bà María Corina
Machado tặng cho ông ta. Nguồn: ET Now/ Tiếng Dân edit
Có
nghĩ như thế thì mới hả hê, hí hửng nhận cái giải thưởng mà người ta, vì vận nước,
mới cắn răng thí lại cho mình!
Không
phải nước Mỹ chưa bao giờ có một Tổng thống với nhân cách tồi tệ như thế. Phải
nói là cả thế giới này, chưa một quốc gia dân chủ nào từng bầu nên một nhà lãnh
đạo lệch lạc và biến thái như thế.
__________
Tham
khảo:
1.
Trump predicts he will be impeached if Republicans lose the
midterms
2.’Unhinged’
Trump Shares Bizarre Reason U.S. ‘Shouldn’t Even Have an Election’ After
Admitting to ‘Impeachment’ Fears: https://radaronline.com/p/trump-cancel-midterm-election-impeachment-fear-reason/
3.
Trump Has Machado’s Nobel Prize, but Neither Got What They Really Wanted: https://www.nytimes.com/2026/01/16/us/politics/trump-machado-nobel-prize.html
No comments:
Post a Comment