CỰU BINH THỦY QUÂN LỤC CHIẾN Ở FLORIDA BUỘC PHẢI RỜI MỸ SAU CUỘC CHIẾN DÀI GIÀNH QUYỀN CÔNG DÂN (Kevin Damask | Military)

 

Cựu binh Thủy quân Lục chiến ở Florida buộc phải rời Mỹ sau cuộc chiến dài giành quyền công dân

Kevin Damask  |  Military

Trúc Lam, chuyển ngữ  -  Báo Tiếng Dân

16/03/2026

https://baotiengdan.com/2026/03/16/cuu-binh-thuy-quan-luc-chien-o-florida-buoc-phai-roi-my-sau-cuoc-chien-dai-gianh-quyen-cong-dan/

 

Nỗ lực tranh đấu sau gần một thập niên để giành quyền công dân Mỹ, thời gian dành cho cựu binh Thủy quân Lục chiến Paul Canton đang dần cạn kiệt.

 

https://baotiengdan.com/wp-content/uploads/2026/03/1-60.jpg

Paul Canton trong bộ quân phục phục vụ trong lực lượng Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ từ năm 1991 – 1998. Nguồn: Facebook nhân vật

 

Nhiều khả năng ông sẽ sớm bị trục xuất trở về quê hương New Zealand, bất chấp việc ông đã phục vụ trong quân đội Hoa Kỳ suốt bảy năm và đã gây dựng cuộc sống tại khu vực miền Trung Florida trong hơn 25 năm qua.

 

Câu chuyện của ông Canton lần đầu tiên thu hút sự chú ý của dư luận vào năm 2020, khi đơn xin nhập tịch của ông bị Cơ quan Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) từ chối, mặc dù cựu binh Thủy quân Lục chiến này không hề có tiền án, tiền sự.

 

Bất chấp trở ngại đó, ông Canton và gia đình vẫn kiên trì theo đuổi hồ sơ xin nhập tịch, đồng thời nhận được sự ủng hộ từ các nhà lãnh đạo thuộc cả hai phe chính trị.

 

Tuy nhiên, niềm hy vọng mong manh của ông Canton đã bị dập tắt hồi tháng Hai vừa qua, khi một thẩm phán liên bang bác bỏ đơn kháng cáo của ông; phán quyết này đẩy ông đến gần hơn một bước với việc phải rời bỏ nơi mà ông đã coi là quê hương suốt 35 năm qua.

 

‘Một hệ thống đầy khiếm khuyết’

 

Các chính trị gia thuộc cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa, đặc biệt là những người có xuất xứ từ Florida, đều đã lên tiếng bày tỏ sự quan ngại trước hoàn cảnh éo le của ông Canton. Trong số đó có Thượng nghị sĩ Marco Rubio, cựu dân biểu Val Demings, và dân biểu đương nhiệm Daniel Webster; thậm chí một số người còn ngỏ ý sẵn sàng hỗ trợ vị cựu binh Thủy quân Lục chiến này.

 

Tuy nhiên, ông Canton cảm thấy rằng hệ thống di trú Mỹ vẫn còn tồn tại nhiều khiếm khuyết, đặc biệt là việc thiếu vắng các quy định pháp lý cho phép cấp quyền công dân tự động đối với những cựu binh đã được giải ngũ trong danh dự và không có tiền án, tiền sự. Luật sư Elizabeth Ricci của ông từng hy vọng rằng, ông Canton sẽ được cấp quyền công dân thông qua quy trình kháng cáo, nhưng thực tế lại không diễn ra như vậy.

 

Khi chỉ còn lại quá ít lựa chọn, ông Canton đang lên kế hoạch thu xếp cuộc sống ở Hoa Kỳ để trở về New Zealand.

 

Khởi nguồn của tình thế nan giải này

 

Ông Canton luôn nhìn lại quãng thời gian phục vụ trong quân ngũ với niềm tự hào sâu sắc. Ngôi nhà của ông tại quận hạt Marion, Florida, được trang trí bằng những kỷ vật gợi nhớ về cuộc đời binh nghiệp của một người lính Thủy quân Lục chiến. Ông luôn trưng bày các bằng khen và giấy khen ở những vị trí trang trọng mà mình đã nhận được trong suốt thời gian phục vụ trong quân ngũ hồi thập niên 1990.

 

Thuở thanh xuân, ông Canton từng được cấp thị thực diện trao đổi du học sinh (foreign exchange student visa), nhưng sau đó đã lưu trú quá thời hạn cho phép. Ông quyết định tình nguyện nhập ngũ vào lực lượng Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ ngày 29 tháng 3 năm 1991, đúng vào thời điểm Chiến dịch Bão táp Sa mạc (Operation Desert Storm) đang diễn ra tại vùng Vịnh Ba Tư. Ông cho biết, viên sĩ quan tuyển quân khi đó đã hứa rằng sẽ cấp quyền công dân cho ông nếu ông phục vụ và được giải ngũ trong danh dự.

