Tại
sao Việt Nam chấp nhận tham gia Hội đồng Hòa bình của Trump ?
Thu Hằng - RFI
Đăng
ngày: 26/01/2026 - 09:04 - Sửa đổi ngày: 26/01/2026 - 15:39
Ngày
22/01/2026, bên lề Diễn đàn Davos (Thụy Sĩ), phó thủ tướng Bùi Thanh Sơn dẫn đầu
phái đoàn Việt Nam dự lễ ký Hiến chương Hội đồng Hòa bình do tổng thống Mỹ
Donald Trump sáng lập và làm chủ tịch suốt đời. Pháp và Anh Quốc từ chối. 35
trong số 60 nước được mời đã chấp nhận, trong đó có Việt Nam. Tại sao tổng bí
thư Tô Lâm nhận lời tham gia với tư cách thành viên sáng lập ? Việt Nam sẽ đóng
1 tỉ đô la để tránh phải gia hạn tư cách thành viên sau 3 năm ?
HÌNH
:
Tổng
thống Mỹ Donald Trump ký Hiến chương thành lập Hội đồng Hòa bình
(Board of Peace) của ông nhằm giải quyết các xung đột toàn cầu, bên lề Diễn đàn
Kinh tế Thế giới (WEF) thường niên lần thứ 56 tại Davos, Thụy Sĩ, ngày
22/01/2026. REUTERS - Jonathan Ernst
Theo
bộ Ngoại Giao Việt Nam, thư mời được tổng thống Mỹ Donald Trump gửi tới tổng bí
thư Tô Lâm ngày 16/01. Ngày 18/01, trang web Báo Chính phủ viết : “Việt
Nam cho rằng việc thành lập Hội đồng Hòa bình là bước đi cần thiết để triển
khai Kế hoạch Hòa bình Dải Gaza đã được Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc thông qua
tại Nghị quyết số 2803 ngày 17/11/2025, trong đó hoan nghênh các quốc gia thành
viên của Liên Hợp Quốc tham gia Hội đồng Hòa bình để thúc đẩy hòa bình, cứu trợ
nhân đạo, tái thiết Dải Gaza”.
Gắn
kết lịch sử với Palestine, giao thương với Israel
Cuộc
xung đột giữa Israel và lực lượng Hamas, cũng như căng thẳng kéo dài giữa
Israel và Palestine khiến Việt Nam khó xử. Việt Nam và Palestine có mối quan hệ
lịch sử vì tình đoàn kết chống thực dân, chống đế quốc có từ thời chiến tranh
Việt Nam. Ngày 24/10/2023, tại Liên Hiệp Quốc, đại sứ Đặng Hoàng Giang nhấn mạnh
lập trường của Việt Nam ủng hộ giải pháp hai Nhà nước với Đông Jerusalem là thủ
đô của Nhà nước Palestine và dựa trên các đường biên giới trước năm 1967.
Trả
lời phỏng vấn với RFI Tiếng Việt ngày 04/12/2023, giáo sư lịch sử đương đại
Pierre Journoud, Đại học Paul Valery - Montpellier 3 (Pháp), lưu ý “mối
quan hệ Việt Nam-Palestine vẫn chặt chẽ về chính trị nhưng không vững mạnh về
kinh tế như với Israel”. Nhà nước Do Thái trở thành đối tác quan trọng của
Việt Nam trong nhiều lĩnh vực, từ du lịch, nông nghiệp, công nghệ sinh học đến
dược phẩm và đặc biệt là quốc phòng. Hai nước ký Hiệp định Thương mại Tự do
ngày 25/07/2023.
Đọc
thêm :
Mối quan hệ truyền thống khiến Việt Nam khó xử trong xung đột
Israel-Hamas
Việt
Nam đã hướng đến Israel để đa dạng hóa nguồn cung vũ khí nhằm tránh phụ thuộc
vào một nguồn cung, cụ thể là với Nga kể từ khi xảy ra chiến tranh Ukraina. Vẫn
theo giải thích của giáo sư Pierre Journoud, “từ những năm 2010, Việt
Nam trở thành một trong những thị trường đầu ra chính cho ngành công nghiệp quốc
phòng Israel, với tổng trị giá hợp đồng lên tới 1,5 tỉ đô la trong suốt thập
niên 2010”.
