Saturday, March 31, 2018

TẠI SAO VIỆT NAM CẦN MỘT CUỘC CÁCH MẠNG DÂN CHỦ (Lê Minh Nguyên)




Lê Minh Nguyên
March 30, 2018

Tại sao Việt Nam cần một cuộc cách mạng dân chủ ?

Tại vì hiện nay đó là cách duy nhất để thay đổi hệ thống chính trị từ độc tài sang dân chủ.
Đây là cuộc cách mạng để thay đổi vận mạng một dân tộc, không phải là sự hoài cổ hay trả thù. Cách mạng dân chủ để dân tộc hướng về một tương lai tươi sáng.

Để thay đổi một hệ thống con người (human system) nhất là hệ thống chính trị của một đất nước, nó chỉ có 3 cách, dù có bao nhiêu dạng thái thì chung quy cũng chỉ chạy về một trong 3 cách mà thôi.

Thứ nhất, thay đổi bên trong một hệ thống nhưng giữ y cấu trúc của hệ thống (reform) như CSVN đã làm năm 1986 và đột ngột dừng lại khi Đông Âu và Liên Sô sụp đổ, rồi họ đi đến Thành Đô bằng đầu gối năm 1990 để gặp Giang Trạch Dân và Lý Bằng, hậu quả là mất đất, mất biển, mất đảo, mất vùng đặc quyền kinh tế, mang nợ ngập đầu để các nợ này biến thành lãnh thổ của TQ như hiện nay. Cách thay đổi nầy không chuyển qua được khung sườn dân chủ với các quyền chính trị căn bản của người dân được tôn trọng, nhưng ở bên trong hệ thống thì đời sống kinh tế dễ thở hơn qua mảng kinh tế tư nhân được phát triển. Sự thay đổi này nếu đi đến tận cùng thì nó sẽ cho ra một chế độ phát xít.

Thứ hai, thay đổi chính cái hệ thống, chính cái cấu trúc chính trị độc tài đang trị vì, nhưng tiệm tiến (transform) để sau một thời gian hệ thống độc tài được hoàn toàn xoá bỏ và thay vào đó là một hệ thống dân chủ hoàn toàn mới và khác. Sự thay đổi này được thực hiện bằng một trong hai cách:

Cách tiệm tiến thứ nhất là từ bên ngoài hệ thống chính trị đương hữu, do những cá nhân và tổ chức tranh đấu dân chủ làm chủ động, CSVN gọi là diễn biến hoà bình của các thế lực thù địch và đã thẳng tay đàn áp. Ngày 5/4/2018 họ đem 6 anh chị em của Hội Anh Em Dân Chủ (Nguyễn Văn Đài, Lê Thu Hà, Nguyễn Văn Trội, Nguyễn Trung Tôn, Nguyễn Bắc Truyển, Trương Minh Đức) ra xử với tội lật đổ (Điều 79). Điều này có nghĩa là đừng hy vọng CSVN chấp nhận diễn biến hoà bình.

Cách tiệm tiến thứ hai là từ bên trong hệ thống chính trị đương hữu, do chính những người cộng sản đã thấy rõ cái lỗi hệ thống, và nếu không thay đổi hệ thống thì chính họ và gia đình họ sẽ không có một tương lai an toàn, dù họ là trung ương uỷ viên hay uỷ viên bộ chính trị. Họ muốn thay đổi để các thế hệ mai sau có một tương lai tốt đẹp hơn mà trong đó có gia đình, con cái và thân nhân của họ. Ông tỷ phú đôla Quách Văn Quý của Trung Quốc (cũng là đảng viên cộng sản trong ngành an ninh cao cấp) đang tỵ nạn ở New York đã bày tỏ mong muốn thay đổi này (của giai cấp ông trong Đảng CSTQ) với ông Nguỵ Kinh Sinh, một nhà tranh đấu dân chủ nổi tiếng của TQ. CSVN gọi đó là “hiện tượng tự diễn biến tự chuyển hoá từ bên trong và từ bên trên”, họ lo sợ và luôn báo động về hiện tượng này. Tham nhũng thì trung ương uỷ viên nào cũng dính, kể cả ông Nguyễn Phú Trọng trong vụ Ciputra, nhưng dùng chiêu bài chống tham nhũng để đốt lò thì thực sự là để phục vụ quyền lợi phe bảo thủ của ông Trọng, để tiêu diệt đối thủ và “hiện tượng tự diễn biến tự chuyển hoá từ bên trong và từ bên trên”. Điều này có nghĩa là đừng hy vọng CSVN chấp nhận “tự diễn biến tự chuyển hoá từ bên trong và từ bên trên”, tức người cộng sản từ thượng tầng chủ động để thay đổi qua dân chủ. Thay đổi của họ, nếu có, là thay đổi của con vi trùng trong bệnh viện, vừa nguy hiểm hơn vừa lờn thuốc hơn.

Thứ ba, thay đổi bằng cách phá bỏ ngay hệ thống chính trị đuơng hữu và xây dựng lại cái khung sườn, và các định chế của một hệ thống hoàn toàn mới (revolution). Sự thay đổi này có tính cách dứt khoát và nhanh, từ khung sườn đến cung cách ứng xử. Nó đòi hỏi dân chúng cương quyết đứng lên thay đổi cái trật tự hiện tại của độc tài, và một sự nhận lãnh trách nhiệm, tận tâm hướng dẫn của giai tầng trí thức. Đây là cách duy nhất khả dĩ còn lại hiện nay và các điều kiện để nó có thể xảy ra cũng đã gần hội đủ. Có thể nói dân tộc đang ở vào thời kỳ rạng đông của cách mạng dân chủ và đang tiến đến Giờ Ngọ của sự thay đổi vận mạng dân tộc.

Có người cho rằng CSVN đang nắm chặt công an quân đội, đang thành công ngoại giao, đang được thế giới công nhận, có Đảng CSTQ chống lưng… thì làm sao mà cách mạng dân chủ có thể xảy ra được? Điều họ nói không sai nhưng cũng không phải là chân lý. Ông Tập Cận Bình và Đảng CSTQ đang trên đỉnh cao quyền lực, rất đúng, nhưng nếu gọi là rất ổn định thì không! CSVN cũng vậy! Bất cứ một chế độ nào không phải là bạn dân mà trái lại xem dân như kẻ thù, sợ dân thì dứt khoát không phải là chế độ ổn định dù kinh tế có phát triển bao nhiêu hay quan hệ quốc tế có tốt bao nhiêu. Các chế độ độc tài đều có một đặc tính chung là khi chưa sụp đổ trông giống như thành đồng vách sắt, nhưng khi sụp đổ thì nhanh và dứt khoát như cành cây khô bị gãy.

Hơn nữa, lịch sử của các quốc gia trong thế giới đã chứng minh rằng, khi một chế độ không được lòng dân thì sự thay đổi là do dân chứ không phải do các yếu tố bên ngoài. Cuộc cách mạng dân chủ xảy ra là do dân chúng đứng lên và thượng tầng lãnh đạo của độc tài bị mục rữa và hai yếu tố này càng ngày đang càng hiện rõ ở Việt Nam.

Để trả lời câu hỏi tại sao Việt Nam cần một cuộc cách mạng dân chủ, ta có thể khẳng định rằng đó là cách duy nhất để lịch sử được sang trang. (Lê Minh Nguyên)









KHÔNG THỂ COI THƯỜNG KIM JONG UN (Ngô Nhân Dụng)




March 30, 2018

Có một ngôi sao mới xuất hiện trên bầu trời ngoại giao, theo các mạng xã hội ở Trung Quốc! Ngôi sao đó là bà Ri Sol Ju, vợ Chủ Tịch Bắc Hàn Kim Jong Un!

Người Trung Hoa lục địa bàn tán xôn xao về Ri Sol Ju! Một công dân mạng viết: “Nàng đẹp quá! Đáng yêu quá! Ít nhất đóng vai ‘đệ nhất ngoại giao phu nhân’ giỏi hơn cô em gái của Chủ Tịch Kim Jong Un!” Một người khác khen Ri Sol Ju mặc đồ đẹp, vừa trang nhã, cổ điển mà vẫn hợp thời trang! Bà xuất hiện ba lần trước ống kính trong hai ngày ở Trung Quốc, với ba bộ áo khác nhau. Có người còn cả gan khen Ri Sol Ju đẹp hơn bà Bành Lệ Viên, vợ Chủ Tịch Nước Tàu Tập Cận Bình. Tất nhiên, nhà nước Cộng Sản Trung Quốc lập tức cấm đề tài này trên mạng xã hội.

Nhưng không ai biết gì về Ri Sol Ju! Bà có lẽ từ 28 đến 33 tuổi! Hình như có ba con!

Chuyến đi của Kim Jong Un qua Bắc Kinh cũng bí mật, bất ngờ, và biến nhà độc tài 34 tuổi này thành một ngôi sao mới trên bầu trời ngoại giao quốc tế.

Chúng ta có thể nhớ lại, trong năm, sáu năm qua Kim Jong Un vẫn bị thế giới nhìn như một cậu trai mới lớn, tính tình độc ác, hung hăng, có thể coi là điên khùng! Chỉ trong một tháng qua, thế giới nhìn Kim Jong Un với một hình ảnh mới!

Đứng với bà vợ trẻ và đẹp bên cạnh vợ chồng Tập Cận Bình, nét mặt hớn hở, tự tin, Kim Jong Un đang đóng vai một người lãnh đạo với tầm vóc quốc tế! Tập Cận Bình mới được quốc hội bù nhìn “phong” làm “chủ tịch với nhiệm kỳ không giới hạn!” Khi nghe tin đó, Tổng Thống Mỹ Donald Trump đã “tuýt” rằng “Ông ta làm chủ tịch suốt đời! Chủ tịch suốt đời! Vĩ đại!” (He’s now president for life, president for life. And he’s great!)

Nhưng Kim Jong Un cũng là chủ tịch suốt đời giống như vậy! Và khi qua Bắc Kinh, cậu Kim Ủn mang theo toàn bộ nhân viên chính phủ cùng Bộ Chính Trị! Kinh đô Bình Nhưỡng bỏ trống, chứng tỏ Kim Jong Un tự tin nắm toàn quyền trong tay, không sợ ai đảo chính! Rồi trong hai tháng nữa, họ Kim sẽ gặp Donald Trump, và báo chí sẽ so sánh bà Ri Sol Ju với bà Trump!

