Nước Mỹ và thế giới
đã thay đổi thế nào 25 năm sau biến cố 11/9
Bùi Văn Phú
Gửi cho BBC News Tiếng Việt từ Berkeley,
California
16 tháng 9 2026, 20:49 +07
https://www.bbc.com/vietnamese/articles/c65ym9n13j4zo
Ngày 11/9/2001 là dấu mốc khó quên trong lịch
sử hiện đại Hoa Kỳ.
Sáng hôm đó, 19 kẻ khủng bố thuộc tổ chức
al-Qaeda theo tư tưởng Hồi giáo cực đoan, vào Mỹ với thị thực du lịch và du học,
đã cướp 4 máy bay dân dụng và biến thành vũ khí giết người hàng loạt.
Không tặc đã điều khiển hai chiếc máy bay đâm
thẳng vào tòa tháp đôi World Trade Center ở New York, một chiếc vào Lầu Năm Góc
ở thủ đô Washington.
Chiếc thứ tư đang trên đường tới mục tiêu là
Bạch Ốc hay trụ sở Quốc hội nhưng đã bị hành khách phản công khiến máy bay đâm
xuống cánh đồng ở khu Shanksville, bang Pennsylvania.
Những ai trên 30 tuổi đã sống ở Hoa Kỳ khi đó
chắc hẳn không quên những hình ảnh kinh hoàng của ngày hôm ấy.
Một cuộc tấn công khủng bố vào giữa lòng nước
Mỹ gây tử vong cho 2.977 người trong khoảng hai giờ đồng hồ là một Trân Châu Cảng
khác cho nước Mỹ.
Những chuyển động của Hoa Kỳ
Khi đã xác định các phần tử khủng bố thuộc tổ
chức al-Qaeda, với thủ lĩnh là Osama bin Laden ẩn náu ở Afghanistan, Tổng thống
George W. Bush "con" đã phát động "Chiến tranh chống khủng bố"
trên toàn cầu và ngày 7/10/2001 ra lệnh đem quân Mỹ vào nước này, lật đổ chế độ
Taliban và dựng nên một chính quyền thân Mỹ, nhưng đã không thể tìm giết được
Bin Laden.
Về mặt tái cơ cấu để bảo vệ an ninh cho nước
Mỹ, Bộ An ninh Nội địa được thành lập, là trung tâm thu thập tin tức tình báo,
phân tích và đưa ra những chính sách để bảo đảm an ninh cho Hoa Kỳ.
Trên truyền thông, các chuyên gia bàn về kinh
Koran là phúc âm của người Hồi giáo, các tập tục tôn giáo của họ có nhiều khác
biệt với niềm tin Kitô giáo của đa số dân Mỹ.
Có những nhà làm chính sách muốn cấm phụ nữ
trùm khăn trên đầu khi vào trường học hay đến nơi làm việc vì không phù hợp với
nếp sống Mỹ.
Kẻ khủng bố nhắm vào Hoa Kỳ vì có niềm tin rằng
nếp sống Mỹ là sa đọa, tội lỗi và văn hóa Mỹ lan truyền nhanh ra khắp thế giới
nên sẵn sàng chết vì tôn giáo. Chúng là những kẻ cuồng tín.
Những tháng ngày sau vụ tấn công 11/9 đã có
những nhà làm chính sách, những cư dân ở Mỹ nhìn người gốc Trung Đông, người
theo đạo Hồi với con mắt nghi ngờ là nằm vùng, trang phục của họ bị bình phẩm,
tôn giáo được xem như cuồng tín, chống lại nước Mỹ, bài trừ nếp sống phương
Tây.
Nhưng với những định chế dân chủ, chính sách
bảo vệ dân quyền nên đã không có phong trào bài người Trung Đông nổi lên vì sự
kiện 11/9, dù thỉnh thoảng có những lời nói, hành động đơn lẻ bài bác hay biểu
tỏ sự căm ghét người gốc Trung Đông, người theo đạo Hồi.
Với hệ quả của biến cố 11/9, chiến tranh đã
được Hoa Kỳ khởi động tại hai nước Hồi giáo là Afghanistan năm 2001 và Iraq năm
2003.
