ĐỂ CHẶN ĐỨNG NHỮNG MÀN 'NGÁO ĐÁ' CỦA ICE (Trúc Phương / Người Việt)

 

Để chặn đứng những màn ‘ngáo đá’ của ICE

Trúc Phương/Người Việt

January 31, 2026 : 2:00 PM

https://www.nguoi-viet.com/binh-luan/de-chan-dung-nhung-man-ngao-da-cua-ic

 

Chiến dịch “khủng bố” của ICE dẫn đến cái chết của Renee Good và Alex Pretti đã biến Minneapolis thành biểu tượng cho một cuộc khủng hoảng niềm tin nghiêm trọng đối với hệ thống thực thi pháp luật liên bang Mỹ, đặc biệt Cơ Quan Thực Thi Di Trú và Hải Quan (ICE) và Lực Lượng Tuần Tra Biên Giới (Border Patrol) nằm dưới sự điều hành của Bộ Trưởng An Ninh Nội Địa Kristi Noem.

 

https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/01/BL-ngan-chan-ice-1-1920x1280.jpg

Người dân biểu tình kêu gọi giải tán ICE hôm 30 Tháng Giêng tại khu phố Chinatown ở Washington, DC. Các cuộc biểu tình đã diễn ra trên khắp nước Mỹ nhằm phản đối các hoạt động thực thi pháp luật của ICE. (Hình: Tom Brenner/Getty Images)

 

“Kẹp cổ” ICE bằng luật

 

Chỉ những kẻ rất không bình thường mới xem cái chết của hai công dân Mỹ là vô nghĩa. Và chỉ những người “rất bệnh” mới xem hình ảnh đặc vụ ICE hùng hổ mang vũ khí hạng nặng, bắn đạn hơi cay và truy đuổi người biểu tình giữa những khu dân cư đông đúc là “cần thiết.”

 

Sự phẫn nộ của công luận Mỹ nói chung đang lên đến đỉnh điểm. Theo khảo sát của New York Times/Siena College, chỉ 36% cử tri ủng hộ cách ICE đang làm, và có tới 63% phản đối. Trong khi đó, chính quyền Trump chắc chắn không dừng lại vấn đề “kiểm soát nhập cư;” và Bộ An Ninh Nội Địa tiếp tục sử dụng những con “khỉ đột 500 cân Anh” càn quét các khu thị tứ – như cách nói của Oscar Hagelsieb, người từng làm việc gần 25 năm trong Lực Lượng Tuần Tra Biên Giới, từng bỏ phiếu cho Trump ba lần, và giờ là một trong những người lên án gay gắt nhất những gì ICE làm và cách chính quyền Trump dung túng ICE.

 

Với nhiều người Mỹ, vấn đề lớn nhất bây giờ là làm thế nào để “dội nước sôi” vào ICE. Giới lập pháp đảng Dân Chủ trên khắp nước Mỹ, với sự hỗ trợ của các nhóm xã hội dân sự, đang tìm mọi giải pháp hợp pháp nhằm đối mặt chiến dịch càn quét người nhập cư được thực hiện một cách tàn độc và vô tội vạ.

 

Giữa Tháng Giêng, một dự luật được chính quyền Colorado đưa ra sẽ cho phép các cá nhân kiện giới chức thực thi pháp luật liên bang khi họ vi phạm quyền công dân. Tại Delaware, một dự luật – tương tự dự luật được đệ trình ở New York vào đầu năm 2025 -cũng được đưa ra nhằm “cúp” chính sách miễn thuế nhiên liệu máy bay mà các hãng hàng không thương mại được ưu đãi, nếu họ vận chuyển những người bị ICE giam mà không có lệnh bắt và thủ tục tố tụng hợp pháp.

 

Và sau vụ giết Alex Pretti ở Minneapolis ngày 24 Tháng Giêng, một nhà lập pháp California cho biết ông sẽ bảo trợ hai dự luật – một, yêu cầu bất kỳ vụ nổ súng nào của ICE phải chịu sự điều tra độc lập của tiểu bang; và hai, cấm ICE sử dụng tài sản tiểu bang làm “căn cứ địa” cho các chiến dịch theo lệnh chính quyền liên bang. Tại một số tiểu bang, trong đó có California, chính quyền địa phương đã ban lệnh cấm đặc vụ ICE mang mặt nạ.

