Nhóm Razbor (“Người Giải Thích”) | Meduza.io
Hnb Tran cùng với Phúc Lai GB, biên dịch
.
Ngày
4 tháng 2, các Z-blogger Nga đưa tin rằng quân đội tiền tuyến của Nga đã mất
quyền truy cập vào Internet vệ tinh của Starlink. Mặc dù lực lượng Ukraine đã
có quyền truy cập chính thức vào Starlink kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn
diện, nhiều đơn vị Nga đã dựa vào các thiết bị lậu như một yếu tố quan trọng
trong liên lạc chiến trường của chúng.
Cho
đến nay, SpaceX của Elon Musk dường như sẵn sàng làm ngơ trước việc Nga sử dụng
Starlink trái phép. Các sự cố hệ thống trước đây bị nhầm lẫn là sự cố mất mạng
có chủ đích hóa ra là báo động giả, và các quan chức Ukraine đã cảnh báo rằng
việc cắt đứt quyền truy cập Starlink ở các vùng lãnh thổ do Nga chiếm đóng sẽ
là “thảm họa” đối với chiến tranh máy bay không người lái tiền tuyến của Kyiv.
Tuy
nhiên, lần này, sự cố mất két nối không phải là ngẫu nhiên: 𝑛𝑜́ 𝑥𝑎̉𝑦
𝑟𝑎 𝑠𝑎𝑢 𝑘ℎ𝑖 𝑞𝑢𝑎̂𝑛
đ𝑜̣̂𝑖
𝑁𝑔𝑎 𝑏𝑎̆́𝑡
đ𝑎̂̀𝑢
𝑡𝑟𝑎𝑛𝑔 𝑏𝑖̣ 𝑆𝑡𝑎𝑟𝑙𝑖𝑛𝑘 ℎ𝑎̀𝑛𝑔 𝑙𝑜𝑎̣𝑡 𝑐ℎ𝑜 𝑚𝑎́𝑦
𝑏𝑎𝑦 𝑘ℎ𝑜̂𝑛𝑔 𝑛𝑔𝑢̛𝑜̛̀𝑖
𝑙𝑎́𝑖
𝑐𝑢̉𝑎
ℎ𝑜̣ 𝑣𝑎̀ 𝑡𝑖𝑒̂́𝑛
ℎ𝑎̀𝑛ℎ 𝑐𝑎́𝑐 𝑐𝑢𝑜̣̂𝑐
𝑡𝑎̂́𝑛
𝑐𝑜̂𝑛𝑔 𝑣𝑎̀𝑜 𝑐𝑎́𝑐 𝑣𝑖̣ 𝑡𝑟𝑖́ 𝑝ℎ𝑖́𝑎 𝑠𝑎𝑢 𝑐𝑢̉𝑎
𝑞𝑢𝑎̂𝑛 đ𝑜̣̂𝑖 𝑈𝑘𝑟𝑎𝑖𝑛𝑒.
Hiện
tại, Kyiv và SpaceX đang đối mặt với thách thức làm gián đoạn kết nối Starlink
từ phía Nga mà không gây cản trở cho quân đội Ukraine.
.
Trong
2 năm đầu của cuộc xâm lược toàn diện, quân đội Ukraine đã phát triển một hệ thống
liên lạc và kiểm soát toàn diện bằng cách sử dụng hàng nghìn thiết bị Internet
vệ tinh Starlink do SpaceX tặng. Hệ thống này bao gồm các mạng lưới trao đổi
thông tin, chỉ huy và kiểm soát quân đội, và bắt đầu từ năm 2023, một hệ thống
điều khiển cho máy bay không người lái tầm xa trên biển và trên không.
