Friday, December 1, 2023

CHUYỂN ĐỘNG QUỐC PHÒNG : 24/11/2023 - 30/11/2023 (Viên Đăng Huy & Nguyễn Thế Phương / Nghiên Cứu Quốc Tế)

 



Chuyển động Quốc Phòng (24/11 – 30/11/2023)

Thực hiện: Viên Đăng Huy | Hiệu đính: Nguyễn Thế Phương

01/12/2023

https://nghiencuuquocte.org/2023/12/01/chuyen-dong-quoc-phong-24-11-30-11-2023/

 

Chiến tranh Nga – Ukraine:

·         

·        Nga cho biết đã ngăn chặn cuộc tấn công bằng drone và tên lửa của Ukraine

·        Hơn 70 drone Nga tấn công Kyiv khiến 5 người bị thương

·        Lực lượng Nga tiến vào thị trấn Ukraine từ mọi phía

·        Vụ phá hoại cầu Crimea của Ukraine ‘đảo ngược’ hoạt động hải quân Nga

·        Ukraine chuẩn bị cải cách lệnh động viên khi chiến tranh kéo dài

·        Ukraine cần tăng cường phòng không để bảo vệ xuất khẩu ngũ cốc

·        TT Zelenskyy ca ngợi người Ukraine vì trận chiến với Nga và thời tiết

 

Chiến tranh Israel – Hamas:

·         

·        TT Biden tìm cách mở rộng khả năng tiếp cận của Israel với kho vũ khí của Mỹ

·        Mỹ yêu cầu Israel thu hẹp vùng chiến đấu trong bất kỳ cuộc tấn công nào ở miền nam Gaza

·        Hamas, Israel báo hiệu có thể mở rộng tiêu chí thỏa thuận con tin

 

Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương:

·         

·        Tàu sân bay Trung Quốc Phúc Kiến bắt đầu thử nghiệm máy phóng

·        Tên lửa siêu thanh của Trung Quốc có thể hạ gục B-21 Raider mới của Không quân Mỹ

·        Bắc Kinh khiển trách Washington sau khi cảnh báo tàu chiến Mỹ ở Biển Đông

·        Mỹ triển khai tên lửa mới ở châu Á-Thái Bình Dương để ngăn chặn Trung Quốc xâm chiếm Đài Loan

·        Đài Loan bắt đầu sản xuất hàng loạt hệ thống phòng không trên đất liền

·        Tàu chiến Úc đi qua eo biển Đài Loan

·        Máy bay quân sự Mỹ rơi ngoài khơi Nhật Bản, ít nhất một người thiệt mạng

·        Lực lượng bảo vệ bờ biển Trung Quốc cảnh báo tàu Nhật Bản trong vùng biển tranh chấp

·        Hàn Quốc thay thế người đứng đầu cơ quan tình báo

·        Hàn Quốc công bố máy bay ‘siêu thanh’ đáp trả mối đe dọa hạt nhân của Bình Nhưỡng

·        Triều Tiên tái triển khai quân tới các trạm giám sát dọc DMZ sau khi rút khỏi thỏa thuận quân sự với Hàn Quốc

·        Trung Quốc có khả năng hợp tác trong dự án cảng, nhà máy đóng tàu quan trọng với Fiji

 

Đông Nam Á:

·         

·        Philippines, Úc bắt đầu tuần tra trên biển, trên không ở Biển Đông

·        Philippines tuần tra Biển Đông cùng với Mỹ

·        Quân đội Trung Quốc tập trận gần biên giới Myanmar sau vụ cháy đoàn xe

·        Tàu hải quân Trung Quốc thăm Myanmar trong bối cảnh căng thẳng an ninh gia tăng

 

Châu Âu – Trung Đông – Châu Phi – Mỹ Latinh:

·         

·        Putin chấp thuận tăng chi tiêu quân sự lớn cho ngân sách Nga

·        Xuất khẩu hàng hóa liên quan đến quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ sang Nga tăng vọt vào năm 2023

·        Iran hoàn tất thỏa thuận mua máy bay chiến đấu của Nga

·        Điện Kremlin cảnh báo căng thẳng nếu Ba Lan đưa quân tới biên giới Phần Lan-Nga

·        Anh cử 7 tàu Hải quân Hoàng gia tới tuần tra các khu vực có cáp ngầm dưới biển

·        Quân đội Anh tuần tra biên giới Kosovo-Serbia khi căng thẳng vẫn ở mức cao

·        Các quan chức cho biết tàu chở dầu ở Trung Đông an toàn trước những kẻ tấn công sau khi Hải quân Mỹ đáp trả

·        Tàu chiến Mỹ bắn hạ drone phóng từ Yemen

·        Lực lượng Mỹ tấn công 4 lần ở Iraq, Syria trong vòng vài giờ

 

Chuyên mục Phân tích:

·         

·        Mỹ vẫn có khả năng vừa hỗ trợ Đài Loan lẫn Ukraine?

·        Tại sao Nga đang “mặc” cho những chiếc xe tăng T-62 cũ hàng tấn áo giáp bổ sung?

·        Chiến tranh Israel-Gaza mang lại rủi ro cho doanh thu drone của Trung Quốc ở Trung Đông?

·        Máy bay ném bom Mỹ này là lý do khiến Trung Quốc đột nhiên muốn nói về vũ khí hạt nhân và AI

·        Trung Quốc sẽ không lùi bước trước Đài Loan

·        Sẽ có cuộc chạy đua tên lửa khổng lồ tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương vào những năm 2030?

 

 

Chiến tranh Nga – Ukraine:

 

Nga cho biết đã ngăn chặn cuộc tấn công bằng drone và tên lửa của Ukraine

Moscow cho biết đã ngăn chặn một cuộc tấn công bằng 24 drone và hai tên lửa của Ukraine vào các khu vực của Nga. Phía Nga cho biết các drone của Ukraine đã bị bắn hạ ở Moscow, Tula, Kaluga, Smolensk và Bryansk. Ngoài ra, lực lượng phòng không Nga đã bắn hạ hai tên lửa đất đối không S-200 của Ukraine được điều chỉnh để tấn công các mục tiêu trên bộ.

Xem thêm tại: Reuters, Russia says it thwarted Ukrainian drone and missile attack. Truy cập ngày 27/11/2023

 

Hơn 70 drone Nga tấn công Kyiv khiến 5 người bị thương

Ít nhất 5 người bị thương sau khi Nga bắn hơn 70 drone vào Kyiv hôm thứ bảy. Cuộc tấn công sử dụng drone tự sát của Iran. Tư lệnh lực lượng không quân Ukraine Mykola Oleschuk cho biết đã bắn rơi 71 trong số 75 drone tấn công vào Ukraine. Tư lệnh Oleschuk cũng ca ngợi tính hiệu quả của các đơn vị “hỏa lực di động” – thường là xe bán tải nhanh với súng máy hoặc pháo phòng không gắn trên bệ phẳng của chúng.

Xem thêm tại: Al Jazeera, More than 70 Russian drones hit Kyiv, wounding five: Ukrainian officials. Truy cập ngày 26/11/2023

 

Lực lượng Nga tiến vào thị trấn Ukraine từ mọi phía

Lực lượng Nga đang tăng cường nỗ lực đánh chiếm thị trấn Avdiivka phía đông Ukraine khi cố gắng tiến công từ mọi phía sau nhiều tuần giao tranh. Kể từ tháng 10, quân đội Nga đã tăng cường các cuộc tấn công trên bộ và trên không vào Avdiivka, coi đây là tâm điểm của cuộc tấn công chậm chạp của họ qua vùng Donbas phía đông Ukraine. Các nhà phân tích quân sự của Ukraine và phương Tây cho rằng Nga đã gánh chịu tổn thất nặng nề, mặc dù trận chiến giành thị trấn hiếm khi được đề cập trong các công văn quân sự chính thức của Nga.

Xem thêm tại: Reuters, Russian forces advancing on Ukrainian town from all sides. Truy cập ngày 29/11/2023

 

Vụ phá hoại cầu Crimea của Ukraine ‘đảo ngược’ hoạt động hải quân Nga

Vasyl Maliuk, người đứng đầu Cơ quan An ninh Ukraine (SBU), cho biết vụ tấn công thứ hai trong số hai cuộc tấn công lớn của năm drone “Sea Baby” vào tháng 8 đã làm gián đoạn nghiêm trọng các hoạt động trên cây cầu dài 19 km. Cuộc tấn công vào cây cầu Crimea là một trong nhiều hành động tấn công của Ukraina ở Biển Đen, bao gồm cả vụ tấn công bằng tên lửa vào trụ sở Hạm đội Biển Đen ở Sevastopol vào tháng 9. Tổng thống Zelenskyy cho biết rằng Ukraine đã giành được thế chủ động từ Nga ở Biển Đen và nhờ sử dụng drone của hải quân đã buộc hạm đội hải quân và tàu chiến của Nga phải rút lui.

Xem thêm tại: Reuters, Ukrainian sabotage of Crimea bridge ‘overturns’ naval operations -intelligence head. Truy cập ngày 26/11/2023

 

Ukraine chuẩn bị cải cách lệnh động viên khi chiến tranh kéo dài

Ukraine đang tiến hành cải cách chương trình động viên khi cuộc chiến với Nga vẫn chưa có hồi kết. Kyiv không tiết lộ tổn thất của quân đội hoặc hoạt động của chương trình động viên vốn được tiến hành kể từ khi Nga tiến hành cuộc xâm lược. Tổng thống Zelenskyy cho biết các vấn đề tại ủy ban quân y và trung tâm tuyển dụng sẽ được giải quyết. Ukraine đang phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng trong nỗ lực tuyển quân khi phải chiến đấu với quân đội Nga đông đảo hơn.

Xem thêm tại: Reuters, Ukraine prepares army mobilisation reforms as war drags on – Zelenskiy. Truy cập ngày 26/11/2023

 

Ukraine cần tăng cường phòng không để bảo vệ xuất khẩu ngũ cốc

Tổng thống Zelenskyy hôm thứ bảy cho biết Ukraine cần thêm lực lượng phòng không để bảo vệ các tuyến đường xuất khẩu ngũ cốc cũng như các khu vực giáp biên giới với Nga. Ông Zelenskiy cho biết Ukraine sẽ được các đối tác nước ngoài cung cấp tàu đi cùng các đoàn tàu chở hàng từ các cảng của Ukraine để đảm bảo an ninh cho họ.