 

https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/01/BL-ngan-chan-ice-2-1920x1280.jpg

Các cư dân tham gia cuộc biểu tình phản đối ICE tại Los Angeles hôm 30 Tháng Giêng. (Hình: Patrick T. Fallon / AFP via Getty Images)

 

Ở đây không phải là sự chống đối chính sách truy bắt dân nhập cư lậu và những người nhập cư có tiền án, mà là chống lại cách thức các chiến dịch trấn áp quy mô được thực hiện. Với hai sự kiện đổ máu chết người tại Minneapolis, vấn đề chống lại chính sách đàn áp người nhập cư bằng vũ lực càng trở nên cấp bách. Nó cũng cho thấy sự đấm đá phe phái ngày càng quyết liệt xung quanh vấn đề này.

 

Y hệt lối “đặt vấn đề” ở các nước cộng sản, câu hỏi “động cơ ở đây là gì” cũng đang được chính quyền Trump đặt ra cho các tiểu bang Dân Chủ. Abigail Jackson, phó thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc, nói: “Đảng Dân Chủ chẳng hề quan tâm pháp quyền. Nếu thật sự quan tâm, họ sẽ ủng hộ chương trình luật pháp và trật tự của tổng thống, trong đó có việc thực thi luật nhập cư liên bang. Thay vào đó, đảng Dân Chủ công khai phá hoại pháp quyền để bảo vệ những kẻ nhập cư bất hợp pháp phạm tội.”

 

Với một số tiểu bang do đảng Cộng Hòa kiểm soát, dĩ nhiên họ đứng về phe Trump. Một dự luật mới tại cơ quan lập pháp South Carolina yêu cầu tất cả cảnh sát trưởng cấp quận hạt (county sheriff) phải ký thỏa thuận chính thức hợp tác với ICE. Phe Cộng Hòa tại Tennessee muốn các cơ quan địa phương phải kiểm tra tình trạng pháp lý của tất cả cư dân như một điều kiện để nhận trợ cấp. Đi xa hơn, họ thậm chí muốn xác minh tình trạng nhập cư của học sinh tiểu học và trung học, bất chấp phán quyết của Tối Cao Pháp Viện cấm điều này cách đây một thập niên.

 

Khi ICE bị “iced out”

 

Ở cấp tiểu bang, các nhà lập pháp Dân Chủ còn nhắm tới nhiều biện pháp khác, chẳng hạn cấm các thỏa thuận chuyển giao hoặc ủy quyền quyền lực thực thi luật di trú liên bang cho cảnh sát tiểu bang và địa phương – một hình thức hợp tác đang bị chỉ trích là làm “liên bang hóa” lực lượng thực thi pháp luật cơ sở. Các tiểu bang như Hawaii, Massachusetts và Vermont đã hoặc đang thúc đẩy những quy định theo hướng này.

 

Một dự luật ở Washington cấm đặc vụ liên bang vào các trung tâm chăm sóc trẻ em, cơ sở chăm sóc sức khỏe, và địa điểm bầu cử mà không có lệnh khám xét hoặc trát tòa. Chiến lược “phá băng” tương tự cũng đang được đẩy mạnh ở Maryland, với dự luật “ICE Breaker Act of 2026” được loan bố chỉ vài giờ trước khi ICE bắn chết cô Renee Good.

 

“ICE Breaker Act of 2026” do phe Dân Chủ trong Quốc Hội tiểu bang đưa ra mang nội dung cấm lực lượng thực thi pháp luật của tiểu bang sử dụng bất kỳ đặc vụ nào được tuyển dụng vào ICE sau lễ nhậm chức của Trump vào ngày 20 Tháng Giêng, 2025. Cần nói thêm, phe Dân Chủ đang giữ đa số tuyệt đối ở cả hai viện của Maryland. Chưa hết, còn có đề xuất chính quyền tiểu bang cần hạn chế ký hợp đồng thuê mướn công ty nào dính dáng với ICE – một cách “iced out” (tống khứ, ghẻ lạnh) những người khoác áo ICE.

