Thursday, June 30, 2022

TỐI CAO PHÁP VIỆN TRONG HÀNH ĐỘNG (Ngô Nhân Dụng)

 



Tối cao pháp viện trong hành động

Ngô Nhân Dụng

23/06/2022

https://www.voatiengviet.com/a/t%E1%BB%91i-cao-ph%C3%A1p-vi%E1%BB%87n-trong-h%C3%A0nh-%C4%91%E1%BB%99ng-/6629737.html

 

https://gdb.voanews.com/031a0000-0aff-0242-3821-08da3972796f_w650_r1_s.jpg

Hiến pháp Mỹ bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng nhưng không cho phép nhà nước cổ động riêng một tôn giáo nào. Nghe rất giản dị, nhưng khi áp dụng mới thấy phức tạp.

 

Với tỷ số 6 bảo thủ, 3 cấp tiến, Tối cao Pháp viện trong thời gian tới sẽ theo chiều hướng bảo thủ hơn. Nhưng Chánh án John Roberts thường thuyết phục các thẩm phán mới, Brett Kavanaugh và Amy Coney Barret, chấp nhận các quyết định ôn hòa hơn là các ông Clarence Thomas, Samuel Alito và Neil Gorsuch.

 

Hiến pháp Mỹ bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng nhưng không cho phép nhà nước cổ động riêng một tôn giáo nào. Nghe rất giản dị, nhưng khi áp dụng mới thấy phức tạp.

 

Năm nay, Tối cao Pháp viện mới phán quyết buộc Tiểu bang Maine phải trợ cấp các trường tôn giáo như những trường tư khác. Maine có một chương trình trợ cấp học phí cho học sinh trường tư ở những vùng quê thiếu trường công lập; nhưng không cho trường tư nào thuộc về các giáo hội được hưởng. Nhiều phụ huynh có con học ở các trường Bangor và Waterville kiện. Cả hai trường tôn giáo này đều theo chính sách không tuyển các giáo sư đồng tính. Trường Bangor không nhận học sinh và không mướn các giáo sư đã “đổi giống,” từ nam thành nữ hoặc ngược lại. Tất cả đều vì lý do tín ngưỡng.

 

Sáu vị thẩm phán bỏ phiếu thuận đều trong nhóm bảo thủ, do các tổng thống Cộng Hòa bổ nhiệm. Ba vị chống lại, đều thuộc phe cấp tiến, được các tổng thống Dân chủ đưa vào.

 

Chánh án Tối cao John Roberts, khuynh hướng bảo thủ, viết rằng không trợ cấp cho các trường tư chỉ vì họ theo một tôn giáo là vi phạm quyền tự do tín ngưỡng ghi trong hiến pháp. Thẩm phán Stephen Breyer, phe cấp tiến nói ngược lại, rằng Tiểu bang Maine tôn trọng hiến pháp Mỹ cho nên không dùng công quỹ giúp việc truyền đạo. Bà Sonia Sotomayor nói thêm rằng đem tiền thuế do dân đóng góp trợ cấp cho các tôn giáo là vi phạm quy tắc tách rời nhà nước ra khỏi tôn giáo.

 

Các vị thẩm phán giải thích hiến pháp theo cách khác nhau, đưa tới các quyết định khác nhau, điều này thường diễn ra trong các tòa án, kể cả Tối cao pháp viện.

 

So với tôn giáo, chuyện chính trị còn rắc rối hơn. Người ta có thể nghĩ rằng khi xét xử các vụ kiện về quyền bỏ phiếu, các thẩm phán bảo thủ sẽ nghiêng về phía đảng Cộng Hòa, và ngược lại. Nhưng mỗi vụ kiện lại khác.

 

Thông thường, nghị viện các tiểu bang đảng Cộng Hòa chiếm đa số thường đặt ra các luật lệ ngặt nghèo trong việc bỏ phiếu, lấy lý do để ngăn ngừa gian lận; đảng Dân chủ thường chủ trương nên cho cử tri đi bầu được dễ dàng.

 

Năm 2020, tiểu bang Wisconsin rút ngắn giới hạn ngày bỏ phiếu bằng thư. Bên Dân chủ kiện, cho rằng luật lệ đó gây thêm khó khăn cho các cử tri. Tòa địa phương cấp dưới đồng ý, bắt Wisconsin phải nới rộng giới hạn cho nhiều ngày hơn. Lên tới Tối cao Pháp viện, năm vị thẩm phán bảo thủ đã bác bỏ phán quyết của tòa dưới; bốn vị cấp tiến thì không.

 

Trong năm đó, vì bệnh Covid-19 cản trở việc đi lại, các quan tòa tiểu bang Idaho và Oregon cho phép giảm bớt số chữ ký tối thiểu trước khi đưa một đề án luật cho dân biểu quyết, tức là giúp việc bỏ phiếu dễ dàng hơn. Lên tòa Tối cao, đa số đã bác bỏ quyết định đó.

 

Có thể kết luận rằng Tối cao Pháp viện chấp nhận cho việc bỏ phiếu khó khăn hơn hay không?

