Bầu
cử tổng thống Brazil : Vì sao chiến thắng của ông Lula Da Silva vượt ra ngoài
biên giới
Anh Vũ - RFI
Đăng ngày: 27/10/2026 - 13:02
Tối 25/10/2026, tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva, gần 81 tuổi,
tái đắc cử với 51,8% số phiếu, so với 48,2% của đối thủ cực hữu Flavio
Bolsonaro, con trai cựu tổng thống Jair Bolsonaro. Từng về nhì ở vòng một,
nhưng ông Lula đã lội ngược dòng ngoạn mục nhờ sự huy động của những người ủng
hộ, cả trên đường phố lẫn trên mạng xã hội. Kết quả này không chỉ là chuyện nội
bộ của Brazil mà còn tác động tới quan hệ với Mỹ, cuộc chiến chống biến đổi khí
hậu.
Tổng thống Luiz Inacio Lula da Silva trước những người ủng hộ tại
một cuộc mít tinh mừng chiến thắng sau khi tái đắc cử, trên đại lộ Paulista ở
Sao Paulo, Brazil, tối 25/10/2026. AP Photo/Natacha Pisarenko - Natacha
Pisarenko
Chiến thắng của ông Lula có ý nghĩa gì với Brazil và với chính
ông?
Với nhiều cử tri Brazil, cuộc bầu cử này trước hết là cuộc đấu
tranh bảo vệ nền dân chủ. Nhiều cử tri dù không ủng hộ ứng viên Lula cũng thấy
là nền dân chủ Brazil đang bị trào lưu tư tưởng cực hữu đe dọa. Vì thế, chiến
thắng của ông được nhiều người đón nhận như một sự thở phào nhẹ nhõm.
Với ông Lula, đây là chiến thắng mang đậm dấu ấn cá nhân. Ở tuổi
gần 81, “con sư tử già” từng về nhì ở vòng một, nhưng đã lội ngược dòng
ngoạn mục nhờ sự huy động của những người ủng hộ, cả trên đường phố lẫn mạng xã
hội. Theo nhà nghiên cứu chính trị Brazil Gaspard Estrada được France 24 trích
dẫn, trong những năm gần đây, cử tri ở hầu hết các nền dân chủ thường trừng
phạt chính phủ đang cầm quyền. Việc ông tái đắc cử là sự phá vỡ xu hướng ấy.
Chiến thắng cũng cho phép ông tiếp tục các ưu tiên: chống phá rừng Amazon, siết
chặt quản lý nền tảng số và giữ vững lập trường chủ quyền trước sức ép từ Mỹ.
Vì sao chiến thắng của ông Lula được coi là một “thất bại” đối với
tổng thống Mỹ Donald Trump?
Bởi vì ông Trump đã đặt khá nhiều kỳ vọng vào phe Bolsonaro. Ở Mỹ
Latinh hiện nay, ngày càng có nhiều nhà lãnh đạo cực hữu công khai tự nhận gần
gũi với ông Trump, từ tổng thống Achentina Javier Milei đến ông Abelardo de la
Espriella của Colombia. Một chiến thắng của Flavio Bolsonaro sẽ là mảnh ghép
lớn nhất cho tham vọng giành lại quyền kiểm soát khu vực này của Washington.
Theo nhận định của nhà phân tích Gaspard Estrada.
Ngược lại, trong suốt chiến dịch, ông Lula giương cao ngọn cờ chủ
quyền trước những sức ép về thương mại và ngoại giao từ Mỹ. Quan hệ chính trị
hai nước bị tổn hại, nhất là sau khi Washington công bố mức thuế mới nhắm vào
Brazil hồi tháng 7, kèm theo những lời chỉ trích của ngoại trưởng Marco Rubio
nhằm vào ông Lula. Dù vậy, ông Trump vẫn thận trọng, không công khai ủng hộ con
trai ông Bolsonaro. Sau khi có kết quả, ông chỉ nói ngắn gọn: “Chúng tôi
đang quan sát.”
Cũng cần nói thêm, theo ông Estrada, quan hệ kinh tế giữa hai nước
vẫn rất quan trọng. Mỹ nhập khẩu nhiều từ Brazil, như nước cam, nguyên liệu thô
và cả sản phẩm công nghệ trong các ngành hàng không, luyện thép. Vì vậy
Washington cũng có lợi ích trong việc giữ một quan hệ mang tính xây dựng với
Brasília.
Vì sao các nước láng giềng theo dõi sát sao cuộc bầu cử này ở
Brazil?
