BỘ SƯU TẬP CÁC TÁC PHẨM HÁN VĂN CỦA TỦ SÁCH HOÀNG XUÂN HÃN ĐƯỢC ĐƯA VÀO THƯ VIỆN CỦA VIỆN ĐÔNG Á (François Guillemot - Thanh Hương Nghiêm / diendan.org)

 

Bộ sưu tập các tác phẩm Hán văn của tủ sách Hoàng Xuân Hãn được đưa vào thư viện của Viện Đông Á    

François Guillemot - Thanh Hương Nghiêm 

published 11/12/2025 20:40, cập nhật lần cuối 16/12/2025 00:40

https://www.diendan.org/bo-suu-tap-cac-tac-pham-han-van-cua-tu-sach-hoang-xuan-han-duoc-dua-vao-thu-vien-cua-vien-dong-a

 

Cập nhật ngày 13/12/2025. Chúng tôi đã tìm lại được nguyên tác bài viết của Nguyễn Minh Vũ (chú thích số 6), đoạn nói về nội dung bức thư của ông Hoàng Xuân Hãn gửi các ông Phạm Văn Đồng và Võ Nguyên Giáp, được các tác giả sử dụng trong bài và được ĐTK dịch ngược ra tiếng Việt tuy rất sát với bản gốc của ông NMV nhưng dưới đây chúng tôi đã chép lại đoạn đó cho chính xác.

 

 

Tủ sách Hoàng Xuân Hãn

 

Bộ sưu tập các tác phẩm Hán văn của tủ sách Hoàng Xuân Hãn 

được đưa vào thư viện của Viện Đông Á (IAO, Lyon)

 

François Guillemot -  Nghiêm Thanh Hương

 

Đã từ nhiều năm, thậm chí trong nhiều thập niên, các nhà nghiên cứu Việt Nam học tự hỏi tủ sách nghiên cứu của học giả Hoàng Xuân Hãn (1908-1996) bây giờ ra sao. Năm 2025, thông qua cháu ngoại của ông, toàn bộ tủ sách của ông đã ra khỏi bóng tối để đạt một tầm vóc mới.

 

HÌNH : https://www.diendan.org/bo-suu-tap-cac-tac-pham-han-van-cua-tu-sach-hoang-xuan-han-duoc-dua-vao-thu-vien-cua-vien-dong-a/BibHXH_1.JPG

 

Quá trình tiểu sử của nhà học giả lỗi lạc này, được ghi lại khi ông qua đời ngày 10 tháng 3.1996 ở tuổi 88, thể hiện một mối quan tâm kiên định, tìm hiểu về thế giới chung quanh, gia phả dòng họ, và những dòng dõi của lịch sử đất nước. Như Nghiêm Phong Tuấn nêu lên trong một bài báo mạng vinh danh sự uyên bác của ông Hãn, “có khi ông phát hiện tài liệu lịch sử như trong một kịch bản trinh thám”.¹ Từ một tấm bia xẻ làm hai, vùi trong đất, ông có thể mô tả cụ thể sự bạo tàn của cuộc xâm lăng nhà Minh trong thế kỷ XV.

 

Sinh viên Trường Bách Khoa năm 1930, kỹ sư cầu đường năm 1934, thạc sĩ toán năm 1936, giáo sư, học giả Việt Nam của thế kỷ XX, ngoài tầm cỡ đặc biệt của ông, Hoàng Xuân Hãn còn là cầu nối giữa Pháp và Việt Nam². Mối liên hệ này xuyên qua ba mảng đề tài:

 

·        Vấn đề Cổ/Kim: chuyển đổi từ thời kỳ cổ xưa sang hiện đại, như với quyển Danh từ khoa học, xuất bản năm 1942, và các nghiên cứu uyên thâm của ông về hai tác phẩm kinh điển Kim Vân Kiều (Truyện Kiều) và Chinh phụ ngâm, hay nghiên cứu lịch sử về danh tướng Lý Thường Kiệt (1019-1105). Hoàng Xuân Hãn, cũng như Nguyễn Văn Tố (1889-1947) và vài học giả khác, là người truyền đạt lịch sử và văn hoá.³

 

·        Vấn đề văn hoá Tây phương/Đông phương: văn hoá Việt được thêm phong phú khi ông kết hợp lý tính Tây phương trong các lĩnh vực khoa học (lịch sử, địa lý, triết học, toán, y học) với những giá trị truyền thống của nền văn hoá Việt (đặc biệt qua những dẫn chứng về Phật giáo, vũ trụ luận hay văn hoá chịu ảnh hưởng Trung Hoa) ⁴

 

·        Vấn đề đối thoại chính trị: Hoàng Xuân Hãn là Bộ trưởng Giáo dục – Mỹ thuật trong chính quyền ngắn ngủi đầu tiên của Việt Nam độc lập khỏi Pháp nhưng vẫn còn chịu uy quyền của Nhật. Với tư cách ấy, ông đã “Việt Nam hoá” toàn bộ chương trình giảng dạy. Năm 1971, ông cũng đưa ra trong “Một vài ký vãng về Hội nghị Đà Lạt” một biên bản chi tiết về Hội nghị Đà Lạt năm 1946, để phân tích rõ hơn sự thất bại của cuộc đối thoại Pháp-Việt, ủng hộ quan điểm của Việt Nam vượt qua những căng thẳng nội bộ phía Việt Nam. ⁵

 

XEM TIẾP >>>>>