 

“Tôi đã trót đem lòng yêu đất nước này. Tôi chỉ muốn được phục vụ và bảo vệ nó”, Canton chia sẻ.

 

Canton đã giữ trọn lời hứa của mình; ông rời khỏi Thủy quân Lục chiến vào năm 1998 sau bảy năm phục vụ đầy vinh quang với nhiều huân chương cao quý. Ông gây dựng cuộc sống ở Florida, kết hôn với người vợ tên là Paula và xây dựng một tổ ấm hạnh phúc. Ông cũng tham gia bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử. Tuy nhiên, trong lúc làm thủ tục xin cấp lại giấy phép lái xe, Canton bàng hoàng nhận ra rằng ông chưa bao giờ thực sự trở thành công dân Hoa Kỳ.

 

Ông đã thuê luật sư, và vụ việc của ông bắt đầu được đưa ra giải quyết tại tòa án. Sau nhiều năm sống trong tâm trạng bấp bênh như ngồi trên tàu lượn siêu tốc—khi thì tràn đầy hy vọng, lúc lại chìm trong thất vọng—liên quan đến vấn đề nhập cư, hành trình này cuối cùng đã khép lại hồi tháng trước. Một thẩm phán liên bang đã quyết định rằng, mặc dù Canton đã tình nguyện nhập ngũ trong thời kỳ chiến sự, nhưng trên thực tế, ông chưa chính thức trở thành người lính Thủy quân Lục chiến tại ngũ cho đến khi Chiến dịch Bão táp Sa mạc (Operation Desert Storm) kết thúc.

 

Canton đã kết hôn với một công dân Hoa Kỳ. Các con trưởng thành của ông cũng đều là công dân Mỹ. Tuy nhiên, ông lại không đủ điều kiện để được bảo lãnh định cư do lịch sử bỏ phiếu trong quá khứ của mình. Canton khẳng định, ông luôn tin rằng mình là một công dân Mỹ, và chính niềm tin đó đã trao cho ông quyền được đi bầu. Việc Canton tham gia bỏ phiếu đã trở thành rào cản khiến ông không thể xin cấp quy chế công dân, ngay cả khi nhận được sự bảo lãnh và giúp đỡ từ chính những người thân trong gia đình mình ở Mỹ.

 

Chuẩn bị rời khỏi Hoa Kỳ

 

Khi các lựa chọn cứ dần dần cạn kiệt, luật sư Ricci chia sẻ với đài Channel 9 ở Orlando, rằng con đường duy nhất để thân chủ của bà có thể tiếp tục ở lại Mỹ là Quốc hội phải thông qua một dự luật nhập tịch đặc biệt, hoặc Tổng thống Trump phải trực tiếp can thiệp để bảo vệ quyền lợi cho ông.

 

Trong những tuần gần đây, Dân biểu Randy Fine (thuộc Đảng Cộng hòa, bang Florida) đã liên hệ với cựu chiến binh này để thảo luận về vụ việc của ông.

 

“Văn phòng của chúng tôi đã nắm bắt được tình cảnh của ông Canton, và chúng tôi đang phối hợp cùng các đối tác trong chính quyền để xác định xem liệu còn có lựa chọn nào khả thi hay không, đặc biệt là sau những phán quyết gần đây của tòa án. Chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật thông tin cho cử tri này ngay khi có thêm diễn biến mới”, ông Fine cho biết trong một tuyên bố chính thức.

 

Phải chăng Canton đã bị “lọt lưới” trong guồng máy vận hành khổng lồ và vô cùng phức tạp của hệ thống hành chính?

 

“Tôi cảm thấy như thể mình đã bị nghiền nát và lọt thỏm qua một khe hở nào đó”, ông ngậm ngùi nói.

 

Gia đình Canton hiện đang bắt tay vào việc thu xếp để ông trở về quê hương New Zealand theo diện trục xuất.

 

Canton chia sẻ: “Đứa con trai đầu lòng của tôi sẽ lo dọn dẹp nhà cửa và rao bán ngôi nhà này. Và thế là chấm dứt quãng thời gian tôi gắn bó với nước Mỹ. Bởi vì tôi sẽ không bao giờ có thể quay trở lại đây được nữa”. Đối với Canton, đất nước mà ông từng phụng sự có thể từ chối quyền công dân của ông, nhưng không thể xóa nhòa quãng thời gian ông cống hiến với tư cách là một Thủy quân Lục chiến trung thành.

 

“Tôi xứng đáng với danh hiệu Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ, và họ sẽ không bao giờ có thể tước đoạt điều đó khỏi tôi”, ông nói.