QUY HOẠCH HỒ HOÀN KIẾM : PHÉP THỬ VỀ BẢO TỒN LỊCH SỬ và PHÁT TRIỂN BẤT ĐỘNG SẢN CHO LUẬT THỦ ĐÔ (Cù Huy Hà Vũ / BBC News Tiếng Việt)

 

Quy hoạch Hồ Hoàn Kiếm: Phép thử về bảo tồn lịch sử và phát triển bất động sản cho Luật Thủ đô

Cù Huy Hà Vũ

BBC News Tiếng Việt

6 tháng 10 2026, 11:36 +07

https://www.bbc.com/vietnamese/articles/c65ynrvpg4zro  

 

Chỉ trong chưa đầy hai năm, Việt Nam có hai luật cùng mang tên Luật Thủ đô.

 

Đạo luật đầu tiên được thông qua ngày 28/6/2024, có hiệu lực từ 1/1/2025.

 

Nhưng đến ngày 23/4/2026, Quốc hội lại thông qua một đạo luật sửa đổi, hiệu lực từ 1/7, khiến cho luật cũ hết hiệu lực.

 

Như vậy, Luật Thủ đô 2024 mới chỉ thực thi khoảng 15 tháng đã bị thay thế.

 

Việc sửa luật nhanh tự nó không chứng minh động cơ bất thường. Nhưng so sánh hai văn bản cho thấy một thay đổi cần được giải trình: một số bảo đảm trực tiếp đối với nội đô lịch sử không được Luật 2026 tái lập với cùng mức độ, trong khi không gian pháp lý cho phát triển đô thị được mở rộng.

 

Một phép thử cho luật mới là khi hồi tháng 9/2026, Hà Nội lấy ý kiến phương án điều chỉnh quy hoạch khoảng 65,89ha quanh Hồ Hoàn Kiếm và phụ cận.

 

Hồ sơ mới ở giai đoạn nghiên cứu, chưa được phê duyệt, nhưng đã có phương án khách sạn cao cấp tại Tràng Thi, tháp Tài chính Quốc tế trên khu đất Bảo tàng Cách mạng cũ, không gian thương mại - dịch vụ ngầm và khu TOD (phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng) văn hóa - dịch vụ - thương mại gắn với ga C9.

 

Sự gần nhau về thời điểm không chứng minh quan hệ nhân quả, nhưng đặt ra câu hỏi: việc thay luật nhanh như vậy đã làm mạnh hơn hay yếu đi khả năng nói "không" với khai thác bất động sản khi xung đột với di sản không thể tái tạo?

 

Từ 'khóa bảo vệ' đến 'nguyên tắc + phân quyền'

 

Luật Thủ đô 2024 không chỉ nêu nguyên tắc bảo tồn mà còn đặt giới hạn trực tiếp. Khoản 1 Điều 18 cấm một số hoạt động như mở rộng diện tích đất bệnh viện hiện có, mở rộng hoặc xây mới khu, cụm công nghiệp, cơ sở sản xuất công nghiệp, cơ sở giáo dục đại học và nghề nghiệp trong nội đô lịch sử.

 

Nhóm cấm này không trực tiếp nhằm vào khách sạn hay cao ốc thương mại, điều này có nghĩa là luật có thể loại trừ một chức năng ngay từ đầu khi sức tải lịch sử đòi hỏi.

 

Sự thay đổi thể hiện rõ hơn ở quỹ đất sau di dời. Luật Thủ đô 2024 quy định quỹ đất này trong nội đô lịch sử được dùng cho không gian công cộng, cây xanh, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, du lịch, đồng thời "không bố trí chức năng ở, lưu trú".

 

Đây là giới hạn trực tiếp về mục đích sử dụng đất, loại trừ ngay từ cấp luật một số khả năng khai thác bất động sản có giá trị cao.

 

Luật Thủ đô 2026 vẫn quy định việc di dời, kiểm kê di sản, bảo vệ cảnh quan và di sản, nhưng không tái lập giới hạn sử dụng quỹ đất nói trên với cùng mức độ ràng buộc.

 

Vì vậy, thay vì một số chức năng bị loại trừ ngay từ luật, mục đích sử dụng quỹ đất sau di dời phụ thuộc nhiều hơn vào quy hoạch và quyết định thực thi.

 

XEM TIẾP >>>>> ttps://www.bbc.com/vietnamese/articles/c65ynrvpg4zro