Tuy
nhiên, mạng lưới này không phải là hiệu quả nhất đối với hệ thống máy bay không
người lái tầm xa của Ukraine, đơn giản 𝑣𝑖̀ 𝑆𝑝𝑎𝑐𝑒𝑋 𝑘ℎ𝑜̂𝑛𝑔 𝑐ℎ𝑖́𝑛ℎ 𝑡ℎ𝑢̛́𝑐
ℎ𝑜𝑎̣𝑡
đ𝑜̣̂𝑛𝑔 𝑡𝑎̣𝑖
𝑁𝑔𝑎, 𝑐𝑜́ 𝑛𝑔ℎ𝑖̃𝑎
𝑙𝑎̀ 𝑚𝑎́𝑦 𝑏𝑎𝑦 𝑘ℎ𝑜̂𝑛𝑔 𝑛𝑔𝑢̛𝑜̛̀𝑖
𝑙𝑎́𝑖
𝑠𝑒̃ 𝑚𝑎̂́𝑡
𝑘𝑒̂́𝑡
𝑛𝑜̂́𝑖
𝑘ℎ𝑖 𝑐ℎ𝑢́𝑛𝑔 𝑏𝑎𝑦 𝑣𝑎̀𝑜
𝑙𝑎̃𝑛ℎ 𝑡ℎ𝑜̂̉
𝑁𝑔𝑎. Hơn nữa, người sáng
lập và CEO của công ty, Elon Musk, trước đây đã ra lệnh cho Starlink vô hiệu
hóa vùng phủ sóng ở 𝐂𝐫𝐢𝐦𝐞𝐚 để ngăn chặn lực lượng
Ukraine tấn công Hạm Đội Biển Đen của Nga. Các đơn vị Ukraine cũng được cho là
đã mất quyền truy cập vào hệ thống chỉ huy và kiểm soát được trang bị Starlink
trong cuộc xâm nhập vào vùng 𝐊𝐮𝐫𝐬𝐤 của Nga năm 2024.
Các
binh sĩ tiền tuyến của Nga đã có được các thiết bị đầu cuối Starlink bất hợp
pháp, được buôn lậu vào Nga qua Trung Á và vùng Vịnh Ba Tư, ngay từ năm 2023. Mặc
dù Bộ Quốc Phòng Nga chưa bao giờ chính thức phê duyệt việc sử dụng chúng,
nhưng các “tình nguyện viên” đã giúp trang bị ngày càng nhiều đơn vị Nga với
các thiết bị Internet vệ tinh này.
Kết
quả là, binh lính tiền tuyến của Nga đã có thể truyền phát hình ảnh từ máy bay
không người lái đến các sở chỉ huy phía sau, bao gồm cả các sở chỉ huy đơn vị ở
rất xa chiến tuyến. Các luồng phát trực tiếp (livestraem) này thường được thực
hiện thông qua 𝐃𝐢𝐬𝐜𝐨𝐫𝐝, một nền tảng liên lạc
được thiết kế cho game thủ mà Nga đã chính thức chặn vào năm 2024. Kết nối
Starlink cho phép họ vượt qua sự gây nhiễu chính thức, và các chương trình phát
sóng từ máy bay không người lái đến sở chỉ huy đã trở thành nền tảng cho chiến
thuật thăm dò của Nga. Các chỉ huy nhóm tấn công có thể theo dõi hình ảnh trực
tiếp từ máy bay không người lái và chỉ đạo từng binh sĩ trong thời gian thực,
thông qua radio hoặc tin nhắn tức thời được gửi qua 𝐓𝐞𝐥𝐞𝐠𝐫𝐚𝐦 — giống như trong một
trò chơi điện tử.
Cho
đến nay, Kyiv và SpaceX đã không có hành động quyết đoán nào chống lại việc
quân đội Nga sử dụng Starlink trái phép. Điều này có thể là do những hậu quả tiềm
tàng đối với lực lượng vũ trang Ukraine, những người có nhiều thiết bị đầu cuối
“𝑐ℎ𝑢̛𝑎 đ𝑢̛𝑜̛̣𝑐 𝑥𝑎́𝑐 𝑚𝑖𝑛ℎ” hơn phía Nga. Vào
tháng 2 năm 2024, Bộ Trưởng Chuyển Đổi Số lúc bấy giờ, Mykhailo Fedorov, giải
thích rằng việc cắt đứt Starlink ở các khu vực tiền tuyến sẽ là “thảm họa” đối
với các hoạt động máy bay không người lái của Ukraine.
Kể
từ đó, tình hình đã thay đổi đáng kể. Đầu tháng 2, Fedorov, hiện là Bộ Trưởng
Quốc Phòng Ukraine, tuyên bố rằng Kyiv đang hợp tác với SpaceX để vô hiệu hóa tất
cả các thiết bị đầu cuối Starlink trái phép trên lãnh thổ Ukraine. Ông nói thêm
rằng người dùng Ukraine sẽ có thể đăng ký thiết bị của họ để xác minh thông qua
một hệ thống trực tuyến.
.
