VÔ ƠN, BẤT NGHĨA và QUYỀN ĐƯỢC TIẾC THƯƠNG (Trân Văn / Người Việt)

 

Vô ơn, bất nghĩa và quyền được tiếc thương

Trân Văn/Người Việt

October 14, 2026 : 7:49 PM

https://www.nguoi-viet.com/viet-nam/vo-on-bat-nghia-va-quyen-duoc-tiec-thuong/

 

Hệ thống chính trị, hệ thống công quyền và hệ thống truyền thông chính thức tại Việt Nam tiếp tục bơm thổi cho cái gọi là “đền ơn, đáp nghĩa” sau khi Bộ Tư Lệnh TP.HCM loan báo đã tìm thấy 731 hài cốt liệt sĩ ở công viên Lê Thị Riêng và sẽ tổ chức truy điệu, cải táng họ tại Nghĩa Trang Liệt Sĩ TP.HCM.

 

https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/10/Mau-Than-1968-1536x1024.jpg

Những thi thể trên đường phố tại Chợ Lớn, sau các cuộc tấn công của Việt Cộng vào Sài Gòn dịp Tết Mậu Thân 1968. (Hình minh họa: AFP/Getty Images)

 

Những người lính ấy trở thành liệt sĩ khi tham gia tấn công Sài Gòn-Gia Định-Chợ Lớn hồi đầu năm 1968.

 

Ngay vào thời điểm đó, có rất nhiều nhân chứng, tài liệu ghi nhận việc hàng chục ngàn quân nhân Bắc Việt, hoặc đầu quân cho Bắc Việt, cùng thiệt mạng trong “cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968” ở miền Nam.

 

Vì số người tử trận quá lớn, phía Việt Nam Cộng Hòa đã phải tổ chức chôn cất họ trong rất nhiều mộ tập thể ở nhiều khu vực khác nhau. Tại Sài Gòn-Gia Định-Chợ Lớn, nghĩa địa Đô Thành và đoạn vành đai Tân Sơn Nhất đối diện nhà máy Dệt Thắng Lợi – là hai nơi mà cả báo chí trong nước lẫn ngoài nước cùng cung cấp rất nhiều dữ liệu, hình ảnh về việc phải tổ chức chôn cất chiến binh Việt Cộng theo kiểu mộ tập thể.

 

Tháng Tư, 1975, tuy thành công trong việc “giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước” song Việt Cộng không đoái hoài gì tới liệt sĩ của họ, kể cả những người được chôn cất ngay trong lòng các đô thị lớn.

 

Tám năm sau khi Sài Gòn trở thành TP.HCM, năm 1983, hệ thống công quyền bắt đầu giải tỏa nghĩa địa Đô Thành. Công việc giải tỏa và biến nghĩa địa Đô Thành thành công viên Lê Thị Riêng diễn ra trong năm năm. Suốt thời gian đó, một số cựu chiến binh, đặc biệt là cựu thành viên lực lượng Biệt Động Sài Gòn, từng tham dự “cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968” ở Sài Gòn-Gia Định-Chợ Lớn  đã đề nghị tổ chức tìm kiếm hài cốt liệt sĩ nhưng tất cả cá nhân hữu trách và cơ quan hữu trách cùng lờ đi.

 

                                                      ***

Đầu Tháng Tư vừa qua, giới hữu trách tuyên bố thực hiện “chiến dịch 500.” Theo đó, “chiến dịch 500” sẽ diễn ra trong 500 ngày (từ 15 Tháng Ba, 2026 đến 27 Tháng Bảy, 2027 là dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Thương Binh Liệt Sĩ của chính quyền CSVN).

