THẾ GIỚI HÔM NAY : 06/02/2026 (The Economist)

 

 

 

THẾ GIỚI HÔM NAY : 06/02/2026

The Economist 

Nguyễn Thị Kim Phụng, biên dịch   -   Nghiên Cứu Quốc Tế  

06/02/2026

https://nghiencuuquocte.org/2026/02/06/the-gioi-hom-nay-06-02-2026/

 

Cổ phiếu công nghệ lớn bị bán tháo khi các nhà đầu tư phản ứng trước kế hoạch chi tổng cộng 660 tỷ đô la trong năm nay cho trí tuệ nhân tạo. Hôm qua, chỉ số Nasdaq tập trung nhiều vào công nghệ đã trượt dốc 1,59%, trong khi chỉ số S&P 500 giảm 1,23%. Cổ phiếu phần mềm tiếp tục đà giảm sau khi Anthropic ra mắt phiên bản cập nhật của mô hình Claude được thiết kế để thực hiện nghiên cứu tài chính.

 

Novo Nordisk cho biết sẽ khởi kiện Hims & Hers, một công ty chăm sóc sức khỏe từ xa, vì bán phiên bản “nhái” của thuốc giảm cân Wegovy. Hãng dược phẩm Đan Mạch tuyên bố thuốc của Hims chứa một phiên bản hợp chất “chưa được kiểm nghiệm” của thành phần hoạt tính trong Wegovy. Quan hệ đối tác giữa hai công ty đã đổ vỡ hồi năm ngoái. Trong khi đó, Donald Trump vừa cho ra mắt một trang web chính phủ, TrumpRx, nhằm hướng dẫn khách hàng đến với các loại thuốc được giảm giá.

 

Các quan chức cấp cao của Mỹ và Iran sẽ gặp nhau tại Oman vào hôm nay trong một nỗ lực nhằm hạ nhiệt căng thẳng đang leo thang. Mỹ đã tăng cường sự hiện diện quân sự tại Trung Đông và yêu cầu Iran tạm dừng chương trình hạt nhân sau khi chính phủ Iran đàn áp bạo lực các cuộc biểu tình vào tháng trước. Trước thềm cuộc đàm phán, Trump phát biểu với NBC News rằng Ayatollah Ali Khamenei, lãnh đạo tối cao của Iran, “nên cảm thấy rất lo lắng.”

 

Rio Tinto và Glencore hủy bỏ kế hoạch sáp nhập vốn sẽ tạo ra công ty khai thác mỏ lớn nhất thế giới, trị giá hơn 260 tỷ đô la. Rio cho biết hai bên đã không đạt được thỏa thuận mang lại đủ giá trị cho các cổ đông của mình. Glencore nói rằng lời đề nghị của Rio “định giá quá thấp” doanh nghiệp của họ. Giá cổ phiếu của Glencore đã giảm hơn 7%, trong khi cổ phiếu của Rio giảm hơn 4%.

 

Mỹ tuyên bố tiêu diệt hai nghi phạm buôn lậu ma túy trong một cuộc tập kích vào một con tàu ở phía đông Thái Bình Dương, nâng tổng số người chết trong chiến dịch này lên ít nhất 128 người. Chính quyền Trump nói rằng họ đang trấn áp những kẻ “khủng bố ma túy” hoạt động từ Venezuela, dù họ chưa đưa ra bằng chứng xác thực nào cho thấy những con tàu bị nhắm mục tiêu có liên quan đến buôn bán ma túy.

 

Trump bày tỏ sự ủng hộ đối với Takaichi Sanae, Thủ tướng Nhật Bản, người đang hy vọng giành được chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử sớm vào Chủ nhật tới. Các tổng thống Mỹ thường không công khai can thiệp vào các cuộc bầu cử nước ngoài, dù Trump từng làm vậy trước đây đối với các cuộc bỏ phiếu ở Argentina và Hungary. Ông viết trên Truth Social, nền tảng mạng xã hội của mình, rằng Takaichi “sẽ không làm người dân Nhật Bản thất vọng!”

 

Cảnh sát Na Uy mở một cuộc điều tra tham nhũng đối với Thorbjorn Jagland, cựu thủ tướng và là chủ tịch ủy ban Nobel, liên quan đến những cáo buộc về mối liên hệ của ông với Jeffrey Epstein. Luật sư của Jagland cho biết họ sẽ hợp tác đầy đủ. Việc công bố các tài liệu liên quan đến Epstein, tên tội phạm tình dục đã chết, đang làm hoen ố danh tiếng của nhiều nhân vật trong giới tinh hoa toàn cầu.

 

Con số trong ngày: 1,25 nghìn tỷ đô la, là giá trị của thương vụ sáp nhập các công ty của Elon Musk là SpaceX và xAI.

 

TIÊU ĐIỂM

 

Các công ty AI Trung Quốc bắt đầu cuộc đua xuống đáy

 

Mỹ và Trung Quốc có những mô hình kinh doanh khác biệt rõ rệt đối với trí tuệ nhân tạo tạo sinh. Tại Mỹ, nơi thị trường AI tổng thể ước tính kiếm được gần gấp đôi so với Trung Quốc vào năm 2025, hầu hết các công ty đều tính phí sử dụng chatbot và các công cụ tạo ảnh. Vẫn có đủ khách hàng sẵn sàng trả tiền: các gói đăng ký cá nhân chiếm hơn một nửa doanh thu của OpenAI, công ty dẫn đầu thị trường về thu nhập.