Chúng
ta phải quay lại năm 2022. Khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện, các nhà phân
tích quân sự cho rằng Nga sẽ có ưu thế áp đảo trên không. Rõ ràng, bộ chỉ huy
Nga cũng cho rằng điều tương tự dựa trên thành công của họ ở Syria, nơi sức mạnh
không quân Nga đã xoay chuyển cục diện cuộc nội chiến theo hướng có lợi cho chế
độ Bashar al-Assad.
Quân
đội Nga được kỳ vọng sẽ xóa sổ hệ thống phòng không của Ukraine ngay trong những
ngày đầu của "chiến dịch quân sự đặc biệt" - một chiến thuật mà lực
lượng liên minh do Mỹ dẫn đầu đã sử dụng trong các cuộc chiến tranh thế kỷ 21,
trước khi "kết liễu" kẻ thù (tuy nhiên, hệ thống phòng không của
Ukraine lớn hơn đáng kể so với bất kỳ hệ thống nào mà lực lượng Mỹ từng đối mặt).
Mặc dù đã vô hiệu hóa gần một nửa hệ thống của Ukraine trong những ngày đầu của
cuộc xâm lược toàn diện, Lực Lượng Không Quân Vũ Trụ Nga đã không giành được ưu
thế trên không. Trên thực tế, đến đầu tháng 3 năm 2022, họ đã chịu tổn thất
đáng kể đến mức Bộ Tổng Tham Mưu Nga quyết định ngừng các nhiệm vụ không quân tại
Ukraine.
Không
quân Nga đã trở lại chiến trường vào cuối năm 2023, với các máy bay ném bom từ
cách tiền tuyến hàng chục km phóng các quả bom lượn được dẫn đường bằng Glonass
(tương đương với GPS) của Nga. Đây là phiên bản của Nga về bộ dụng cụ đạn dược
tấn công trực tiếp hỗn hợp (JDAM) của Lầu Năm Góc, chuyển đổi bom "thông
thường" thành vũ khí dẫn đường chính xác.
Những
quả bom dẫn đường này đã cho phép máy bay Nga ngăn chặn hiệu quả việc tập trung
quân đội Ukraine dọc theo tiền tuyến. Trong khi đó, Nga đã sử dụng tên lửa đạn
đạo Iskander để tấn công các mục tiêu cố định ở phía sau.
Tuy
nhiên, cho đến gần đây, quân đội Nga thiếu phương tiện để tấn công các mục tiêu
di động — đặc biệt là các mục tiêu có "giá trị thấp" không đủ để biện
minh cho chi phí triển khai các tên lửa đắt tiền. Điều này cho phép quân đội
Ukraine di chuyển và tiếp tế toàn bộ các lữ đoàn tiền tuyến bằng đường bộ và đường
sắt. Trong khi đó, lực lượng phòng không, không quân và pháo binh Ukraine tập
trung ở ngay phía sau mà hầu như không bị cản trở. Theo học thuyết quân sự tiêu
chuẩn của Mỹ, không quân sẽ được sử dụng để xác định vị trí và tiêu diệt các
"tài sản" này. Nhưng vì Nga không thể vô hiệu hóa hệ thống phòng
không của Ukraine, điều này đã không thể thực hiện được.
Bộ
chỉ huy Nga đã cố gắng nối lại các cuộc tấn công phía sau các vị trí tiền tuyến
của Ukraine bằng cách sử dụng máy bay không người lái Lancet đắt tiền (và máy
bay không người lái tấn công Geran-2 mạnh hơn nhiều) được trang bị modem di động
và thẻ SIM của Ukraine. Ukraine đã đáp trả bằng cách lọc lưu lượng di động để
phát hiện và vô hiệu hóa các thẻ SIM di chuyển với tốc độ cao.
Cuối
cùng, vào mùa thu năm 2025, đơn vị tác chiến máy bay không người lái chuyên dụng
của Bộ Quốc Phòng Nga, 𝐑𝐮𝐛𝐢𝐜𝐨𝐧, đã phát triển một
giải pháp mới: sản xuất hàng loạt máy bay không người lái cánh cố định
Molniya-2 giá rẻ được trang bị thêm cả ăng-ten Starlink và động cơ, pin bổ
sung. Điều này cho phép chúng săn lùng các mục tiêu cách xa 20 đến 80 km (12,4
đến 50 dặm) phía sau chiến tuyến của Ukraine.
