CHIẾN TRANH IRAN : QUÂN ĐỘI MỸ TRƯỚC NGUY CƠ THIẾU HỤT TÊN LỬA (Thanh Phương - RFI)

 

Chiến tranh Iran: Quân đội Mỹ trước nguy cơ thiếu hụt tên lửa - RFI

Thanh Phương  -  RFI

Đăng ngày: 06/03/2026 - 12:10  -  Sửa đổi ngày: 06/03/2026 - 12:10

https://www.rfi.fr/vi/qu%E1%BB%91c-t%E1%BA%BF/20260306-chi%E1%BA%BFn-tranh-iran-qu%C3%A2n-%C4%91%E1%BB%99i-m%E1%BB%B9-tr%C6%B0%E1%BB%9Bc-nguy-c%C6%A1-thi%E1%BA%BFu-h%E1%BB%A5t-t%C3%AAn-l%E1%BB%ADa

 

Liệu Hoa Kỳ cùng với Israel và các quốc gia vùng Vịnh có đủ vũ khí cho một cuộc chiến dài hơi chống Iran? Đây là câu hỏi đang được đặt ra ngày càng cấp thiết, vào lúc chiến dịch quân sự Mỹ-Israel hôm nay, 06/03/2026, bước sang ngày thứ bảy.

 

HÌNH :

Ảnh tư liệu: Một dàn phóng tên lửa Patriot đặt bên ngoài căn cứ Fort Sill, bang Oklahoma, Hoa Kỳ. Ảnh chụp ngày 21/03/2023. AP - Sean Murphy

 

Ngay từ khi bắt đầu cuộc tấn công vào Cộng hòa Hồi giáo Iran, Washington đã tập trung nỗ lực vào việc phá hủy khả năng phòng thủ và khả năng trả đũa của Teheran bằng cách nhắm mục tiêu vào các cơ sở quân sự và chiến lược chứa bệ phóng tên lửa và drone. Tính đến nay, Hoa Kỳ đã oanh kích vào hơn 2.000 mục tiêu. Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố chiến tranh Iran có thể sẽ kéo dài từ 3 đến 4 tuần hoặc hơn nữa, liệu quân đội Mỹ có thể tiếp tục tấn công với nhịp độ dồn dập như vậy. Chưa kể là phải đối phó với tên lửa và drone của Iran.

 

Khả năng đáp trả của Iran

 

Trong năm ngày đầu của cuộc chiến, Iran đã đáp trả các cuộc tấn công của Israel và Mỹ bằng cách phóng "hơn 500 tên lửa đạn đạo và hơn 2.000 drone trên khắp khu vực Trung Đông", theo lời chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine ngày 04/03.

Để chống đỡ các đòn đáp trả đó của Iran, Hoa Kỳ, Israel và các quốc gia vùng Vịnh dựa vào các tên lửa đánh chặn như THAAD, Patriot và Arrow 3. Tướng Dan Caine hôm thứ Hai 02/03 đã tuyên bố: "Hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa tích hợp của chúng ta đang hoạt động chính xác như dự định. Nhờ đó, các hệ thống này đã đánh chặn hàng trăm tên lửa đạn đạo nhắm vào lực lượng Hoa Kỳ, vào các đối tác của chúng ta và nhằm gây mất ổn định khu vực."

 

Trên trang mạng Business AM của Bỉ, ông Behnam Ben Taleblu, một nhà nghiên cứu chuyên về các chương trình vũ khí của Iran, nhấn mạnh cách tiếp cận chiến lược của Iran trong việc sử dụng drone giá rẻ chống lại các đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh và tập trung các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo vào Israel. Mục tiêu của Iran là làm suy yếu hệ thống phòng không hạn chế của Israel và thử nghiệm các hệ thống phòng thủ tên lửa của nhà nước Do Thái trong khi vẫn bảo toàn kho tên lửa của mình.