Chúng ta không quên rằng chuyến đi Bắc Kinh vừa rồi là lần đầu tiên Kim Jong Un xuất ngoại với tư cách người đứng đầu Bắc Hàn. Lần đầu tiên Kim gặp Tập Cận Bình. Vẫn đi, về theo lối bí mật, trên chiếc xe lửa bọc thép chống đạn, chạy tốc hành, trong bí mật, như bố và ông nội. Chuyến đi cũng chỉ được loan báo sau khi kết thúc cả ngày.

Trong một năm qua, Kim Jong Un là người đóng vai chủ động, khi chiến cũng như khi hòa. Kim thử bom nguyên tử, ngày càng mạnh hơn, có cả bom khinh khí. Kim phóng hỏa tiễn, ngày càng bay xa hơn. Chơi đúng vào ngày Cộng Sản Trung Quốc khai mạc hội nghị G-22! Hoặc ngày Quốc Khánh Mỹ! Dọa Nam Hàn, dọa Nhật Bản, còn dọa bắn cả tới Mỹ nữa.

Trong cả năm trời, mọi người có cảm tưởng các cường quốc Mỹ, Nga, Trung Cộng, chỉ phản ứng trước các nước đi mới của cậu Kim Ủn, tên đồ tể khát máu đã giết chú dượng, giết anh ruột, và xua chó cắn chết người!

Bỗng dưng, trong một tháng vừa qua, Kim Jong Un đổi qua màn kịch mới, xuất hiện với khuôn mặt, vai trò mới: Sẽ gặp Tổng Thống Nam Hàn Moon Jae-in trong Tháng Tư này, và gặp Tổng Thống Trump trong tháng tới. Nghiêm chỉnh bàn chuyện hòa bình trên bán đảo Triều Tiên và cho cả vùng Đông Bắc Á Châu!

Chuyến đi bí mật tới Bắc Kinh khiến vai tuồng của Kim Jong Un càng nổi bật. Hiển nhiên, Kim trở thành một “lãnh tụ quốc tế!” Xuất hiện bên bà vợ xinh đẹp, tươi cười chuốc rượu, đứng, ngồi ngang hàng với Tập Cận Bình, rồi sẽ tới Donald Trump!

Tại sao Kim gặp Tập Cận Bình bây giờ, năm năm sau khi họ Tập lên ngôi “cửu ngũ?” Ai xướng xuất chuyến đi bí mật này? Báo chí Trung Cộng cũng không dám mô tả chuyến đi như một cuộc “triều kiến” thiên triều! Kim được coi là một lãnh tụ đồng minh, cùng chia sẻ một “ý thức hệ Cộng Sản!” Báo, đài của Bắc Kinh chỉ ghi thêm một điều để đề cao phe ta: Hình ảnh Kim Jong Un cầm bút ghi chép trên sổ tay trong lúc Tập Cận Bình nói! Điều này báo, đài của Bắc Hàn không hề nói tới.

Báo chí cả hai nước đều làm ồn ào về “thiện chí hòa bình” của Kim Ủn! Điểm đáng đề cao nhất là Kim Jong Un hứa “giải giới vũ khí nguyên tử” (denuclearize) cả bán đảo Cao Ly!

Kim Jong Un tới Bắc Kinh lần này cũng là cùng một nước cờ mà ông bố, Kim Jong-il, đã đi trước khi gặp Tổng Thống Nam Hàn Kim Đại Trọng, Kim Dae-jung vào năm 2000. Kết quả chỉ là những hình ảnh xã giao, thiện chí. Không có một bản hiệp ước hay thông cáo chung nào cả! Cả chuyến đi hoàn toàn chỉ mang tính cách tuyên truyền! Và đó là một nước cờ khôn ngoan của Kim Ủn!

Kể từ khi họ Kim bắn tiếng qua chính phủ Nam Hàn rằng sẽ chấp nhận “giải giới,” thế giới bàn tán và nghi ngờ. Vì Kim Jong Un chỉ nói với ông cố vấn an ninh quốc gia của tổng thống Nam Hàn. Nhưng bây giờ, Kim Ủn nói chuyện với chủ tịch Trung Quốc, một xứ 1,400 triệu dân, cường quốc kinh tế thứ nhì thế giới! Không thể nói giỡn! Có Tập Cận Bình làm chứng!

Bỗng nhiên, Kim Jong Un xuất hiện như một người “yêu hòa bình” và “sẵn sàng nhượng bộ,” có thể xóa bỏ cả kho vũ khí đã tốn công xây dựng từ đời cha đến đời mình! Đặc biệt, ý kiến “giải giới hạch tâm” được Tân Hoa Xã long trọng loan báo, nhưng báo đài ở Bắc Hàn không hề nhắc đến!

Trước nước cờ ngoại giao mới của cậu Ủn, chưa ai biết ông John Bolton, tân cố vấn an ninh quốc gia của Tổng Thống Donald Trump, sẽ phản ứng thế nào. Ông Bolton đã viết một bài biện hộ cho việc “tấn công đánh phủ đầu” Bắc Hàn! Bây giờ, sau khi Tập Cận Bình đứng ra làm chứng cho cả thế giới biết rằng chính Kim Jong Un đồng ý “giải giới,” thì lý luận đánh phủ đầu có thuyết phục được thế giới hay không? Cậu Ủn vẫn đóng vai chủ động!

Nhưng cuối cùng, chấp nhận “denuclearize,” bỏ luôn vũ khí hạch tâm, nghĩa là gì?

Một điều Kim chưa nói ra, cứ để yên cho thế giới ngạc nhiên và đoán mò, là cậu Ủn sẽ đặt các điều kiện nào trước khi chịu xóa bỏ các vũ khí hạch tâm? Trước khi ngưng hẳn các cuộc thí nghiệm hỏa tiễn tầm xa?

Kim Jong Un sẽ đặt điều kiện, giống như đời cha và đời ông nội: Mỹ phải xóa bỏ các giàn phòng thủ chống hỏa tiễn, phải mang vũ khí nguyên tử đi, và rút quân khỏi Nam Hàn!

Khi Donald Trump gặp Kim Jong Un, nếu chuyện này thật sự diễn ra, thì cậu Ủn có thể còn hứa hẹn với ông tổng thống Mỹ nhiều điều “ôn hòa” hơn nữa! Nhưng khi cậu đưa ra các yêu cầu của mình, thì tổng thống Mỹ sẽ trả lời ra sao? Làm sao để cho cả thế giới thấy chính phủ Mỹ mới thực sự yêu hòa bình, còn Bắc Hàn lừa bịp cả thế giới?

Nếu sau cuộc gặp mặt Trump, Kim, hai chính phủ bắt đầu đàm phán, thì cuộc mặc cả sẽ kéo dài bao lâu? Hai bên sẽ “xuống thang” như thế nào? Riêng một khoản “thanh tra Liên Hiệp Quốc” sẽ làm gì để chứng nhận Bắc Hàn xuống thang nguyên tử cũng đủ kéo dài hằng năm (ai còn nhớ cuộc thương thuyết với Iran mấy năm trước đây không?).

Chưa biết tương lai sẽ ra sao, nhưng có một điều chắc chắn: Kim Jong Un có thể đạt được một điều mà đời cha, đời ông họ Kim chưa làm được: Sẽ ngồi nói chuyện ngang hàng với một tổng thống Mỹ!

Không ai có thể coi thường Kim Jong Un! (Ngô Nhân Dụng)








ĐỐI ĐẦU & ĐỐI DIỆN 'TÙ' CHỨ KHÔNG 'TỘI' ! (5 tác giả)




Lê Nguyên Vũ
31/03/2018

Các bạn thân mến,

Những dòng chữ bạn đang cầm trên tay đến từ 5 anh chị em chúng tôi, những người đã từng vào tù mà chẳng có tội gì, ngay cả xét theo thứ luật của những kẻ bỏ tù chúng tôi.
Nghiệm lại chúng tôi thấy các bản án đó chỉ nhằm mục tiêu duy nhất là răn đe, tạo sợ hãi nơi những ai còn có lòng với đất nước và còn cảm được nỗi đau của bà con chung quanh. Hiện nay, hình ảnh “tù đày” như cái hang đen ngòm. Chẳng ai biết chuyện gì xảy ra trong đó, ngoài hình ảnh người bị còng tay dẫn vào. Và khi không biết thì nỗi sợ nhân gấp đôi, gấp ba.

Chính vì thế mà 5 bóng đèn chúng tôi muốn bật lên, muốn chia sẻ với các bạn những gì chúng tôi đã trải qua, từ cảm xúc, suy tư, đến cả một ít mẹo sống tù. Hy vọng những giòng chữ chân thành này sẽ giúp bạn không còn thấy “cái hang đen ngòm” kia quá ghê gớm nữa; sẽ giúp bạn chuẩn bị đối đầu với những kẻ xấu và đối diện với cảnh tù vì tương lai dân tộc.

Cha ông chúng ta bao đời đã luôn sẵn sàng trả cái giá đắt hơn nhiều cho tương lai của cháu con. Chúng ta, những người mang trong tim cũng dòng máu đó, sẽ vượt qua được cái giá nho nhỏ này.

Chúng tôi xin tặng tập kinh nghiệm đầu tiên này cho bà con nạn nhân tai họa môi sinh do Formosa gây ra, và đặc biệt kính tặng những con người dũng cảm, đang chấp nhận tù đày để đòi công lý cho bà con.

Và xin tặng các Anh Chị thuộc Hội Anh Em Dân Chủ sắp bị đưa ra tòa ngày 5/4/2018 chỉ vì ước nguyện đặt quyền làm chủ đất nước thật sự vào tay dân tộc Việt Nam.

***
Ký sự vào đồn
Đặng Bích Phượng

Đặng Bích Phượng

Lần đầu tiên bị công an bắt, tôi chẳng sợ hãi gì vì nghĩ rất đơn giản, việc mình phản đối Trung Quốc ngang nhiên xâm phạm lãnh hải của Việt Nam không thể là có tội. Khi công an đưa giấy bút yêu cầu tường trình, tôi khai tông tốc tất cả những gì liên quan đến mình, từ cô dì chú bác hai bên nội ngoại, đến cả những gì công an không yêu cầu. Hăng hái ký vào biên bản lấy lời khai, và khi họ bảo tôi đi về, tôi nói với họ: chủ nhật tuần sau tôi lại đi đấy!