Nga
cũng bắt đầu sử dụng máy bay không người lái Geran được trang bị ăng-ten
Starlink để tấn công các mục tiêu quân sự và cơ sở hạ tầng giao thông (bao gồm
đầu máy xe lửa và tàu hỏa) ở ngay phía sau.
Trong
những tuần gần đây, máy bay không người lái trang bị Starlink đã được triển
khai trong các cuộc tấn công quy mô lớn trên đường cao tốc Dnipro-Pokrovsk (một
tuyến đường huyết mạch để tiếp tế cho lực lượng Ukraine ở Donbas), được sử dụng
trong các cuộc tấn công nhằm vào máy bay Ukraine tại các sân bay (một chiếc đã
bắn trúng một mô hình F-16), và được cho là có liên quan đến việc phá hủy các hệ
thống phòng không và bệ phóng HIMARS (với sự trợ giúp của một chiếc Iskander).
𝑇𝑟𝑜𝑛𝑔 𝑏𝑜̂́𝑖
𝑐𝑎̉𝑛ℎ đ𝑜́, 𝐹𝑒𝑑𝑜𝑟𝑜𝑣 đ𝑎̃
𝑘𝑒̂𝑢 𝑔𝑜̣𝑖
𝑠𝑢̛̣ 𝑔𝑖𝑢́𝑝 đ𝑜̛̃ 𝑡𝑢̛̀ 𝑆𝑝𝑎𝑐𝑒𝑋 𝑐𝑢̉𝑎 𝑀𝑢𝑠𝑘.
.
SPACEX
ĐANG NGĂN CHẶN QUÂN ĐỘI NGA TRUY CẬP STARLINK NHƯ THẾ NÀO?
●
Thứ nhất, như Musk và Fedorov đã báo cáo, SpaceX đang thực thi giới hạn tốc độ
cho các thiết bị đầu cuối Starlink ở Ukraine. Nếu một thiết bị vượt quá 90
km/giờ trong 2 phút, nó sẽ tự động khởi động lại (điều này ngăn chặn hiệu quả
việc sử dụng Starlink trên các máy bay không người lái tấn công tốc độ cao).
●
Thứ hai - và quan trọng nhất - Bộ Quốc Phòng Ukraine đang hợp tác với SpaceX để
vô hiệu hóa bất kỳ thiết bị đầu cuối nào trong nước chưa được đăng ký trong
“whitelish - danh sách trắng” chính thức của họ. Người dùng cá nhân có thể đăng
ký một thiết bị đầu cuối trực tuyến, nhưng những người có nhiều thiết bị phải
mang chúng đến trung tâm dịch vụ chính phủ để đăng ký trực tiếp. Điều này nhằm
ngăn chặn bọn cộng tác với Nga đăng ký thiết bị đầu cuối từ xa thay mặt cho
quân đội Nga.
Quá
trình đăng ký, được Musk thúc đẩy, đã gặp khó khăn. Vì nhiều thiết bị đầu cuối
Starlink của quân đội Ukraine được mua bởi các tình nguyện viên hoặc binh lính
mua bằng tiền riêng của họ, một số người lo ngại rằng việc đăng ký sẽ là bước
chuẩn bị cho việc chính phủ tịch thu thiết bị của họ (mặc dù đã có những lời trấn
an ngược lại). Cũng có những báo cáo về các vấn đề kỹ thuật khi cố gắng kết nối
lại các thiết bị đầu cuối mới đăng ký, bao gồm cả những lời phàn nàn từ binh
lính.
Tuy
nhiên, VIỆC CẮT ĐỨT STARLINK GÂY THIỆT HẠI LỚN HƠN NHIỀU CHO PHÍA NGA. Nó không
chỉ làm gián đoạn các hoạt động máy bay không người lái của chúng mà còn cả việc
chỉ huy và kiểm soát các đơn vị đã phụ thuộc vào các thiết bị trái phép. Mặc dù
vậy, Starlink tạo thành xương sống của hệ thống chỉ huy Ukraine, ĐÓ CHÍNH LÀ LÝ
DO TẠI SAO QUÁ TRÌNH ĐĂNG KÝ, THAY VÌ VIỆC TẮT MÁY HÀNG LOẠT, LÀ ĐIỀU CẦN THIẾT.
