Công
ty Việt Nam dùng tin giả do AI tạo ra để kiếm tiền — nhắm vào độc giả Canada
Eric Szeto, Jeff Yates, Christian
Paas-Lang, Jordan Pearson, Ivan Angelovski — CBC
News
https://dcvonline.net/2026/09/09/cong-ty-viet-nam-dung-tin-gia-do-ai-tao-ra-de-kiem-tien/
HÌNH
: https://dcvonline.net/wp-content/uploads/2026/09/NgoAnhTan_HTV_Network.jpg
Ngô
Anh Tân là CEO của một công ty chuyên làm tràn ngập bảng tin Facebook trên toàn
thế giới bằng tin giả và những bài đăng "câu view" (clickbait) do AI
tạo ra. Nhóm điều tra hình ảnh của đài CBC và chương trình Decrypteurs thuộc
đài Radio-Canada đã lần ra dấu vết của anh ta tại Việt Nam — dưới đây là cách
chúng tôi thực hiện điều đó.
Cuộc
điều tra của CBC/Radio-Canada phanh phui mạng lưới hàng trăm trang Facebook và
trang mạng
Những
bài viết “hoàn toàn lừa dối” xuyên tạc cảnh tàn phá một thành phố Mỹ và khơi dậy
xung đột tôn giáo
Một
cuộc điều tra của CBC/Radio-Canada đã phanh phui hàng trăm trang Facebook và
trang mạng xuất phát từ Việt Nam, chuyên đăng tải những nội dung giả tạo và sai
lạc. (Ảnh tổng hợp: Daniel Rofusz/CBC; Juana Gibbs/YouTube, Life is
Colorful/Facebook)
Tóm
lược
Theo
cuộc điều tra của CBC
News, HTV
Network Company Limited là một công ty truyền thông được thành lập tại
Việt Nam năm 2024, với số vốn ban đầu 7 tỷ đồng, tương đương khoảng 350.000
CAD . Hồ sơ công ty ghi tên Ngô Anh Tân ở chức vụ Tổng
Giám đốc.
Mạng
lưới hoạt động như thế nào?
Theo
cuộc điều tra của CBC/Radio-Canada, HTV Network có liên hệ với một mạng lưới gồm
gần 200 trang Facebook, với hơn 55 triệu người theo dõi, dẫn độc giả tới khoảng
50 trang mạng. Những trang này phổ biến những nội dung chính trị, tôn giáo và
tin tức giả mạo hoặc sai lạc, nhiều khi được tạo ra bằng AI.
·
Điều hành một mạng lưới rất rộng trên mạng xã hội: Hàng
trăm trang Facebook được dùng để phổ biến nội dung và dẫn độc giả tới những
trang mạng bên ngoài. Một số trang còn liên hệ với những trương mục TikTok và
những hoạt động tuyển dụng nhân viên sản xuất nội dung của HTV.
·
Dùng AI để sản xuất nội dung hàng loạt: Công ty sử dụng
AI để tạo ra những bài viết, hình ảnh và nội dung có tính giật gân với số lượng
lớn. Loại nội dung rẻ tiền, kém phẩm chất này thường được gọi là “AI
slop”, tức nội dung rác do AI sản xuất.
·
Nhắm vào độc giả quốc tế, trong đó có Canada: Mạng lưới này
hướng tới người sử dụng tại Anh, Âu Châu, Mỹ và Canada. Nội dung nhằm thu hút sự
chú ý bằng những câu chuyện gây sốc hoặc những tựa đề có tính câu độc giả.
·
Kiếm tiền bằng quảng cáo: những
bài đăng trên Facebook thường kèm theo đường dẫn đưa người đọc tới những trang
mạng đầy quảng cáo. Qua đó, mạng lưới có thể tạo doanh thu từ quảng cáo và sự
truy cập của độc giả. Trong số những quảng cáo mà CBC ghi nhận, có quảng cáo của
Ngân hàng Montréal, ngành du lịch Nova Scotia và thuốc trị nấm.
Nói
một cách đơn giản, mô thức hoạt động là: dùng AI sản xuất hàng loạt nội dung
gây chú ý → phổ biến qua mạng lưới
Facebook → câu
người đọc bấm vào đường dẫn → đưa họ tới những trang
mạng chứa đầy quảng cáo → biến số lượt truy cập
thành doanh thu. Đây là những gì mà cuộc điều tra của CBC cho thấy đang hoạt động
như một kỹ nghệ sản xuất nội dung rác nhằm kiếm tiền từ quảng cáo.