 

Mục tiêu của “chiến dịch 500” là tìm kiếm, quy tập khoảng 7,000 hài cốt liệt sĩ. Lấy mẫu khoảng 230,000 mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính. Giám định ADN khoảng 18,000 mẫu. Xây dựng cơ sở dữ liệu gen của thân nhân liệt sĩ. Rà phá bom mìn tại các vùng trọng điểm như Vị Xuyên, Lào Cai, Lạng Sơn. Vì sao sau nửa thế kỷ kiểm soát toàn bộ Việt Nam, những người CSVN mới  thực hiện chuyện mà tờ Nhân Dân gọi là “chiến dịch có quy mô lớn nhất từ trước tới nay về công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”?

 

Chính quyền CSVN xác nhận, từ 1945-1975, ít nhất khoảng 1.2 triệu người cầm súng chiến đấu cho họ đã tử trận (liệt sĩ), riêng giai đoạn 1954-1975, có từ 850,000 đến hơn 1,000,000 liệt sĩ ở các chiến trường miền Nam, Lào, Cambodia… Trong đó, có khoảng 175,000 chưa tìm thấy hài cốt, khoảng 300,000 hài cốt đã được quy tập nhưng chưa xác định được danh tính. Nói cách khác, dẫu “toàn thắng,” song vẫn có khoảng 475,000 người lính mất mạng để CSVN trở thành đảng cầm quyền, chưa được đưa về với gia đình của họ. Sau hơn 50 năm, phần lớn hài cốt đã phân hủy, nhiều trường hợp chỉ còn vài cái răng. Đó cũng là lý do dù có khoảng 475,000 liệt sĩ thất tung nhưng “chiến dịch 500” chỉ tính đến việc tìm kiếm, quy tập khoảng 7,000 hài cốt liệt sĩ.

 

                                                         ***

Hệ thống chính trị, hệ thống công quyền và hệ thống truyền thông chính thức tại Việt Nam chỉ bơm thổi cho việc tìm thấy, truy điệu, cải táng 731 hài cốt liệt sĩ ở công viên Lê Thị Riêng và lờ đi việc có khoảng 600 quân nhân Bắc Việt tử trận khi tấn công phi trường Tân Sơn Nhất trong “cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.” Rất nhiều nhân chứng, tài liệu, hình ảnh xác định những quân nhân Bắc Việt ấy được chôn cất tại phía Tây của phi trường Tân Sơn Nhất nhưng “chiến dịch 500” bỏ qua họ vì khu vực đó vốn đã được “chia năm, xẻ bảy” nhằm phân lô, bán nền! Nếu thật sự biết ơn, có ý thức “đền ơn, đáp nghĩa,” việc tìm kiếm, cải táng sẽ không trở thành bất khả thi như vậy!

 

Vì sao nửa thế kỷ vừa qua, chủ yếu vẫn chỉ là cha mẹ, ông bà tìm con cháu hay ngược lại, hoặc anh chị em và đồng đội tìm nhau? Thậm chí, không những không tổ chức tìm kiếm đúng mức những người lấy máu xương dựng nên, bồi đắp chính thể, chính quyền CSVN còn thả nổi, thậm chí tiếp tay cho nhiều cá nhân lợi dụng nhu cầu tìm kiếm để trục lợi. Không thể đếm xuể đã có bao nhiêu bài viết về nỗi đau, sự khắc khoải của những người mẹ, người cha, anh chị em, con, cháu có liệt sĩ chết mất xác. Không ít bài viết xuất hiện cả trên hệ thống truyền thông chính thức lẫn mạng xã hội, kể chuyện thế hệ sau quay quắt ra sao khi không thể hoàn tất di nguyện của thế hệ trước: Tìm và mang người thân là liệt sĩ về với gia đình!

 

Vì sao bây giờ chính quyền CSVN mới bày tỏ nỗ lực “đền ơn, đáp nghĩa”? Liệu nỗ lực ấy có liên quan đến sự thất vọng và bất bình về thực tại đang càng ngày càng cao? Lẽ nào xiển dương “uống nước nhớ nguồn” có thể khiến thế hệ trẻ cảm thấy mắc nợ “truyền thống cách mạng vẻ vang của dân tộc” và nhẫn nại chịu đựng sự bất toàn? [kn]