 

Như vậy, nếu xung đột kéo dài, quân đội Mỹ và các đồng minh khu vực có nguy cơ thiếu hụt nguồn cung vũ khí, nhất là tên lửa để đánh chặn các tên lửa và drone của Iran. Etienne Marcuz, một nhà nghiên cứu cộng tác tại Quỹ Nghiên cứu Chiến lược (FRS), nói với trang franceinfo của Pháp ngày 05/03: "Tên lửa đánh chặn đã được sử dụng rất nhiều kể từ khi Iran bắt đầu phản công." Theo lời nhà nghiên cứu này, "các tên lửa đánh chặn phải được bắn theo loạt vào cùng một mục tiêu" để tăng khả năng bắn trúng. Nguồn tên lửa đánh chặn của Mỹ có thể cạn kiệt vì Iran có vẻ đã sẵn sàng cho một cuộc chiến dài hơi, như ghi nhận của bà Julia Tomasso, một giảng viên kiêm nhà nghiên cứu tại Viện Quan hệ Quốc tế và Chiến lược. Vị chuyên gia này cho biết, trước cuộc chiến 12 ngày vào tháng 6 năm 2025, Iran sở hữu "khoảng 2.000 tên lửa đạn đạo tầm ngắn và từ 600 đến 1.300 tên lửa tầm trung".  

 

Bên phía Hoa Kỳ, chính quyền Donald Trump đang tìm cách trấn an dư luận về năng lực tấn công cũng như về khả năng đánh chặn của quân đội. Hôm thứ Hai, 02/03, bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ Pete Hegseth đã quả quyết: "Trong nhiều tháng trời, rất lâu trước khi bắt đầu triển khai, chúng tôi đã bảo đảm có khả năng phòng thủ tối đa trong khu vực tác chiến".

 

Sản xuất tên lửa không nhanh

 

Tuy nhiên, theo franceinfo, tại Hoa Kỳ đã bắt đầu có những tiếng nói bày tỏ lo ngại. Thượng nghị sĩ Dân chủ Richard Blumenthal, được tờ Politico trích dẫn, cho rằng ngành công nghiệp quân sự Mỹ không thể sản xuất đủ nhanh một số loại vũ khí, đặc biệt là tên lửa đánh chặn cho hệ thống tên lửa Patriot. Trước đó, ngay từ tháng 12, nhà nghiên cứu Wes Rumbaugh, thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) của Hoa Kỳ đã báo động về tên lửa đánh chặn: "Lượng dự trữ và tốc độ sản xuất hiện tại là không đủ".

 

Theo vị chuyên gia này, trong kho dự trữ của Mỹ, số tên lửa PAC-3 MSE là dồi dào nhất: Từ năm 2015 đến năm 2024, mỗi năm Hoa Kỳ mua gần 270 tên lửa loại này. Ngược lại, tốc độ mua tên lửa SM-3 và THAAD lại "thấp hơn". Theo ước tính của Wes Rumbaugh, tính đến ngày 31/12/ 2025, đã có 414 tên lửa đánh chặn SM-3 được giao, và dự kiến ​​sẽ có thêm 66 tên lửa nữa vào năm 2026.

 

Các hành động phòng thủ chống lại tên lửa của Iran, vào tháng 10/2024 và sau đó là tháng 6 năm ngoái trong cuộc chiến tranh 12 ngày, đã làm cạn kiệt kho dự trữ hiện có: 92 tên lửa đánh chặn đã được sử dụng, chiếm 20% tổng số dự trữ được thống kê vào cuối năm 2025. Nguồn lực tên lửa THAAD thậm chí còn bị ảnh hưởng nghiêm trọng hơn, với từ 20% đến 50% số lượng được triển khai để chống lại vũ khí của Iran vào tháng 6/2025. Kể từ đó, "bộ Quốc Phòng Mỹ đã đề ra các biện pháp bổ sung kho dự trữ tên lửa đánh chặn THAAD, nhưng tình trạng không chắc chắn về ngân sách có nguy cơ cản trở việc thực hiện các biện pháp đó và các giải pháp dài hạn hơn", theo cảnh báo của chuyên gia Wes Rumbaugh.

 

Tập đoàn quốc phòng Lockheed Martin của Mỹ mới đây thông báo sản lượng THAAD hàng năm dự kiến ​​sẽ tăng gấp bốn lần, từ 96 lên 400 tên lửa/năm. Tuy nhiên, chi phí sản xuất những tên lửa này rất tốn kém. Ví dụ, một tên lửa đánh chặn của hệ thống Patriot "có giá bốn triệu đô la, và đôi khi cần ba hoặc bốn tên lửa để tiêu diệt một mối đe dọa". Tên lửa đánh chặn SM-3 thậm chí còn đắt hơn: từ 10 đến 30 triệu đô la, theo một nghiên cứu của Quốc Hội Hoa Kỳ. Ấy là chưa kể đến thời gian sản xuất cần thiết.  Etienne Marcuz, nhà nghiên cứu cộng tác tại Quỹ Nghiên cứu Chiến lược (FRS), lưu ý là kho dự trữ tên lửa được sử dụng chống lại Iran "sẽ không được bổ sung trong vòng ba tháng". Trong điều kiện này, quân đội Mỹ sẽ có thể chống đỡ các đòn trả đũa của Iran trong bao lâu? 

