Từ sự bất nhất của Mỹ
tới yêu cầu tự cường dân tộc
15/10/2026
https://baotiengdan.com/2026/10/15/tu-su-bat-nhat-cua-my-toi-yeu-cau-tu-cuong-dan-toc/
Nhìn
mối quan hệ xoay như chong chóng giữa Mỹ, Ukraina và Nga, điều rõ nhất không phải
là ai đúng ai sai, mà là các nước lớn luôn hành động trước hết vì lợi ích của
chính mình. Sức mạnh đôi khi cho phép họ thay đổi những gì đã cam kết mà không
cần một lời giải thích thỏa đáng, và cũng không phải chịu hậu quả tương xứng.
Sự
lệ thuộc vào bất kỳ quốc gia nào, dù về kinh tế, chính trị hay cả hai, đều là mối
nguy hại. Khi lợi ích thay đổi, những cam kết hôm nay hoàn toàn có thể không
còn giá trị như ngày mai, và bên phải gánh chịu hậu quả nhiều khi lại chính là
bên đã đặt niềm tin vào những cam kết ấy.
Nhớ
về Việt Nam trước đây, trong mối quan hệ với các nước lớn, đặc biệt là người
anh em Trung Quốc. Họ giúp đỡ nhiều không? Rõ ràng là nhiều. Quan hệ có lâu dài
không? Có. Nhưng lịch sử quan hệ Việt – Trung đã cho thấy sự giúp đỡ có thể rất
lớn, nhưng khi lợi ích chiến lược thay đổi, sự quay lưng cũng có thể diễn ra
nhanh chóng và quyết liệt.
Vậy
tin ai, dựa vào ai cũng không bằng tin và dựa vào chính mình. Chúng ta ghét sự
độc tài, dù thể hiện dưới bất kỳ hình thức nào. Nhưng nhìn cảnh nhiều quốc gia
phải thấp thỏm, lo âu trước những phản ứng hay những dòng tweet của một người đứng
đầu siêu cường, ta thấy rằng ngay cả trong các thể chế dân chủ, yếu tố cá nhân
vẫn có thể tạo ra những biến động lớn, vượt xa biên giới quốc gia đó. Dân chủ
không có nghĩa là mọi rủi ro về quyền lực đều đã được kiểm soát triệt để.
Một
nước Mỹ với chính sách ngoại giao được công khai một cách trần trụi, sẵn sàng
chọn lợi ích thay vì chọn phe, chọn bạn, khiến nhiều quốc gia phải sáng mắt,
sáng lòng. Sự thay đổi thái độ của Mỹ đối với Ukraina qua các đời Tổng thống –
từ ủng hộ mạnh mẽ đến thúc đẩy đàm phán nhanh và giảm viện trợ – chỉ là một
trong những biểu hiện gần đây.
NATO
vẫn chưa đủ sức mạnh và bản lĩnh để hoàn toàn thoát khỏi cái bóng của Mỹ. Nhật
Bản cũng đang từng bước tăng cường năng lực quốc phòng, giảm sự bị động trước
những biến động trong chính sách của Washington. Họ hiểu rằng, dù là đồng minh
thân thiết đến đâu, không quốc gia nào có thể phó thác hoàn toàn an ninh của
mình cho quốc gia khác.
Còn
Việt Nam? Chúng ta đã lựa chọn đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương
hóa và đa dạng hóa quan hệ. Nhưng độc lập, tự chủ không thể chỉ dừng lại ở những
tuyên bố hay nguyên tắc ngoại giao. Nó phải được thể hiện bằng nội lực thực sự
của nền kinh tế, năng lực khoa học công nghệ, sức mạnh quốc phòng và khả năng tự
quyết trước những biến động từ bên ngoài.
Tự
cường không có nghĩa là đóng cửa hay quay lưng với các nước lớn. Ngược lại,
chúng ta cần hợp tác với tất cả những đối tác có thể mang lại lợi ích cho đất
nước, nhưng phải hợp tác để mạnh lên chứ không phải để lệ thuộc.
Bạn
bè có thể giúp đỡ, đối tác có thể chia sẻ lợi ích, nhưng không ai có nghĩa vụ đặt
lợi ích của chúng ta lên trên lợi ích của chính họ. Nếu chúng ta mạnh như họ
thì có thể chúng ta cũng không khác họ là bao.
Vì
vậy, điều quan trọng không chỉ là làm sao để đất nước đủ mạnh, mà còn là sử dụng
sức mạnh ấy như thế nào, để bảo vệ lợi ích dân tộc mà không áp đặt lợi ích của
mình lên các quốc gia khác.
Những
gì đã và đang diễn ra khiến chúng ta nhận ra rằng, vấn đề không phải là nên tin
Mỹ hay tin Trung Quốc, mà là làm sao để tương lai đất nước không phụ thuộc vào
việc ai đang nắm quyền ở Mỹ, Trung Quốc hay bất kỳ quốc gia nào khác. Trong bối
cảnh cạnh tranh nước lớn ngày càng gay gắt, tự cường không còn là khẩu hiệu, mà
là yêu cầu sống còn. Chúng ta phải từng bước tăng cường nội lực để tự quyết định
vận mệnh của mình.
P/S: Là người bạn của nước
Mỹ, đã từng dành nhiều thiện cảm với họ, tôi đang dần mất niềm tin vào sự ổn định
và tính dự đoán được về chính sách đối ngoại của Mỹ dưới thời ông Trump.
No comments:
Post a Comment