Một
cuộc điều tra của CBC/Radio-Canada đã phanh phui hàng trăm trang Facebook và
trang mạng xuất phát từ Việt Nam, chuyên đăng tải những nội dung giả tạo và sai
lạc.
Đầu
năm 2026, trong một buổi tiệc của công ty với những linh vật mặc y phục hóa
trang nhảy múa và pháo bông nổ sáng, Tổng Giám đốc HTV Network bước lên sân khấu,
tay cầm một tấm bảng viết bằng tiếng Việt: “Doanh Thu Đột Phá.” Dịch ra tiếng
Anh là: “Record Revenue” — Doanh thu kỷ lục.
Ngô
Anh Tân, Tổng Giám đốc công ty, có lý do để ăn mừng đêm hôm đó. Gần hai năm sau
ngày ra đời như một “công ty truyền thông quốc tế”, tự giới thiệu là cơ quan nối
liền “thế giới với nền báo chí có thẩm quyền”, HTV nay đã có ít nhất 100 nhân
viên, theo một bản tin tuyển dụng của công ty tại Việt Nam.
Nhưng
những gì công ty này tự quảng cáo về hoạt động của họ lại khác hẳn với sự thật,
theo kết quả điều tra của Đơn vị Điều tra Hình ảnh thuộc CBC và chương trình Décrypteurs của
Radio-Canada.
Phanh
phui một “đế quốc” tin giả bằng AI tại Việt Nam
VIDEO
:
We exposed a secret AI slop empire operating from Vietnam
Từ
Hà Nội, Ngô Anh Tân và nhóm cộng sự bí mật điều hành một mạng lưới sản xuất
hàng loạt nội dung rác bằng AI, làm ô nhiễm những nguồn tin trên mạng xã hội khắp
thế giới.
Mục
tiêu của họ là lôi kéo người sử dụng bằng những câu chuyện giả tạo và giật gân
— từ chuyện Elon Musk sẽ cấm xe Tesla tại Canada cho tới những bài viết theo lối
câu độc giả, lợi dụng vụ nổ súng tại Tumbler Ridge.
Nhóm
điều tra tìm thấy gần 200 trang Facebook, với hơn 55 triệu người theo dõi, chia
sẻ đường dẫn tới khoảng 50 trang mạng có liên hệ với HTV. Những trang mạng này
kiếm tiền bằng cách đặt quảng cáo, thường ngay bên cạnh những bài viết chính trị
hoặc tôn giáo có tính kích động hay sai lạc.
Những
bài đăng nhắm đến người dùng trên toàn thế giới, gồm cả Canada. Một số bài
tuyên truyền rằng Elon Musk sắp cấm xe Tesla tại Canada, trong khi số khác dùng
tựa đề giật gân để lợi dụng vụ nổ súng ở Tumbler Ridge. Những trang này đều có
liên kết với HTV Network tại Việt Nam. (Ảnh tổng hợp: Daniel Rofusz/CBC; Locker
Room Talk/Facebook; Milano Gaming/Facebook)
Fenwick
McKelvey, giáo sư chuyên ngành truyền thông tại Đại học Concordia ở Montréal,
nói:
“Phạm
vi của những việc đang diễn ra ở đây thật đáng kinh ngạc. Hoàn toàn là một sự lừa
dối.”
HTV
Network lại mang cùng tên với một đài truyền hình Việt Nam hợp pháp của nhà nước.
Sự trùng tên này càng làm cho việc truy tìm hoạt động của công ty nói trên thêm
khó khăn.
Ngô
Anh Tân, chủ công ty HTV, cầm tấm biển có dòng chữ “Doanh thu kỷ lục” trong một
buổi tiệc của công ty. Buổi tiệc có màn bắn pháo bông và những tiết mục nhảy của
linh vật hình ếch. (Ảnh phối hợp: Daniel Rofusz/CBC; Nhung Nhung/Facebook,
Trang Dang/Facebook)
“Ai
cũng được lợi, trừ người Canada”
Cách
làm của công ty tương đối đơn giản.
Họ
dùng AI sản xuất hàng loạt những bài viết giả tạo — chẳng hạn một bài mô tả
chuyện “Mỹ mất thành phố chính” sau cuộc tấn công của Tổng thống Nga Vladimir
Putin — rồi đưa những bài này lên những trang Facebook do họ điều hành, kèm
theo một đường dẫn.
