LIÊN ÂU VỪA CỐ THUYẾT PHỤC TRUMP, VỪA TÌM CÁCH TỰ XOAY SỞ GIÚP UKRAINA (Thu Hằng / RFI)

 

Liên Âu vừa cố thuyết phục Trump, vừa tìm cách tự xoay sở giúp Ukraina

Thu Hằng  -  RFI

Đăng ngày: 16/10/2026 - 15:25  -  Sửa đổi ngày: 16/10/2026 - 16:43

https://www.rfi.fr/vi/ph%C3%A2n-t%C3%ADch/20261016-li%C3%AAn-%C3%A2u-v%E1%BB%ABa-c%E1%BB%91-thuy%E1%BA%BFt-ph%E1%BB%A5c-trump-v%E1%BB%ABa-t%C3%ACm-c%C3%A1ch-t%E1%BB%B1-xoay-s%E1%BB%9F-gi%C3%BAp-ukraina

 

Ukraina vẫn tin vào liên minh với Mỹ nhưng bản thân tổng thống Zelensky cảm thấy « bị phản bội ». Liên Hiệp Châu Âu cũng bất ngờ vì lại là bên cuối cùng biết các quyết định từ Washington. Trước tình hình đó, Bruxelles vừa phải tiếp tục vận động chính quyền Trump duy trì hỗ trợ Kiev, vừa chuẩn bị cho kịch bản Mỹ rút lui hoàn toàn.

 

https://s.rfi.fr/media/display/1f91515e-c960-11f1-8408-2d1c143cdef3/w:1024/p:16x9/2026-10-16T091844Z-1392402154-RC294OAY6A6A-RTRMADP-3-EU-SUMMIT.webp 

Ảnh bìa: Tổng thống Ukraina Volodymyr Zelensky và chủ tịch Hội Đồng Châu Âu Antonio Costa tại hội nghị thượng đỉnh Liên Hiệp Châu Âu, Bruxelles, Bỉ, ngày 16/10/2026. REUTERS - Stephanie Lecocq

 

EU bị động vì mối đe dọa nghiêm trọng hơn từ đồng minh Mỹ

 

Đây không phải lần đầu xuất hiện những tuyên bố tương tự. Trả lời France Inter ngày 15/10/2026, ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot cho biết « từ khi chiến tranh bùng nổ, đã có khoảng 20 lần châu Âu được thông báo Ukraina sẽ sụp đổ và Mỹ đang bỏ rơi Kiev ».

 

Tuy nhiên, so với cuộc đối đầu với tổng thống Zelensky tại Nhà Trắng tháng 02/2025, sự thay đổi lập trường lần này của tổng thống Donald Trump được đánh giá là nghiêm trọng hơn. Trong bối cảnh bầu cử giữa kỳ đang đến gần và đảng Cộng Hòa khó giữ được đa số ở Quốc Hội, ông Trump một mực cho rằng giá năng lượng tăng và sức mua suy giảm ở Mỹ là hệ quả từ các cuộc tấn công của Ukraina vào các cơ sở lọc dầu của Nga, chứ không phải là do xung đột Mỹ-Iran và eo biển Hormuz bị phong tỏa.

 

« Deal » diesel với Nga được xem là có tác động kinh tế hạn chế, nhưng lại có tác dụng trấn an cử tri Cộng Hòa, đặc biệt là lực lượng MAGA. Matxcơva thể hiện « thiện chí » khi xác nhận thỏa thuận sẽ được ký « trong những ngày tới ». Kirill Dmitriev, cố vấn Điện Kremlin về hợp tác kinh tế quốc tế, cho biết hai bên duy trì « liên lạc rất chặt chẽ, từng giờ », « và mọi việc đang diễn ra rất nhanh chóng ».

 

Diễn biến này khiến châu Âu rơi vào tình thế khó xử. Một mặt, các nước châu Âu không muốn đối đầu trực diện với Washington, mặt khác, họ tìm cách chứng minh rằng « chỉ gây sức ép mới có hiệu quả với Nga ». Lãnh đạo ngành ngoại giao châu Âu Kaja Kallas đưa ra dẫn chứng rằng chỉ có Kiev tôn trọng « đình chiến năng lượng » được tổng thống Mỹ công bố, trong khi Nga « tấn công nhiều hơn ».

