CANADA NÊN HÀNH ĐỘNG RA SAO TRONG MỘT THẾ GIỚI "TACO" (Jaime Watt | The Star)

 

Canada nên hành động ra sao trong một thế giới “TACO”

Jaime Watt | The Star

DCVOnline dịch thuật

Posted on February 2, 2026   

https://dcvonline.net/2026/02/02/canada-nen-hanh-dong-ra-sao-trong-mot-the-gioi-taco/

 

Trong chính trị, hiếm khi có thể đặt niềm tin vào những điều tuyệt đối. Nhất là những châm ngôn do giới thương nhân Wall Street đặt ra. Tuy nhiên, câu này có phần đúng. Theo một cuộc phân tích sâu rộng của Bloomberg Economics, Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ thật sự thi hành lời hăm dọa về quan thuế của ông ta trong khoảng 25 phần trăm mà thôi.

 

https://da6ywimsii52ii.archive.ph/weB1k/431d990dc82ed9cab554d7ffa98dbcb937360680.webp

Thủ tướng Mark Carney lắng nghe Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong buổi chụp hình chung tại Hội nghị Thượng đỉnh G7, ngày 16 tháng 6 năm 2025, tại Kananaskis, Canada. (Ảnh: Mark Schiefelbein / AP)

 

Nói cách khác: hầu như lúc nào ông cũng rút lui.

 

Không ngạc nhiên, thị trường đã tự điều chỉnh. Giọng điệu khoa trương của ông đã được “định giá” sẵn. Khác với năm ngoái, những tuyên bố cường điệu của Trump hiện nay không còn đủ sức làm thị trường hoảng loạn hay khiến những quốc gia khác rơi vào trạng thái khẩn cấp.

 

Cơn bực dọc mới đây của Trump trên Truth Social nhắm vào Canada là ví dụ điển hình. Ông dọa sẽ áp đặt quan thuế 100% lên hàng hóa Canada nhập vào Mỹ nếu Canada “ký giao thương với Trung Hoa”.

 

Khủng hoảng quốc gia? Họp báo khẩn cấp? Hoàn toàn không.

 

Thủ tướng Mark Carney gần như chẳng bận tâm. Thay vào đó, Bộ trưởng Giao thương Canada–Mỹ Dominic LeBlanc điềm tĩnh ra thông cáo, làm vài bước dàn xếp kín để xác nhận rằng Canada không hề chuẩn bị ký hiệp ước mậu dịch tự do với Trung Hoa, và — gần như đúng kịch bản — lời hăm dọa kia liền tan biến.

 

Trong những ngày kế tiếp, Bộ trưởng Ngân khố Mỹ Scott Bessent, người trông cứng ngắc chẳng khác tượng sáp Madame Tussauds, lại lên tiếng cảnh cáo Carney chớ “gây sự” với Trump. Nhưng kiểu ứng xử ấy giờ đã thành thông lệ.

 

Vấn đề đặt ra là: Canada phải vận hành thế nào trong một thế giới “TACO”?

 

Và quan trọng hơn, chúng ta nên khai dụng hiểu biết về Trump ra sao trong vòng thương nghị CUSMA sắp tới?

 

“TACO” nghĩa là gì?

 

Cần minh định rõ: điểm chính yếu của “TACO” (Trump Always Chickens Out) không phải là Trump luôn thoái lui.

 

Ông ta không rút khỏi kế hoạch trục xuất hàng loạt di dân. Ông ta cũng không thoái lui trong vụ quan thuế thép và nhôm áp đặt lên Canada, hay cuộc đột kích vào Venezuela.

 

Điều đáng nói là ít nhất phân nửa những gì ông phát biểu hoàn toàn chỉ là những màn trình diễn — và cố ý như thế.

 

Ông dùng sự trình diễn đó như một chiến thuật thương lượng. Như ký giả Andrew Chang của CBC giải thích: Trump bắt đầu bằng “lời hăm dọa cực độ — thí dụ như quan thuế 100% — rồi để lời hăm dọa ấy sôi lên, nhằm tạo thế mặc cả. Sau đó, ông giảm hoặc hoãn lại, coi như ‘nhượng bộ’.”

 

Nhận diện thực tế

 

Do đó, như Thủ tướng Carney từng nói trong bài diễn văn xuất sắc tại Davos, con đường phía trước tùy thuộc vào khả năng của chúng ta trong việc “gọi đúng tên thực tại”., nghĩa là nhận ra đúng vấn đề.

 

Đặc biệt là thứ thực tại có thể tiên đoán một cách chắc chắn.

 

Vấn đề không phải nếu Trump sẽ dọa xé bỏ CUSMA để tạo đòn bẩy thương lượng, mà là khi nào ông ta làm thế.

 

Và chuyện đó không chỉ là bài toán của Thủ tướng. Mỗi thủ tướng tỉnh bang, mỗi chủ tịch nghiệp đoàn, mỗi tổng giám đốc đều phải chuẩn bị.

 

Nếu mỗi lần Trump dọa dẫm mà cả nước lại hoảng loạn, thì tất cả chúng ta sẽ thiệt hại.

 

 

Chuyện này chắc chắn sẽ đến. Dù không thích, chúng ta vẫn phải chấp nhận đó là thực tế.

 

Ứng xử cần thiết

 

Phản ứng thái quá trước những khiêu khích của Trump — nhất là trong giới truyền thông hay bình luận chính trị — chỉ làm tăng tầm ảnh hưởng tưởng tượng của ông ta.

 

Nhiệm vụ của Canada không phải là ngăn chặn, mà là đừng để những cơn bốc đồng ấy chi phối hành động của mình.

 

Giữa cơn xoay vòng hỗn loạn mỗi ngày của chính quyền Trump, hiếm khi có dịp đáng được khen ngợi.

 

Những thời điểm này, xét theo bất cứ thước đo nào, đều là nghiêm trọng.

 

Nhưng nếu không ghi nhận tiến bộ khi nó xảy ra, chsung ta dễ quên mất điều gì từng hữu hiệu.

 

Và lần này, dù truyền thông vẫn có ít nhiều ồn ào dự đoán, Canada với tư cách quốc gia đã không phản ứng thái quá.

 

Đó là điểm đáng ghi nhận — và đáng mừng. Quan trọng hơn, nó trở thành mẫu mực cho cách hành xử sắp tới.

 

Thương nghị sắp đến

 

Cuộc thương nghị CUSMA kế tiếp sẽ kéo dài và khốc liệt.

 

Trump có thể vẫn đóng vai kẻ bắt nạt, nhưng Canada đã chứng tỏ: khi đối diện lời hăm dọa mà không hoảng hốt, ông ta thường rút lui.

 

Nếu điều đó khiến người ta gọi Trump là “con gà,” thì chỉ vì chúng ta đã học được cách không chạy trốn.

 

----------------------

Tác giả: Jaime Watt là Chủ tịch điều hành của Navigator Ltd. và là chiến lược gia thuộc khuynh hướng Bảo thủ. Ông là cây bút cộng tác tự do của nhật báo The Star. @jaimewatt.

 

© 2026 DCVOnline

 

 Nếu đăng lại, xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ trích đăng lại bài từ DCVOnline.net”

 

---

Nguồn: How Canada should operate in a TACO world | Jaime-Watt | The Star | Feb. 1, 2026