Người
đọc bấm vào đường dẫn sẽ được đưa tới một trong rất nhiều trang mạng của HTV. Tại
đây, những bài viết phủ đầy quảng cáo, từ quảng cáo thuốc trị nấm cho tới quảng
cáo của Ngân hàng Montréal và ngành du lịch Nova Scotia.
Những
trang này – do một văn phòng tại Hà Nội, Việt Nam điều hành – thường đăng tải nội
dung chính trị hoặc tôn giáo giả mạo hay gây hiểu lầm nhằm lôi kéo người dùng
nhấp vào đường dẫn đến một trang web bên ngoài. (Ảnh phối hợp: Daniel
Rofusz/CBC; Life is Colorful/Facebook)
Những
quảng cáo mà CBC xem được do những hệ thống quảng cáo của những công ty thứ ba
cung cấp, chứ không phải do chính những công ty được quảng cáo đăng lên.
Cuộc
phân tích của CBC/Radio-Canada cũng cho thấy trong một số trường hợp, họ khai
thác những trang Facebook này để kiếm tiền.
Qua
những tin nhắn trao đổi, Tổng Giám đốc HTV là Ngô Anh Tân nói với
CBC/Radio-Canada rằng ông không có những trang Facebook hay trang mạng nào.
Khi
người dùng nhấp vào đường dẫn, họ sẽ được đưa đến những trang web tràn ngập quảng
cáo. Những quảng cáo đa dạng này, từ dịch vụ của Ngân hàng Montreal hay thông
tin du lịch Nova Scotia cho đến thuốc trị nấm chân. Việc kiếm tiền từ một số
trang Facebook chính là cách công ty tạo ra phần lớn doanh thu của mình.
(Daniel Rofusz/CBC)
Khi
được hỏi tại sao số điện thoại của ông lại trùng với số điện thoại ghi trên
trang mạng HTV, ông trả lời: “Có lẽ có người đã lấy thông tin của tôi.”
Tuy
nhiên, hồ sơ công ty và giấy tờ đăng ký tên miền cũng phù hợp với những dữ kiện
cá nhân của Ngô Anh Tân.
Ông
ta nhiều lần phủ nhận rằng ông biết đến những trang mạng hay trang Facebook của
HTV. Khi được CBC/Radio-Canada yêu cầu trả lời bằng văn bản, ông chỉ đáp: “Tôi
không hiểu quý vị muốn nói gì.”
Số
điện thoại của CEO Ngô Anh Tân trùng khớp với thông tin trên trang web HTV, dữ
liệu tên miền và hồ sơ doanh nghiệp. (Ảnh phối hợp: Daniel Rofusz/CBC; HTV
Network, DomainTools, Nguyễn Thanh Tú)
Ngày
hôm sau, trang mạng của công ty HTV bị đóng. Danh mục Facebook của Ngô Anh Tân
chuyển sang trạng thái riêng tư; nhiều dấu vết trên mạng mà CBC/Radio-Canada đã
dùng để nối công ty này với những danh mục và trang mạng liên hệ cũng biến mất.
Vào
ngày 30 tháng 7, một ngày sau khi CBC liên hệ với Ngô Anh Tân về vai trò của
ông tại HTV Network, trang web của công ty này đã bị gỡ bỏ. Nhiều manh mối dùng
để liên kết công ty với những trang Facebook và trang web liên quan cũng biến mất.
(Ảnh phối hợp: Daniel Rofusz/CBC; HTV Network)
Ngày
30 tháng 7, một ngày sau khi CBC liên lạc với Ngô Anh Tân để hỏi về vai trò của
ông trong mạng lưới HTV, trang mạng của công ty bị đóng. Nhiều manh mối dùng để
liên kết công ty với những trang Facebook và trang mạng khác cũng biến mất.
Aengus
Bridgman, giám đốc Media Ecosystem Observatory — một dự án phối hợp giữa Đại học
McGill và Đại học Toronto — cho rằng chính Facebook đã tạo ra những điều kiện
khuyến khích loại nội dung kém phẩm chất nhưng dễ khiến người ta bấm vào.
Công
ty Meta, chủ nhân Facebook, gần đây đã mời người sử dụng tham gia chương trình
dành cho những người sáng tạo nội dung, trong đó họ có thể kiếm tiền qua những
đoạn phim ngắn, hình ảnh và bài viết.