Xem thêm tại: Reuters, Ukraine needs more air defences to protect grain exports, Zelenskiy says. Truy cập ngày 27/11/2023

 

TT Zelenskyy ca ngợi người Ukraine vì trận chiến với Nga và thời tiết

Tổng thống Volodymyr Zelenskyy hôm chủ nhật đã cảm ơn quân đội Ukraine vì đã chống lại các cuộc tấn công của Nga và các dịch vụ cứu hộ của họ đã giải quyết hậu quả của thời tiết mùa đông khắc nghiệt mà ông cho rằng đã khiến 400 khu định cư ở 10 khu vực ở Ukraine mất điện. TT Zelenskyy cũng cho biết các trận chiến dữ dội, không ngừng nghỉ đang diễn ra ở các khu vực phía đông Donetsk và Kharkiv, trong khi “thời tiết cực kỳ khó khăn” đang ảnh hưởng đến các khu vực từ vùng Kyiv ở phía bắc đến Odesa ở phía nam.

Xem thêm tại: Reuters, Zelenskiy praises Ukrainians for battles with Russia and the weather. Truy cập ngày 28/11/2023

 

 

Chiến tranh Israel – Hamas:

 

TT Biden tìm cách mở rộng khả năng tiếp cận của Israel với kho vũ khí của Mỹ

Nhà Trắng đã yêu cầu Thượng viện Mỹ loại bỏ các hạn chế trong yêu cầu ngân sách bổ sung mới nhất vào ngày 20 tháng 10, cho phép Israel tiếp cận nhiều vũ khí hiệu suất cao hơn của Mỹ với chi phí thấp hơn và ít bị Quốc hội giám sát hơn. Yêu cầu này đề xuất những thay đổi đối với các chính sách quản lý Kho dự trữ Chiến tranh Đồng minh-Israel, một kho dự trữ vũ khí của Mỹ đặt tại Israel có bom thông minh, tên lửa, xe quân sự cũng như các loại đạn dược và thiết bị khác. Israel, đồng minh chính của Mỹ ở Trung Đông, cũng đã có thể rút một số vũ khí từ kho dự trữ trong trường hợp khẩn cấp và mua chúng với giá rẻ hơn.

Xem thêm tại: Al Jazeera, Biden seeks to expand Israeli access to US weapons stockpile. Truy cập ngày 27/11/2023

 

Mỹ yêu cầu Israel thu hẹp vùng chiến đấu trong bất kỳ cuộc tấn công nào ở miền nam Gaza

Mỹ đang thúc giục Israel thu hẹp khu vực chiến đấu và vạch rõ nơi thường dân Palestine có thể tìm kiếm sự an toàn trong bất kỳ hoạt động nào của Israel ở miền nam Gaza nhằm ngăn chặn việc lặp lại số người chết khổng lồ từ các cuộc tấn công ở phía bắc Gaza của Israel. Các quan chức Mỹ đang yêu cầu Israel có cách tiếp cận thận trọng hơn nếu và khi quân đội Israel mở rộng cuộc tấn công tới miền nam Gaza. Việc lập kế hoạch nên bao gồm việc rút ra những bài học từ các hoạt động được tiến hành ở phía bắc nhằm tăng cường bảo vệ thường dân vô tội.

Xem thêm tại: Reuters, US asks Israel to narrow zone of combat in any southern Gaza attack. Truy cập ngày 30/11/2023

 

Hamas, Israel báo hiệu có thể mở rộng tiêu chí thỏa thuận con tin

Hamas cho biết họ đã tìm kiếm một thỏa thuận ngừng bắn mới với Israel, theo đó nhóm chiến binh Palestine sẽ thả tự do cho các con tin ngoài phụ nữ và trẻ em mà họ đã trả tự do gần đây. Thông báo của Hamas được đưa ra khi Israel mở rộng danh sách những người Palestine bị giam giữ mà nước này có thể thả để đổi lấy con tin – một tín hiệu khác cho thấy việc sửa đổi các điều khoản ngừng bắn đang được xem xét. Theo thỏa thuận do Qatar và Ai Cập làm trung gian đạt được vào tuần trước, Hamas đã trả tự do cho 50 con tin phụ nữ và trẻ em Israel để đổi lấy 150 tù nhân Palestine được Israel thả, với tùy chọn tăng gấp đôi số lượng đó nếu lệnh ngừng bắn kéo dài thêm 5 ngày.

Xem thêm tại: Reuters, Hamas, Israel signal possible expansion of hostage-deal criteria. Truy cập ngày 29/11/2023

 

 

Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương:

 

Tàu sân bay Trung Quốc Phúc Kiến bắt đầu thử nghiệm máy phóng

Tàu sân bay mới nhất của Trung Quốc đã bắt đầu thử nghiệm phóng “tải trọng không đổi” cho hệ thống máy phóng điện từ của mình. Đoạn video cho thấy việc phóng và thả một phương tiện thử nghiệm sau đó từ vị trí máy phóng thứ ba ở phía cảng trên tàu sân bay mới, xuống vùng nước phía trước Phúc Kiến. Thử nghiệm “tải trọng không đổi” thường được thực hiện đối với tất cả các tàu sân bay được trang bị máy phóng, kể cả sau các cuộc đại tu lớn, như gần đây nhất là trên tàu sân bay “Charles de Gaulle” của Hải quân Pháp ở Toulon.

Xem thêm tại: Naval News, Chinese Aircraft Carrier Fujian Commences Catapult Testing. Truy cập ngày 30/11/2023

 

Tên lửa siêu thanh của Trung Quốc có thể hạ gục B-21 Raider mới của Không quân Mỹ

Các nhà nghiên cứu Trung Quốc cho rằng máy bay ném bom tàng hình B-21 Raider của Không quân Mỹ có thể bị tên lửa siêu thanh của PLA hạ gục. Trong một cuộc mô phỏng, một máy bay tàng hình giống B-21 và drone đồng hành của nó đã bị tên lửa siêu thanh không đối không của Trung Quốc bắn hạ. B-21 Raider có đặc điểm radar nhỏ như con muỗi và có thể gây ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với lực lượng phòng không Trung Quốc. Trung Quốc đã phát triển tên lửa siêu thanh có tính năng đặc biệt để theo dõi và tiêu diệt máy bay tàng hình. Quân đội Trung Quốc cũng đang phát triển một loại máy bay tàng hình cỡ lớn và tiên tiến.

Xem thêm tại: Times of India, China’s hypersonic missiles could take down US Air Force’s new B-21 Raider. Truy câp ngày 28/11/2023

 

Bắc Kinh khiển trách Washington sau khi cảnh báo tàu chiến Mỹ ở Biển Đông

Cuối tuần qua, Bắc Kinh đã chỉ trích Washington là “kẻ gây rối loạn hòa bình lớn nhất” ở Biển Đông sau khi một tàu chiến Mỹ đi vào vùng biển gần các đảo tranh chấp. Quân đội Trung Quốc cho biết họ đã “cảnh báo” một tàu khu trục Mỹ xâm nhập “trái phép” vào lãnh hải của nước này gần quần đảo Hoàng Sa. Hạm đội 7 của Hải quân Mỹ xác nhận tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS Hopper đã đi gần quần đảo Hoàng Sa theo “luật pháp quốc tế”, cho biết hoạt động của tàu này diễn ra thường xuyên và an toàn.

Xem thêm tại: SCMP, Beijing rebukes Washington after warning off US warship in South China Sea. Truy cập ngày 27/11/2023

 

Mỹ triển khai tên lửa mới ở châu Á-Thái Bình Dương để ngăn chặn Trung Quốc xâm chiếm Đài Loan

Quân đội Mỹ được cho là đang lên kế hoạch triển khai các tên lửa tầm trung phóng từ mặt đất mới ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương để ngăn chặn Trung Quốc xâm chiếm Đài Loan. Cuối tuần qua, Tư lệnh Lục quân Thái Bình Dương Mỹ Charles Flynn cho biết các tên lửa đất liền tầm trung mới sẽ được triển khai ở khu vực vào năm tới để ngăn chặn một cuộc xâm lược. Việc triển khai mới của Mỹ sẽ bao gồm “số lượng hạn chế” tên lửa Tomahawk và Standard Missile-6 (SM-6) phóng từ mặt đất. Ngoài ra, ông Flynn cho biết những tên lửa này có thể được bổ sung bằng Tên lửa tấn công chính xác (PrSM) của Quân đội, dự kiến ​​sẽ được đưa vào sử dụng trong năm nay. PrSM có thể được phóng từ hệ thống HIMARS và có khả năng tấn công các mục tiêu cách xa hơn 499 km, vượt xa tầm bắn 370 km của SM-6.

Xem thêm tại: Reuters, US to deploy new missiles in Asia-Pacific to deter Chinese invasion of Taiwan. Truy cập ngày 28/11/2023

 

Đài Loan bắt đầu sản xuất hàng loạt hệ thống phòng không trên đất liền

Đài Loan đang xúc tiến sản xuất hệ thống phòng không TC-2 sử dụng tên lửa Sky Sword II. Theo đó, quân đội Đài Loan có kế hoạch mua 30 bệ phóng tên lửa di động, 6 trung tâm điều khiển chiến đấu, 6 hệ thống radar mảng pha và 246 tên lửa phòng không Sky Sword II với chi phí 278 triệu USD. Tên lửa Sky Sword II do Viện Khoa học và Công nghệ Quốc gia Chung-Shan của Đài Loan thiết kế và có thể đạt tầm bắn lên tới 15 km. Hệ thống phòng không TC-2 sẽ được triển khai cùng với hệ thống tên lửa Avenger do Mỹ sản xuất và nhằm lấp đầy những khoảng trống phòng không của Đài Loan, đạt được hiệu quả “đánh chặn theo lớp”.

Xem thêm tại: Reuters, Taiwan begins mass production of land-based air defense systems. Truy cập ngày 26/11/2023

 

Tàu chiến Úc đi qua eo biển Đài Loan

Đài Loan hôm thứ Sáu cho biết, Toowooomba, một tàu chiến của Úc đã đi qua eo biển Đài Loan,. Chuyến đi diễn ra vào thời điểm khó khăn trong quan hệ quân sự ÚC-Trung Quốc ngay cả khi hai nước đang tìm cách đưa mối quan hệ trở lại đúng hướng. Tuần trước, Canberra đã khiếu nại về một vụ việc liên quan đến một tàu chiến Trung Quốc đã khiến một thợ lặn quân nhân của Úc bị thương trong Vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản.

