Không
biết thế giới có chịu nổi thêm hai năm Trump hay không
MICHAEL HARRIS
https://dcvonline.net/2026/10/13/khong-biet-the-gioi-co-chiu-noi-them-hai-nam-trump-hay-khong/
Sự mù quáng của một tỷ phú và giá xăng có thể rốt cuộc sẽ chấm
dứt nhiệm kỳ đầy sóng gió của Donald Trump.
Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong ảnh chụp ngày 5 tháng 10 năm
2026, luôn miệng ca tụng một nền kinh tế “phát triển bùng nổ” vốn không hiện
hữu, đồng thời gọi cuộc khủng hoảng giá sinh hoạt là một trò “lừa bịp”. Ông
cũng xem việc giá xăng tăng là chuyện “chẳng đáng bao nhiêu”. Nhưng những lời
ấy khó thuyết phục nổi những gia đình có lợi tức thấp, phải mất cả tiếng đồng
hồ lái xe đi làm mỗi ngày, theo nhận xét của Michael Harris. Ảnh: Tòa Bạch
Ốc/Daniel Torok.
HALIFAX — Đủ rồi!
Chẳng có gì bảo đảm rằng thế giới có thể chịu đựng thêm hai
năm nữa dưới quyền Tổng thống Mỹ
Donald Trump. Một con người nguy hiểm, có thể đã mất trí, đang
ngồi ở chức vụ quyền lực nhất thế giới, và ngày càng lợi dụng quyền lực ấy để
trút giận lên bất cứ ai chống đối ông ta.
Tâm trạng của Trump ngày càng tồi tệ, cũng như mức độ được
lòng dân của ông ngày càng sa sút. Những con số thăm dò của ông lao dốc, trong
khi ngay cả người trong đảng cũng lên tiếng chỉ trích. Đến Đảng Cộng hòa (GOP)
cũng đã ngửi thấy mùi khói trong căn nhà chính trị của mình.
Cuộc chiến của Trump tại Iran lẽ ra phải chứng tỏ sức mạnh của
Mỹ. Trái lại, nó cho thấy điều ngược lại: một nước Mỹ đang suy yếu. Hồi tháng
Hai, Trump tiên đoán chỉ cần vài ngày là chiến thắng Iran. Vài tháng trôi qua,
những dấu hiệu của một thảm họa đã hiện rõ trước mắt ông. Một số căn cứ quân sự
Mỹ tại Trung Đông đã phải đóng cửa, trong khi những đường tiếp tế mới để yểm
trợ binh sĩ và thủy thủ ngày càng xa xôi, khó khăn và tốn kém. Trên thực tế, Mỹ
đã bị đẩy ra khỏi tầm hoạt động hữu hiệu của hỏa tiễn trong khu vực. Nước Mỹ
dưới thời Trump không còn khả năng bảo vệ đồng minh tại Trung Đông. Trái lại,
Iran hiện đang chủ động tấn công.
Cuộc chiến bất hợp pháp
tại Iran đã khiến Mỹ thất bại thảm hại cả về quân sự lẫn kinh tế. Eo biển Hormuz bị phong tỏa, đẩy giá nhiên liệu và thực phẩm
lên cao đến mức những người ủng hộ Trump cũng phải điêu đứng. Một số người thậm
chí đang nghĩ đến chuyện bỏ phiếu cho Đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm
kỳ sắp tới.
Điều đáng kinh ngạc là một số cử tri từng bỏ phiếu cho Trump,
quá mệt mỏi trước những cơn nổi giận và những lời lẽ đao to búa lớn của ông, có
thể sẽ ở nhà vào tháng Mười Một, không đi bầu. Những người tình nguyện vận động
cho Đảng Cộng hòa thậm chí không còn xuất hiện để gõ cửa từng nhà hay dựng bảng
vận động như trước đây họ từng làm hết lòng cho Trump.
Hiện tượng được gọi là “dòng chảy ngầm màu đỏ”, do Trump gây
ra, có thể nhấn chìm cả đảng Cộng Hòa. Một cử tri Trump tại Gobles, tiểu bang
Michigan, nói với nhật báo The New York Times rằng ông không hiểu nổi vị tổng
thống này:
“Ông ta nói chẳng ra đầu đuôi gì cả. Điều đó khiến tôi hoang
mang, rồi tôi đâm chán ngấy và chẳng buồn nghe nữa.”