 

Nhìn chung, vấn đề truy quét dân nhập cư đang là ngòi nổ lớn nhất trong chính trường Mỹ. Vụ việc đang trở thành điểm tập trung lớn nhất để phe Dân Chủ phản đòn lại Trump. Cụ thể, những gì Colorado muốn làm cũng giống như ở California, Washington, Wisconsin và một số nơi khác: thiết lập quyền khởi kiện (private right of action), tức cho phép các cá nhân hoặc tổ chức đệ đơn kiện dân sự liên quan các vi phạm Hiến Pháp lên tòa án tiểu bang, thay vì tòa liên bang.

 

Trong nhiều tiểu bang và thành phố lên kế hoạch chống ICE, Philadelphia (tiểu bang Pennsylvania) tỏ ra rất quyết liệt. Rue Landau, một thành viên hội đồng thành phố thuộc đảng Dân Chủ, nói: “Chúng ta phải chuẩn bị sẵn sàng ở Philadelphia khi chúng đến.” Theo luật “ICE Out” do ông Rue Landau đề xuất, đặc vụ liên bang bị cấm che giấu danh tính bằng mặt nạ và phải đeo phù hiệu; các dịch vụ thành phố, trong đó có cảnh sát, bị cấm hợp tác với ICE hoặc cung cấp dữ liệu về cư dân cho họ; đặc vụ ICE bị cấm vào bất kỳ tài sản nào của thành phố, từ tòa án, trường học đến bệnh viện – nếu không có lệnh của tòa; các dịch vụ công và doanh nghiệp tư nhân bị cấm từ chối phục vụ dựa trên tình trạng nhập cư.

 

https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/01/BL-ngan-chan-ice-3-1920x1280.jpg

Các cư dân tham gia cuộc biểu tình phản đối ICE tại Los Angeles hôm 30 Tháng Giêng. (Hình: Frederic J. Brown / AFP via Getty Images)

 

Trong cuộc mít tinh công bố dự luật “ICE Out,” chánh biện lý Larry Krasner sử dụng ngôn ngữ hết sức gay gắt khi lên án “một nhóm nhỏ muốn trở thành phát xít” mà ông Trump đang “thả” vào các thành phố, rằng “nếu phải truy lùng các người như cách người ta truy lùng phát xít trong nhiều thập niên, chúng tôi sẽ tìm ra danh tính các người. Chúng tôi sẽ tìm ra các người. Chúng tôi sẽ đạt được công lý.” (“Philadelphia’s ambitious plan to scare off ICE”/Salon). Trong thực tế, nhiều tháng qua, nhóm “No ICE Philly” đã hoạt động rất mạnh. Giờ đây, họ biến hoạt động chống ICE thành luật, với dự luật “ICE Out” nói ở trên.

 

Những gì liên quan ICE nói riêng và chính sách truy quét nhập cư nói chung thậm chí đang lọt lên thượng tầng chính trị Mỹ. Lãnh đạo phe thiểu số Thượng Viện Charles E. Schumer (Đảng Dân Chủ – New York) đang đưa ra loạt yêu cầu nhằm mở rộng sự giám sát và kiềm chế những hành vi lạm dụng trong việc thực thi luật nhập cư liên bang, từ việc đặc vụ ICE đeo camera ghi hình, cấm sử dụng mặt nạ, phải có lệnh khám xét của tòa trước khi vào nhà dân đến việc chấm dứt các cuộc “tuần tra lưu động.”

 

Trong cuộc bỏ phiếu thủ tục (test vote) ngày 29 Tháng Giêng, tám thượng nghị sĩ Cộng Hòa đứng về phía toàn bộ phe Dân Chủ để bỏ phiếu chống dự luật cấp ngân sách cho Bộ An Ninh Nội Địa (DHS) vừa được Hạ Viện thông qua trước đó vài ngày. Việc một số thượng nghị sĩ Cộng Hòa quay sang bỏ phiếu cùng phe Dân Chủ để phản đối dự luật ngân sách DHS, cho thấy sự phẫn nộ lan rộng ở cả hai đảng, khởi nguồn từ vụ giết nạn nhân Alex Pretti – một sự kiện đủ kinh hoàng để tạo ra áp lực chính trị đủ lớn để phá vỡ ranh giới đảng phái. [dt]