Xem thêm tại: Reuters, Australian warship sails through Taiwan Strait. Truy cập ngày 25/11/2023

 

Máy bay quân sự Mỹ rơi ngoài khơi Nhật Bản, ít nhất một người thiệt mạng

Một chiếc máy bay quân sự của Mỹ chở 6 người đã rơi xuống vùng biển phía Tây Nhật Bản hôm thứ tư, khiến ít nhất một thành viên phi hành đoàn thiệt mạng, ít nhất hai người được kéo lên có trình trạng không rõ ràng. Lực lượng bảo vệ bờ biển Nhật Bản cho biết họ đã tìm thấy những thứ có vẻ là mảnh vỡ của chiếc V-22 Osprey cánh quạt nghiêng và một người sau đó được xác nhận đã chết cách đảo Yakushima khoảng 3 km. Vào tháng 8, một chiếc Osprey của Mỹ đã bị rơi ngoài khơi bờ biển phía bắc Australia khi đang vận chuyển quân đội trong một cuộc tập trận quân sự thường kỳ, khiến 3 lính thủy đánh bộ Mỹ thiệt mạng.

Xem thêm tại: Reuters, US military aircraft crashes in sea off Japan killing at least one. Truy cập ngày 30/11/2023

 

Lực lượng bảo vệ bờ biển Trung Quốc cảnh báo tàu Nhật Bản trong vùng biển tranh chấp

Lực lượng bảo vệ bờ biển Trung Quốc cho biết các tàu của họ đã cảnh báo các tàu Nhật Bản “xâm phạm trái phép” vào vùng biển xung quanh các đảo nhỏ đang tranh chấp ở Biển Hoa Đông hôm thứ Ba. Trung Quốc kêu gọi Nhật Bản chấm dứt ngay mọi “hoạt động phi pháp” trong khu vực và đảm bảo những sự cố tương tự không tái diễn. Vùng biển xung quanh quần đảo Điếu Ngư mà Nhật Bản gọi là quần đảo Senkaku đang bị cả Trung Quốc và Nhật Bản tranh chấp và tuyên bố chủ quyền. Hai bên đã đối đầu trên vùng biển, triển khai tàu tuần tra và thúc giục bên kia rời khỏi khu vực.

Xem thêm tại: Reuters, China coastguard says it warns off Japanese ships in disputed waters. Truy cập ngày 29/11/2023

 

Hàn Quốc thay thế người đứng đầu cơ quan tình báo

Tổng thống Yoon Suk-yeol đã chấp nhận đơn từ chức của Kim Kyou-hyun, giám đốc Cơ quan Tình báo Quốc gia. Văn phòng tổng thống cho biết ông Kim đã làm việc để “tái lập danh tiếng của NIS với tư cách là cơ quan tình báo và an ninh hàng đầu của đất nước” và “xây dựng hệ thống hỗ trợ với các tổ chức tình báo của các quốc gia thân thiện” trong thời kỳ thay đổi chính quyền. Theo văn phòng tổng thống, cựu nhà ngoại giao Hong Jang-won sẽ được bổ nhiệm làm phó giám đốc thứ nhất và đồng thời đảm nhận chức vụ quyền giám đốc cơ quan tình báo vào thời điểm hiện tại.

Xem thêm tại: Yonhap, Yoon replaces head of spy agency. Truy cập ngày 26/11/2023

 

Hàn Quốc công bố máy bay ‘siêu thanh’ đáp trả mối đe dọa hạt nhân của Bình Nhưỡng

Với việc Kim Jong Un gia tăng các mối đe dọa hạt nhân từ miền Bắc, Hàn Quốc đã tìm ra một giải pháp tiết kiệm chi phí: máy bay chiến đấu nội địa. Theo đó, Seoul trình làng máy bay chiến đấu siêu âm đầu tiên được sản xuất trong nước, KF-21. KF-21 cung cấp một lựa chọn rẻ hơn cho F-35 Lightning II của Lockheed Martin Corp., phục vụ cả nhu cầu quân sự của Hàn Quốc và thị trường quốc tế.

Xem thêm tại: American Military News, South Korea unveils ‘supersonic’ answer to Pyongyang nuclear threat. Truy cập ngày 27/11/2023

 

Triều Tiên tái triển khai quân tới các trạm giám sát dọc DMZ sau khi rút khỏi thỏa thuận quân sự với Hàn Quốc

Triều Tiên đã tái triển khai quân đội và trang thiết bị tại các đồn bảo vệ tiền tuyến trong Khu phi quân sự sau khi rút khỏi thỏa thuận quân sự với Hàn Quốc vào tuần trước. Quân đội Triều Tiên được phát hiện đang lắp đặt lại các trạm giám sát, theo đoạn phim giám sát do quân đội Hàn Quốc cung cấp. Thỏa thuận quân sự liên Triều năm 2018 bao gồm việc dỡ bỏ các trạm gác ở khu vực biên giới cũng như vùng đệm và vùng cấm bay gần biên giới vũ trang.

Xem thêm tại: Reuters, North Korea redeploys troops to surveillance posts along DMZ after withdrawing from military agreement with South Korea. Truy cập ngày 28/11/2023

 

Trung Quốc có khả năng hợp tác trong dự án cảng, nhà máy đóng tàu quan trọng với Fiji

Thủ tướng Fiji Sitiveni Rabuka hôm thứ tư nói rằng sẽ có khả năng hợp tác với Trung Quốc trong một dự án hiện đại hóa cảng và nhà máy đóng tàu quan trọng. Fiji trước đây đã tìm kiếm sự tham gia của Australia để xây dựng cơ sở đóng tàu hiện đại tại Lautoka. Chính phủ Úc đã tài trợ cho một nghiên cứu khả thi với Cảng Fiji để khám phá các phương án tái phát triển tại bãi biển Lautoka, bao gồm cơ sở hạ cánh sà lan, cơ sở đóng và bảo trì tàu.

Xem thêm tại: Reuters, Fiji PM: China likely to collaborate on key port, shipyard project. Truy cập ngày 23/11/2023

 

Đông Nam Á:

 

Philippines, Úc bắt đầu tuần tra trên biển, trên không ở Biển Đông

Philippines và Australia bắt đầu tuần tra chung trên biển và trên không lần đầu tiên ở Biển Đông vào thứ bảy. Cuộc tuần tra kéo dài ba ngày diễn ra sau các cuộc thảo luận của Philippines và Úc vào đầu năm nay về các cuộc tuần tra chung nhằm nhấn mạnh điều mà họ nói là cam kết của họ đối với một trật tự dựa trên luật lệ. Quân đội Philippines cho biết hai tàu hải quân và năm máy bay giám sát của họ sẽ tham gia, trong khi Úc sẽ cử tàu khu trục Toowoomba và máy bay giám sát hàng hải P8-A tới tham gia.

Xem thêm tại: Reuters, Philippines, Australia start sea, air patrols in South China Sea. Truy cập ngày 26/11/2023

 

Philippines tuần tra Biển Đông cùng với Mỹ

Các cuộc tuần tra chung của Philippines với Mỹ ở Biển Đông nằm trong quyền của Manila và nước này sẽ tiếp tục ủng hộ một Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở. Hai đồng minh hiệp ước đã tiến hành tuần tra chung từ thứ ba đến thứ năm ở vùng biển gần Đài Loan và Biển Đông trong vùng đặc quyền kinh tế của Manila. Trước đó, Quân đội Trung Quốc hôm thứ năm cho biết Philippines đã chiêu mộ “lực lượng nước ngoài” để tuần tra trên Biển Đông và đang gây rắc rối khi đề cập đến các cuộc tuần tra chung trong tuần này của lực lượng Philippines và Mỹ.

Xem thêm tại: Reuters, China says Philippines enlists foreign force to stir trouble in South China SeaPhilippines’ South China Sea patrols with US within its rights -security adviser. Truy cập ngày 25/11/2023

 

Quân đội Trung Quốc tập trận gần biên giới Myanmar sau vụ cháy đoàn xe

Quân đội Trung Quốc hôm thứ bảy sẽ bắt đầu “các hoạt động huấn luyện chiến đấu” ở phía bên biên giới với Myanmar, một ngày sau khi một đoàn xe tải chở hàng vào quốc gia Đông Nam Á láng giềng bốc cháy, mà truyền thông nhà nước Myanmar gọi là một cuộc tấn công nổi dậy. Cuộc huấn luyện sẽ kéo dài đến ngày 28 tháng 11 tại các khu vực gần các làng Manghai, Manling và Qingshuihe với mục đích “kiểm tra khả năng cơ động nhanh, phong tỏa biên giới và khả năng tấn công hỏa lực của quân chiến trường”, theo Bộ Tư lệnh Chiến khu miền Nam.

Xem thêm tại: Reuters, Chinese military holds training drills near Myanmar border after convoy fire. Truy cập ngày 26/11/2023

 

Tàu hải quân Trung Quốc thăm Myanmar trong bối cảnh căng thẳng an ninh gia tăng

Ba tàu hải quân Trung Quốc đã đến Myanmar trong chuyến thăm thiện chí như một phần của cam kết quốc phòng mới trong bối cảnh Bắc Kinh lo ngại về sự gia tăng giao tranh giữa lực lượng chính quyền Myanmar và quân nổi dậy gần biên giới Trung Quốc. Tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường Zibo và tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường Jingzhou hôm thứ hai đã được một tàu khu trục nhỏ của Myanmar hộ tống tới bến cảng ở thành phố chính Yangon của Myanmar. Chuyến thăm của hải quân Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh lực lượng chính quyền Myanmar đang chiến đấu với quân nổi dậy dân tộc thiểu số gần biên giới với Trung Quốc, làm dấy lên mối lo ngại ở Trung Quốc và nước đã kêu gọi hòa bình.

Xem thêm tại: Reuters, Chinese navy ships visit Myanmar amid heightened security tensions. Truy cập ngày 29/11/2023

 

Châu Âu – Trung Đông – Châu Phi – Mỹ Latinh:

 

Putin chấp thuận tăng chi tiêu quân sự lớn cho ngân sách Nga

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã chính thức chấp thuận việc tăng đáng kể chi tiêu quân sự cho năm tới. Moscow đang chuyển hướng nhiều nguồn lực hơn bao giờ hết để theo đuổi cuộc chiến ở Ukraine. Chi tiêu cho quốc phòng và an ninh cộng lại dự kiến ​​sẽ đạt khoảng 40%, trong đó khoảng 30% chi tiêu tài chính sẽ hướng tới các lực lượng vũ trang, tổng chi ngân sách trong năm tới.

