Sự
cộng sinh của hệ miễn dịch và vi sinh vật: Kiệt tác thiên nhiên trong mỗi con
người chúng ta
Trọng
Thành - RFI
Đăng
ngày: 09/09/2026 - 11:38
https://www.rfi.fr/vi/t%E1%BA%A1p-ch%C3%AD/t%E1%BA%A1p-ch%C3%AD-khoa-h%E1%BB%8Dc/20260909-s%E1%BB%B1-c%E1%BB%99ng-sinh-c%E1%BB%A7a-h%E1%BB%87-mi%E1%BB%85n-d%E1%BB%8Bch-v%C3%A0-vi-sinh-v%E1%BA%ADt-ki%E1%BB%87t-t%C3%A1c-thi%C3%AAn-nhi%C3%AAn-trong-m%E1%BB%97i-con-ng%C6%B0%E1%BB%9Di-ch%C3%BAng-ta
Giải Nobel
y học 2025 vinh danh các nhà khoa học đã phát hiện ra tế bào « T điều
hòa » (Tregs) và cơ chế phân tử của tế bào này, giúp tìm ra phương
pháp giải quyết tận gốc các căn bệnh tự miễn bí hiểm - khi đội quân miễn dịch
hùng mạnh quay súng bắn vào chính mình. Tuy nhiên, ý nghĩa của phát hiện về
Tregs không dừng ở đó.
https://s.rfi.fr/media/display/d87fb93c-9768-11f1-8c5b-005056a97e36/w:1024/p:16x9/Interconnexions-entre-les-humains-et-ecologie.webp
Sự
cộng sinh giữa hệ miễn dịch và hệ vi sinh : Kiệt tác của thiên nhiên trong mỗi
con người chúng ta. © Tranh AI.
Từ
đầu thế kỉ 20, ngành miễn dịch học tập trung vào hệ thống phòng vệ của cơ thể,
phát triển vaccin chống các đại dịch… Ngành vi sinh vật chủ yếu nghiên cứu về
vi khuẩn/vi trùng, virus, ký sinh trùng..., tức các tác nhân gây bệnh. Tuy
nhiên từ khoảng 20 năm gần đây, dưới ánh sáng của các phát hiện mới, trong đó đặc
biệt có phát hiện về tế bào T điều hòa, giới y khoa ngày càng phát
hiện rõ hơn vai trò to lớn của thế giới các vi sinh vật với sức khỏe con người.
***
Hệ
miễn dịch: Sức mạnh phi thường của sự kìm chế
Sau
khi giải Nobel y học 2025 được công bố, nhà miễn dịch học hàng đầu người Pháp
Alain Fischer, trong bài trả lời phỏng vấn tạp
chí La Recherche (ngày 07/10/2025), nhấn mạnh : « Từ lâu, hệ miễn
dịch được mô tả như một đội quân sẵn sàng tấn công bất cứ thứ gì lạ. Những khám
phá này buộc chúng ta phải thay đổi quan điểm. Đó là, hệ miễn dịch không chỉ là
một cỗ máy chiến tranh, mà còn là một hệ thống cân bằng và kiềm chế. Sức khỏe
không chỉ phụ thuộc vào khả năng loại bỏ những mối đe dọa, mà còn phụ thuộc vào
khả năng bảo vệ những gì cấu thành nên chúng ta. Tế bào lympho T điều hòa thể
hiện sự minh triết sinh học này. Chúng nhắc nhở chúng ta rằng sức mạnh của sự sống
không nằm ở sự quyết liệt của phản ứng, mà nằm ở sự tinh tế của khả năng kiểm
soát. Nói cách khác, giải Nobel này vinh danh một ý tưởng đơn giản, nhưng mạnh mẽ
: kiềm chế chính là một hình thức tự vệ (la retenue est une forme de défense). »
Thông
cáo báo chí của Ủy ban Nobel ghi nhận, những khám phá của các nhà khoa học đoạt
giải năm 2025 đã « thúc đẩy sự phát triển các phương pháp điều trị y tế
cho bệnh ung thư và các bệnh tự miễn. Điều này cũng có thể dẫn đến các ca cấy
ghép thành công hơn ». Tuy nhiên, các đánh giá nói trên chưa làm
bật lên được đầy đủ tầm vóc của các phát hiện đột phá về tế bào T điều
hòa.