Đơn giản là vì Brazil quá lớn. Đây là nền kinh tế lớn nhất Nam Mỹ,
chiếm khoảng một nửa GDP và một nửa dân số của cả châu lục. Brazil là thành
viên của G20 và BRICS, có quan hệ gắn bó với Trung Quốc, đồng thời muốn giữ
không gian tự chủ trước các cường quốc. Như chuyên gia Armelle Enders nhận xét,
đây là một quốc gia có trọng lượng trên trường quốc tế, với nhiều yếu tố sức
mạnh đáng kể.
Vì thế, người đứng đầu Brazil là ai sẽ ảnh hưởng đến cán cân chính
trị của cả khu vực. Chiến thắng của ông Lula giúp Mỹ Latinh giữ lại một đối
trọng trước làn sóng cực hữu thân Trump.
Chiến thắng này có ý nghĩa gì với cuộc chiến chống biến đổi
khí hậu?
Rất lớn. Ông Flavio Bolsonaro đi theo đường lối của cha, nghiêng
về khai thác tài nguyên thiên nhiên và nới lỏng các biện pháp chống phá rừng.
Trong khi đó, kể từ khi ông Lula trở lại cầm quyền vào tháng Giêng năm 2023,
nạn phá rừng Amazon đã giảm mạnh. Trong giai đoạn từ tháng 8/2025 đến tháng
7/2026, mức phá rừng xuống thấp nhất gần 40 năm. Chính phủ Brazil cũng cam kết
chấm dứt phá rừng Amazon vào năm 2030.
Ông Estrada cho rằng chiến thắng của ông Lula sẽ giúp duy trì cuộc
chiến này, và đó là vấn đề rất quan trọng đối với quan hệ quốc tế. Tuy nhiên,
tham vọng khí hậu ấy còn một mâu thuẫn: ông Lula vẫn tiếp tục trông cậy vào
khai thác dầu mỏ để bảo đảm sự phát triển kinh tế cho đất nước.
Đây có phải là dấu chấm hết cho phe Bolsonaro và đà đi lên của cực
hữu?
Chưa chắc. Ông Estrada cho rằng cần phải thận trọng. Thực tế, gần
một nửa cử tri đã chọn ông Flavio Bolsonaro, và cánh hữu vẫn mạnh trong Quốc
Hội. Ông Lula sẽ phải thỏa hiệp với phe đối lập, mở rộng liên minh và đáp ứng
kỳ vọng của người dân về kinh tế và an ninh. Bà Enders gọi đó là những thách
thức rất lớn về khả năng điều hành đất nước.
Bất ổn còn lớn hơn vì đối thủ chưa chịu nhận thua. Ông Flavio
Bolsonaro tố cáo “mánh khóe” của phe Lula, tuyên bố “không thể công nhận
kết quả bầu cử” và cho rằng còn nhiều điều cần làm rõ sau cuộc tranh chấp pháp
lý khiến thời gian bỏ phiếu bị kéo dài. Cha ông, Jair Bolsonaro cũng từng từ
chối công nhận thất bại trước ông Lula trong cuộc bầu cử năm 2022.
Tại Rio de Janeiro, một cử tri tên Katia, lo ngại về những ngày
sắp tới. Bà cảnh báo: “Những ngày tới sẽ vô cùng căng thẳng. Tình hình sẽ
căng thẳng chẳng kém gì cuộc bầu cử lần trước (năm 2022), khi đó, phe thất cử
đã tìm cách tiến hành đảo chính. Phe Bolsonaro sẽ không chấp nhận việc mình
thất bại trong cuộc bầu cử”.
Bà nói thêm: “Tôi nghĩ chúng ta có thể lường trước bất cứ điều
gì từ phía họ. Đó là những người hoàn toàn không có tinh thần dân chủ. Có điều
gì đó đang được âm thầm chuẩn bị”.
Tóm lại chiến thắng của ông Lula giữ lại một đối trọng ở Mỹ
Latinh trước làn sóng ảnh hưởng của ông Trump, bảo vệ thành quả chống phá rừng
Amazon và thúc đẩy xu hướng quản lý dịch vụ số giống như châu Âu chủ trương.
Nhưng một xã hội phân cực sâu sắc, cùng việc đối thủ từ chối công nhận kết quả,
cho thấy chặng đường phía trước của ông Lula và của Brazil vẫn còn nhiều bất
định.
----------------------------
Các nội dung liên quan
Bầu
cử tổng thống Brazil : Lula da Silva tái đắc cử, đối thủ Bolsonaro đòi hủy kết
quả
BRAZIL - BẦU CỬ TỔNG THỐNG
Quốc tế
BRAZIL - BẦU CỬ TỔNG THỐNG
Quốc tế
No comments:
Post a Comment