Chấp
nhận Hội đồng Hòa bình cạnh tranh với Liên Hiệp Quốc ?
Trong
mọi văn bản và bài đăng, chính phủ Việt Nam nhấn mạnh đến cụm từ Hội đồng
Hòa bình trong việc triển khai Kế hoạch Hòa bình Dải Gaza. Tuy nhiên, tham vọng
của tổng thống Trump không chỉ dừng ở đó. Lời mở đầu của thư mời nhấn mạnh
: “Hội đồng Hòa bình là một tổ chức quốc tế nhằm mục đích thúc đẩy sự ổn
định, khôi phục quản trị đáng tin cậy và hợp pháp, và đảm bảo hòa bình lâu dài ở
các khu vực bị ảnh hưởng hoặc bị đe dọa bởi xung đột”. Theo báo Le Monde, tài liệu dài tám trang chỉ trích “các
phương pháp và thể chế thường xuyên thất bại”, ám chỉ đến Liên Hiệp Quốc,
kêu gọi “sự can đảm” để “tách rời” khỏi tổ chức
này, đồng thời nhấn mạnh đến việc “cần đến một tổ chức hòa bình quốc tế
linh hoạt và hiệu quả hơn”.
Trả
lời trang Bloomberg, tổng thống Donald Trump chỉ trích :
Liên
Hiệp Quốc chưa bao giờ thực sự hữu ích. Tôi rất ngưỡng mộ tiềm năng của Liên Hiệp
Quốc, nhưng nó chưa bao giờ phát huy hết tiềm năng của mình
Chuyện
gì sẽ xảy ra đối với Hội đồng Hòa bình khi ông Trump không còn làm tổng thống Mỹ
? Đây là điều được nhiều nước “được mời” cân nhắc, tương tự với
khoản đóng góp 1 tỉ đô la để trở thành thành viên thường trực và không bị giới
hạn nhiệm kỳ 3 năm. Đây là một “mức giá khổng lồ”, theo phó giáo sư
khoa học chính trị Chong Ja Ian, Đại học Quốc gia Singapore, được báo mạng Hồng
Kông South China Morning Post trích dẫn ngày 21/01/2026.
Đọc
thêm :
Hội đồng Hòa bình được công bố, nhóm điều tra của LHQ hy vọng
sớm được đến Gaza xem xét tình hình
Nhiều
nhà phân tích cho rằng các nước được tổng thống Mỹ mời tham gia Hội đồng Hòa
bình có thể sẽ cố gắng tránh cam kết sớm nhưng cũng tránh bác bỏ hoàn toàn để
giảm thiểu nguy cơ Mỹ trả đũa. Nhưng Việt Nam thì ngược lại, chỉ hai ngày sau khi nhận được thư đã trả lời đồng ý. Cho
đến ngày 25/01, Việt Nam là nước duy nhất ở Đông Nam Á xác nhận tham gia với tư
cách sáng lập Hội đồng Hòa bình. Như vậy, Hà Nội chấp nhận phạm vi hoạt động của
tổ chức này cạnh tranh với Liên Hiệp Quốc ? Hà Nội sẽ đóng góp 1 tỉ đô la để trở
thành thành viên thường trực hay chỉ tham gia 3 năm chờ đến hết nhiệm kỳ của tổng
thống Trump ?
Hội
đồng Hòa bình : Đường tắt để tiếp cận trực tiếp chính quyền Trump
Giáo
sư danh dự Carlyle Thayer tại Đại học New South Wales (Úc) cho rằng lời mời Việt
Nam có thể xuất phát từ dự án trị giá 1,5 tỷ đô la Mỹ của Tổ chức Trump (Trump
Organization) nhằm xây dựng khu nghỉ dưỡng golf hạng sang tại tỉnh Hưng Yên, được
khởi động vào tháng 05/2025. Ông nhận định “chính quyền Trump hy vọng
có thể kéo (Việt Nam) đóng góp một số mặt nào đó - về tài
chính, vật chất hoặc nhân công”.