Sau này tôi về đọc trên mạng, thấy mọi người chia sẻ những kiến thức về quyền con người rất bổ ích. Ví dụ biểu tình là một quyền được hiến pháp bảo hộ tại điều 69 hiến pháp 1992, hoặc điều 25 hiến pháp 2013. Nhiều người kể cả công an, đều nhầm tưởng rằng chưa có luật biểu tình, thì người dân không được biểu tình. Tôi lấy ví vụ, điều 4 cho phép đảng cộng sản lãnh đạo, nhưng chưa có luật mà đảng cộng sản vẫn lãnh đạo suốt bao nhiêu năm qua. Vậy chẳng có lý do gì để nói, không có luật biểu tình thì người dân không được biểu tình!
Vậy tại sao nhà cầm quyền cố tình đánh tráo khái niệm, để gọi việc biểu tình của người dân là “tụ tập đông người, trái phép”?

Ai cũng hiểu đó là nỗi sợ hãi của nhà cầm quyền, rằng nếu để người dân tự do biểu đạt ý nguyện của mình, thì với thực trạng xã hội thối nát như hiện nay, những cuộc biểu tình rất dễ biến thành một cuộc cách mạng “hoa nhài” như ở Tunisia, và sợ cái “chính quyền” mà họ “cướp” được năm nào, sẽ bị người dân vì quá phẫn uất mà nổi dậy cướp lại.

Một sĩ quan công an nói với tôi: “Chống Trung Quốc thì cứ chống, nhưng không được chống chính quyền!”

Tôi hỏi lại: “Chính quyền sai có chống không?” Ông ta đuối lý, xua tay: “Không nói chuyện đó.”

Với một sĩ quan công an khác, tôi nói: “Nếu hỏi tôi có yêu chế độ này không? Tôi sẽ trả lời không! Thậm chí tôi căm ghét nó, vì nó dối trá và tàn bạo. Nhưng một mình tôi, tay không, tôi chẳng thể nào lật đổ được cái chế độ này. Bởi vậy các anh nên lo từ phía chính phe nhóm của các anh.”

Dường như điều này đang xảy ra chăng?

Tôi bị bắt 9 lần, trong đó có một lần bị tạm giữ năm ngày, được “vinh dự” ghé thăm Hỏa Lò ba ngày. Sau 9 lần bị bắt, tôi rút ra vài điều sau đây:

1/ Khi bị bắt, tôi không có nghĩa vụ phải trình bầy với công an rằng tôi là ai? Làm gì? Đi với ai?

2/ Tôi không ký biên bản nếu tôi không được giữ 1 bản theo nguyên tắc. Dù việc đó chẳng làm thay đổi được điều gì, vì công an vốn cho họ có quyền ngồi lên pháp luật, nhưng ít nhất tôi đang thực hiện quyền của tôi.

3/ Tôi không đồng ý cho họ khám người, khám đồ đạc. Một người công an đã nói cho tôi biết quyền này. Dĩ nhiên, với nhiều người, họ còn bị công an mặc thường phục đánh đập tàn bạo, thì việc mình không đồng ý chẳng có nghĩa lý gì. Nhưng đó cũng là quyền của mình.

4/ Khi họ đã cố tình khép tội ai đó, thì mọi lý lẽ đều vô nghĩa. Trong giai đoạn hiện nay, chưa một phiên tòa nào xử người muốn thực hiện quyền biểu đạt của mình, mà công lý được thực thi (từ việc đơn giản nhất là xử công khai nhưng đến người thân cũng không được vào dự phiên tòa). Bởi vậy khi thực hiện quyền con người trong chế độ độc tài này, phải biết chấp nhận cái giá phải trả.

Lời cuối cùng: Trong chế độ độc tài, không đòi ai trả quyền con người?

***
Lần đầu
Ngô Duy Quyền

Ngô Duy Quyền và con thơ

Lần đầu tiên tôi bị bắt bớ và câu lưu trong đồn công an là ngày 10/7/2011 khi tham gia cuộc biểu tình phản đối Trung cộng trước toà đại sứ của họ ở Hà Nội. Trước đó, từ 6/5/2011 liên tiếp 5 cuộc biểu tình đã diễn ra vào các ngày Chủ Nhật.

Khi đối mặt với lực lượng đàn áp hùng hậu các loại tôi thực sự khá e sợ và hồi hộp, trống ngực đập thình thịch. Tuy nhiên, như nhiều cô bác anh chị trong đoàn người, những tiếng hô vẫn không hề chậm nhịp. Để trấn tĩnh, tôi đã luôn tự nhủ rằng mình chẳng làm gì sai trái cả. Tôi biết chắc chắn rằng biểu tình ôn hoà bày tỏ thái độ trước một vấn đề của đất nước là một quyền căn bản của công dân được Hiến pháp bảo hộ. Tôi cũng hiểu rằng khi cần thì công an chế độ sẵn sàng thẳng tay đàn áp dân bất chấp pháp luật và đạo lý, bất kể phải trái đúng sai nên phần nào cũng đã chuẩn bị tâm lý cho việc bị bắt.

Rồi việc gì phải đến cũng đến, tôi bị một đám người mặt mày bặm trợn không sắc phục chẳng phù hiệu xông vào bẻ tay khống chế và tống lên một chiếc xe con đậu sẵn gần đó. Hành động của họ rất mau lẹ và thô bạo, ống tay áo bên phải của tôi bị xé rách bươm. Cùng bị tống lên chiếc xe con với tôi là chị Dương Thị Xuân, một cô giáo oan rất tích cực tham gia tuần hành mấy chủ nhật rồi. Trên xe, chúng tôi bị kẹp chặt hai bên bởi những tên mật vụ mặt mày hung tợn. Hai chị em có lên tiếng cự nự về việc họ bắt người phi pháp thì nhận lại những lời lẽ thô tục với thái độ hết sức côn đồ. Chiếc xe đưa chúng tôi về đồn công an ở số 6 Quang Trung, Hà Đông.

Thế là điều tồi tệ đã xảy ra. Trước thái độ côn đồ của đám mật vụ áp giải, tôi giữ im lặng và thầm cầu nguyện xin Thiên Chúa che chở và phó thác mọi sự trong tay Ngài. Bình tâm lại, tôi dự liệu tình huống xấu nhất có thể xảy ra đó là họ sẽ tống tôi vào tù. Tất nhiên, họ không thể khởi tố bị can với lý do có hành vi “biểu tình phản đối Trung cộng xâm lược” mà sẽ nại ra một lý do khác tỷ như “gây rối trật tự công cộng” – có thể lắm chứ!

Ai cũng biết bản chất của câu chuyện là chúng tôi cùng nhau biểu tình để bày tỏ thái độ phản đối những hành vi xâm lấn biển đảo, đe doạ và bắn giết ngư dân đã xảy ra nhiều lần và xuyên suốt bởi Trung cộng. Sự kiện cắt cáp tàu Bình Minh vào ngày 25/6/2011 là hành vi gây hấn làm “giọt nước tràn ly”. Biểu tình phản đối ngoại bang xâm lược mà bị “nhà nước ta” tống vào tù thì thật là “vui” và không gì nực cười hơn!

Tới đồn công an, chúng tôi bị tách ra, hai người được đưa vào hai phòng khác nhau. Sau vài phút, bên phòng tôi có một nam mật vụ đầu hoi hói tự xưng là Ngô Quang Du và một nữ mật vụ có khuôn mặt luôn tỏ vẻ cau có cho oai bước vào nói là sẽ “làm việc” với tôi.

Chưa kịp phân ngôi chủ khách, câu đầu tiên tôi nói với cặp mật vụ là các anh chị hãy nói với người có thẩm quyền cao nhất ở đây là tôi phản đối việc bắt người phi pháp và tốt nhất là các anh chị nên xin lỗi rồi để chúng tôi về nhà.

Khác với đám mật vụ áp giải, Du không có vẻ côn đồ dù lời nói và cử chỉ thì luôn đầy oai oách – họ mời anh về đây làm việc chứ không phải là bắt. Tôi giơ ống tay áo nát bươm với cánh tay bầm tím ra trước mặt cặp đôi mật vụ: các anh chị nói mời mà như thế này hay sao? Nếu nói là mời thì đây là cách mời của quỷ sứ! Ngô Quang Du gằn giọng: đây là đồn công an, anh hãy ăn nói cho cẩn thận.

Du chỉ ghế bảo tôi ngồi rồi đưa cho tôi tờ mẫu “Biên bản lấy lời khai” và bảo tôi hãy khai báo theo các câu hỏi mà Du đặt ra. Tờ giấy được đẩy lại phía Du: tôi chả có gì mà phải khai báo với các anh chị cả. Du đưa tờ biên bản cho nữ mật vụ trong khi nói với tôi: nếu anh không tự ghi thì hãy trả lời câu hỏi để chúng tôi ghi. Không kịp để tôi có phản ứng, Du bắt đầu giọng thẩm vấn: tên anh là gì, hôm nay anh đi đâu, làm gì để bị “mời” vào đây…? – Các anh chị vô cớ bắt tôi vào đây giờ lại hỏi tên tôi là gì, cứ ra đường bắt dân vào đồn rồi hỏi tên người ta àh? Nữ mật vụ có vẻ như chưa được nghe câu nói đó bao giờ, ả ta dựng ngược lên: anh phải làm gì thì người ta mới đưa anh vào đây chứ, chả ai tự dưng “mời” anh về đây làm gì! Tôi đáp nhời: này, bọn cướp chúng vào cướp nhà người ta thì có cần lý do không?! Ả ta làu bàu trong miệng thứ gì đó quên cả nhiệm vụ ghi chép và đứng dậy đi ra ngoài.

Ngô Quang Du thu lại tờ giấy và cây bút mà nữ mật vụ bỏ lại ở bàn bên và hạ giọng: thôi thế này nhé anh Quyền (!), tôi chính là người điều tra vụ án của vợ anh và Nguyễn Văn Đài, anh về hỏi vợ anh sẽ biết. Anh bị lực lượng bảo vệ trật tự công cộng “mời” vào đây và tôi là người có thẩm quyền và nhiệm vụ làm việc với anh để giải quyết nếu có vướng mắc.