Xem thêm tại: Reuters, Putin approves big military spending hikes for Russia’s budget. Truy cập ngày 28/11/2023

 

Xuất khẩu hàng hóa liên quan đến quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ sang Nga tăng vọt vào năm 2023

Thổ Nhĩ Kỳ ghi nhận 158 triệu USD xuất khẩu 45 mặt hàng như vi mạch, được Mỹ đánh dấu là “ưu tiên cao” sang Nga và 5 “quốc gia thuộc Liên Xô cũ” bị nghi ngờ đóng vai trò trung gian cho Moscow trong 9 tháng đầu năm 2023. Con số này gấp ba lần con số được ghi nhận so với cùng kỳ năm ngoái. Các công ty ở các quốc gia như Kazakhstan, Serbia, Thổ Nhĩ Kỳ và các quốc gia khác đã bị cáo buộc tái xuất khẩu các sản phẩm bị trừng phạt sang Nga, thúc đẩy cỗ máy chiến tranh của nước này.

Xem thêm tại: Kyiv Independent, FT: Turkish exports of military-linked goods to Russia soar in 2023. Truy cập ngày 28/11/2023

 

Iran hoàn tất thỏa thuận mua máy bay chiến đấu của Nga

Iran đã hoàn tất các thỏa thuận về việc giao máy bay chiến đấu và trực thăng do Nga sản xuất. Lực lượng không quân Iran chỉ có vài chục máy bay tấn công, bao gồm cả máy bay phản lực của Nga cũng như các mẫu cũ của Mỹ mua trước Cách mạng Hồi giáo năm 1979. Năm 2018, Iran cho biết họ đã bắt đầu sản xuất máy bay chiến đấu Kowsar được thiết kế trong nước để sử dụng cho lực lượng không quân của mình. Các chuyên gia quân sự tin rằng máy bay phản lực này là bản sao của F-5, được sản xuất lần đầu tiên ở Mỹ vào những năm 1960.

Xem thêm tại: Reuters, Iran finalises deal to buy Russian fighter jets – Tasnim. Truy cập ngày 29/11/2023

 

Điện Kremlin cảnh báo căng thẳng nếu Ba Lan đưa quân tới biên giới Phần Lan-Nga

Điện Kremlin hôm thứ tư cho biết bất kỳ quyết định nào của Phần Lan cho phép “tập trung” quân đội ở biên giới với Nga sẽ bị Moscow coi là mối đe dọa sau khi Ba Lan đề nghị cử cố vấn quân sự đến giúp cảnh sát biên giới Helsinki. Phần Lan đã đóng cửa toàn bộ biên giới dài 1.340 km (833 dặm) với Nga trong hai tuần nhằm ngăn chặn dòng người xin tị nạn lớn bất thường mà Helsinki cho rằng đây là một “cuộc tấn công hỗn hợp” do Moscow dàn dựng.

Xem thêm tại: Reuters, Kremlin warns of tensions if Poland sends troops to Finnish-Russian border. Truy cập ngày 30/11/2023

 

Anh cử 7 tàu Hải quân Hoàng gia tới tuần tra các khu vực có cáp ngầm dưới biển

Anh hôm thứ Năm cho biết họ sẽ cử bảy tàu Hải quân Hoàng gia và một máy bay tuần tra hàng hải tham gia cuộc tuần tra của Lực lượng Viễn chinh Chung (JEF) tại các khu vực có cơ sở hạ tầng dưới biển dễ bị tổn thương vào tháng tới. Châu Âu và NATO ngày càng lo ngại về tính dễ bị tổn thương của cơ sở hạ tầng quan trọng xung quanh và dưới Biển Baltic. Tháng trước, Thụy Điển cho biết tuyến cáp viễn thông Biển Baltic nối Thụy Điển và Estonia đã bị hư hại gần như cùng thời điểm với đường ống và cáp của Phần Lan-Estonia. Điều đó xảy ra sau vụ nổ vào tháng 9 năm 2022 làm đứt đường ống Dòng chảy phương Bắc dưới Biển Baltic và cắt nguồn cung cấp khí đốt của Nga cho châu Âu.

Xem thêm tại: Reuters, Britain to send seven Royal Navy ships to patrol areas with undersea cables. Truy cập ngày 30/11/2023

 

Quân đội Anh tuần tra biên giới Kosovo-Serbia khi căng thẳng vẫn ở mức cao

Quân đội Anh đang tuần tra biên giới Kosovo-Serbia như một phần của sự hiện diện gìn giữ hòa bình của NATO đang được tăng cường trong bối cảnh lo ngại rằng cựu thù thời chiến có thể quay trở lại xung đột mở sau một loạt vụ bạo lực trong những tháng gần đây. Một sĩ quan cảnh sát và ba tay súng đã thiệt mạng tại làng Banjska trong vụ bạo lực được coi là tồi tệ nhất kể từ khi Kosovo tuyên bố độc lập khỏi Serbia vào năm 2008. NATO đã cử thêm 1.000 binh sĩ tới khu vực, nâng sự hiện diện của lực lượng này lên cùng 4.500 binh sĩ gìn giữ hòa bình từ 27 quốc gia. Binh lính Anh hiện đang được triển khai theo ca 18 tiếng trong điều kiện băng giá để đảm bảo không có vũ khí hoặc nhóm vũ trang nào tiến vào Kosovo.

Xem thêm tại: Reuters, British troops patrol Kosovo-Serbia border as tensions remain high. Truy cập ngày 26/11/2023

 

Các quan chức cho biết tàu chở dầu ở Trung Đông an toàn trước những kẻ tấn công sau khi Hải quân Mỹ đáp trả

Một tàu chiến của Hải quân Mỹ đã đáp lại cuộc gọi cấp cứu từ một tàu chở dầu thương mại ở Vịnh Aden đã bị các cá nhân có vũ trang bắt giữ và con tàu hiện đã an toàn. Tàu chở axit photphoric được xác định là Central Park. Quân đội Mỹ cho biết tàu USS Mason, với sự hỗ trợ của các tàu đồng minh, đã yêu cầu những kẻ tấn công thả tàu thương mại ra. Nó diễn ra sau vụ bắt giữ một tàu chở hàng liên kết với Israel của lực lượng Houthis, đồng minh của Iran, ở phía nam Biển Đỏ vào tuần trước

Xem thêm tại: Reuters, Tanker in Middle East safe from attackers after U.S. Navy responds, officials say. Truy cập ngày 28/11/2023

 

Tàu chiến Mỹ bắn hạ drone phóng từ Yemen

Một tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ đã bắn hạ một drone hôm thứ Tư được phóng từ một phần của Yemen do phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn kiểm soát. Khi ở Biển Đỏ phía Nam, Tàu khu trục tên lửa dẫp đường USS Carney đã bắn hạ một drone KAS04 do Iran sản xuất được phóng từ các khu vực do Huthi kiểm soát ở Yemen. Hải quân Mỹ đã bắn hạ nhiều drone được phóng từ Yemen vào ngày 23 tháng 11, một drone vào ngày 15 tháng 11 và cả tên lửa và drone vào ngày 19 tháng 10, trong khi Huthis đã bắn hạ một drone của Mỹ vào đầu tháng này.

Xem thêm tại: France 24, US warship shoots down drone launched from Yemen. Truy cập ngày 30/11/2023

 

Lực lượng Mỹ tấn công 4 lần ở Iraq, Syria trong vòng vài giờ

Lực lượng Mỹ hôm thứ năm đã bị tấn công bốn lần ở Iraq và Syria bằng tên lửa và drone có vũ trang. Lực lượng Mỹ và quốc tế đã bị tấn công tại hai địa điểm ở phía đông bắc Syria bằng nhiều tên lửa và drone tấn công. Tại Iraq, nhiều drone đã được phóng tới căn cứ không quân Ain Al-Asad ở phía tây Baghdad và một drone đã được phóng tại căn cứ có lực lượng Mỹ đồn trú gần sân bay Erbil ở miền bắc Iraq. Các cuộc tấn công xảy ra một ngày sau khi Mỹ tấn công nhóm vũ trang Kataeb Hezbollah (KH) liên kết với Iran ở phía nam Baghdad trong một cuộc tấn công mà KH cho biết đã khiến 8 thành viên thiệt mạng.

Xem thêm tại: Reuters, US forces attacked 4 times in Iraq, Syria within hours. Truy cập ngày 24/11/2023

 

Chuyên mục Phân tích:

 

Mỹ vẫn có khả năng vừa hỗ trợ Đài Loan lẫn Ukraine?

Quan điểm cho rằng để hỗ trợ Đài Loan thì Mỹ phải từ bỏ Ukraine dựa trên một số giả định sai lầm. Trong số đó, quan trọng nhất là giả định cho rằng Mỹ đã suy yếu đến mức không còn lựa chọn nào khác ngoài từ bỏ Ukraine. Dù vị thế thống trị của Mỹ đã không còn như những năm 1990, thời điểm Washington dẫn đầu về quân sự, kinh tế và công nghệ, nhưng để có thể bắt kịp Mỹ thì các nước khác, bao gồm cả Trung Quốc vẫn còn một quãng đường rất xa. Để thách thức Mỹ với tư cách là một siêu cường ngang hàng, Moscow cần dành khoảng 20% ​​nền kinh tế chỉ huy của mình cho việc gia tăng sức mạnh mạnh quân sự trong khi Trung Quốc từ lâu đã chi khoảng 2% GDP cho quân đội. Hơn nữa, trong phần lớn thời gian Chiến tranh Lạnh, Liên Xô ở vị thế thuận lợi để cạnh tranh với Mỹ về mặt quân sự vì vũ khí được sản xuất và sử dụng tương đối đơn giản, nhưng điều này không còn đúng nữa.