Đọc
thêm :
Dự án tỷ đô tại quê nhà của tổng bí thư Tô Lâm, lá bài trói
buộc Trump của Việt Nam ?
Theo
bà Elina Noor, chuyên gia cấp cao thuộc Chương trình Châu Á tại Quỹ Carnegie vì
Hòa bình Quốc tế, một số nước có thể muốn tham gia để “bảo đảm các lợi
ích đầu tư ở đó trong quá trình tái thiết”. Tuy nhiên, lợi ích trước mắt
cho các thành viên dường như rất hạn chế bởi vì các chi tiết vẫn chưa rõ ràng
và vẫn phải chờ xem. Phó giáo sư Chong Ja Ian cho rằng “không rõ Hội đồng
Hòa bình làm gì ngoài việc có thể tạo cơ hội cho một chính phủ nào đó tiếp cận
chính quyền Trump”. Trong trường hợp của Việt Nam, phó giáo sư lịch sử
Ngoei Wen Qing, Đại học Quản lý Singapore, cho rằng “Việt Nam có thể muốn
đạt được một số lợi ích, có lẽ để tự bảo vệ mình khỏi những cú sốc khác trong
khu vực”.
Liệu
Việt Nam đang chuẩn bị trước cho việc thâm hụt thương mại của Mỹ với Việt Nam lại
đạt mức kỷ lục năm 2025 ? Theo thông tin của Cục Hải quan Việt Nam ngày
25/12/2025, Mỹ là đối tác xếp thứ hai của Việt Nam với trị giá thương mại hàng
hóa song phương khoảng 170 tỷ đô la, tăng 26,5% so với năm 2024. Xuất khẩu sang
Mỹ đạt mức kỷ lục gần 152 tỷ đô la trong năm 2025. Sự vươn lên của Việt Nam gắn
liền với sự sụt giảm mạnh trong thương mại Mỹ-Trung và trao đổi thương mại Việt-Trung
cũng đạt mức kỷ lục trong năm 2025.
Cũng
chính vì mất cân bằng thương mại, ngày 02/04/2025, tổng thống Donald Trump từng
tuyên bố mức thuế đối ứng 46% đối với hàng hóa của Việt Nam. Sau đó, Washington
thông báo giảm xuống còn 20%, đồng thời áp dụng thuế trung chuyển 40% để tránh
hàng Trung Quốc “đội lốt” “Made in Việt Nam” xuất khẩu sang thị
trường Mỹ. Xử lý quan hệ thương mại “mất cân đối” được cho là
chủ đề ưu tiên của bà Jennifer Wicks McNamara, ứng viên cho chức đại sứ Mỹ tại
Việt Nam trong phiên điều trần ở Thượng Viện.
Đọc
thêm :
Đàm phán thương mại: Mỹ đưa ra những yêu cầu gắt gao đối với
Việt Nam
Theo
báo Lao Động ngày 23/01, tại lễ ký Hiến chương Hội đồng Hòa bình, phó thủ tướng
Bùi Thanh Sơn đã trao đổi với các thành viên nội các tổng thống Donald Trump, gồm
ngoại trưởng Marco Rubio, bộ trưởng Tài Chính Scott Bessent, bộ trưởng Thương Mại
Howard Lutnick, trưởng đại diện Thương mại Jamieson Greer và thành viên của Hội
đồng điều hành Jared Kushner - con rể của tổng thống Trump. Phía Mỹ hoan nghênh
Việt Nam trở thành thành viên sáng lập của Hội đồng Hòa bình, cho biết tổng thống
Trump sẽ thu xếp thăm Việt Nam theo lời mời của tân tổng bí thư Tô Lâm khi điều
kiện cho phép.
----------------------------
Các
nội dung liên quan
.
Mỹ
muốn kéo Việt Nam vào quỹ đạo “bán đồng minh”, Hà Nội vẫn chưa sẵn sàng rời
Matxcơva
.
Một
năm Trump trở lại cầm quyền : Đông Nam Á vượt qua cơn bão thuế như thế nào
.
Việt
Nam gia tăng hợp tác quân sự với Israel nhằm làm chủ công nghệ quốc phòng
No comments:
Post a Comment