Thiếu
Tregs khiến viêm nhiễm, dị ứng gia tăng: Vấn đề lớn bị Ủy ban Nobel bỏ qua
Nhà
miễn dịch học Alain Fischer lưu ý : « Có một điểm quan trọng,
nhưng lại bị Ủy ban Nobel đánh giá thấp một cách kỳ lạ (un point
important, étrangement peu mis en avant par le comité Nobel), đó là sự thiếu hụt
tế bào Tregs cũng gây ra tình trạng viêm ruột nặng – tức một phản ứng miễn dịch
quá mức chống lại hệ vi sinh vật. Thông thường, hệ miễn dịch của chúng ta
nhận biết hệ vi sinh vật trên da và đường ruột, nhưng không gây phản ứng viêm
: quá trình ‘‘dung nạp’’ chủ động này được duy trì
bởi các tiểu loại tế bào Tregs có mặt ở vùng ruột và da. Nếu thiếu tế bào
Tregs, thế cân bằng này sẽ bị phá vỡ… Những người mắc những căn bệnh
này thường cũng bị các chứng dị ứng thực phẩm hết sức nghiêm trọng. »
Sự
phát triển của vi khuẩn có lợi, như Faecalibacterium prausnitzii,
giúp lên men chất xơ thành axit béo chuỗi ngắn (AGCC) như butyrate,
tạo điều kiện cho việc tăng sản sinh tế bào Tregs, giảm viêm. Trong chiều ngược
lại, nếu Tregs bị thiếu hụt, cơ thể có thể phản ứng quá mức, với việc hệ miễn dịch
tấn công ồ ạt một số loại vi khuẩn Escherichia coli (vốn tồn tại
vô hại ở người khoẻ), dẫn đến bệnh viêm ruột mãn tính Crohn (MICI) (Nature,
2020).
Miễn
dịch học và vùng đất mới : Làm thế nào xác lập được thế cân bằng ?
« Phát
hiện này (tế bào T điều hòa...) mang lại thay đổi cách mạng đối với việc tiếp cận
các bệnh tự miễn. Chúng cũng có thể mang lại cách mạng trong cả một loạt câu hỏi
về cách thức vi sinh vật tương tác với vật chủ. Ngoài ra, chúng còn có thể cách
mạng hóa các vấn đề liên quan đến ung thư, bởi lẽ người ta thấy rằng các tế bào
T điều hòa thường giúp ích cho sự phát triển của ung thư. Điều này cho thấy rằng,
tùy vào tình huống y tế cụ thể mà chúng ta có thể cần tác động đến các tế bào
điều hòa theo hướng tăng cường hoặc giảm bớt số lượng.
Và
như vậy, có nghĩa là chúng ta đã chuyển sang một quan niệm mới về miễn dịch,
theo đó miễn dịch được xem như một hệ thống gắn liền với một bản sắc luôn thay
đổi, luôn xác lập thế cân bằng. Mục tiêu của chúng ta là tác động đến thế cân bằng
này, tức là quyết định khi nào cần dung nạp nhiều hơn hay dung nạp ít hơn. Đối
với tôi, đây là một khía cạnh thực sự cực kỳ quan trọng. »
(
Trả lời RFI tiếng Việt : ông
Thomas Pradeu, giám đốc nghiên cứu, chuyên ngành triết học về miễn dịch học,
đơn vị nghiên cứu ImmunoConcept - CNRS – Đại học Bordeaux )
Cái
thế giới kì diệu ấy ngày càng được nhìn nhận như là sản phẩm của sự cộng sinh kỳ
diệu của cơ thể với thế giới vi sinh vật trong đường ruột. Với tổng diện tích
niêm mạc ước tính 300 m2, đường ruột có thể chứa đến hàng chục nghìn tỷ vi sinh
vật (vi khuẩn, vi trùng, nấm, archaea [tức vi sinh vật cổ] …), cao
hơn nhiều so với số tế bào trong cơ thể. Một hệ vi sinh vật cân bằng, khỏe mạnh
trong đường ruột, giúp tế bào T điều hòa phát triển và vận hành tốt, là điều kiện
cho một hệ miễn dịch khoẻ mạnh, cân bằng. Miễn dịch học và vi sinh vật học đang
hội tụ nỗ lực để khám phá kiệt tác ấy của thiên nhiên trong mỗi con người chúng
ta.
Điều
gì giúp Tế bào « T điều hoà » được hài hoà ?