Về bản chất, sự phân bổ quyền lực không thay đổi nhiều đến mức Mỹ phải lựa chọn giữa việc thúc đẩy sự ổn định ở châu Á và châu Âu. Điều duy nhất đã thay đổi kể từ đầu những năm 2000 đó là Mỹ dựa vào sự hỗ trợ của đồng minh để duy trì ổn định ở châu Á và châu Âu. Sự thách thức đáng chú ý của Ukraine trước sức mạnh quân sự của Moscow là một trường hợp điển hình. Chính những nỗ lực tổng hợp của Mỹ và các đồng minh ở châu Âu và châu Á đã tạo nên sự khác biệt. Tiền đề quan trọng trong lập luận của Đảng Cộng hòa về việc từ bỏ Ukraine để bảo vệ Đài Loan là châu Âu có thể đảm nhận việc bảo vệ Ukraine. Tuy nhiên, có nhiều nguồn lực quan trọng mà chỉ Washington mới có thể cung cấp do những năng lực đặc biệt, chẳng hạn như tình báo, chỉ huy và kiểm soát, đào tạo, an ninh mạng và hậu cần đã được tích lũy trong khoảng thời gian dài. Thêm vào đó, phe ủng hộ “bỏ rơi Ukraine” cho rằng việc thiếu sự hỗ trợ của châu Âu như vậy sẽ không thành vấn đề. Nhưng điều đó cho rằng việc răn đe Trung Quốc và bảo vệ Đài Loan chỉ dựa vào khả năng quân sự, trong đó châu Âu thực sự có rất ít khả năng triển khai ở chiến trường châu Á. Tuy nhiên, điều quan trọng là các công cụ kinh tế cũng có tầm quan trọng cốt yếu và những nỗ lực của Mỹ triển khai chúng để giúp bảo vệ Đài Loan sẽ không có hiệu quả nếu các công ty châu Âu không hợp tác đầy đủ. Mục đích chung của việc răn đe là tránh xung đột: nếu mối đe dọa đáp trả từ Mỹ và các đồng minh trước một cuộc tấn công vào Đài Loan là đáng tin cậy thì Trung Quốc có thể không bao giờ dám thực hiện điều đó. Mỹ nên tái đầu tư vào nền tảng công nghiệp quốc phòng của mình, trong khi Đài Loan nên đầu tư đúng mức vào chiến lược phòng thủ “con nhím”.

Xem thêm tại: Nikkei Asia, U.S. does not have to choose between Ukraine and Taiwan. Truy cập ngày 25/11/2023

 

Tại sao Nga đang “mặc” cho những chiếc xe tăng T-62 cũ hàng tấn áo giáp bổ sung?

Nga đang rút những chiếc xe tăng T-62 60 tuổi đời ra khỏi kho lưu trữ dài hạn và bọc thêm lớp giáp cho thân và tháp pháo bằng thép của chúng để thay thế cho hàng chục chiếc xe tăng đã bị phá hủy trong cuộc chiến ở Ukraine. Nhưng vấn đề là Điện Kremlin dường như không nâng cấp động cơ 620 mã lực của T-62. Thay vào đó, Nga trang bị cho những xe tăng này một bộ áo giáp phản ứng nổ nặng tới 3 tấn, vốn khiến chiếc T-62 ì ạch thậm chí còn ì ạch hơn. Với ERA cộng với ống ngắm 1PN96MT-02 hiện đại dành cho tháp pháo chính 115 mm, chiếc T-62MV này có thể là chiếc T-62 được nâng cấp mạnh mẽ nhất. Vấn đề là động cơ diesel của T-62MV chỉ tạo ra công suất 620 mã lực. Xét rằng một chiếc T-62MV với ba tấn ERA có thể nặng từ 45 tấn trở lên, tỷ lệ công suất trên trọng lượng của nó là dưới 14 mã lực/tấn.

Một lớp áo giáp phản ứng nổ được trang bị tốt, phát nổ ra bên ngoài khi bị tấn công nhằm làm chệch hướng vụ nổ đang tới, về cơ bản sẽ tăng gấp đôi khả năng bảo vệ của xe tăng khỏi một số loại đạn nổ mạnh. Nhưng trong trường hợp T-62MV, sự bảo vệ bổ sung đó phải đánh đổi bằng khả năng cơ động, vốn rất quan trọng. Cả lực lượng vũ trang Nga và Ukraine đều thường xuyên triển khai xe tăng cho các cuộc đột kích tấn công rồi bỏ chạy quy mô nhỏ. Ví dụ về rất nhiều đội xe tăng nhỏ của cả hai bên tăng tốc tới vị trí của đối phương, bắn vài phát rồi tăng tốc rút lui khi tên lửa và pháo binh của đối phương lao tới. Tuy nhiên, các xe tăng do phương Tây sản xuất như M-1 hay Leopard 2 của Đức có lợi thế hơn trong những cuộc đột kích nhanh này vì chúng có hộp số mạnh mẽ với tốc độ lùi nhanh; không phải mất hàng chục giây quay đầu lại để thoát khỏi vùng tiêu diệt ở tốc độ cao. Ngược lại, hầu hết xe tăng kiểu Liên Xô đều có số lùi cực kỳ chậm—và điều này có thể khiến tổ lái của những chiếc xe tăng này thiệt mạng trong một cuộc đột kích mà mỗi giây đều quan trọng. Một chiếc T-62 không có ba tấn ERA có thể lùi với tốc độ 5 dặm/giờ, so với tốc độ tối đa 25 dặm/giờ của chiếc M-1 khi chạy ngược lại.

Xem thêm tại: Forbes, Russia Is Weighing Down Its Old T-62 Tanks With Tons And Tons Of Add-On Armor. Truy cập ngày 27/11/2023

 

Chiến tranh Israel-Gaza mang lại rủi ro cho doanh thu drone của Trung Quốc ở Trung Đông?

Các nhà phân tích nhận định rằng công nghệ drone tiên tiến của Trung Quốc sẽ là một bước tiến mới để ngành công nghiệp quốc phòng của Bắc Kinh vươn ra Trung Đông đồng thời cảnh báo chiến tranh Israel-Gaza cũng sẽ là trở ngại lớn. Hơn 30 nhà thầu thương mại và quốc phòng Trung Quốc đã trưng bày sản phẩm của họ tại Triển lãm hàng không Dubai tuần trước. Chúng bao gồm các phương tiện bay và hệ thống vũ khí mới nhất của họ, trong đó các nhà sản xuất vũ khí tập trung vào công nghệ drone (UAV). Tập đoàn Xuất nhập khẩu Công nghệ Hàng không Quốc gia Trung Quốc thuộc sở hữu nhà nước lần đầu tiên đã trưng bày hệ thống drone AR-2000 (UAS) trong sự kiện diễn ra từ ngày 13 đến ngày 17 tháng 11. Mặc dù thông số kỹ thuật của phương tiện vẫn được giữ bí mật nhưng drone này được cho là đã hoàn thành chuyến bay đầu tiên vào đầu năm nay. Phiên bản trưng bày trong triển lãm hàng không được cho là được phát triển cho các hoạt động trên tàu, có cánh gấp, ngắn và một radar giám sát lớn gắn dưới mũi.

Ít nhất 8 quốc gia từ Trung Đông đến Bắc Phi và Nam Á, bao gồm Algeria, Ai Cập, Iraq, Jordan, Ả Rập Saudi và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, cũng như Pakistan, là những khách hàng lớn mua drone của Trung Quốc như Wing-Loong I và II, CH-3 và CH-4. Trong khi Mỹ vẫn là nhà cung cấp vũ khí hàng đầu trong khu vực, Trung Quốc đã đạt được thành công đáng kể khi thâm nhập thị trường Trung Đông và Bắc Phi, với doanh số bán drone tiên tiến ngày càng tăng. Drone tiên tiến đang đóng một vai trò quan trọng hơn ở Trung Đông khi khu vực này phải đối mặt với những bất ổn an ninh trong bối cảnh chiến tranh Israel-Gaza, sau cuộc đột kích chết người vào các thị trấn biên giới của Israel bởi nhóm chiến binh Palestine Hamas vào ngày 7 tháng 10. Drone là một yếu tố then chốt trong các cuộc chiến tranh trong tương lai và sự thống trị của Trung Quốc trên thị trường drone dân sự với các công ty như DJI cũng mang lại lợi thế cho nước này trên thị trường drone quân sự.

Mặc dù Trung Quốc có thể tìm thấy cơ hội cung cấp thiết bị hoặc hệ thống quân sự ở Trung Đông nhưng nước này sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức hơn trong các yêu cầu tích hợp hệ thống rộng hơn, khi các hệ thống vũ khí của phương Tây đang phổ biến khắp khu vực. Việc Trung Quốc tập trung vào drone trong việc bán vũ khí có thể chỉ giúp mở rộng xuất khẩu các hệ thống vũ khí có chi phí tương đối thấp. Thị phần nhỏ hơn của họ trong việc cung cấp “vũ khí và thiết bị tinh vi cao cấp”, chẳng hạn như máy bay tiên tiến và hệ thống phòng thủ tên lửa tích hợp, trong đó Mỹ là bên liên quan lớn nhất, có thể đặt ra thách thức.

Xem thêm tại: SCMP, Drone tech gives China an edge in Middle East arms sales, but Israel-Gaza war brings risks: analysts. Truy cập ngày 25/11/2023

 

Máy bay ném bom Mỹ này là lý do khiến Trung Quốc đột nhiên muốn nói về vũ khí hạt nhân và AI

Ngay sau khi Mỹ cho bay thử máy bay ném bom tàng hình B-21 Raider trước thềm cuộc gặp giữa ông Tập và tổng thống Joe Biden, Trung Quốc đã bắt đầu muốn thảo luận về AI và vũ khí hạt nhân. B-21 Raider được trang bị AI toàn phần đồng thời là máy bay chiến đấu duy nhất của Mỹ có khả năng tàng hình và tầm tấn công đủ để truy đuổi tên lửa cơ động của Trung Quốc và mang theo vũ khí xuyên sâu để tấn công các hầm ngầm nếu Triều Tiên hoặc Iran đe dọa gây ra tình trạng hỗn loạn hạt nhân. B-21 là máy bay tàng hình thế hệ thứ sáu, với thiết kế giúp ngăn chặn sự phát hiện của radar đồng thời được trang bị nhiều hệ thống mới, bao gồm vũ khí, drone và khả năng kết nối mạng, tất cả sẽ kết hợp AI. Khi các mối đe dọa xuất hiện, B-21 có thể thu thập mẫu quét radar của kẻ thù, sử dụng thuật toán AI để đánh giá nó, sau đó chuyển dữ liệu đó đến mạng không gian chiến đấu thân thiện. Về cơ bản, B21 có một hệ thống học cách chống trả và đón đầu các bước di chuyển của kẻ thù trong nhiệm vụ chiến đấu. Thêm vào đó, AI mạnh mẽ cũng cho phép B-21 tương tác với drone hoặc máy bay khác trong mạng lưới không gian chiến đấu. Đó là lý do tại sao AI trên máy bay chiến đấu tạo ra sự bù đắp chiến thuật quan trọng như vậy đối với hệ thống phòng thủ của Trung Quốc hoặc Nga – hoặc bất cứ thứ gì mà Iran đã âm mưu. B-21 có thể sẵn sàng hoạt động trong hai hoặc ba năm nữa với chứng nhận hạt nhân không lâu sau đó.