– Bắt tôi là công an các anh, giờ làm việc cũng là công an các anh, tôi chưa có nhu cầu giải quyết gì cả dù bị bắt phi pháp và thô bạo vào đây. Tuy nhiên, như anh vừa nói đây là cơ quan có thẩm quyền, nếu các anh muốn biết tôi hôm nay đi đâu làm gì thì tôi có thể nói vài điều: tôi cùng mọi người xuống đường để biểu tình bày tỏ thái độ phản đối sự xâm lược, gây hấn của Trung quốc. Chúng tôi đi đến gần Đại sứ quán Trung quốc thì bị bắt đưa về đây.

– Làm sao anh biết có biểu tình mà tham gia, ai rủ anh?

– Thế này nhé, ở đây hẳn các anh có máy tính nối mạng. Bây giờ anh vào Google và gõ các chữ “biểu tình chống Trung quốc”, nó sẽ ra cả trăm trang thông tin về việc này – tôi có thể làm ngay trước mặt các anh bây giờ. Tất nhiên, đề nghị của tôi bị phớt lờ.
…

Cuối buổi “làm việc” Du hói đưa tôi tờ giấy từ hồi đầu tới giờ gã loay hoay ghi chép và bảo tôi đọc lại và ký vào. Tôi đẩy lại tờ giấy về phía gã và phẩy tay: tôi không có nhu cầu đọc và cũng không ký gì cả. Tôi lặp lại tới lần thứ mấy thì Du mới tin là thật và lên giọng: anh tưởng không ký thì chúng tôi không làm gì được à? Tôi sẽ gọi người dân vào làm chứng lập biên bản việc anh bất hợp tác không ký và biên bản lấy lời khai này vẫn có giá trị như thường.

– Oh, đó là việc của các anh tôi không có ý kiến gì!

Họ gọi 2 người mặc thường phục kêu là người dân vào viết viết ký ký một hồi rồi đi ra hết để tôi ngồi lại một mình. Đang bụng bảo dạ chắc tối nay được ngủ chung với muỗi thì nghe tiếng chị Dương Thị Xuân cự nự bên ngoài hành lang và không chịu ra về. Vừa lúc có giọng nói vọng vào – hết giờ làm việc rồi anh Quyền ra nói chị Xuân cùng về nghỉ đi, ai cũng mệt rồi. Vậy là kết thúc một ngày “làm việc” không đầu cũng chẳng cuối – lần đầu quả thật là bỡ ngỡ!

Phần kết:
Lần đầu tiên đối mặt với công an chế độ trong tình huống này, tôi nhận thấy những hành xử của họ không hề dựa trên bất cứ cơ sở luật pháp nào. Những lý lẽ của họ chỉ là những lý sự cù nhầy, lươn lẹo và trơ trẽn của những kẻ sai ác nhưng lại nắm quyền hành. Họ chỉ còn duy nhất một thứ chiếm ưu thế áp đảo đó là bạo lực.

Sau này, tôi tiếp tục tham gia nhiều cuộc biểu tình, chứng kiến các phiên toà đấu tố những người bất đồng chính kiến hay cùng bạn hữu đến thăm viếng tư gia các Tù nhân Lương tâm và trải qua thêm cả tá lần bị bắt bớ câu lưu. Phải thú nhận rằng, mỗi lần đối mặt với những hành xử bạo lực côn đồ của đám công an mật vụ thì cảm giác e sợ, hồi hộp hầu như chẳng bớt đi nhưng không vì thế mà tôi chùn bước hay thay đổi ý tưởng ban đầu.

***
Chăm sóc bản thân là chăm sóc cho người thân
Nguyễn Ngọc Già

Nguyễn Ngọc Già

Dù đang bị tạm giữ, tạm giam hay thi hành án, tôi xin phép gọi chung, những người đang ở sau cánh cửa nhà tù, là TÙ NHÂN. Mỗi tù nhân và gia đình của họ, có cách sống và quan điểm khác nhau. Tuy nhiên, ở đây, tôi nêu lên những gì chung nhất mà bản thân tôi trải qua thực tế, tôi nghĩ có thể, có những điều cần thiết cho thân nhân của các bạn tù tham khảo, nhằm chăm sóc cho chính bản thân mình và chăm lo cho người thân đang ở tù.
Quan điểm của tôi: “Chăm sóc bản thân tức là đang chăm sóc cho người thân”.
Vậy tôi xin gởi những kinh nghiệm sau đây đến cả tù nhân lẫn người thân của tù nhân:

1. Tập thể dục:
Cần luôn luôn bình tĩnh và khỏe mạnh. Hãy nhớ rằng, chính bản thân mình khỏe mạnh và bình tĩnh mới giúp cho người tù, dù ít nhất. Dặn người tù cũng giữ đúng tinh thần như thế.
Tập thể dục mỗi sáng khoảng nửa tiếng (nhiều hơn càng tốt). Hãy luyện yoga (không cần chuyên sâu, chỉ cần 11 tư thế (1) căn bản), quan trọng là thường xuyên. Nhấn mạnh, nhớ hít thở sâu.
Dặn người tù cũng làm đúng như thế, dù trong phòng giam chật hẹp (như ở số 4 PĐL, chỉ có 4m2/2 người) tôi vẫn tập được. Khi thi hành án tại Xuân Lộc, tôi ra khoảng sân nhỏ rộng rãi hơn, hoặc ngay trong phòng cũng tập được. Động tác “rắn hổ mang” rất tốt cho cột sống.

2.  Chuyện ăn uống:
Ăn đúng bữa, uống nước nhiều, cố gắng ngủ đủ giấc và ngủ sâu. Dặn người tù cũng làm đúng như thế.
2.1- Nếu ai không thể ăn cay, hãy cố gắng tập ăn cay dần dần. Trong bữa ăn, hãy lấy vài tép tỏi và vài trái ớt, giã nhuyễn cùng một chút đường để làm chén nước mắm. Nhớ pha nước mắm đủ ăn trong 1 ngày. Vừa tốt, vừa không lãng phí. Có quan niệm ăn cay dễ bị đau bao tử, nổi mụn, nổi nhọt, táo bón… Quan niệm này không đúng. Cố gắng ăn cay mỗi ngày. Bản thân tôi, khi ăn cay và nóng, mồ hôi toát ra, làm cơ thể khỏe khoắn, phấn chấn hơn rất nhiều. Đặc biệt, ăn cay & nóng rất tốt đối với những ai đang bị cảm cúm.
2.2- Nhà tù nào cũng giao cơm, canh khá sớm. Cơm tù là gạo dở, để chừng 1/2 tiếng là khô cứng, rất khó ăn. Giờ giao cơm canh, sáng khoảng 6h đến 6h30 (chỉ có cơm),  giấc (gọi  là) trưa  khoảng 9h30 đến 10 giờ, giấc (gọi là) chiều khoảng 3h đến 3h30. Nên ăn ngay, cơm nóng và canh nóng cùng chén nước mắm cay và ít cá khô, chà bông v.v… giúp chúng ta dễ ăn hơn. Tại Xuân Lộc, mỗi tháng có 7 lần thịt và 4 lần cá. Kinh nghiệm của tôi, không nên ăn thịt. Nếu không phải toàn mỡ, cũng là thịt độc hại (cho mèo, mèo cũng chê. Thậm chí, tôi để thử một ngày, ngay cả kiến cũng tránh xa). Cá, có thể ăn được, nếu là cá biển (thỉnh thoảng có cá nục) nên chiên hoặc kho lại (rắc tiêu nhiều, nếu bạn không thể ăn ớt), còn đa số là cá mè (rất tanh và nhiều xương).
2.3- Nước uống. Tại Xuân Lộc, mỗi bình 20 lít, có giá 20.000 đồng. Thêm cái vỏ bình 80.000 đồng. Vị chi, lần đầu phải mất 100.000 đồng. Mỗi tháng, mất khoảng 60.000 đồng tiền nước uống. Một năm là 720.000 đồng. Nếu người tù nào có thăm nuôi, xin đừng tiết kiệm khoản chi này. Bạn có thể ăn thiếu thốn, nhưng không được thiếu nước uống sạch. Có những bạn tù, dù có người thân thăm nuôi, nhưng vì tiết kiệm, nên dùng nước giếng bơm (dùng cho cả tắm giặt và ăn uống) nấu sôi để nguội và lọc lại (chỉ bằng cục bông gòn và cái bình lọc tự chế), rồi uống. Nhiều người đã bị đau thận, ban đầu tiểu gắt, tiểu nhiều lần, sau tiểu ra máu, đau lưng rất nhiều. Hãy nghĩ rằng, mỗi tháng bạn tốn 60.000 đồng, để giữ 2 quả thận, bởi dù bạn có cả tỉ đồng để chữa trị cũng không thể nào làm cho quả thận của mình trở lại như trước khi ở tù. Riêng tôi, không ăn canh của trại tù Xuân Lộc. Cứ cách khoảng 3 ngày, tôi mua nửa ký bắp cải hoặc nửa ký khoai tây và dùng nước bình để nấu canh. Tại số 4PĐL và Chí Hòa (có lẽ vì ngay Sài Gòn) có nước sạch uống (nhưng không bao giờ có nước sôi, dù chỉ để ăn mì gói, nên trong tù có món “mì gió”, ai cũng biết), nên tôi không phải mua nước uống.
2.4- Mỗi sáng, bụng đói (nhớ là phải chưa ăn gì cả), hãy lấy 4 tép tỏi tươi, lột vỏ, nhai sống (phải nhai sống thì chất gì đó [tôi không nhớ và có lẽ cũng không cần nhớ] mới tiết ra). Nhai nhuyễn rồi hãy nuốt. Tất nhiên, rất cay và khó chịu. Hãy cố gắng làm quen với hương vị này. Chuẩn bị một ly nước (ấm càng tốt), khi nhai xong một tép thì uống ngụm nước để bớt cay và cứ thế tiếp tục. Nếu ai có thể nhai cả 4 tép tỏi càng tốt, rồi uống nước cũng được. Nếu chịu cay được như tôi, không cần uống nước. Sau đó, để mất mùi tỏi, hãy đánh răng súc miệng. Dặn người tù cũng làm y như vậy. Rất tốt, qua kinh nghiệm của tôi. Vui lòng lưu ý: việc nhai tỏi sống chỉ có tác dụng, khi nhai sống mỗi ngày, kéo dài ít nhất 6 tháng. Nếu tạo thành thói quen suốt đời càng tốt. Trong tù, tôi đã nhai tỏi như thế suốt gần 2 năm trời, hiệu quả thấy rõ, những cơn đau tim vừa chớm (khi biết tin con trai qua đời) lui dần sau 6 tháng và hiện nay không còn nặng ngực và không còn thấy nhói buốt ngực dù là từ phía sau hay trýớc ngực trái. Ngoài tim ra, việc nhai tỏi nhý vậy cũng giúp cho phổi nhẹ nhàng, nhất là ðối với không khí trong phòng giam rất ngột ngạt và ô nhiễm (như số 4 PĐL, Chí Hòa, Bố Lá).
2.5. Trong tù, có tiêu chuẩn bột giặt và đường cát. Mỗi ngày, hãy lấy ít đường và cắt nửa trái chanh để pha uống. Mỗi trái chanh uống được 2 ngày. Cắt theo chiều ngang trái chanh, không nên cắt dọc. Cắt như thế, dễ vắt nước cốt và dễ úp nửa trái còn lại để dành cho ngày mai. Nên uống vào giấc 9h đến 10h sáng.