- Thực
phẩm nhiều chất xơ, men đầy đủ, giúp hệ vi sinh vật đường
ruột phát triển…
Trả
lời RFI tiếng Việt, nhà sinh học phân tử Lê Học Lãnh Vân (TP Hồ Chí Minh) giải
thích: « Thực phẩm nhiều chất xơ, vi sinh vật đường ruột chuyển hóa có
lợi cho sự kích thích tạo thành Tregs, thu hút Tregs. Nếu thực phẩm không thích
hợp, sự cân bằng vi sinh và hoạt động của vi sinh bị tổn thương, thì từ đó sự
điều hòa miễn dịch cũng bị phá vỡ, con người mệt mỏi, dễ sinh bệnh.
Chế
độ ăn giàu chất xơ hỗ trợ sự phát triển của vi khuẩn có lợi trong đường ruột.
Vi khuẩn này lên men chất xơ thành các axit béo chuỗi ngắn (như butyrate,
propionate và acetate) giúp tăng cường chức năng của tế bào Tregs và duy
trì sức khỏe đường ruột… Ngoài ra, tryptophan – một axit amin được tìm thấy
trong các thực phẩm như thịt gia cầm, trứng, đậu phụ và nhiều loại hạt – được
chuyển hóa thành các hợp chất kích hoạt thụ thể aryl hydrocarbon, tiếp tục thúc
đẩy hoạt động của tế bào Tregs và bảo vệ cơ thể chống lại viêm đường ruột. Ngược
lại, chế độ ăn phương Tây nhiều chất béo, đường và thực phẩm chế biến sẵn làm mất
cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột. Điều này, đến lượt nó, làm giảm số lượng vi
sinh vật hỗ trợ tế bào Tregs và thúc đẩy môi trường viêm nhiễm nhiều hơn trong
đường ruột. »
Nhiều
căn bệnh phổ biến của xã hội hiện nay, như béo phì, các bệnh tim mạch, dị ứng,
rối loạn thoái hóa thần kinh và ung thư có liên hệ với tình trạng mất cân bằng
hệ vi sinh vật (dysbiosis), hoặc là nguyên nhân, hoặc là hệ quả. Do đó,
các biện pháp gần với tự nhiên - như có chế độ ăn uống lành mạnh (với thực phẩm
nhiều chất xơ, tryptophan, thực phẩm lên men, men vi sinh - probiotics…),
tránh thực phẩm độc hại, thay đổi lối sống (cân bằng, điều hoà), môi trường sống
(gần thiên nhiên, hạn chế ô nhiễm), để giúp khôi phục các chức năng của hệ vi
sinh vật đường ruột, được kỳ vọng sẽ sớm trở nên phổ biến (Les
pouvoirs méconnus du microbiote, peuple de nos intestins, CNRS, 2022).
- Đầu
đời trẻ nhỏ : Hệ vi sinh đường ruột huấn luyện hệ miễn dịch
Trong
cuộc đời một con người, hệ miễn dịch ngoại vi bắt đầu được
hình thành như thế nào? Các nghiên cứu gần đây cho thấy, hệ miễn dịch ngoại vi
của trẻ sơ sinh được hệ vi sinh vật trong đường ruột huấn luyện, đặc biệt trong
giai đoạn cai sữa và bắt đầu ăn dặm. Tiến trình này nếu diễn ra không tốt, đứa
trẻ sẽ mắc các bệnh viêm nhiễm dai dẳng, và có thể kéo dài cả đời. Tại Viện
Pasteur (Paris), nhóm
nghiên cứu của nhà miễn dịch học Gérard Eberl, chủ trì bộ phận
Microenvironnement & Immunité, có dự án về vấn đề này :
« Giai đoạn
phát triển sau khi sinh là thời điểm quan trọng mà hệ vi sinh vật đường ruột
"đào luyện" hệ miễn dịch, dạy nó không phản ứng quá mức. Gérard Eberl
và nhóm của ông đã chỉ ra rằng, trong quá trình cai sữa, hệ vi sinh vật đường
ruột phát triển và "định hình" khả năng phản ứng lâu dài của hệ miễn
dịch. Do đó, có thể thấy rằng tổn thương hệ vi sinh vật trong giai đoạn này, ví
dụ như do vệ sinh quá mức hoặc tiếp xúc với kháng sinh, có thể ảnh hưởng đến phản
ứng cai sữa. Những rối loạn này sau đó có thể dẫn đến phản ứng quá mức của hệ
miễn dịch, làm tăng khả năng mắc các bệnh viêm nhiễm như dị ứng, hoặc ngược lại,
làm giảm phản ứng miễn dịch và khiến cơ thể dễ bị nhiễm trùng hơn. »
Giai
đoạn 1.000 ngày đầu đời, từ khi người mẹ mang thai đến khi trẻ 2 tuổi, được coi
là « cửa sổ vàng », khi diễn ra các tương tác hai chiều giữa hệ
miễn dịch và hệ vi sinh vật đang hình thành, giúp duy trì trạng thái cân bằng
vi sinh và hệ miễn dịch cân bằng, khoẻ mạnh (tạp chí nhi khoa Front. Pediatr.,
2026). Tại phương Tây, gần đây có một số nghiên cứu về « Hiệu ứng trang
trại », tức khi trẻ em được tiếp xúc với môi trường giàu vi sinh vật
(chuồng trại, cỏ khô, sữa tươi) sẽ ít bị hen suyễn, chàm và viêm mũi dị ứng
hơn.