Xem thêm tại: Fox News, This US bomber is why China suddenly wants to talk about nukes and AI. Truy cập ngày 28/11/2023

 

Trung Quốc sẽ không lùi bước trước Đài Loan

Trong cuộc hội nghị thượng đỉnh vừa qua tại California, chủ tịch Tập Cận Bình cảnh báo tổng thống Biden dừng cung cấp cũ khí cho Đài Loan và không can thiệp vào cuộc bầu cử của hòn đảo vào năm tới. Trung Quốc triển khai tuyên truyền và đe dọa quân sự để đẩy người Đài Loan về phía Quốc dân đảng, vốn thân với Bắc Kinh. Ngoài ra, Bắc Kinh cũng nỗ lực thâm nhập vào xã hội dân sự Đài Loan – từ truyền thông đến cộng đồng doanh nghiệp. Chủ đề tuyên truyền nổi tiếng nhất của Trung Quốc là việc gia tăng sự hoài nghi của công chúng đối với ý định của Mỹ. Theo đó, các kênh và phương tiện truyền thông của Trung Quốc tuyên truyền rằng Washington sẽ bỏ rơi Đài Loan, và rằng giới tinh hoa Mỹ và Đài Loan thông đồng để khai thác hòn đảo, cùng các hoạt động tuyên truyền khác. Ngoài tuyên truyền, Trung Quốc cũng tăng cường quấy rối quân sự khi máy bay quân sự Trung Quốc vi phạm vùng phòng không của hòn đảo “gần như hàng ngày”. Bắc Kinh đang tiến hành các cuộc tập trận quân sự ngày càng phức tạp – các hoạt động chung nhằm giành “quyền kiểm soát các vùng biển, vùng không và thông tin xung quanh Đài Loan. Những cuộc diễn tập này đang làm cho PLA có năng lực hơn. Năm tới có thể khó khăn nếu người Đài Loan dám bầu ông Lại Thanh Đức (Lai Ching-te) của Đảng dân chủ cấp tiến (DPP) vào ngày 13 tháng 1. Mỹ sẽ tổ chức cuộc bầu cử riêng vào năm tới, và ông Tập có thể thấy cơ hội tấn công trong khi người Mỹ đang chìm trong chia rẽ nội bộ. Một cuộc tấn công đổ bộ kiểu D-Day không phải là kịch bản duy nhất mà Mỹ và Đài Loan có thể phải đối mặt. Ông Tập có thể gây ra khủng hoảng bằng cách chiếm giữ một hòn đảo xa xôi. Đài Loan năm nay cáo buộc các tàu treo cờ Trung Quốc “cố tình cắt hai tuyến cáp internet dưới biển” tới đảo Mã Tổ của Đài Loan. Bắc Kinh cũng có thể cố gắng bóp nghẹt Đài Loan bằng một cuộc phong tỏa, hoặc tự mình thực hiện hoặc như một khúc dạo đầu cho một cuộc tấn công. Liệu Mỹ có cử Hải quân Mỹ hộ tống các tàu và mạo hiểm xảy ra một cuộc chiến tranh không? Hay chứng kiến ​​nền kinh tế của hòn đảo cạn kiệt lương thực và nhiên liệu? Mỹ sẽ ước mình đã ngăn chặn được cuộc khủng hoảng khi phải đối mặt với những lựa chọn nghiệt ngã này. Tốt hơn hết là tránh xung đột này hơn là chiến đấu với nó dưới mọi hình thức. Gọi đó là nghị quyết đầu năm mới của Tổng thống Biden: Trang bị cho Đài Loan nhanh hơn và thể hiện ý chí quốc gia của Mỹ bằng cách xây dựng hệ thống phòng thủ ở Thái Bình Dương của Mỹ để ông Tập tin rằng việc chiếm được Đài Loan là không đáng phải trả giá.

Xem thêm tại: WSJ, China Isn’t Backing Off Taiwan. Truy cập ngày 25/11/2023

 

Sẽ có cuộc chạy đua tên lửa khổng lồ tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương vào những năm 2030?

Cho tới năm 2030, khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương sẽ có hàng nghìn tên lửa mới khi Mỹ, Trung Quốc, Triều Tiên, Hàn Quốc, Nhật Bản, Úc và Đài Loan chạy đua mở rộng kho vũ khí của mình. Mối lo ngại lớn nhất là các quốc gia như Trung Quốc và Triều Tiên có thể có nhiều khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân hơn nếu những tên lửa thông thường này được cho là nhằm vào lãnh đạo quốc gia của họ. Việc xây dựng tên lửa trong khu vực bắt đầu khi Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung hết hạn vào năm 2019 sau khi Mỹ và Nga rút lui. Các tên lửa tầm xa đang được phát triển có thể xâm nhập sâu vào lãnh thổ đối phương với độ chính xác cao và chi phí thấp hơn so với việc triển khai các máy bay có phi hành đoàn quy mô lớn. Các quốc gia khác trong khu vực cũng đang hoạt động tích cực trên thị trường vũ khí. Ví dụ như Việt Nam, quốc gia có tên lửa đất đối đất loại Scud truyền thống, có thể sớm tham gia đàm phán để mua tên lửa siêu thanh BrahMos của Ấn Độ và Nga. Sự phổ biến của tên lửa có nguy cơ tạo ra một thùng thuốc súng ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương do có nhiều quốc gia hạt nhân trong khu vực như Mỹ, Trung Quốc, Triều Tiên, Ấn Độ, Pakistan và Nga. Bất kỳ cuộc chiến tranh thông thường nào – dù là trên Bán đảo Triều Tiên, ở eo biển Đài Loan hay trên dãy Himalaya – sẽ có sẽ tham gia các quốc gia có vũ khí hạt nhân hoặc các quốc gia mà Mỹ cam kết bảo vệ, như Australia, Nhật Bản và Hàn Quốc. Ngay cả khi các hoạt động quân sự là thông thường, việc sử dụng tên lửa quy mô lớn chống lại một loạt các mục tiêu quân sự và lãnh đạo quốc gia có thể bị một quốc gia có vũ khí hạt nhân coi là nhằm vào khả năng hạt nhân của mình.

Xem thêm tại: Nikkei Asia, Indo-Pacific to see huge missile buildup by 2030s, Carnegie analyst says. Truy cập ngày 29/11/2023







THẾ GIỚI HÔM NAY : 30/11/2023 (The Economist)

 



THẾ GIỚI HÔM NAY : 30/11/2023

The Economist

Nguyễn Thị Kim Phụng, biên dịch

30/11/2023

https://nghiencuuquocte.org/2023/11/30/the-gioi-hom-nay-30-11-2023/

 

Các cuộc đàm phán để trao đổi con tin  tù nhân, cũng như gia hạn ngừng bắn giữa Hamas và Israel, đã bị lung lay sau khi Hamas tuyên bố rằng một gia đình đang bị giam giữ ở Gaza đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Israel. Israel đang điều tra cáo buộc này. Hamas dự kiến sẽ thả 10 con tin Israel vào thứ Tư. Hai phụ nữ Israel gốc Nga được cho là đã được thả ra. Thỏa thuận ngừng bắn hiện có sẽ hết hạn vào thứ Năm.

 

Giao tranh đã được ghi nhận tại Jenin, một thị trấn ở Bờ Tây, khi quân đội Israel tiếp tục chiến dịch được phát động từ thứ Ba. Jenin là thành trì phản kháng của những người Palestine phản đối cả sự chiếm đóng của Israel lẫn sự cai trị của Chính quyền Palestine. Hồi tháng 7, quân Israel đã đột kích vào một trại tị nạn ở Jenin, nhắm vào Lữ đoàn Jenin, một nhóm chiến binh trẻ tuổi.

 

Mỹ cho biết đã đập tan âm mưu ám sát một nhà hoạt động theo đạo Sikh sinh sống ở nước này. Các công tố viên liên bang cáo buộc Nikhil Gupta, quốc tịch Ấn Độ, đã hợp tác với một quan chức chính phủ Ấn Độ để thuê sát thủ. Mục tiêu được cho là Gurpatwant Singh Pannun, một công dân Mỹ có liên quan đến một nhóm kêu gọi thành lập một đất nước riêng của người Sikh. Lời buộc tội này cũng tương tự lời buộc tội của Canada hồi tháng 9 (mà Ấn Độ phủ nhận).

 

Ngoại trưởng Thụy Điển Tobias Billstrom cho biết ông đã nhận được sự đảm bảo từ người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ, rằng nước này sẽ sớm từ bỏ việc phản đối Thụy Điển gia nhập NATO. Phát biểu tại cuộc họp của NATO ở Brussels, Billstrom nói rằng Hungary cũng sẽ phê chuẩn đơn đăng ký. Cả hai nước đã gây khó dễ cho việc gia nhập của Thụy Điển suốt hơn một năm, trong đó Thổ Nhĩ Kỳ cáo buộc Thụy Điển chứa chấp những kẻ khủng bố.

 

Năm nhà báo đã bị thương sau khi bị bắn trong hai vụ việc riêng biệt ở Mexico hôm thứ Ba, ngày tồi tệ nhất trong một thập niên về bạo lực chống lại báo chí Mexico. Hai vụ xả súng diễn ra ở Guerrero và Michoacán, những bang đang bị ảnh hưởng bởi đối đầu băng đảng và cartel ma túy. Mexico là một trong những quốc gia nguy hiểm nhất nếu bạn làm việc trong lĩnh vực truyền thông; năm ngoái nước này đã chứng kiến nhiều vụ sát hại nhà báo hơn bao giờ hết.

 

Charlie Munger, Phó chủ tịch Berkshire Hathaway, tập đoàn đầu tư của Mỹ, vừa qua đời ở tuổi 99. Cùng với Chủ tịch Warren Buffett, ông đã biến Berkshire từ một công ty dệt may đang gặp khó khăn thành một đế chế tài chính. Các khoản đầu tư của công ty đạt mức tăng trung bình hàng năm là 20% từ năm 1965 đến năm 2022 – gấp đôi lợi nhuận của chỉ số S&P 500.