 

Cho dù có thể lại bị coi là « ngây thơ », Liên Hiệp Châu Âu chưa từ bỏ hy vọng thuyết phục tổng thống Mỹ về tầm quan trọng của quan hệ xuyên Đại Tây Dương và thỏa hiệp với Nga không phải là giải pháp hiệu quả. Theo Franceinfo ngày 15/10, các quan chức châu Âu vẫn kỳ vọng những bất đồng song phương không cản trở đối thoại với Mỹ. Thay vì công khai đối đầu với ông Trump, Bruxelles muốn giải quyết từng bất đồng một cách thực dụng.

 

Một « EU đoàn kết » với Ukraina bị chia rẽ vì bất đồng nội bộ

 

Trong lúc chờ thuyết phục được tổng thống Trump (như từng làm trước đây), châu Âu nhấn mạnh vai trò hỗ trợ của mình nhằm chứng minh rằng Kiev không chỉ dựa vào Washington. Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot khẳng định « châu Âu đã cung cấp phần lớn hỗ trợ cho Kiev trong một thời gian rất dài » và « hai phần ba thông tin tình báo cung cấp cho Ukraina hiện nay đến từ châu Âu, đặc biệt là từ Pháp ».

 

Tuy nhiên, sự cố mạng vệ tinh Starlink gần đây, khiến nhiều dân thường thiệt mạng, đã bộc lộ mức độ phụ thuộc lớn của Ukraina vào công nghệ Mỹ. Cho dù mạng OneWeb của Eutelsat có thể thay thế một phần, nhưng quy mô vẫn nhỏ hơn rất nhiều so với Starlink. Ukraina và châu Âu đang thúc đẩy các dự án vệ tinh quỹ đạo thấp để gia tăng tính tự chủ, trong đó có chương trình Bromo (lấy tên từ một núi lửa Indonesia) do Liên Hiệp Châu Âu hỗ trợ cùng Airbus và Thales. Tuy nhiên, các dự án này cần nhiều thời gian để hoàn thiện, trong khi Nga cũng đang phát triển hệ thống vệ tinh Rassvet nhằm tăng cường khả năng liên lạc trên chiến trường.

 

Song song với viện trợ quân sự và tài chính (gần đây là 50 triệu euro từ Đức), châu Âu tiếp tục gia tăng sức ép đối với Matxcơva : thêm gần 1.600 cá nhân và thực thể liên quan đến cuộc chiến tại Ukraina bị Liên Âu trừng phạt. Bruxelles cũng từ chối đề nghị của Mỹ về việc nới lỏng phong tỏa một số tài sản Nga để phục vụ các nỗ lực đàm phán hòa bình.

 

Dẫu vậy, sự đoàn kết của Liên Âu vẫn bị thách thức bởi bất đồng giữa các nước thành viên. Đây là một « đặc trưng dân chủ », theo Libération, trong khi Quốc Hội Mỹ ngày càng ít được tham vấn về chiến lược với Ukraina và mọi tiếng nói bất đồng gần như biến mất ở Nga. Tuy nhiên, đây cũng là điểm yếu bị Nga khai thác để gây chia rẽ. Trước nguy cơ đó, ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot kêu gọi các nước châu Âu duy trì sự đoàn kết và « không để bị lung lay vì tuyên truyền của Vladimir Putin ».

 

-----------------------------

Các nội dung liên quan

Mỹ cắt giảm dịch vụ vệ tinh Starlink, gây trở ngại lớn cho phòng thủ và tấn công của Ukraina

PHÂN TÍCH

Mỹ : Không có đồng minh vĩnh viễn, không có kẻ thù vĩnh viễn, chỉ có món lợi dầu hoả là vĩnh viễn

ĐIỂM BÁO

Có video8 phút