Bridgman
nói muốn giải quyết vấn đề này thì Meta phải chịu một cái giá thực sự vì đã tạo
điều kiện cho kiểu lừa đảo nói trên — chẳng hạn một khoản tiền phạt đáng kể.
Theo
ông, Meta thu được sự tương tác của người sử dụng trên hệ thống của mình và thu
được tiền.
“Ai cũng được lợi, trừ người Canada, những
doanh nghiệp Canada và nền dân chủ Canada.”
Meta
không trả lời yêu cầu bình luận của CBC/Radio-Canada.
CBC/Radio-Canada
lần ra mạng lưới này như thế nào
Bằng
cách phối hợp hồ sơ công ty, những cuộc điều tra tại chỗ ở Việt Nam và những
nhu liệu như DomainTools, Darkside và OSINT Industries, nhóm điều tra
CBC/Radio-Canada đã phanh phui cách thức mạng lưới những trang Facebook và
trang mạng này liên hệ với HTV Network.
Mạng
lưới nói trên nhắm tới độc giả tại Anh, Âu Châu, Mỹ và Canada.
Cuộc
điều tra bắt đầu từ một phúc trình tháng 6 năm 2026 của Media Ecosystem
Observatory về “Nền kinh tế tin rác của Facebook”, trong đó xác định
hàng trăm trang Facebook và trang mạng điều hành từ Việt Nam.
CBC/Radio-Canada
tiếp tục lần theo những dấu vết trong phúc trình ấy và tìm thấy một địa chỉ điện
thư đặc biệt — có chứa chuỗi chữ “kolax9843” — trên một trong
những trang mạng do MEO xác định.
Địa
chỉ điện thư này là địa chỉ liên lạc chính của hàng chục trang mạng kém phẩm chất,
được dựng theo cùng một khuôn mẫu. Một trong số đó có tên Autulu.
Riêng
những bài viết đầy quảng cáo từ trang này đã được hơn 20 trang Facebook chia sẻ,
trong đó có “Man City Daily News” và “Wonderful World
News”, với tổng cộng hơn 50.000 người theo dõi.
Danny
Fernandes – một trang Facebook có hơn một triệu người theo dõi – đã đăng tải nội
dung chính trị giả mạo để thu hút tương tác. Bài đăng có chứa liên kết dẫn đến
một trang web sử dụng địa chỉ email “kolax9843”; CBC/Radio-Canada đã xác định địa
chỉ này có liên hệ với HTV Network tại Việt Nam. (Ảnh phối hợp: Daniel
Rofusz/CBC; Danny Fernandes/Facebook)
Một
trang Facebook đã được xác nhận danh tánh, mang tên “Danny Fernandes” theo
tên một nhạc sĩ Canada, có hơn một triệu người theo dõi.
Trang
này từng phổ biến những bài viết với những tựa như “tám triệu phiếu của
đảng Dân Chủ vừa biến mất”, hay “con gái riêng của Kamala bất
ngờ đưa ra một thông điệp mạnh mẽ vào ngày Trump nhậm chức.”
Fernandes
không trả lời CBC.
Ông
Bridgman nói:
“Càng
đào sâu, người ta càng thấy nản lòng.”
Với
số người theo dõi và số lượng trương mục lên tới mức này, theo ông, đây rất có
thể là một hoạt động kinh doanh kiếm tiền đáng kể.
CBC/Radio-Canada
còn tìm thấy một trang mạng khác sử dụng địa chỉ điện thư “kolax9843”.
Đó là trang mạng của công ty FG Media Corp., trong đó có một bức
hình chụp một nhóm người đứng trước một tấm bảng.
HTV
Network đã đăng tin tuyển dụng chuyên viên tiếp thị nội dung (content marketer)
để tập trung vào các xu hướng tại Mỹ và châu Âu, đồng thời quản lý các trang
Facebook bằng tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha. Mức lương cho các vị trí này cao
gấp hai lần mức lương trung bình tại Việt Nam. (Ảnh phối hợp: Daniel
Rofusz/CBC; HTVONE1/TikTok)
Công
ty HTV Network
Những
hình ảnh do những nhân viên HTV đăng trên Facebook và TikTok, được
CBC/Radio-Canada nhận diện, cho thấy một văn phòng khá đông người làm việc.
Công
ty cũng thường xuyên đăng quảng cáo tuyển nhân viên tiếp thị nội dung trên
Facebook, với mức lương có thể cao hơn gấp đôi mức lương trung bình hằng năm tại
Việt Nam.