 

Ấn bản tiếng Hà Lan của một cuốn sách tai tiếng về Hoàng gia Anh đã bị rút khỏi kệ sau khi nó bị phát hiện đã xác định nhầm danh tính các thành viên hoàng gia mà Meghan Markle, Nữ công tước xứ Sussex, buộc tội phân biệt chủng tộc. Omid Scobie, tác giả của “Endgame” cho biết ông không đưa những cái tên đó vào phiên bản tiếng Anh. Lỗi này được phát hiện bởi Rick Evers, một nhà báo người Hà Lan.

 

Con số trong ngày: 77% là tỷ lệ các công ty ở 41 quốc gia cho biết họ đang gặp khó khăn trong việc lấp đầy các vị trí công việc.

 

 

TIÊU ĐIỂM

 

Khai mạc Hội nghị COP28

 

Expo City, một trung tâm triển lãm ở Dubai, sẽ mở cửa vào thứ Năm vì COP28, hội nghị thượng đỉnh về khí hậu hàng năm của Liên Hiệp Quốc. Hơn 70.000 đại biểu sẽ xuất hiện tại địa điểm này trong hai tuần. Trong vài ngày đầu tiên, tâm điểm chú ý sẽ là các lãnh đạo của nhiều quốc gia và doanh nghiệp, những người mong muốn chứng tỏ họ quan tâm đến hiện tượng ấm lên toàn cầu nhiều đến mức nào. Các nhà đàm phán của chính phủ sau đó sẽ cố gắng biến những tuyên bố đó thành hành động.

 

Thỏa thuận Paris năm 2015 quy định rằng các quốc gia cần có bản kiểm kê về tiến trình đạt được các mục tiêu về khí hậu. COP28 đại diện cho đợt “kiểm kê toàn cầu” đầu tiên như vậy. Nhưng hầu hết các bên ký kết sẽ được thông báo rằng họ phải cố gắng hơn nữa: một báo cáo gần đây của Liên Hiệp Quốc cho thấy không có quốc gia G20 nào cắt giảm lượng khí thải với tốc độ yêu cầu. Và trong tuần này, các tài liệu bị rò rỉ cho thấy nước chủ nhà hội nghị, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, đã lên kế hoạch môi giới các giao dịch dầu khí mới bên lề sự kiện. Điều đó chắc chắn không thể chứng minh rằng chúng ta đang đạt được tiến bộ.

 

 

OPEC+ chuẩn bị thảo luận việc cắt giảm sản lượng dầu

 

Tại hội nghị thượng đỉnh vào thứ Năm, OPEC+ sẽ xem xét liệu có nên cắt giảm sản lượng dầu hay không. Nhưng đó là nếu cuộc họp được diễn ra: nó đã được lên lịch dự kiến vào Chủ nhật, nhưng đã bị hoãn lại sau khi các nhà sản xuất dầu mỏ ở châu Phi từ chối chấp nhận hạn ngạch sản lượng thấp hơn, và cho đến nay, vấn đề vẫn chưa được giải quyết. Sản lượng của OPEC+ đã tăng kể từ tháng 7, phần lớn được thúc đẩy bởi Iran và Nigeria. Hiện tại, Ả Rập Saudi và Nga, những quốc gia đã tự nguyện cắt giảm sản lượng 1,3 triệu thùng/ngày trong tháng 6, đang yêu cầu các thành viên khác chấp nhận mức giảm để bảo vệ thị phần của họ.

 

Giới lãnh đạo OPEC+ đang muốn hỗ trợ giá dầu khi nhu cầu toàn cầu được dự báo sẽ chậm lại. Cuộc chiến giữa Israel và Hamas cũng khiến các thành viên phải bận tâm. Iran đã kêu gọi hồi sinh lệnh cấm vận dầu mỏ mà OPEC từng áp đặt đối với Mỹ trong Chiến tranh Ả Rập-Israel năm 1973. (Các thương nhân không mong đợi điều đó xảy ra.) Bất kỳ việc cắt giảm sản lượng nào cũng sẽ gây khó chịu ở Nhà Trắng, những người đang theo dõi giá cả tại các trạm bơm trong khi nước Mỹ chuẩn bị bước vào năm bầu cử.

 

 

Tranh luận giữa DeSantis và Newsom

 

Một cuộc tranh luận trên truyền hình Mỹ vào tối thứ Năm sẽ có tất cả những gì hấp dẫn nhất của một cuộc tranh cử tổng thống: hai chính trị gia với mái tóc bóng bẩy sẽ được hỏi về kế hoạch của họ dành cho nước Mỹ tại một địa điểm được trang hoàng bằng màu đỏ, trắng, và xanh. Tuy nhiên, chỉ có một người thực sự đang tranh cử tổng thống. Ron DeSantis, Thống đốc Đảng Cộng hòa của Florida, sẽ tranh luận với Gavin Newsom, người đồng cấp của Đảng Dân chủ đến từ California. Fox News, đơn vị sẽ phát sóng chương trình này, gọi nó là: “Cuộc tranh luận giữa bang đỏ và bang xanh.”

 

Hai vị thống đốc rất muốn giành được sự chú ý. DeSantis đang kém xa Donald Trump trong các cuộc thăm dò và ông cần nhắc nhở các cử tri sơ bộ của Đảng Cộng hòa rằng ông vẫn tồn tại. Về phần mình, Newsom không tranh cử tổng thống, nhưng vẫn còn kỳ tranh cử năm 2028.

 

Những gì hai người nói sẽ rất quan trọng. Gần 1/5 người Mỹ đang sống ở California và Florida, và các bang khác thường sao chép chính sách của họ. Người xem có thể sẽ được thưởng thức một cuộc thảo luận chín chắn về hai tầm nhìn rất khác nhau đối với nước Mỹ. Nhưng cũng đừng hy vọng gì nhiều.

 

 

Những dấu hiệu đáng khích lệ về lạm phát ở khu vực đồng euro

 

Số liệu lạm phát của khu vực đồng euro sẽ được công bố vào thứ Năm. Cuối cùng, chúng ta cũng có thể nghe tin tốt. Tỷ lệ lạm phát hàng năm của Đức trong tháng 11, được công bố hôm thứ Tư, là 2,3%, chỉ nhỉnh hơn một chút so với mục tiêu 2% của Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB). Lạm phát ở Tây Ban Nha cũng đang giảm nhanh hơn dự kiến, một phần do chi phí nhiên liệu giảm. Christine Lagarde, Chủ tịch ECB, hẳn là đang soạn thảo một bài phát biểu “hoàn thành sứ mệnh.”

 

Dữ liệu của Đức được giải thích là do mức tăng giá chậm hơn trên diện rộng, điều sẽ được mong đợi từ một nền kinh tế yếu, và mức giảm giá năng lượng hàng năm lớn hơn so với tháng 10. Đồng thời, các cuộc khảo sát kinh doanh ở khu vực đồng euro cho thấy niềm tin đã tăng lên một chút. Nếu ECB chọn đúng thời điểm cắt giảm lãi suất, cơ quan này có thể giúp các nền kinh tế khu vực đồng euro “hạ cánh an toàn.”

 

======================================================

 

Thế giới hôm nay: 29/11/2023

.

Thế giới hôm nay: 28/11/2023

.

Thế giới hôm nay: 27/11/2023

.

 




NGUYỄN QUÍ ĐỨC : 'NHÀ' LÀ NƠI MÌNH SINH RA (Bùi Văn Phú / BBC News Tiếng Việt)

 



Nguyễn Quí Đức: 'Nhà' là nơi mình sinh ra

Bùi Văn Phú

Gửi cho BBC Tiếng Việt từ Berkeley, California

30 tháng 11 năm 2023

https://www.bbc.com/vietnamese/articles/cw42demyk9do

 

Tháng 3-1975 bộ đội cộng sản tiến vào Đà Nẵng, Nguyễn Quí Đức theo thân nhân di tản về Sài Gòn rồi ra Phú Quốc. Khi chính quyền Sài Gòn sụp đổ ngày 30-4-1975 thì Đức rời Việt Nam trên con tàu Challenger.

 

Đến Mỹ vào tuổi 17, lúc đầu định cư ở Ohio, rồi qua Virginia và như nhiều người tị nạn khi đó sống rải rác ở nhiều tiểu bang miền đông, Đức đã di cư lần thứ hai, tây tiến về California, nơi có đông người Việt, có nắng ấm, nơi cùng san chia biển mặn Thái Bình Dương với quê nhà Việt Nam.

 

Sau 30 năm ở Mỹ và có lúc sống bên Indonesia, Anh và Morocco, từ năm 2006 anh về sống ở Hà Nội và qua đời ở đó hôm 22-11-2023.

 

'Nhà truyền thông'

Nguyễn Quí Đức là một nhà làm truyền thông, một nhà văn yêu nước Việt, văn hoá Việt và người Việt. Tôi gặp anh lần đầu năm 1981, khi anh đang phụ trách một chương trình phát thanh tiếng Việt ở San Francisco và mời tôi lên sóng thảo luận về sinh hoạt cộng đồng vì tôi là thành viên trong ban chấp hành của Hội Sinh viên Việt Nam tại Đại học U.C. Berkeley và cũng là trưởng nhóm của Bút nhóm Ý Thức.

 

Anh là người tiên phong thực hiện các chương trình phát thanh tiếng Việt ở thành phố này.

 

Lần đầu tiên trong đời có cơ hội đến trụ sở một đài phát thanh, nên tôi hình dung trong đầu là một nơi rộng lớn với máy móc tối tân. Nhưng không phải thế, đây là phòng ghi âm và phát thanh của đại học nơi anh đang học, rộng chừng 5 mét vuông, vừa đủ chỗ cho dàn máy và hai ghế ngồi, kiểu ghế trong lớp học có bàn để ghi nốt, nhưng thay vì để tập vở thì có microphone trên ghế.

 

Chúng tôi trò chuyện về hoạt động sinh viên, sinh hoạt văn hoá, báo chí của người Việt tại vùng Vịnh và rộng ra là ở tiểu bang California. Đức có giọng Huế, không nặng lắm mà truyền cảm, dễ nghe. Tiếng Anh thật trôi chảy cho tôi cảm tưởng như anh là sinh viên du học trước năm 1975. Đức theo học ngành truyền thanh tại Đại học San Francisco State University, với giọng tốt và đam mê nên sau này anh đã thành đạt trong nghề theo đuổi.

 

Thỉnh thoảng chúng tôi gặp nhau trong các sinh hoạt cộng đồng, thường là các buổi lễ truyền thống Việt do Trung tâm Định cư Đông Nam Á tổ chức ở San Francisco, lúc đó do anh Michael Huỳnh làm giám đốc điều hành và là một người anh tinh thần của Đức.