 

Tại Trung Quốc, các ứng dụng như vậy thường miễn phí. Và từ hôm nay, gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc Alibaba sẽ bắt đầu trả tiền cho người dùng để họ sử dụng ứng dụng Qwen của mình. Công ty dự kiến sẽ phát các phiếu ăn uống và giải trí vào dịp Tết Nguyên đán bên cạnh những “phong bao lì xì” truyền thống (tặng tiền mặt). Tencent và Baidu, hai hãng đối thủ, cũng đã công bố các ưu đãi tương tự.

 

Điều này cho thấy hai vấn đề. Thứ nhất, các công ty Trung Quốc vẫn chưa thuyết phục được người tiêu dùng rằng sản phẩm của họ là thiết yếu, bất chấp cơn sốt AI. Thứ hai, họ không thể thoát khỏi tư duy cạnh tranh cực đoan của ngành công nghiệp Trung Quốc. Tình trạng dư thừa nguồn cung đã đè bẹp biên lợi nhuận ở khắp mọi nơi. AI cũng sẽ không phải là ngoại lệ.

 

Mỹ và Iran cố gắng ngăn chặn chiến tranh

 

Hôm nay, khi các nhà đàm phán Mỹ và Iran gặp nhau tại Oman, rủi ro có lẽ đang ở mức cao nhất. Lầu Năm Góc đã tập hợp tàu chiến và các loại vũ khí khác tại Trung Đông. Donald Trump muốn Iran chấp nhận một thỏa thuận toàn diện nhằm cắt giảm chương trình vũ khí hạt nhân, kho tên lửa đạn đạo, và sự hỗ trợ cho các nhóm dân quân Ả Rập như Hezbollah. Nếu Iran không đồng ý, ông có khả năng sẽ ra lệnh tấn công – như ông đã đe dọa vào tháng trước, khi chế độ Iran thảm sát hàng ngàn người biểu tình.

 

Abbas Araghchi, Ngoại trưởng Iran, nói rằng một thỏa thuận hạt nhân là khả thi nhưng khẳng định các vấn đề khác sẽ không được đưa ra thảo luận. Mỹ muốn mời một số đồng minh Ả Rập tham gia đàm phán. Những nước này có lẽ sẽ phàn nàn gay gắt với Araghchi về vấn đề tên lửa và các nhóm dân quân. Nhưng Iran đã bác bỏ ý tưởng đó.

 

Sau lần gần nhất hai nước thử đối thoại, kết cục là Mỹ đã ném bom các cơ sở hạt nhân của Iran. Vòng ngoại giao lần này cũng không có một khởi đầu hứa hẹn hơn là bao.

 

Pháp đặt chân đến Greenland

 

Hôm nay, Pháp sẽ mở lãnh sự quán tại Nuuk, thủ đô của Greenland. Tổng thống Emmanuel Macron đã công bố quyết định này trong chuyến thăm vùng lãnh thổ thuộc vương quốc Đan Mạch hồi tháng 6 năm ngoái. Pháp xem sự hiện diện của một tổng lãnh sự tại thành phố nhỏ chỉ 20.000 dân này là một “tín hiệu chính trị,” vào thời điểm mà Donald Trump vẫn đang để mắt tới hòn đảo có vị trí chiến lược này.

 

Pháp đã tăng cường các nỗ lực ngoại giao để đương đầu với những tham vọng của Trump. Sau khi Tổng thống Mỹ tuyên bố sẽ áp thuế cao hơn đối với hàng hóa từ những nước đã gửi các đội quân nhỏ tới Greenland, bao gồm cả Pháp, Macron đáp trả rằng ông sẽ kêu gọi Liên minh châu Âu sử dụng các biện pháp thương mại trả đũa mạnh mẽ nhất. Trump cuối cùng đã rút lui. Nhưng Pháp, và các đồng minh châu Âu, vẫn tiếp tục xem mối đe dọa này là nghiêm trọng.

 

Luồng gió thuận cho Orsted cuối cùng cũng xuất hiện

 

Nhà phát triển điện gió lớn nhất thế giới, Orsted, sẽ trình bày báo cáo năm 2025 trong ngày hôm nay. Gã khổng lồ Đan Mạch đã trải qua một thời kỳ đầy sóng gió. Vốn hóa thị trường của hãng lao dốc 70% kể từ đỉnh điểm năm 2021 do gián đoạn chuỗi cung ứng, chi phí xây dựng trang trại điện gió gia tăng, và việc hủy bỏ các dự án cao cấp.

 

Sự ác cảm đối với điện gió của Tổng thống Donald Trump càng làm gia tăng rắc rối cho Orsted. Năm ngoái, chính phủ Mỹ đã ra lệnh ngừng xây dựng năm dự án ngoài khơi của công ty này, viện dẫn những lo ngại về an ninh quốc gia. Nhưng Orsted hy vọng ngọn gió số phận đang đổi chiều. Vào ngày 02/02, một thẩm phán liên bang đã phán quyết rằng Orsted có thể tiếp tục xây dựng ngoài khơi bờ biển New York, sau khi một thẩm phán khác cho phép công ty tái khởi động dự án ngoài khơi Rhode Island. Và vào thứ Ba vừa qua, Orsted đã bán mảng kinh doanh tại châu Âu với giá 1,7 tỷ đô la cho Copenhagen Infrastructure Partners, một công ty đầu tư Đan Mạch, để giải phóng nguồn vốn cho việc tái cơ cấu và cắt giảm 25% lực lượng lao động.