Tregs
ở đường ruột : Sản phẩm cộng sinh của hệ miễn dịch – hệ tiêu hóa – hệ
vi sinh
Để
thấm thía về ý nghĩa của tế bào T điều hòa và hệ miễn dịch đối
với sức khỏe và sự sống của con người, đặc biệt là hệ miễn dịch thích ứng, hãy
ngược dòng lịch sử để nhìn lại đôi nét về quá trình tiến hóa lâu dài của sinh
giới qua hàng trăm triệu năm cùng nhà sinh học phân tử Lê Học Lãnh Vân:
« Sự
tiến hóa của hệ miễn dịch phản ánh nguyên tắc cân bằng động kỳ diệu trong thế
giới sinh vật. Sự cân bằng động bảo tồn tính đa dạng của hoạt động sống khiến
cho hệ thống linh hoạt và bền vững. Khi hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch phức tạp
hơn, nó cần điều hòa miễn dịch ngoại vi để chống bệnh đường ruột.
Hệ
miễn dịch là kết quả của sự tiến hóa được cân chỉnh bởi chọn lọc tự nhiên qua
hàng trăm triệu năm. Nó có hai hệ thống phòng thủ, hệ thống miễn dịch bẩm sinh
sinh ra là đã có và hệ thống miễn dịch thích ứng khi cơ thể đã tiếp xúc với mầm
bệnh. Những động vật như sứa, san hô, cơ thể đơn giản xuất hiện cách nay
khoảng 700 triệu năm chỉ có miễn dịch bẩm sinh. Còn với động vật có xương
sống, cơ thể phức tạp hơn xuất hiện trễ cách nay khoảng 550 triệu năm thì có miễn
dịch bẩm sinh và miễn dịch thích ứng. Trong nhóm động vật có xương sống, nhóm
cá miệng tròn (Cyclostomata) rất
xưa, xưa nhất ấy thì chưa có Tregs.
Còn
các nhóm sinh vật như cá chép có Tregs sơ khai và nó được hoàn thiện lần lần
cho tới động vật có vú thì nó mới có hoàn chỉnh để điều hòa ‘‘miễn dịch ngoại
vi’’. Tại sao cần phải có điều hòa miễn dịch ngoại vi ? Vì khi cơ thể phức tạp
hơn, hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch phức tạp hơn. Chúng ta nhớ rằng khoảng 70% cho
tới 80% tổng số tế bào Tregs của con người là ở trong ruột. Nếu không được điều
hòa miễn dịch ngoại vi thì dễ mắc bệnh viêm đường ruột cùng nhiều bệnh
khác. »
Sự cộng
sinh của Tregs với hệ vi sinh : Thách đố buộc miễn dịch học phải thay đổi triệt
để
« … đối
với tôi, các nghiên cứu về tế bào điều hòa (Tregs), vi sinh vật đường ruột
(microbiote), sự dung nạp thai nhi (fetal-maternal tolerance) — tức là hiện tượng
người mẹ không đào thải bào thai, mặc dù bào thai mang 50% gen khác biệt so với
mẹ — tất cả những điều này đòi hỏi chúng ta phải tái suy nghĩ về miễn dịch học
như một khoa học nói về bản sắc của cơ thể, nhưng không phải là cơ thể được định
nghĩa một cách cứng nhắc, mà là thứ có thể thay đổi suốt cả đời…., luôn mở cửa
đón nhận cái khác…, trong những hoàn cảnh nhất định.