Sau nhiều năm Hoa Kỳ kiểm soát Afghanistan,
quân đội Mỹ đã thả bom vào vùng núi sâu thẳm, cứ địa của al-Qaeda, nhưng Bin
Laden vẫn lẩn tránh được.
Vào tháng 5/2011, thời Tổng thống Barack
Obama, đặc nhiệm Mỹ mới tìm và giết được Osama bin Laden trong một cuộc tập kích vào nơi
thủ lãnh al-Qaeda sinh sống ở Pakistan.
Một phần tư thế kỷ đã qua kể từ biến cố 11/9,
đời sống Mỹ và thế giới nay đã có nhiều thay đổi.
Di chuyển bằng máy bay và an ninh phi trường
là bề mặt nhìn thấy ở mọi nơi trên thế giới khi hành khách phải qua kiểm tra an
ninh nghiêm ngặt những gì được mang theo trên người, trong hành lý xách tay, vì
những tên khủng bố đã chỉ dùng những lưỡi dao cắt thùng cạc-tông uy hiếp tiếp
viên và phi hành đoàn để làm chủ buồng lái phi cơ.
Nguồn hình ảnh,Getty Images
Chụp lại hình ảnh,Hình ảnh trình chiếu cho thấy
Tổng thống Obama và các cố vấn cấp cao theo dõi trực tiếp chiến dịch tiêu diệt
Osama bin Laden vào ngày 2/5/2011
Một số vụ khủng bố đẫm máu
Các nhóm khủng bố cũng thay đổi cách tấn công
vào mục tiêu.
Ba tháng sau biến cố 11/9, một tên khủng bố gốc
Jamaica có quốc tịch Anh, cải đạo Hồi và đã được al-Qaeda huấn luyện, giấu chất
nổ trong đế giày – shoe bomber – đã lên chuyến bay từ Paris đi Miami, bang
Florida.
Khi hắn đang định châm ngòi cho phát nổ trên
chuyến bay thì bị hành khách khống chế nên bom đã không nổ.
Ngày 12/10/2002, một nhóm khủng bố Hồi giáo cực
đoan có liên hệ với al-Qaeda đã cho nổ bom ở khu du lịch Bali và trước lãnh sự
quán Mỹ ở Indonesia gây tử vong cho 200 nạn nhân, trong đó có 88 người Úc, 38
người Indonesia, 28 người Anh và nhiều người từ 20 quốc gia khác. Vụ nổ cũng
làm bị thương 209 người.
Ngày 11/3/2004, một loạt vụ đánh bom
trên tàu hỏa ở Madrid, Tây Ban Nha đã gây tử
vong cho 193 người và hơn 2.000 bị thương.
Theo điều tra của cơ quan chức năng, những kẻ
tấn công là phần tử Hồi giáo cực đoan phản đối vai trò của chính phủ Tây Ban
Nha trong cuộc tấn công Iraq do Mỹ dẫn dắt vào năm 2003.
Ngày 7/7/2005, các nhóm Hồi giáo cuồng tín đã cho nổ bom ở nhiều địa
điểm trên hệ thống chuyên chở công cộng ở trung tâm London, gây tử vong cho 52 nạn nhân và làm bị thương 784 người.
Ngày 7/1/2015, tại Paris, hai tên khủng bố
trong tổ al-Qaeda ở Yemen đã nổ súng vào tòa soạn
tuần báo trào phúng Charlie Hebdo gây thiệt mạng
cho 12 người và bị thương cho 11 người khác.
Ngày 13/11/2015, quân khủng bố thuộc Nhà nước
Hồi giáo Iraq và Levant (ISIL) đã nổ súng, đặt bom ở ba
nơi trong trung tâm Paris gây tử vong
cho 130 người và làm bị thương ít nhất 416 người.
ISIL ngày 22/3/2016 đã đánh bom nhiều nơi ở
Brussels, Bỉ gây tử vong cho 32 người và 340 người khác bị
thương.
Ngày 12/6/2016, một kẻ ngưỡng mộ ISIL đã nổ súng vào một quán
rượu ở Orlando, bang Florida, Hoa Kỳ gây tử vong cho 49 người,
53 người khác bị thương.
Ngày Quốc khánh Pháp 14/7/2016, một kẻ khủng
bố có liên hệ với ISIL đã phóng xe tải vào
đám đông trên phố đi bộ ở Nice, Pháp gây tử
vong cho 86 người, 458 người khác bị thương.