3. Các loại bệnh phổ quát:
3.1- Vì ở tù lâu ngày, ăn đồ khô là chủ yếu, thiếu chất dinh dưỡng, nên hầu hết người tù đều có vấn đề về răng. Hãy ngậm nước muối thường xuyên mỗi ngày, dù bạn không đau răng, nhằm để phòng ngừa. Có anh Phạm Xuân Thân (người ám sát phái đoàn tiền trạm của Giang Trạch Dân khoảng năm 96 – 97 thế kỷ trước, nhận án chung thân) vì đau răng quá, anh ấy đã nhờ bạn tù dùng đá và cây củi để đục “một phát dứt khoát” cho bứt chiếc răng ra. Ở tù, người ít thì rụng một cái, nhiều thì 5 – 6 cái. Vui lòng đừng đặt câu hỏi “bác sĩ đâu?”.
3.2- Ở tù, đau dạ dày là khá nhiều. Tất cả đều biết, chứng bịnh này phần lớn do tâm trạng buồn phiền, lo lắng, căng thẳng gây ra. Vì thế, người tù nên vui vẻ, ca hát, kể chuyện tiếu lâm, nói chuyện, chia sẻ những vấn đề thời cuộc hiện nay (thông qua việc đọc báo ND và xem VTV) công khai một cách tự nhiên v.v… đừng kìm nén trong lòng, đừng xầm xì và lấm lét, câm bặt khi thấy bóng dáng công an v.v… Bởi lâu ngày uất khí tích tụ, sẽ gây cho bạn đau dạ dày và trầm cảm nặng.
3.3- Ở Chí Hòa, 99,9% tù nhân đều bị ghẻ. Không thể tránh khỏi lây ghẻ, vì tù bị nhốt khoảng 40 – 50 người trong một diện tích khoảng 50m2 (gồm cả chỗ tiêu tiểu, tắm giặt, chỗ để thức ăn dự trữ v.v…). Không có muối để tắm, vì Chí Hòa sợ tù nhân dùng muối pha nước rồi đổ vào các thanh sắt, lâu ngày gây mục rữa. Tắm như tắm cho heo,  đồng  loạt.  Giờ  tắm  khoảng 13h30  đến 14h30 hoặc trễ hơn một chút. Không thể tắm sạch, vì rất đông mà chỉ có khoảng 1 tiếng đồng hồ. Chỉ có thuốc trị ghẻ hiệu “DEP” khi có khi không, thuốc chỉ làm cảm giác nóng và nhờn nhưng không hiệu quả. Bạn có thể “đi xe” (tiếng lóng để chỉ việc mua từ các công an cai tù) với “thuốc bảy màu” trị ghẻ, giá khoảng 500.000 đồng/tube, mặc dù giá ngoài tiệm thuốc chỉ khoảng 20.000 đồng. Một chai dầu gió xanh giá khoảng 700.000 đồng. Một lạng thuốc lào khoảng 2.000.000 đồng, một gói thuốc JET khoảng 500.000 đồng, mua lẻ khoảng 100.000 đồng/điếu v.v…

4. Sinh hoạt trong tù:
4.1. Bán thuốc lào, thuốc lá là một chuyện; nếu để cai tù bắt gặp, là đánh nhừ tử. Đánh xong, cắt thăm nuôi 1 tháng và phát thuốc xức, nhằm phi tang chứng cớ dùng nhục hình. Thậm chí, những tên “đại bàng” giăng bẫy, cũng giả bộ nhập chung để hút lén thuốc lào, rồi “hiệp đồng” trước với phó và trưởng khu bắt tại trận, nhằm lập công theo lịnh của phó và trưởng khu. Bạn cũng có thể gọi điện cho người thân với giá 200.000 đồng/khoảng 2 hay 3 phút nói chuyện. Nói chung bạn có thể mua tất cả, nhưng bạn phải là “tù bậy bạ”. Những người tù như chúng ta, không bao giờ công an dám “bắt mối” để bán.
4.2. Nên tắm giặt từ khoảng 9h đến 14h mỗi ngày. Trại Xuân Lộc, không buộc chúng tôi (những người tù vì điều 88, 79, 84) phải đi lao động. Chúng tôi bị nhốt như trong sở thú (đã mô tả khái quát khi trả lời phỏng vấn RFA), nên tôi thường xuyên tắm giặt vào giờ nói trên. Ngay cả những hôm mưa bão, rất lạnh, tôi cũng thường xuyên tắm giặt vào giờ đó. Những ngày hè nóng bức, tôi thường tắm thêm vào giấc tối khoảng 6 giờ, tắm nhanh và lau thật khô. Nếu đêm nào nóng quá (khoảng 21 – 22 giờ), tôi không tắm, chỉ xối nước vào khăn rồi vắt cho thật khô lau người, để đỡ nóng.

5. Đối phó với con người:
5.1. Đặc biệt “ở tạm giam”, đó lại là thời gian khắc nghiệt nhất (tôi ở tình trạng tạm giam 24 tháng qua 3 nhà tù: 4 PĐL, Chí Hòa, Bố Lá). Chỉ nên ăn thực phẩm của mình (dù là gia đình gởi vào hay mua từ nhà tù). Hãy tính toán kỹ và dè xẻn cho những lần thăm nuôi kế tiếp.
5.2. Bạn có thể chia sớt thực phẩm của mình cho bạn tù, nhưng đừng bao giờ nhận thực phẩm được bạn tù chia sớt. Nếu ở chung với người nước ngoài hãy thoải mái nói chuyện. Ở số 4 PĐL, tôi bị nhốt chung với mấy tay (Thổ Nhĩ Kỳ, Ucraina, Nga) ăn trộm tiền bằng thẻ ATM giả. Nếu bạn bị nhốt chung với mấy tên “nhảy sô” (tiếng lóng trong tù, tức là để được giảm án nhiều, những người tù này nhận lịnh vào ở chung với bạn để khai thác thông tin), hãy cư xử lịch thiệp và tranh thủ làm “công tác” “nhảy sô vận”. Rất dễ nhận ra những người “nhảy sô”, tôi tin tất cả anh em tù không phải thường phạm, đều nhận ra ngay. Ít nhiều, những người này cũng nể trọng những người tù chúng ta. Đừng nên to tiếng, cãi nhau v.v… Bởi như thế, bạn đã “sập bẫy” rồi. Nơi đây đỡ phức tạp hơn, nhưng cũng phải tự ăn uống lấy. Tại đây, mua thực phẩm bị cai tù ăn bớt bằng cách kê giá cao hơn, cân thiếu v.v…, thậm chí, mấy tên trộm nước ngoài bị cắt tiền rất nhanh mà không biết lý do, cũng không cãi nhau với công an được, vì chúng không biết tiếng Việt, còn công an không biết tiếng Vả lại chúng tự biết thân phận cũng là những tên trộm, nên chỉ thắc mắc với tôi, rồi thôi. Bản thân tôi, cũng bị ăn xén như thế, nhưng lúc đó, tâm trạng quá mệt mỏi, vì thế tôi cũng bỏ qua.
5.3. Tại Chí Hòa, nghĩa là bạn đã xong “kết luận điều tra” hoặc đã xong “sơ thẩm”, an ninh không còn cần vai trò “nhảy sô”, nên không cần lo sửa “kết luận điều tra”. Thậm chí, đừng nghe những lời thêu dệt hay hù dọa: bị ghi âm, bị nghe lén, “báo cáo mồm”, mách lẻo v.v… Tôi rút ra được thành ngữ và chia sẻ với mọi người: “Mồm + Mồm = Không”.
Tuy nhiên, bạn phải chú ý rất kỹ. Ngay từ đầu, phải cho tất cả bạn tù biết, bạn không phải “tù bậy bạ”. Ở Chí Hòa, cai ngục dung dưỡng tình trạng “đại bàng” và “đầu mâm”, cùng tình trạng “hối lộ”, “chạy án” v.v… rất hổ lốn và bạn đang sống như trong rừng rậm. Môi trường sống rất bẩn thỉu, họ giam cả người HIV giai đoạn cuối (vì chơi ma túy) chung với người không bịnh. Khi cần thiết, bạn cũng cần hung tợn lên, nhưng tránh đánh nhau, vì sẽ rơi vào bẫy.
5.4. Tuyệt thực. Theo thiển ý của tôi, không nên tuyệt thực. Vì ảnh hưởng trước mắt và lâu dài cho cả bản thân và gia đình mình. Bởi quan niệm của tôi “Biết chăm sóc bản thân tức là thương yêu gia đình”. Hẳn là bất kỳ bạn tù nào cũng không muốn thân nhân mình muộn phiền và bất an? Thiếu tá Nguyễn Đình Tứ (trưởng nhà tạm giam PA92) từng nói bình thản với tôi về tuyệt thực: Tuyệt thực không chết được đâu. Tôi thấy đúng và càng đúng hơn khi nhớ lại anh Điếu Cày, anh Trần Huỳnh Duy Thức v.v… Trong trường hợp, bạn tù nào vẫn giữ quan điểm tuyệt thực, vui lòng theo cách này: Phài đặt vài câu hỏi, ví dụ: Tuyệt thực bao lâu? Mục tiêu tuyệt thực để làm gì? Kết quả được bao nhiêu phần trăm? Hậu quả sau tuyệt thực sẽ là gì? v.v… Sau khi đã tự giải đáp những câu hỏi rồi, bạn hãy ăn bớt lại từ từ rồi hãy tuyệt thực, nhằm làm cho dạ dày thích nghi và quen dần với việc đói bụng. Ví dụ, mỗi buổi thay vì bạn ăn 2 chén cơm, hãy bắt đầu ăn một chén rưỡi trong 1 tuần. Tiếp theo giảm dần còn 1 chén, rồi giảm dần nửa chén, giảm dần chỉ ăn 1 chén canh, rồi nửa chén canh và dần dần như thế… Không nên “đùng một phát” tuyệt thực ngay, vô cùng nguy hại cho dạ dày và cho sức khỏe lâu dài của bạn.