Mục
tiêu của miễn dịch học như vậy là hiểu được những hoàn cảnh đó. Điều gì khiến
cơ thể ta chấp nhận các vi khuẩn trong ruột ? Trong những trường hợp khác, vì
sao cơ thể ta lại không chấp nhận ? Theo lý thuyết truyền thống đối lập
"cái ta (soi)" và "cái không phải ta (non-soi)", tất cả các
vi sinh vật đó đều là cái ‘‘không thuộc về ta". Lý thuyết truyền thống ấy
không còn hiệu quả nữa. Chúng ta không thể tiếp tục tin vào khái niệm "cái
là ta" và "cái không phải là ta" theo cách truyền thống như vậy
nữa. Chúng ta cần tái suy nghĩ về bản sắc của cơ thể con người như vấn đề điều
chỉnh và cân bằng, chứ không phải là câu hỏi "liệu đó có phải là cái của
ta hay không phải của ta ?’’. Cách đặt vấn đề như thế gần như đã lỗi thời,
nhưng chúng vẫn còn rất phổ biến trong miễn dịch học đương đại… Đối với tôi, miễn
dịch học đang trải qua một cuộc cách mạng về mặt khái niệm và triết học, nhưng
điều đó đòi hỏi nhiều thời gian. »
Thomas
Pradeu, giám đốc nghiên cứu, chuyên ngành triết học về miễn dịch học, đơn vị
nghiên cứu ImmunoConcept (CNRS – Đại học Bordeaux)
Ý
thức về “kiệt tác của thiên nhiên” trong mỗi con người: Phòng bệnh
hơn chữa bệnh
Tế
bào T điều hòa không chỉ là một phát hiện y khoa lớn giúp mở ra khả năng trị liệu
tận gốc nhiều căn bệnh nan y, mà còn là cánh cửa giúp khám phá trở lại sự hài
hòa của hệ miễn dịch, kết quả của quá trình tiến hoá của sinh giới qua hàng
trăm triệu năm. Trong lúc Uỷ Ban Nobel chỉ nhấn mạnh đến giá trị trị liệu với một
số căn bệnh (như tự miễn, ung thư), một số ít khoa học gia, như nhà miễn dịch học
Pháp Alain Fischer, đã đặc biệt lưu ý đến vai trò to lớn hơn nhiều của Tregs
trong việc điều hoà các phản ứng viêm, dị ứng ở đường ruột, vốn là điều gặp phải
ở đông đảo dân cư, và đặc biệt là mối quan hệ giữa miễn dịch ngoại vi với hệ vi
sinh đường ruột.
Dưới
ánh sáng của các hiểu biết mới về Tế bào T điều hòa và hệ vi sinh đường ruột, vấn
đề sức khoẻ của con người và tương tác với môi trường sống, các tác động tinh
vi của những độc hại từ môi trường, cùng các tập quán ăn uống có hại, lối sống
có hại, đang ngày càng trở thành chủ đề trung tâm của nền y học đương đại. Nhà
sinh học phân tử Lê Học Lãnh Vân chia sẻ :
« Cuộc
sống là một dòng chảy liên tục của vô số cuộc đời nối tiếp nhau mà mỗi cá thể cần
giữ được sự điều hòa tạm thời của chọn lọc tự nhiên. Thí dụ, nếu cá thể biết chọn
phần tử thích hợp với hệ vi sinh đường ruột để kích thích tạo ra và để nuôi dưỡng
hoạt động điều hòa miễn dịch, con người sẽ khỏe mạnh dẻo dai, cuộc sống an
nhiên thư thái.