 

Hỗ trợ các đồng minh trong khu vực

 

Bên cạnh đó, Mỹ còn phải hỗ trợ các hệ thống phòng thủ của Israel và các quốc gia vùng Vịnh, đang bị Iran tấn công ngày càng dồn dập. Chuyên gia Etienne Marcuz đề cập đến nguy cơ không thể phủ nhận về tình trạng thiếu hụt kho tên lửa đánh chặn của Israel, mặc dù "rất khó để biết khi nào". Ông giải thích: "Chúng ta không biết mỗi năm Israel sản xuất bao nhiêu tên lửa đánh chặn cho quân đội, nhưng kho dự trữ này cũng đã bị cạn kiệt đáng kể sau cuộc chiến 12 ngày." Một tháng sau cuộc chiến đó, Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Israel (Israel Aerospace Industries) thông báo đạt được thỏa thuận với bộ Quốc Phòng Israel để "đẩy nhanh đáng kể việc sản xuất hàng loạt tên lửa đánh chặn Arrow".

 

Tình hình có lẽ còn khẩn cấp hơn đối với các quốc gia vùng Vịnh, chỉ trong vài ngày đã hứng chịu hàng trăm cuộc tấn công bằng tên lửa và drone của Iran. Như ghi nhận của Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), một tổ chức hàng đầu của Mỹ chuyên theo dõi xung đột hàng ngày, "Iran đã phóng nhiều drone vào các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh hơn là vào Israel". Tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, 172 trong số 186 tên lửa đạn đạo của Iran được phóng đã bị đánh chặn, cũng như 755 drone của Iran trong tổng số 812 chiếc. Theo nhà nghiên cứu Kelly Grieco của Trung tâm Stimson, tỷ lệ đánh chặn rất cao này đồng nghĩa với việc chỉ trong vài ngày, nước này đã sử dụng  "một phần đáng kể kho dự trữ tên lửa đánh chặn mà họ đã mất nhiều năm để xây dựng".

 

Trước nguy cơ thiếu hụt nói trên, Hoa Kỳ và các đồng minh phải đánh mạnh hơn nữa vào các phương tiện phóng tên lửa của Iran, theo ý kiến của nhà nghiên cứu Etienne Marcuz. Phân tích này đã được Viện Nghiên cứu Chiến tranh chia sẻ: "Việc phá hủy các bệ phóng tên lửa sẽ làm giảm nguy cơ Hoa Kỳ hoặc Israel thiếu tên lửa đánh chặn". Nỗ lực này dường như đang bắt đầu mang lại kết quả. Theo ISW, các cuộc tấn công tên lửa của Iran nhằm vào nhà nước Do Thái đang giảm đi "cho thấy những nỗ lực phá hủy các bệ phóng tên lửa đạn đạo đã thành công."

 

Tuy vậy, trước nguy cơ thiếu hụt tên lửa, quân đội Mỹ đã bắt đầu chuyển sang sử dụng các loại đạn dược ít tốn kém hơn, chẳng hạn như bom lượn dẫn đường chính xác. Theo trang mạng Business AM, bộ trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth cho biết Lầu Năm Góc sẽ ngày càng dựa vào các loại bom trọng lực dẫn đường bằng GPS, mà kho dự trữ có rất nhiều, qua đó giảm thiểu nhu cầu sử dụng các loại vũ khí cao cấp.

 

Tuy nhiên, sự cạn kiệt kho dự trữ đạn dược của Mỹ là một vấn đề đã kéo dài từ nhiều năm qua, ngày càng trầm trọng do nhiều năm cắt giảm ngân sách, do viện trợ cho các nước khác, nhất là Ukraina và do việc chính quyền Trump thường xuyên sử dụng sức mạnh quân sự. Tác động lâu dài của tình trạng này đối với khả năng răn đe của Mỹ, đặc biệt là răn đe Trung Quốc, ngày càng gây lo ngại, trong khi đối thủ chính của Washington chính là Bắc Kinh, chứ không phải Iran!