Đấy, chỉ cần lưu ý tới 5 điều trên và lo liệu vừa đủ là bạn có thể đi qua thời gian ở tù này như “một giấc ngủ trưa” (chữ của TNLT Trần Thị Hài). Cha ông chúng ta bao đời đã sẵn sàng trả cái giá cao hơn nhiều cho chủ quyền đất nước, cho tương lai con cháu. Chúng ta không anh hùng được như cha ông thì cũng ráng đóng góp chút ít trong khả năng của mình.

***
KINH NGHIỆM TRONG NHÀ TÙ CỘNG SẢN
Phạm Thanh Nghiên

Phạm Thanh Nghiên

A. Tinh thần trước ngày bị bắt:
– Điều đầu tiên cần xác quyết rằng bạn có thể bước chân vào tù bất cứ lúc nào. Và bản án bạn sẽ nhận có thể chỉ một-hai năm, nhưng cũng có thể lên đến hơn mười năm. Hãy xác định “đi hết án thì về”. Và khi bị còng tay, bước chân ra khỏi ngôi nhà thân quen hãy nghĩ ngay rằng “mọi người đã quên mình rồi”. Tâm lý trông chờ (hoặc hy vọng) người khác đấu tranh cho mình, nhớ đến mình thậm chí ca ngợi mình rất ít khi mang lại sức mạnh cho bạn. Tất nhiên, đấy là nếu bạn là người mạnh mẽ. Hãy nghĩ rằng mọi người ở ngoài đều bận rộn với những công việc của họ, cũng là những việc bạn vẫn làm lúc chưa bị bắt. Nên vui vì có thể bản thân bạn ít được nhớ tới nhưng lý tưởng của bạn, khát vọng của bạn vẫn luôn được đồng hành. Nếu bạn chỉ dám vào tù vì “ở ngoài mọi người sẽ lo cho mình” thì bạn nên xét lại bản lĩnh cũng như lý tưởng của mình. Tất nhiên, bạn sẽ được ủi an và thực sự cảm động khi bạn xác định “bị quên” nhưng mọi người “vẫn nhớ” đến bạn.
– Hãy đón nhận mọi hiểm nguy, thử thách và cả thú vị đang đợi phía trước một cách chủ động vì chính bạn chứ không phải ai khác, đã lựa chọn con đường này. Phe độc tài rất ghét, nhưng họ cũng rất “ngán” và nể những chiến sĩ dân chủ luôn giữ được thái độ điềm tĩnh trong mọi tình huống. Tất nhiên, cũng có lúc bạn nổi nóng, nhưng phải là cơn nóng giận trong sự tự chủ.
– Những việc bạn làm ví dụ như: biểu tình ôn hoà bày tỏ lòng yêu nước; tưởng niệm các sự kiện lịch sử; chỉ trích các chính sách sai lầm của nhà cầm quyền, phản ảnh các tệ nạn xã hội, lên án tội ác của đảng cộng sản; cổ vũ cho nhân quyền và dân chủ v.v… đều không vi phạm pháp luật. Nếu bạn mang tâm lý phạm tội, bạn sẽ khó đi đến chiến thắng. Vì thế, hãy tự tin với suy nghĩ rằng: “Mình bị bắt chỉ vì dám nói lên sự thật. Mình đang tranh đấu cho chính nghĩa. Bởi vậy, hy sinh cho lẽ phải là một đặc ân số phận đã ban trao cho mình”.

B. Tinh thần trong suốt khâu điều tra:
– Không cần căm thù hay khinh ghét công an (điều tra viên) nhưng không bao giờ được tin họ. Cảnh giác với những lời khen của họ. Khi bạn thích được nghe điều tra viên, cai tù khen tức là bạn dần đánh mất khoảng cách với phe độc tài. Điều này rất nguy hiểm. Phải tỏ thái độ một cách quyết liệt khi họ nói xấu về bạn bè hay những người đấu tranh khác. Đây cũng là một trong những cách để công an đo lường nhân cách của bạn. Thích được khen, thích được hơn người khác chỉ là biểu hiện của một con người yếm thế, đố kỵ và dễ bị đốn ngã.
– Không bao giờ ký khống, không bao giờ ký các “bản cung” khi điều tra viên không viết đúng những gì bạn đã trình bày.
– Trong các bản tường trình với cơ quan điều tra, không nhất thiết phải viết phần tiêu ngữ (Cộng hoà xã hội chủ nghĩa VN. Độc lập-tự do-hạnh phúc). Hãy nói với ĐTV rằng “pháp luật không bắt buộc điều này và lương tâm tôi không cho phép viết như thế”. Tất nhiên, trong một vài tình huống không thể tuân thủ nguyên tắc này, bạn có thể viết một nửa phần tiêu ngữ, hoặc viết nghuệch ngoạc thể hiện thái độ không công nhận và không tuân phục. Song, điều này cũng không quá quan trọng nên bạn không cần phải bận tâm nhiều.
– Tối kỵ việc “tiền hậu bất nhất”. Hãy tập trung cao độ nhưng không nên căng thẳng khi đối mặt với điều tra viên. Một sự việc, một bài viết, một phát ngôn hoặc một hành vi của bạn có thể sẽ bị ĐTV hỏi đi hỏi lại nhiều lần, mỗi lần có thể cách nhau vài ngày thậm chí vài tháng. Hãy nhớ những gì bạn đã “khai” hôm trước để lặp lại vào những lần sau. Nếu lời “khai” của bạn khác nhau, là bạn tự đem lại rắc rối cho mình. Đương nhiên, bạn cũng có thể lựa chọn quyền im lặng nếu bạn muốn và thấy cần thiết.
– Đừng sợ lời đe doạ của ĐTV cũng như lời hứa của họ. Họ có thể đánh đập, ngược đãi bạn mà không cần đe doạ. Hoặc có thể đe doạ nhưng chưa chắc làm. Nếu họ “tốt” với bạn, thì đã chẳng tống bạn vào tù. Vả lại, nếu họ có cho bạn một quyền lợi hay đặc ân gì đó, cũng không sánh được mọi khổ đau bạn đã gánh chịu.
– Thừa nhận hết các việc, các hành vi mình đã làm nhưng khẳng định những việc đó không phạm pháp. Thậm chí, còn cần thiết cho một xã hội tiến bộ. Tránh tranh luận dài dòng với ĐTV, kể cả những câu chuyện tưởng như không liên quan đến vụ án. Chỉ nên “khai” những gì mọi người đều biết, hoặc không ảnh hưởng đến người khác. Tất nhiên như đã nói ở trên, những việc bạn làm không vi phạm pháp luật nhưng công an vẫn dùng những điều ấy để kết án bạn và có thể cả người khác.
– Chế độ cộng sản thường hay đánh tráo khái niệm, vì thế, cần rạch ròi mọi khái niệm với họ trước khi tranh luận. Ví dụ “Nhà nước” với “đất nước”. ĐTV sẽ buộc tội bạn chống lại nhà nước tức là chống lại đất nước và nhân dân. Tù nhân thường được cai tù, ĐTV rỉ tai, tuyên truyền rằng bạn là “phản động”, chống đảng (tức là chống nhà nước, đất nước) cho nên họ rất ác cảm với những người như bạn. Hãy cắt nghĩa cho họ hiểu các khái niệm trên và nhiều vấn đề khác.

C. Tinh thần ngày ra tòa:
– Không nhất thiết phải thuê nhiều luật sư. Một hoặc tối đa hai người là đủ. Nhưng cần phải có, vì luật sư sẽ giúp bạn biết chút thông tin về gia đình. Ngược lại người thân của bạn cũng biết về tình trạng của bạn chứ không đến nỗi “bặt vô âm tín” suốt thời gian bị tạm giam. Hơn nữa, luật sư sẽ là người nói với công luận về diễn biến phiên toà cũng như thái độ của bạn khi đứng trước vành móng ngựa. Điều này rất cần thiết nhất là trong bối cảnh ở Việt Nam, các phiên toà đều được xử kín với án bỏ túi dưới vỏ bọc là “công khai”. Cho nên, luật sư sẽ không có vai trò gì trong vụ án của bạn ngoài những ý nghĩa vừa nêu, trừ khi Việt Nam có dân chủ, điều kiện để có một phiên toà độc lập.
– Hãy chuẩn bị cho mình tâm lý vững vàng khi ra toà. Nhất là hãy soạn sẵn trong đầu Lời Nói Cuối Cùng. Công luận có thể sẽ quên nhiều thứ về bạn, nhưng lời nói sau cùng đanh thép và dáng đứng hiên ngang của bạn tại toà sẽ trở thành hình ảnh điển hình của một người tranh đấu cho chính nghĩa khiến mọi người không thể nào quên và mang lại nhiều cảm xúc khi nhớ đến. Nó chính là tuyên ngôn cuộc đời bạn.
– Hạn chế hoặc tốt nhất không nên nhìn xuống. Tất nhiên, suốt mấy tiếng đồng hồ luôn phải nhìn thẳng hoặc ngẩng cao đầu sẽ khiến bạn khó chịu. Nhưng nếu bạn không muốn hình ảnh mình xuất hiện trên báo đảng với tư thế “cúi đầu” thì bạn phải cố gắng thôi. Phe độc tài không muốn bạn xuất hiện với hình ảnh hiên ngang thì bạn càng phải thực hiện cho được điều đó.