Y
học cổ truyền phương Đông rất chú ý tới cân bằng âm dương, cân bằng khí huyết,
sống gần gũi với thiên nhiên, mùa nào thức nấy, cân bằng hoạt động giữa làm việc
và nghỉ ngơi, luyện tính tình điềm tĩnh. Tất cả những điều này góp phần tạo nên
hệ vi sinh đường ruột lành mạnh, tạo sự thoải mái tinh thần, tạo nên cân bằng nội
tiết và tất cả những điều đó góp phần điều hòa hệ miễn dịch và cả điều hòa hoạt
động của gien trong cơ thể nữa. »
Hệ
miễn dịch là « nhạc trưởng »
« Hệ
miễn dịch giúp chúng ta chống lại các tác nhân gây bệnh. Khi tôi mới bắt đầu
sự nghiệp, đó là quan điểm phổ biến về hệ miễn dịch. Tuy nhiên, những gì chúng
tôi — và nhiều người khác — khám phá ra là hệ miễn dịch còn
có vai trò to lớn hơn thế nhiều. Trên thực tế, hệ miễn dịch có khả năng điều
hòa các quá trình sinh lý tổng thể, nghĩa là các tế bào này không chỉ bảo vệ cơ
thể mà còn kiểm soát quá trình trao đổi chất và hành vi của con người — thông
qua các tác động lên hệ thần kinh — đồng thời điều phối việc sửa
chữa mô và thậm chí cả sự biến đổi cũng như phát triển của các cơ quan trong
thai kỳ. Như vậy, công việc nghiên cứu của chúng tôi đã góp phần khẳng định và
minh chứng rằng hệ miễn dịch thực sự đóng vai trò như một "nhạc trưởng"
điều hành sự cân bằng sinh lý. »
Nhà
miễn dịch học Yasmine Belkaid, tổng giám đốc Viện Pasteur (phát biểu tại
Viện Pháp ngày 03/06/2025)
***
Hiểu
biết về tế bào T điều hòa nhắc nhở ta về sự hài hòa kỳ diệu của sinh giới trải
qua hàng bị tổn
thương do các tác động như chế độ ăn uống sai, ô nhiễm, stress. Trong nền y học
thế giới đương đại, chủ trương One Health / Một sức khoẻ duy
nhất (tức sức khoẻ con người với sức khoẻ động vật, sức khoẻ của các hệ sinh
thái liên kết mật thiết), đang ngày càng tìm thấy được chỗ dựa vững chắc trong
sự phát triển tri thức về hệ vi sinh vật bên trong và bên ngoài cơ thể - những
trợ thủ đắc lực cho một hệ miễn dịch khoẻ mạnh, cân bằng ở con người. Tháng
4/2026, lần đầu tiên một thượng
đỉnh toàn cầu về « One Health » được tổ chức
(Lyon - Pháp), với trọng tâm là các hệ vi sinh vật (*).
·
Đọc thêm - Tiếp
cận ‘‘Một Sức khoẻ Duy nhất’’: Công cụ tối ưu ngăn ngừa dịch bệnh
Một
số chương trình nghiên cứu lớn về hệ vi sinh vật đường ruột và miễn dịch đang
được triển khai tại một số quốc gia, trong đó có Pháp, có thể mở đường cho việc
xác lập các chính sách y tế - bảo vệ môi trường mới, lấy thay đổi lối sống, tập
quán ăn uống, bảo vệ môi trường là hướng đi chủ đạo trong việc chăm sóc sức khoẻ
con người, hướng đến lấy dự phòng làm trụ cột, thay vì bị động để có bệnh
mới tìm thầy, tìm thuốc.
https://s.rfi.fr/media/display/a9d1d818-9768-11f1-8af4-005056a90284/w:1024/One-Summit-Microbiome.webp
Tại
thượng đỉnh thế giới đầu tiên về Một Sức khỏe đầu tháng 4/2026, một Đài quan
sát Hệ vi sinh vật Toàn cầu theo tiếp cận Một Sức khỏe / Observatoire mondial
inter-santés (One Health) des microbiomes được thành lập, bao gồm trước hết 25
quốc gia. Dự án do Viện Nghiên cứu Nông học, Môi trường và thực phẩm Pháp INREA
và Viện Y tế và Nghiên cứu Y học IRSEM chủ trì chính. © tranh AI.
Ghi
chú
(*)
Ngày 20/06/2025, Hội
nghị Đối tác Toàn cầu về Hệ vi sinh vật theo tiếp cận « Một Sức khỏe » (One Health) được
tổ chức tại Paris dưới sự bảo trợ của tổng thống Pháp Emmanuel Macron, nhằm xây
dựng lộ trình chung để lồng ghép vấn đề hệ vi sinh vật vào các chính sách bền vững
liên quan đến sức khỏe con người - sức khỏe động vật - nông nghiệp - môi trường
và khí hậu, « một giai đoạn mang tính nền tảng để đưa hệ vi sinh vật
trở thành ưu tiên toàn cầu ». Tháng 4/2026, lần đầu tiên một thượng
đỉnh toàn cầu về « One Health » được tổ chức
(Lyon - Pháp), với trọng tâm là các hệ vi sinh vật.