Không chỉ chật vật trên chính trường trong nước, Đảng Cộng hòa
còn chứng kiến uy tín và sự ủng hộ dành cho Trump trên trường quốc tế ngày càng
suy giảm. Khuynh hướng này bắt đầu từ khi Thủ tướng Mark Carney lên tiếng.
Những người lãnh đạo thế giới từng tâng bốc, nịnh nọt Trump nay đã có người bắt
đầu đứng lên phản đối ông.
Một thí dụ điển hình: Tại kỳ họp Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc
lần thứ 81, Ngoại trưởng Norway Espen Barth Eide bày tỏ mối lo ngại sâu sắc
trong một cuộc phỏng vấn sau khi Trump suy tính đến chuyện “tiêu diệt hoàn
toàn” Iran. Trong bài phát biểu tại Liên Hiệp Quốc, với giọng điệu điềm tĩnh và
chừng mực, ông Eide tuyên bố:
“Đã đến lượt chúng ta đối mặt với những con quái vật của thời
đại mình.”
Norway, một quốc gia nhỏ bé chỉ có 5,7 triệu dân, nằm trong số
mười nước đóng góp tài chánh nhiều nhất cho Liên hiệp Quốc. Ông Eide nói rằng
luật pháp quốc tế chỉ thực sự có ý nghĩa nếu được thi hành đối với mọi dân tộc,
vào mọi lúc.
Thật khó tin, Trump đã được đề cử giải Nobel Hòa bình năm
2026, cùng với Carney và Giáo hoàng Leo XIV. Trump tiếp tục đổ lỗi cho Norway
vì ông không được trao giải, dường như quên mất rằng Ủy ban Nobel tại Oslo hoạt
động độc lập. Sự bất chấp sự thật của vị tổng thống này dường như không có giới
hạn.
Carney, một trong những người chỉ trích Trump mạnh mẽ nhất
trên trường quốc tế, đã không gặp Trump bên lề kỳ họp Liên Hiệp Quốc. Thay vào
đó, trong bài diễn văn của mình, Carney đề nghị những nước giảm lệ thuộc vào
sức mạnh của Mỹ. Cách ông lựa chọn từ ngữ thật đáng chú ý:
“Và con đường thay thế mà Canada cùng nhiều nước khác đang
theo đuổi là chủ nghĩa hiện thực dựa trên những giá trị.”
Nước Mỹ nên suy ngẫm về những hệ quả từ nhận định của Carney.
Chính vì Trump mà những quốc gia trên khắp thế giới đang thắt chặt quan hệ với
một siêu cường khác: Trung Hoa.
Thay vì hàn gắn những mối quan hệ chính trị đã bị tổn hại
nghiêm trọng, Trump lại công khai công kích Canada, đe dọa biến nước này thành
tiểu bang thứ 51 của Mỹ. Một số mục sư có ảnh hưởng tại Mỹ cũng ủng hộ việc
Alberta ly khai. Elon Musk, người bạn tỷ phú ngàn tỷ của Trump, công khai kêu
gọi Quebec, Alberta và Saskatchewan tách khỏi Canada.
Thật đúng là sự can thiệp chính trị không ai mong muốn vào
công việc nội bộ của đất nước này, từ người giàu nhất thế giới, đồng thời cũng
là kẻ ngạo mạn và trơ tráo nhất. Đáng buồn thay, những người chủ trương Alberta
ly khai lại hoan nghênh sự ủng hộ ấy.
Musk còn đứng đầu Project Meridian, một dự án nghiên cứu tương
lai của chiến tranh cho Ngũ Giác Đài. Thật khó tìm được người thích hợp hơn để
đưa bộ máy chiến tranh khổng lồ ấy lên không gian!
Dưới chính quyền Trump, dường như đang diễn ra một chiến dịch
gây ảnh hưởng nhằm chống lại Canada. Nhân viên biên phòng Mỹ sách nhiễu, gây
khó dễ cho người Canada khi họ từ Mỹ trở về British Columbia. Thống đốc Florida
tuyên bố muốn bãi bỏ thuế bất động sản cho dân địa phương, bằng cách tăng mạnh
mức thuế vốn đã cao hơn đối với người Canada có bất động sản tại tiểu bang này.