D. Tinh thần sống giữa bạn tù:
– Hoà đồng với bạn tù nhưng không xuề xoà, dễ dãi để nhiễm các thói xấu của bạn tù. Đừng quá khắt khe với họ. Dù họ có hút thuốc (điều bị cấm trong nhà tù) hay phơi quần áo không đúng nơi quy định khiến bạn khó chịu, cũng đừng phàn nàn với cai tù. Điều này chỉ mang lại bất lợi cho bạn vì cai tù sẽ biến bạn thành mục tiêu tấn công cho các tù nhân khác.
– Nếu phải đấu tranh trong tù, thì nên đòi hỏi quyền lợi cho tập thể hơn là cho cá nhân nếu việc đó không thực sự chính đáng.
– Bạn không nên tuân thủ tất cả các nội quy trong nhà tù. Quy định nào hợp lý thì chấp hành, quy định nào bất hợp lý thì không làm.
– Nếu có thể, hãy luôn là một người tù nghiêm khắc với chính mình nhưng luôn hòa đồng, thân thiện và bao dung với bạn tù. Cần biết đùa, hài hước. Điều này sẽ giúp bạn vượt qua mọi khó khăn một cách dễ dàng hơn. Trang nghiêm, căng thẳng quá vừa ảnh hưởng đến sức khỏe lẫn công việc của bạn.
Trên đây là vài kinh nghiệm tôi có thể chia sẻ được một cách rộng rãi. Còn rất nhiều điều nữa không thể và chưa tiện nói trong một diễn đàn công khai. Cũng có thể bạn không cần đến những kinh nghiệm này của tôi vì trong một hoàn cảnh, tình huống cụ thể thì mỗi người có một cách xử sự khác nhau. Nhưng lý do chính, bạn hẳn sẽ là một người thông minh và dũng cảm hơn tôi rất nhiều. Và công bằng mà nói, không phải lúc nào bản thân tôi cũng tuân thủ được hết mọi nguyên tắc do chính mình đặt ra. Song nguyên tắc quan trọng nhất bạn phải thực hiện được, đó là “không làm gì để mình phải tự hổ thẹn với chính bản thân mình”.

***

Kinh nghiệm với An Ninh trong và ngoài trại giam
Ls. Lê Công Định

Lê Công Định

1. Giấy triệu tập
Giấy triệu tập của cơ quan điều tra chỉ có thể bắt buộc phải tuân thủ nếu việc triệu tập được thực hiện trong phạm vi một vụ án hình sự đã khởi tố theo pháp luật tố tụng hình sự. Vì vậy tại buổi làm việc đầu tiên theo giấy triệu tập, chúng ta cần hỏi rõ về vụ án (bao gồm tội phạm bị khởi tố và/hoặc các bị can bị khởi tố) và yêu cầu được xem hoặc cấp quyết định khởi tố vụ án có liên quan. Nếu quyết định khởi tố vụ án không được công bố, chúng ta có quyền từ chối đến dự bất kỳ lệnh triệu tập nào kế tiếp.

2. Giấy mời
Nếu vụ án chưa được khởi tố theo luật định, việc chấp nhận lời mời hay không hoàn toàn thuộc quyền quyết định của công dân, bởi lẽ luật hiện hành không buộc công dân phải tuân thủ mọi lời mời của cơ quan an ninh. Vì vậy, chúng ta có quyền từ chối hoặc đề nghị một lịch biểu làm việc khác thuận tiện hơn đối với chúng ta.

3. Từ chối làm việc sau 5 giờ chiều
Nếu bị cưỡng bức thẩm vấn, dù tại trụ sở công an hay trong trại giam, người bị thẩm vấn có quyền từ chối làm việc sau 5 giờ chiều, nhất là vào ban đêm, vì lý do sức khỏe và tình trạng minh mẫn của mỗi cá   nhân. Cơ quan an ninh có nghĩa vụ tôn trọng và bảo vệ sức khỏe của công dân, mà không được nại lý do an ninh quốc gia để xâm phạm sức khỏe của bất kỳ ai.

4. Quyền im lặng
Trong mọi buổi làm việc hay thẩm vấn, dù tại trụ sở công an hay trong trại giam, người bị thẩm vấn có Quyền im lặng và, do đó, có quyền từ chối trả lời mọi câu hỏi của cơ quan an ninh, bất kể có hay không có sự hiện diện của luật sư của mình, bởi vì đây là quyền luật định của mọi công dân. Quyền này được áp dụng trong suốt toàn bộ vụ án, kể từ lúc điều tra cho đến lúc xét xử.

5.  Không khai nhận chứng cứ
Đối với các Bloggers và Facebookers, cơ quan an ninh luôn yêu cầu ký xác nhận tài khoản Blog, Facebook, tài khoản Email và các bài viết/thông tin đăng trên đó. Bất kể mọi lời dụ dỗ, lừa dối, khích  bác, đe dọa hay hành động đánh đập nào từ phía cơ quan an ninh, chúng ta cần tuyệt nhiên không cung cấp mật khẩu, không thừa nhận tài khoản và nội dung bài viết/thông tin trong đó, cũng như không ký tên xác nhận trên bất cứ bài viết/thông tin, tài liệu hoặc chứng cứ nào do họ đưa ra hoặc in từ các tài khoản đó hay từ nguồn khác, bởi chữ ký của chúng ta sẽ là cơ sở pháp lý chống lại chính chúng ta.  Tất nhiên cơ quan an ninh có thể quy chụp rằng chúng ta chống đối họ, nhưng hãy bình tĩnh trả lời rằng: “Các ông đang xâm phạm Quyền im lặng luật định của công dân!”

6. Cẩn thận các “biện pháp nghiệp vụ”
Cơ quan an ninh thường sử dụng các “biện pháp nghiệp vụ” trong quá trình làm việc hay điều tra. Các biện pháp đó thật ra chỉ là dụ dỗ, lừa dối, khích bác, đe dọa hay đánh đập mà thôi. Họ được đào tạo kỹ và giỏi bấy nhiêu “biện pháp nghiệp vụ” đó mà thôi. Thiếu tỉnh táo và sợ hãi sẽ khiến chúng ta dễ dàng tin hoặc đầu hàng họ. Cách bảo vệ tốt nhất của chúng ta trước các “biện pháp nghiệp vụ” như vậy chính là Quyền im lặng. Hãy im lặng, kể cả khi bị đánh đập. Khi họ phải dùng đến biện pháp đánh đập chúng ta, họ đang chứng tỏ sự đuối lý và thất bại của mình. Vì vậy, cứ tiếp tục im lặng!

7. Giữ thái độ ôn hòa và tránh khiêu khích
Sự thắng thế luôn thuộc về người ôn hòa. Vì chúng ta có chính nghĩa, nên phải làm cho chính nghĩa đó thắng thế trong mọi hoàn cảnh bằng sự ôn hòa. Cơ quan an ninh sẽ luôn tìm cách khiêu khích để chúng ta nổi nóng và bạo động, để họ có cớ dung bạo lực ngược lại. Không những không sa vào sự khiêu khích  đó, bản thân chúng ta cần tránh khiêu khích họ bằng bất cứ lời lẽ hay thái độ thô lỗ và hung hăng nào.

8. Tranh luận hay không tranh luận
Tranh luận ôn hòa để giải thích chính nghĩa của chúng ta là điều nên làm, nhưng chỉ đạt kết quả tốt nếu được thực hiện bằng sự ôn hòa và bởi người có khả năng lập luận/phản bác giỏi. Nếu chúng ta thiếu tự  tin về kiến thức trong một lĩnh vực nào đó hoặc về khả năng lập luận/phản bác, tốt nhất không nên sa vào tranh luận với cơ quan an ninh, vì như thế sẽ bị họ khai thác, hoặc vô tình khiêu khích lại họ. Trong trường hợp thiếu tự tin tranh luận như thế, nên im lặng.

9. Không viết tường trình và không ký biên bản
Trong mọi buổi làm việc hay thẩm vấn, dù tại trụ sở công an hay trong trại giam, cơ quan an ninh luôn yêu cầu đương sự viết tường trình trước, rồi họ lập biên bản hỏi đáp sau. Trên cơ sở Quyền im lặng luật định nêu trên, chúng ta có quyền từ chối viết tường trình và từ chối ký cả biên bản hỏi đáp. Đó là quyền của chúng ta, nên hãy luôn thực hiện quyền của mình, bất kể cơ quan an ninh có thể quy chụp rằng chúng ta chống đối họ. Nếu họ quy chụp như thế, hãy bình tĩnh trả lời rằng: “Các ông đang xâm phạm Quyền  im lặng luật định của công dân!”


-------------------------------------------

XEM THÊM

Published on Mar 30, 2018
Nhà báo Trần Quang Thành phỏng vấn Luật sư nhân quyền Lê Công Định. Nhân việc nhà cầm quyền CSVN sắp xét xử thành viên Hội Anh Em Dân Chủ vào ngày 5.4.2018 tại Hà Nội.








GIẢI THƯỞNG 2017 CỦA VĂN ĐOÀN ĐỘC LẬP : "CỨ LÀM VIỆC MÌNH CHO LÀ ĐÚNG" (Tuấn Khanh / Hoàng Hưng)




30/03/2018

Cuối tháng 3/2018, Văn Đoàn Độc Lập, một tổ chức tập hợp trí thức, thuần túy về văn học nghệ thuật đã tiến hành phát giải thưởng, lần thứ 3, kể từ khi thành lập đến nay.

Theo thông báo, thì giải thưởng cho năm 2017 có những điều rất thú vị. Nhưng thú vị hơn cả là những cuộc ngăn chận thô bạo đối với những người cầm bút. Có người bị an ninh đe dọa phải quay trở về nhà, có người thì bị đâm lủng bánh xe, rồi có người thì bị lùng nhùng đeo bám – công khai đến trơ trẽn. Thậm chí ban tổ chức 3 lần đổi địa điểm phát giải, cả 3 lần lượt bị cúp điện, cúp nước…

Nhưng rồi giải thưởng 2017 của Văn Đoàn Độc Lập vẫn tuyên bố xong. Dù ngay thời điểm đó, Ban Tuyên giáo công khai nói có ý định rút toàn bộ tác phẩm ra khỏi sách giáo khoa, với những ai là thành viên của Văn Đoàn Độc Lập.

Nhà văn Hoàng Hưng, thành viên ban tổ chức giải của Văn Đoàn Độc Lập, có cho biết thêm về tình hình .