Một
nhân viên HTV còn đăng trên Facebook cá nhân một bức hình của mình tại nơi làm
việc. Trên màn ảnh máy điện toán phía sau, trình duyệt cho thấy người này đang
đăng nhập với tư cách quản trị viên của một trang Facebook mang tên “I
Love Rugby – Kelce.”
Một
nhân viên của HTV đang điều hành trang Facebook có tên ‘I Love Rugby – Kelce’
(hiển thị ở góc trên bên trái). Trang này dẫn đến trang web Autulu – một trang
có liên kết với Mạng lưới HTV. (Ảnh phối hợp: Daniel Rofusz/CBC; I Love Rugby –
Kelce/Facebook, Facebook)
Những
đường dẫn trên trang Facebook này đưa người sử dụng tới trang mạng Autulu.
Địa
chỉ điện thư “kolax9843” cũng xuất hiện trên một trang mạng
tên Longbientruck, ghi danh dưới tên Ngô Anh Tân. Dữ liệu tên miền
cho thấy số điện thoại tại đây trùng với số điện thoại trên trang mạng HTV
Network.
Hồ
sơ công ty cho thấy HTV Network Company Limited thành lập năm 2024, với số vốn
khởi đầu là 7 tỷ đồng Việt Nam, tương đương khoảng 350.000 CAD. Hồ sơ cũng ghi
cùng số điện thoại nói trên.
Ngô
Anh Tân là Tổng Giám đốc trong hồ sơ đó.
Sau
khi CBC/Radio-Canada liên lạc với công ty, HTV thêm vào những trang mạng một lời
ghi chú, tuyên bố rằng những bài viết trên đó là “hư cấu và chỉ nhằm mục
đích giải trí.”
Nội
dung AI kém phẩm chất
Sự
xuất hiện của AI đã làm phát sinh cả một kỹ nghệ sản xuất nội dung rẻ tiền, kém
phẩm chất với số lượng lớn.
Craig
Silverman, đồng sáng lập The Indicator — một ấn phẩm chuyên phanh phui những
hình thức lừa đảo trên môi trường kỹ thuật số — cho rằng sự phát triển của AI,
cộng với những thay đổi trong chính sách kiếm tiền của Meta từ năm 2025, đã làm
cho loại nội dung này lan tràn.
Silverman
nói loại “nội dung rác do AI tạo ra” này rõ ràng không phải là
một ưu tiên của Meta.
Theo
ông, trong nhiều năm Meta đã chú trọng tới việc đưa ra nhiều biện pháp kỹ thuật,
đồng thời sử dụng nhân viên kiểm soát, nhằm loại trừ chính loại nội dung này.
Thế
nhưng nay, bằng chính những quyết định của họ, Meta dường như đã “buông
xuôi” việc ấy.
Ông
nói đó là điều “hoàn toàn đáng kinh ngạc.”
Meta
không trả lời những câu hỏi về việc liệu những trang Facebook nói trên có vi phạm
chính sách của công ty về Hành xử giả tạo có phối hợp (Coordinated
Inauthentic Behavior) hay không.
Tại
Việt Nam, Facebook phục vụ khoảng 60 đến 70 triệu người. Riêng năm 2018, hệ thống
này đã đem lại cho công ty khoảng 1 tỷ Mỹ kim doanh thu hằng năm.
Victoire
Rio, giám đốc điều hành tổ chức bất vụ lợi What To Fix, chuyên vận động thay đổi
chính sách và đòi hỏi những đại công ty kỹ thuật phải chịu trách nhiệm, cho rằng
điều đáng chú ý tại Việt Nam là quốc gia này có một lực lượng thanh niên rất
đông đảo, có tinh thần kinh doanh cao và được học hành khá tốt.
Bà
nói:
“Rất
nhiều tác nhân … đang hoạt động hết sức công khai mà không thấy có một hình thức
trách nhiệm nào rõ rệt.”
©
2026 DCVOnline
Nếu
đăng lại, xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ trích đăng lại bài từ DCVOnline.net”
Nguồn: Vietnamese firm targets Canadians
with fake AI news for profit, CBC/Rad-Can investigation reveals | Eric Szeto,
Jeff Yates, Christian Paas-Lang, Jordan Pearson, Ivan Angelovski · CBC News ·
Sep 09, 2026
No comments:
Post a Comment