 

Hè 1983 tôi qua Togo, châu Phi dạy học trong chương trình Peace Corps. Sau đó nghe tin Đức qua làm việc bên trại tị nạn ở Đông Nam Á.

 

Bui Van PhuNGUỒN HÌNH ẢNH,BUI VAN PHU

Chụp lại hình ảnh,

Nguyễn Quí Đức, thứ hai từ phải, trong một hội thảo tại San Jose năm 2000

 

Cuối năm 1985, không hẹn trước chúng tôi gặp lại nhau tại trụ sở đài BBC, trong Bush House ở London. Đức đang làm biên tập viên cho ban Việt ngữ, còn tôi vừa hết thời gian dạy học ở châu Phi và cũng muốn làm việc với chương trình Việt ngữ của BBC và đã gửi đơn xin việc trước khi rời Togo. Hôm đó tôi đến đài để làm bài thi và thử giọng.

 

Đức đưa tôi xuống căng-tin ăn trưa. Hỏi về công việc, Đức nói với văn bằng khoa học, về Mỹ chắc chắn tôi có việc mà còn lương cao nữa, chứ bên này chỉ đủ sống và buồn vì người Việt ở đây không đông như ở California. Điều này phó ban Việt ngữ cũng vừa nói với tôi mấy phút trước trong khi phỏng vấn xin việc. Anh kể cho tôi nghe vài chuyện thích thú như đi làm phóng sự gặp bộ trưởng từ Việt Nam qua mà anh có gặp mặt, phỏng vấn. Những quan chức cộng sản mà chúng tôi đã coi như kẻ thù.

 

Tôi cũng hỏi Đức về việc làm bên trại tị nạn ra sao vì tôi cũng muốn làm việc ở đó, Đức nói anh không thích các chương trình hướng dẫn hội nhập dành cho người tị nạn được Mỹ nhận cho định cư mà anh cho là một hình thức “cultural indoctrination” – nhồi sọ văn hoá.

 

Mấy năm sau, từ trại tị nạn ở Đông Nam Á về Hoa Kỳ tôi có dịp gặp lại Đức trong các sinh hoạt văn hoá nghệ thuật của cộng đồng khi anh làm việc với đài phát thanh KALW-FM ở San Francisco.

 

Là người gốc Việt có khả năng làm truyền thanh dòng chính nên khi Việt Nam mở cửa chào đón du khách phương Tây, anh đã về làm phóng sự về sinh hoạt đời sống, về những thay đổi đang diễn ra trên quê hương nguồn cội sau ngày có chính sách “Đổi mới”. Loạt phóng sự đem đến cho anh giải thưởng xuất sắc của Overseas Press Club. Anh cũng còn là một nhà bình luận trong chương trình “All Things Considered” trên hệ thống truyền thanh National Public Radio.

 

Giao tiếp với bên ngoài, anh có tên Duke Nguyễn, thường mặc trên người chiếc áo măng-tô trông rất mốt như dân Tây và hút thuốc lá liền tay, ngay cả trong lúc anh là mẫu hình trên những tấm bảng lớn của chương trình Sức Khoẻ Là Vàng khuyên cư dân không hút thuốc lá.

 

Từ năm 2000 đến 2006 anh phụ trách chương trình Pacific Time, mỗi tuần 30 phút vào chiều thứ Năm trên đài KQED-FM, chú trọng đến cộng đồng người Mỹ gốc châu Á, trong đó có sinh hoạt của người Việt và được phát thanh tại nhiều tiểu bang.

 

Đức còn có nhiều bài viết trên các báo Asian Wall Street Journal, New York Times, Los Angeles Times, Smithsonian, Mekong Review, San Francisco Examiner, San Jose Mercury News.

 

Hoạt động văn học, nghệ thuật

Ngoài lãnh vực truyền thông, Nguyễn Quí Đức bước vào sinh hoạt văn học với thơ văn, dịch thuật. Tác phẩm “Where The Ashes Are” [Nxb Addison & Wesley 1994] – Ở đâu có tro than – là một tự truyện về những gì gia đình anh đã trải qua trong thời chiến tranh và riêng anh đã hội nhập vào đời sống mới như thế nào từ khi đến Mỹ.

 

Với người cha là phó tỉnh trưởng hành chánh của Huế đã bị bắt đi khi Việt Cộng tấn công vào thành phố trong Tết Mậu Thân 1968, nhưng sau Hiệp định Paris 1973 cha của anh không được trao trả mà tiếp tục bị cầm tù ở miền Bắc cho đến năm 1980 mới được Hà Nội thả và gia đình qua Mỹ định cư năm 1984.

 

Trở lại quê nhà lần đầu tiên năm 1989, anh thấy “Việt Cộng” cũng là người thường, đâu có ghê sợ như anh thường nghe nói hay gặp trong những cơn ác mộng. Đức về quê nhà cũng là để mang tro than của người chị mắc bệnh tâm thần đã qua đời để được gần bên bố mẹ và anh em bên Mỹ.

 

Trở lại quê hương đã cho anh một cái nhìn thân thương hơn về đất nước, về con người Việt Nam. Ý tưởng dùng văn học làm nhịp cầu hoà giải và hàn gắn thương đau nẩy sinh và anh đã cùng một số bạn yêu thích văn học Việt lập nhóm Ink and Blood – Mực và Máu – tạo cơ hội thảo luận về dòng văn học Việt quá khứ cũng như tương lai. Nhưng dự án gặp sự phản đối của nhiều văn nghệ sĩ và cộng đồng người Việt tại hải ngoại khi hội thảo có các nhà văn từ trong nước.

 

Trong nhiều sinh hoạt văn học nghệ thuật khác, dù có những khuyên can không nên tham dự vào, không cho “Việt Cộng có cơ hội tuyên truyền”, nhưng anh vẫn đến nói chuyện về sự thiếu tự do ở quê nhà, lên tiếng cho văn nghệ sĩ còn bị cầm tù.

 

Năm 1999 anh có bài nói chuyện tại Bảo tàng Bowers ở Quận Cam, thủ phủ của người Việt tị nạn, khi có triển lãm chủ đề “The Winding River” – Dòng sông uốn khúc – với tranh ảnh của những hoạ sĩ, nhiếp ảnh gia từ trong nước và tại Hoa Kỳ. Anh không tán đồng quan điểm tẩy chay hay đòi hỏi ban tổ chức phải kiểm duyệt các tác phẩm được chọn trưng bày.

 

Nguyễn Quí Đức cũng là một dịch giả đã chuyển sang Anh ngữ văn, thơ, kịch bản của Hữu Thỉnh, Hồ Anh Thái, Lê Minh Khuê, Lâm Thị Mỹ Dạ, Nhã Thuyên, Dạ Thảo Phương, Nguyễn Thúy Hằng, Bùi Thạc Chuyên, Đặng Nhật Minh, Phan Đăng Di, Nguyễn Hoàng Điệp; đã giới thiệu với độc giả tiếng Anh về tranh của Trần Tuyết-Mai, Lê Thanh Minh, Thượng toạ Viên Thức.

 

Trở về Việt Nam

“Bún chả” Hà Nội được anh giới thiệu ra thế giới từ đầu thập niên 1990, mà hai mươi năm sau Tổng thống Barack Obama cùng Anthony Bourdin đã thưởng thức khi thăm Hà Nội.

 

Ba của anh, ông Nguyễn Văn Đãi qua đời năm 2000. Năm 2006 Đức quyết định đưa người mẹ đau yếu về Việt Nam sống tuổi già. Xây nhà cho mẹ trên đồi núi Tam Đảo, một căn nhà do chính anh vẽ kiểu với lối kiến trúc lạ, đẹp đã được lên báo New York Times và các tạp chí về kiến trúc, nhà cửa.

 

Chọn Hà Nội làm nơi mở quán rượu và nhà hàng Tadioto, mục đích không phải kinh doanh mà anh muốn tạo không gian sinh hoạt văn nghệ cho thủ đô, là nơi có những đêm nhạc sống, là chỗ gặp gỡ cho văn nghệ sĩ. Tadioto mang sắc thái nghệ thuật riêng của Đức, là điểm hẹn của nhiều nhà báo, văn nghệ sĩ quốc tế khi đến Hà Nội, dù quán đã phải đổi chỗ đến bốn lần trong hơn mười năm.

 

Năm 2014, phóng viên chuyên mục ẩm thực đường phố của CNN là Anthony Bourdin đã mời Nguyễn Quí Đức đi chung để giới thiệu ông với cố đô và các món đặc sản Huế. Xem chương trình, tôi ngạc nhiên nghe anh kể lại chuyện Mậu Thân 68 khi cha của anh bị Việt Cộng bắt đem đi và mấy nghìn dân lành bị Việt Cộng giết chết khi đó.

 

Một lần gặp lại khi anh về vùng Vịnh, tôi hỏi nhà nước có làm khó dễ vì chuyện kể Mậu Thân, anh cho biết họ không hài lòng. Tôi cũng hỏi anh có dự định phát hành tác phẩm “Where The Ashes Are” bản tiếng Việt, anh trả lời khó thực hiện vì Mậu Thân ở Huế còn là vấn đề nhạy cảm.

 

Dịp kỷ niệm 50 năm biến cố Mậu Thân, trên tạp chí Smithsonian tháng 1-2018 Nguyễn Quí Đức thuật lại chuyện đã bị cán bộ nhà nước công khai ngăn cản không cho anh kể lại chuyện Mậu Thân và còn doạ nạt phóng viên từ Đức-Pháp đến gặp anh tại nhà ở Hà Nội để làm phóng sự về Việt Nam.

 

Anh không ngại nói lên những sự thực. Qua bài viết về chính sách kiểm duyệt văn hoá tại Việt Nam trên báo New York Times ngày 27-4-2014, anh kể rằng những năm khi mới về Hà Nội sinh sống thì luôn có công an theo dõi, họ cũng tra vấn anh về những gặp gỡ với trí thức trong nước hay với nhà báo quốc tế.

 

Chào đời tại Đà Lạt năm 1958, lớn lên ở Huế, Đà Nẵng và năm 17 tuổi rời bỏ quê hương ra đi. Sau ba mươi năm phiêu bạt anh đã trở về, sống 17 năm cuối đời trên đất nước Việt Nam, dù nơi đó ra sao đi nữa thì cũng đã thực sự là “Nhà” của anh.

 

--------------

Tác giả Bùi Văn Phú là một giảng viên đại học cộng đồng và là một nhà báo tự do từ vùng Vịnh San Francisco.