Hoa và những dòng tên người tại Đài tưởng niệm
nạn nhân 11/9/2001 xây trên nền tháp đôi cũ ở New York
Thay đổi chính sách về người nhập cư
Với nhiều vụ tấn công khủng bố trên thế giới,
mà thủ phạm là những di dân, nên theo tôi, mười lăm năm sau biến cố 11/9/2001,
dân Mỹ trong kỳ bầu cử tháng 11/2016 đã chọn Donald Trump, một người chưa bao
giờ tranh cử trước đó, làm tổng thống.
Trên cương vị tổng thống, ông Trump đã triển
khai các chính sách gây tranh cãi ngăn chặn di dân vào Mỹ, nhất là di dân từ
các nước đông dân theo đạo Hồi.
Vừa nhậm
chức, ngày 27/1/2017, Tổng
thống Trump đã ký pháp lệnh cấm vào Mỹ trong vòng 90 ngày đối với công dân từ các
quốc gia Hồi giáo gồm Iraq, Iran, Libya, Somalia, Sudan, Syria, Yemen.
Trump không được dân tín nhiệm cho nhiệm kỳ
hai, nguyên do chính có lẽ là vì cách ông đối phó với đại dịch Covid-19 khiến cả
triệu người Mỹ thiệt mạng, mà cho đến nay căn nguyên của bệnh vẫn chưa rõ từ
đâu.
Tổng thống Joe Biden lên kế vị. Rồi năm 2024,
Donald Trump tái tranh cử và lại thắng. Cử tri muốn nước Mỹ theo đuổi những
chính sách Trump đã đưa ra trong nhiệm kỳ trước.
Hai năm qua, Cơ quan Thực thi Di trú và Hải
quan Hoa Kỳ (ICE) đã lùng bắt di dân bất hợp pháp, di dân có tiền án để trục xuất
và có những trường hợp bắt nhầm di dân hợp pháp không có án.
Chính quyền Trump cũng đã bãi bỏ các chính
sách Diversity, Equity and Inclusion (DEI: đa dạng, công bằng, hòa nhập) đã có
từ nhiều thập niên.
Chính sách của ông Trump còn thể hiện qua việc
ủng hộ Israel tiêu diệt Hamas ở Gaza và chiến tranh với Iran khởi động từ tháng
Hai đầu năm mà chưa biết khi nào Hoa Kỳ sẽ chấm dứt can dự.
Các nước phương Tây như Mỹ, Anh, Pháp, Đức từng
có thiện cảm và đón nhận di dân cho nhập cư sinh sống vì biết rằng về lâu dài họ
sẽ đóng góp cho sự phát triển quốc gia.
Sau tấn công khủng bố vào nước Mỹ ngày
11/9/2001 và những vụ các nhóm khủng bố Hồi giáo cực đoan tấn công ở nhiều nước
trong những năm qua, chính trường Hoa Kỳ và ở châu Âu có những chính trị gia
dân túy nổi lên, không còn chào đón di dân đến lập nghiệp như trước đây, trong
đó có nhiều người Việt.
·
Tác giả Bùi Văn Phú là
giảng viên đại học cộng đồng và nhà báo tự do từ vùng Vịnh San Francisco,
California, Hoa Kỳ
---------------------------------
Tin liên quan
.
Giáo dục Mỹ: Người Việt
có vị trí và cơ hội học tập thế nào?
17 tháng 7 năm 2025
.
Trump ký lệnh hạn chế
nhập cảnh mới
7 tháng 3 năm 2017
.
'Không bao giờ, tuyệt
đối không quên' – Mỹ tưởng niệm 25 năm vụ tấn công 11/9
12 tháng 9 năm 2026
.
11/9: Tưởng niệm cho
những người thiệt mạng, 20 năm vẫn đầy đau đớn
12 tháng 9 năm 2021
.
Sự kiện Tháp Đôi:
Nhìn qua lăng kính của nạn nhân và tội đồ
11 tháng 9 năm 2021
.
Một năm giết chóc và
những giả định sai lầm đưa Trung Đông đến bờ vực cuộc chiến sâu rộng hơn
7 tháng 10 năm 2024
No comments:
Post a Comment