Vị tổng thống ăn nói thô tục gần đây đã kêu gọi những người
ủng hộ tại một cuộc vận động ở Vandalia, Ohio, hãy đi bỏ phiếu trong cuộc bầu
cử giữa nhiệm kỳ. Ông bảo họ cứ tưởng tượng chính ông cũng có tên trên lá
phiếu.
“Cứ ra ngoài và đi bầu. Nếu làm vậy, chúng ta sẽ thắng, và sẽ
thắng lớn, và chúng ta sẽ nhét nó vô đít tụi nó.”
Tất cả những cuộc thăm dò đều cho thấy sau cuộc bầu cử giữa
nhiệm kỳ tháng Mười Một, chính đảng Cộng hòa mới là bên phải chịu đau đớn ê
chề.
Trump đã điều hành
nhiệm kỳ thứ hai tại Tòa Bạch Ốc tồi tệ đến mức nào? Có thể nói là thảm hại
chưa từng thấy.
Thống đốc California Gavin Newsom kêu gọi áp dụng Khoản 4 Tu
chính án thứ 25 của Hiến pháp Mỹ để truất phế Trump, với lập luận rằng tổng
thống “bị bệnh tâm thần”, mất trí và nguy hiểm.
Để chứng minh, Newsom viện dẫn những lời đe dọa của Trump nhắm
vào những thành phố lớn của California. Trong một cuộc vận động tranh cử tại
Grand Island, Nebraska, Trump nói về Iran:
“Cứ để họ đánh Los Angeles. Cứ để họ đánh San Diego.”
Trong một diễn biến kỳ quặc, Trump cho rằng đó là cái giá nhỏ
phải trả để bảo vệ nước Mỹ và thế giới khỏi chiến tranh.
Newsom đáp lại:
“Những lời phát biểu của Trump thật nguy hiểm — nếu không muốn
nói là phản quốc — vì chúng đặt hai trong số những thành phố lớn nhất của chúng
ta và một trong những căn cứ hải quân lớn nhất nước Mỹ vào tầm ngắm.”
Hơn 115.000 quân nhân tại ngũ có thể bị đặt vào vòng nguy
hiểm.
Liệu truất phế Trump có làm thay đổi được nhiều điều hay
không? Dù J.D. Vance sẽ trở thành quyền tổng thống, thật khó hình dung Vance
hay bất cứ thành viên nội các nào vốn chỉ biết vâng dạ Trump lại dám loại bỏ
ông. Chắc chắn Trump sẽ chống trả đến cùng nếu bị buộc rời chức vụ.
Thủ tục sẽ diễn ra như sau: Vance và nội các có bốn ngày để
xác nhận lại quyết định truất quyền tổng thống của Trump và chuyển vụ tranh
chấp lên Quốc hội. Sau đó, Quốc hội có 21 ngày để hành động. Muốn truất phế
thành công, quyết định phải được ít nhất hai phần ba thành viên tại mỗi viện
thông qua. Khoản 4 Tu chính án thứ 25 chưa bao giờ được viện dẫn để truất quyền
một tổng thống Mỹ.
Trong lúc đó, Trump vẫn xem nhẹ những vấn đề đang hành hạ ông
trên chính trường trong nước. Ông ra sức ca tụng một nền kinh tế “phát triển
bùng nổ” không hề hiện hữu, gọi cuộc khủng hoảng giá sinh hoạt là trò “lừa
bịp”, và xem việc giá xăng tăng là chuyện “chẳng đáng bao nhiêu”.
Những lời ấy khó lòng thuyết phục được những gia đình có lợi
tức thấp, mỗi ngày phải mất cả tiếng đồng hồ đi làm.
Sự mù quáng của một tỷ phú và giá xăng có thể rốt cuộc sẽ chấm
dứt nhiệm kỳ đầy sóng gió của Trump.
------------------------
Tác giả: Michael Harris là nhà báo
kiêm tác giả từng đoạt nhiều giải thưởng.
© 2026 DCVOnline
Nếu đăng lại, xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ trích đăng lại
bài từ DCVOnline.net”
Nguồn: Not sure if the world can
take two more years of Trump | MICHAEL HARRIS | The Hill Times | October 12,
2026
No comments:
Post a Comment