Tại
thượng đỉnh này, một Đài quan sát các Hệ vi sinh vật Toàn cầu theo tiếp cận Một
Sức khỏe / Observatoire
mondial inter-santés (One Health) des microbiomes được thành lập,
bao gồm trước hết 50 nhóm nghiên cứu, thuộc 25 quốc gia từ 5 châu lục. Viện
Nghiên cứu Nông học, Môi trường và Thực phẩm Pháp (INREA) và Viện Quốc gia về Y
tế và Nghiên cứu Y khoa - INSERM là các bên chủ trì chính. Theo ông Philippe
Mauguin, tổng giám đốc INREA, « Hệ vi sinh vật vừa là tác
nhân kích phát, vừa là giải pháp cho các thách thức lớn của xã hội :
sự gia tăng các bệnh mãn tính, tình trạng kháng kháng sinh, sự suy giảm đa dạng
sinh học, biến đổi khí hậu và quá trình chuyển đổi các hệ thống nông nghiệp và
thực phẩm. »
==================
Xem
các tập khác
·
Nobel
Y học 2025: Phát hiện tế bào ‘‘T điều hòa’’, người hùng thầm lặng của hệ miễn dịch
Giải Nobel y học năm
2025 vinh danh các nhà khoa học phát hiện và khám phá cơ chế của tế bào T điều
hòa (regulatory T cells), cho phép lý giải các căn bệnh tự miễn vô cùng bí
hiểm. Phát hiện về người hùng thầm lặng này cho phép mở ra cánh cửa cho việc trị
liệu từ gốc.
02/09/2026
09:54
·
Ứng dụng trí
tuệ nhân tạo trong chăm sóc sức khỏe tâm thần
Hãy thử tưởng tượng một
máy nhỏ đặt trong phòng khách hoặc trong phòng ngủ của một người già. Nhờ
camera và micro gắn trên máy, giọng nói và các biểu cảm gương mặt của người này
được ghi và được phân tích bởi một ứng dụng trí tuệ nhân tạo và qua đó phát hiện
những dấu hiệu báo trước tâm trạng lo lắng hay thờ ơ và giúp các bác sĩ chẩn
đoán sớm.
24/06/2026
08:55
·
Thám
hiểm Mặt trăng: Tham vọng của châu Âu qua hai dự án MONA LUNA và Argonaut
Bảo đảm sự độc lập của
châu Âu trong các chương trình thám hiểm Mặt Trăng là một thách thức chiến lược
lớn đối với ngành không gian của châu lục này. Chính là nhắm đến mục tiêu đó mà
công ty Venturi Space của Monaco đang phát triển MONA LUNA, một xe tự hành Mặt
Trăng 100% của châu Âu. Một nguyên mẫu của chiếc xe tự hành này đã được giới
thiệu tại Triển lãm Hàng không và Không gian Le Bourget, ngoại ô Paris vào ngày
16/06/2025.
08/10/2025
09:48
·
Robot
và AI, hai yếu tố giúp tăng cường sức mạnh quân sự của Pháp
Trong bối cảnh bất ổn
của thế giới ngày nay, với nguy cơ xung đột quân sự leo thang và nhất là trước
mối đe dọa từ Nga, Pháp đang nỗ lực tăng cường khả năng phòng thủ, trang bị cho
quân đội những công nghệ tiên tiến, trong có có công nghệ robot kết hợp với trí
tuệ nhân tạo.
10/09/2025
09:02
·
Công nghệ :
Dùng trí tuệ nhân tạo để phát hiện hàng giả
Nạn hàng giả không phải
là mới, nhưng tác động kinh tế của tệ nạn rất lớn, chiếm khoảng 2,5% thương mại
toàn cầu và gây thiệt hại mỗi năm hàng tỷ đô la cho các doanh nghiệp trên thế
giới. Hàng giả không chỉ gây hại cho doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng đến người
tiêu dùng, vì họ mua phải những sản phẩm kém chất lượng, thậm chí nguy hiểm. Chỉ
riêng tại Pháp, 37% người tiêu dùng đã vô tình mua phải hàng giả.
13/08/2025