𝑽𝒂̣̂𝒚 𝒗𝒊𝒆̣̂𝒄 𝒄𝒂̆́𝒕 đ𝒖̛́𝒕 𝒏𝒂̀𝒚 𝒄𝒐́ 𝒚́ 𝒏𝒈𝒉𝒊̃𝒂 𝒈𝒊̀ đ𝒐̂́𝒊 𝒗𝒐̛́𝒊 𝒄𝒂́𝒄 đ𝒐̛𝒏 𝒗𝒊̣ 𝒕𝒊𝒆̂̀𝒏 𝒕𝒖𝒚𝒆̂́𝒏 𝒄𝒖̉𝒂 𝑵𝒈𝒂?
Như
đã nêu ở trên, cả hai quân đội chủ yếu sử dụng kết nối vệ tinh để truyền hình ảnh
trực tiếp từ máy bay không người lái đến các chỉ huy. Điều này cho phép họ chỉ
đạo các tiểu đội tấn công nhỏ và nhận thông tin tình báo theo thời gian thực từ
chiến trường.
Các
liên kết vệ tinh cũng giúp quản lý hậu cần trong điều kiện khó khăn, khi máy
bay không người lái của đối phương giám sát các tuyến đường tiếp tế cách tiền
tuyến nhiều kilomet. Nếu không có các kênh vệ tinh để truyền tải lượng dữ liệu
lớn, việc tiếp tế cho quân đội tiền tuyến sẽ càng khó khăn hơn.
Tuy
nhiên, vẫn còn các lựa chọn Internet tốc độ cao khác. Trước khi có Starlink,
các sở chỉ huy của Nga (đặc biệt là những sở chỉ huy nằm gần các vùng lãnh thổ
Ukraine bị chiếm đóng vào năm 2014-2015) đã sử dụng mạng cáp quang dân dụng và
mở rộng chúng đến các vị trí tiền tuyến. Họ cũng đã tạo ra các mạng bộ lặp vô
tuyến – radio repeater network để mở rộng phạm vi liên lạc. Cả hai bên sử dụng
máy bay không người lái chuyển tiếp để mở rộng phạm vi hoạt động của UAV.
Tất
nhiên, các hệ thống liên lạc này kém thuận tiện và tốn nhiều công sức hơn so với
mạng lưới vệ tinh thương mại.
.
CÓ LỰA
CHỌN THAY THẾ NÀO CHO STARLINK DÀNH CHO NGA KHÔNG?
Chỉ
có một vài công ty trên thế giới cung cấp Internet vệ tinh tốc độ cao với độ trễ
tín hiệu thấp. Khoảng một chục công ty khác đang ở các giai đoạn khác nhau
trong việc xây dựng mạng lưới riêng của họ, bao gồm cả Rassvet (Bình Minh) của
Nga, một lựa chọn thay thế cho Starlink của Nga.
Tuy
nhiên, dự án của Nga đang tụt hậu rất xa. Mặc dù dự kiến sẽ đi vào hoạt động
vào năm 2027, nhưng việc sản xuất các vệ tinh quỹ đạo thấp cho chòm sao này vẫn
chưa bắt đầu. Các vệ tinh dân sự và quân sự hiện có của Nga cũng không phù hợp
làm lựa chọn thay thế cho Starlink do tốc độ Internet thấp, độ trễ tín hiệu cao
và băng thông không đủ.
Từ
góc độ chính trị, các đối thủ cạnh tranh của Starlink từ Tàu có vẻ là một lựa
chọn khả thi cho quân đội Nga (ngay cả khi thiết bị của họ được buôn lậu vào nước
này). Tuy nhiên, ngay cả dự án hàng đầu của đất nước này, mạng lưới "𝑁𝑔𝑎̀𝑛 𝐶𝑎́𝑛ℎ 𝐵𝑢𝑜̂̀𝑚"
(𝑄𝑖𝑎𝑛𝑓𝑎𝑛) đặt tại Thượng Hải,
cũng gặp phải vấn đề. Việc trì hoãn ra mắt vào năm 2025 đồng nghĩa với việc khó
có khả năng phủ sóng toàn cầu vào năm 2027 như kế hoạch ban đầu.
HÌNH
:
.
https://www.facebook.com/photo/?fbid=3422063211265142&set=pcb.3422064557931674
.
https://www.facebook.com/photo/?fbid=3422063334598463&set=pcb.3422064557931674
.
No comments:
Post a Comment