—————–

Thưa nhà thơ Hoàng Hưng, giải văn chương của Văn Đoàn Độc Lập 2017 có gì đáng chú ý, xin ông nói sơ qua cho mọi người được biết
- Các thành viên Hội đồng Giải Văn Việt năm nay nhất trí khá cao về chất lượng các tác phẩm đoạt giải. Nhất trí tuyệt đối đối với 3/5 tác phẩm đoạt Giải: tiểu thuyết “Những tháng năm cuồng nộ” của Khuất Đẩu, thơ Phapxa Chan, và dịch phẩm “1984” của Phạm Nguyên Trường (nguyên tác của G. Orwell). Phát hiện mới là tác giả đoạt giải Thơ, Phapxa Chan, một người rất trẻ, đang ở độ tuổi 20, mới cầm bút từ 2016. Anh đã gửi gắm cho Văn Việt những bài thơ đầu tay của mình, và ngay lập tức đã gây được ấn tượng mạnh vì chất lượng nghệ thuật và phong thái riêng biệt, mới mẻ; rồi tiếp tục với những chùm thơ cho thấy tiềm năng mở rộng, phát triển thế giới thơ của mình một cách đầy hứa hẹn.


Thưa ông, đâu là sự khác biệt giữa tiêu chí của Văn Đoàn Độc Lập và hệ thống văn hóa chịu kiểm duyệt của nhà nước hiện tại, khi có người nói rằng hầu hết cũng là những tác phẩm không quá khác biệt với dòng văn chương được chấp nhận?
- Tiêu chí lựa chọn tác phẩm của chúng tôi là căn cứ hoàn toàn và chỉ căn cứ vào chất lượng nghệ thuật của tác phẩm, không có “định hướng” về quan điểm triết-mỹ học, tư tưởng chính trị xã hội. Chúng tôi từng trao giải cho các tác phẩm đã bị nhà nước thu hồi, nghiền thành bột giấy (Chuyện kể năm 2000 của Bùi Ngọc Tấn) hay không thể in ở bất cứ nhà xuất bản nào trong nước như Thời biến đổi gien của Bùi Ngọc Tấn, Cửu Long cạn dòng, Biển Đông cuộn sóng; Mekong, dòng sông nghẽn mạch của Ngô Thế Vinh, tản văn của Tuấn Khanh, tiểu thuyết Nhảy múa để chết của Nguyễn Viện. Trong 5 giải của năm nay, có 3 giải cho các tác phẩm không thể được hệ thống kiểm duyệt của nhà nước chấp nhận: tiểu thuyết và truyện ngắn của Khuất Đẩu, truyện ngắn của Mai Sơn, bản dịch tiểu thuyết “1984” của G. Orwell. Vậy chắc là khó nói rằng “hầu hết cũng là những tác phẩm không quá khác biệt với dòng văn chương được chấp nhận…” 


Với quan điểm cá nhân của mình, ông có đặc biệt muốn nhấn mạnh đến tác phẩm nào trong kỳ giải thưởng lần này?
-  Thoả mãn cả nhu cầu thông điệp xã hội và sáng tạo nghệ thuật là điều rất khó thấy trong hiện tình văn chương tiếng Việt. Tiểu thuyết Những tháng năm cuồng nộ của Khuất Đẩu đã phần nào đạt được. Nó làm tôi cười ra nước mắt vì số phận người dân nước mình trong cuộc chiến kéo dài không chỉ 30 năm trên chiến trường từ 1945, mà còn đến tận bây giờ trong lòng người Việt khắp thế giới.


Một số khách mời của Văn Đoàn độc lập trong giải thưởng lần ba như nhà văn Khuất Đẩu, nhà thơ Nguyễn Duy, nhà văn Dạ Ngân, nhà văn Phạm Đình Trọng, nhà báo Lê Phú Khải, nhà thơ Đỗ Trung Quân, dịch giả Mai Sơn, nhà báo Sương Quỳnh… đều gặp những rắc rối khi có ý định đến tham dự. Còn về ban tổ chức thì như thế nào, ông có thể mô tả lại cho những người quan tâm?
- Nhiều thành viên Hội đồng Giải Văn Việt đã bị an ninh ngăn chặn thô bạo ngay trước cửa nhà. Nhà thơ Bùi Chát bị khoảng 15 người chặn ngay từ tối hôm trước ngày trao Giải. Nhà văn Kim Cúc, nhà thơ Ý Nhi lần đầu tiên trải nghiệm quyền tự do đi lại của mình bị tước đoạt. Nhà văn Đặng Văn Sinh năm nào cũng bị an ninh Hải Dương tới nhà đe doạ để không vào Sài Gòn dự trao Giải, đã phải bỏ vé máy bay khứ hồi đã mua.

Ban tổ chức đã rất vất vả vì phải đổi địa điểm họp mặt tới 3 lần trong một buổi sáng vì bị cắt điện, cắt nước. Có đông an ninh bám sát ở cả 3 nơi, nhưng ghi nhận là họ không xông vào hành hung hay phá phách gì, chỉ ngồi gần quan sát và liên tục điện thoại báo cáo… Có chi tiết vui là một khách mời vừa “live stream” khen “nhà hàng rất kiên gan, vẫn cố gắng nấu ăn cho khách dù bị cúp điện” thì… 3 phút sau, nhân viên nhà hàng đến xin lỗi là “không còn cả nước để nấu”. 30 con người, nhiều bậc “lão thành cách mạng”, phải vác bụng đói meo đi tìm chỗ ăn tạm buổi trưa. Họ “chỉ đạo chiến dịch” sát sao từng phút, cả trên trận địa thực lẫn trận địa ảo!

Riêng tôi đã bị châm 6 lỗ kim vào bánh xe, ông già 76 được dịp luyện công dắt chiếc xe xẹp bánh đi vài cây lô mếch giữa trưa nắng Sài Gòn mới thay được ruột xe. Chắc đó là lời cảnh cáo đầu tiên! Lần sau rất có thể là 1 cú tông xe, nhỉ!


Về phần mình, ông lý giải như thế nào thái độ của nhà cầm quyền hết sức khắc nghiệt với một sinh hoạt văn chương bình thường như vậy?
- Ngay từ những ngày đầu ra đời Ban Vận động Văn đoàn Độc lập, tôi đã có không ít lần “làm việc” hoặc “trò chuyện” với an ninh. Hỏi: “Văn Việt chỉ làm văn chương, đâu có đi sâu về chính trị mà các anh quan tâm thế?” Trả lời: “Vì các bác CÓ TỔ CHỨC”. Còn Hội Nhà văn VN và Tuyên huấn Đảng thì đã nhiều lần nêu quan điểm rõ ràng: không chấp nhận một tổ chức văn hoá đứng ngoài hệ thống, một tổ chức khác với Hội Nhà Văn do Đảng Cộng sản lãnh đạo và kiểm soát.


Văn đoàn Độc lập cố xê dịch – nghĩa đen lẫn nghĩa bóng – để tìm một không gian riêng trong xã hội độc tài, nhưng với hiện trạng thì ông nghĩ Văn đoàn đang tự cô lập mình trong xã hội, hay thành công trong việc nhẫn nhịn và chờ đợi một giai đoạn mới?
- Việc của nhà văn là sáng tác. Việc của Văn Việt là thúc đẩy sáng tác của nhà văn bằng một diễn đàn tự do công bố tác phẩm. Diễn đàn cho cả các nhà văn đang ở nước ngoài muốn đến với bạn đọc trong nước (hiện có khoảng 150 tác giả ở nước ngoài có mặt trên Văn Việt). Không kể các chuyên đề giới thiệu một cách hệ thống Văn học miền Nam trước 1975 (tới nay đã có gần 470 kỳ), Thơ Hải ngoại sau 1975 (53 tác giả), Truyện ngắn Hải ngoại (đã có 24 kỳ), và bắt đầu “Dòng nhạc kỷ niệm” (ca khúc miền Nam trước 1975). Chúng tôi sẽ vẫn tiếp tục và mở rộng thêm những công việc như thế.


Văn đoàn Độc lập đã có những bước liên kết xuất bản với các nhà xuất bản bên ngoài VN chưa?
- Đã liên kết xuất bản ở Mỹ 3 cuốn sách: Truyện ngắn Văn Việt 1 và 2, 40 năm Thơ Việt Hải ngoại (ra mắt tại báo Người Việt tháng 9/2017).


Mới đây, ban Tuyên giáo có công khai ý định về việc khai trừ sự hiện diện của nhà văn Nguyên Ngọc và các thành viên Văn đoàn ĐL trong xã hội, qua việc muốn rút tên trong sách giáo khoa. Ông nghĩ sao về việc này? Đó có phải là một cách “tuyên chiến” với Văn đoàn Độc lập không?
- Ngay từ ban đầu, họ đã chỉ đạo vu khống Ban Vận động VDĐL là “phản động”, nhận tiền của bọn phản động từ nước ngoài, họ cấm tối đa việc các thành viên xuất hiện trên báo chí, truyền hình, không cho đi dự Đại hội Hội Nhà văn, sách nhiễu nhiều tác giả xuất hiện trên Văn Việt, kể cả phá việc làm ăn sinh sống… Cái mới lần này là có 1 văn bản chỉ thị giấy trắng mực đen được phơi bày trên mạng. Thế thôi!


Hãy thử đặt mình vào vị trí của một người cộng sản từng cống hiến cả đời, và nay bị đối xử thô bạo như vậy với những hoạt động phát triển văn hóa ôn hòa, ông sẽ cảm nhận như thế nào, và ông nghĩ nhà văn Nguyên Ngọc sẽ như thế nào?
- Tôi may mắn chưa bao giờ là “người cộng sản”, nhưng rất cảm thông với nỗi đau của những người như nhà văn Nguyên Ngọc, luật gia Lê Hiếu Đằng, tướng Trần Độ… và cho rằng việc họ dứt bỏ các danh lợi mà Đảng ban cho thật đáng khâm phục, tương tự những trí thức, nhà giàu thời Pháp quay ra chống Pháp vậy.


Hãy hình dung Văn đoàn Độc Lập vào năm tới, ông lạc quan hơn hay bi quan hơn bối cảnh hiện tại?
Lạc quan cũng sai, bi quan cũng sai, chỉ “cứ làm việc mình cho là đúng” là đúng.

Tuấn Khanh (ghi)

-------------------------------------

LIÊN QUAN

25/3/2018

25/3/2018