 

Không chắc. Hai vụ kiện về luật bầu cử đã đưa tới phán quyết trái ngược nhau. Một vụ năm 2020, Tiểu bang Alabama bắt buộc các lá phiếu bầu bằng cách gửi thư phải có hai chữ ký làm chứng. Tòa án cấp dưới đã yêu cầu ngưng điều luật này vì gây khó khăn cho cử tri, nhưng Tòa Tối Cao không chấp nhận. Bốn vị thẩm phán Dân chủ, cấp tiến Ruth Bader Ginsburg, Stephen Breyer, Sonia Sotomayor và Elena Kagan không đồng ý.

 

Nhưng sau đó, Ủy hội Quốc gia đảng Cộng Hòa kiện tiểu bang Rhode Island, yêu cầu họ tái lập các điều kiện về số chữ ký người làm chứng, Tòa Tối Cao đã bác bỏ. Ba vị thuộc nhóm thiểu số là các thẩm phán Cộng Hòa bảo thủ: Clarence Thomas, Samuel Alito và Neil Gorsuch.

 

Chánh án Roberts vốn bảo thủ, thời Tổng thống Cộng Hòa Georges W.H. Bush; nhưng ông đã nhiều lần đồng ý với các thẩm phán cấp tiến.

 

Trong thời gian bệnh Covid-19 hoành hành, những người theo đảng Dân chủ thường ủng hộ các biện pháp của chính quyền nhằm ngăn ngừa bệnh dịch, còn đảng Cộng Hòa chủ trương nên cho dân chúng sinh hoạt tự do hơn để sớm phục hồi kinh tế.

 

Nhiều giáo hội ở California và Nevada đã kiện chính quyền các tiểu bang này khi họ hạn chế số tín đồ tụ họp trong nhà thờ. Khi đưa lên Tòa Tối Cao, đơn kiện bị bác bỏ với tỷ số sát nút 5-4. Chánh án Roberts đồng ý với các bạn đồng viện cấp tiến, phán rằng những người không chuyên môn về y tế công cộng không thể chống lệnh cấm tụ họp đông người của chính quyền.

 

Nhưng các thẩm phán bảo thủ muốn cho các cơ sở tôn giáo tự do hơn. Thẩm phán Brett Kavanaugh đặt câu hỏi tại sao các giáo hội lại bị ngăn cấm, chỉ được họp mỗi lần 50 người trong nhà thờ, còn các sòng bài được chứa nhiều người hơn? Ông Roberts đã quyết định dựa trên một án lệnh từ năm 1905, khi Tối cao Pháp viện bác bỏ đơn kiện của một công dân phản đối lệnh của tiểu bang Massachusetts bắt mọi người phải chích ngừa bệnh đậu mùa.

 

Trong nhiệm kỳ của cựu Tổng thống Donald Trump, ông có cơ hội bổ nhiệm ba thẩm phán tối cao mới, Neil Gorsuch, Brett Kavanaugh và Amy Coney Barrett. Các thẩm phán bảo thủ thường chia sẻ các quan niệm xã hội, kinh tế và chính trị của đảng Cộng Hòa. Nhưng khi xét xử các vụ kiện, họ vẫn suy nghĩ trên quan điểm luật pháp mà quốc hội đã ban hành.

 

Thí dụ, trong vụ một cửa hàng bán hoa ở Richland, Washington, kháng cáo bản án của tòa dưới không cho phép họ từ chối trưng hoa cho đám cưới một cặp đồng tính. Người bán hoa nói tín ngưỡng của họ không cho phép công nhận hôn nhân giữa những người cùng phái tính. Tòa Tối Cao đã từ chối không thụ lý với tỷ số 6-3. Chỉ có ba thẩm phán bảo thủ Thomas, Alito và Gorsuch chấp nhận cho xử đơn kháng cáo. Chánh án Roberts và hai thẩm phán Brett Kavanaugh và Amy Coney Barrett bỏ phiếu giống như ba vị thẩm phán cấp tiến.

 

Trong tháng tới, Tòa Tối Cao sẽ quyết định các vụ kiện về luật phá thai của mấy tiểu bang Cộng Hòa. Nhiều người tiên đoán, Tòa sẽ xóa bỏ án lệ năm 1973, không công nhận quyền phá thai của phụ nữ nữa. Quyết định này sẽ thay đổi cả xã hội Mỹ!

 

Các thẩm phán Tối cao Pháp viện có thể tìm cách thỏa hiệp để tránh các vấn đề gay go. Thí dụ, năm 2020, Cơ quan Xã hội Thiên Chúa Giáo kiện Philadelphia, vì thành phố không trao cho họ tìm cha mẹ nuôi cho các trẻ em, lấy lý do tổ chức từ thiện này không chấp nhận các cặp vợ chồng đồng tính nhận con nuôi. Cả 9 vị thẩm phán đồng ý cho nguyên đơn thắng, Philadelphia thua.

 

Trong vụ án này, hôn nhân đồng tính là một vấn đề đang gây chia rẽ trong xã hội Mỹ. Nhưng các thẩm phán Kavanaugh và Barrett (bảo thủ) đã cộng tác với ba thẩm phán cấp tiến Stephen Breyer, Sonia Sotomayor và Elena Kagan đưa ra một phán quyết đặt trên căn bản một vấn đề nhỏ, thu hẹp phạm vi áp dụng, để cho Phòng Xã hội Công Giáo được trợ cấp như 20 cơ quan từ thiện khác.

 

Họ đã giúp lái Tòa Tối cao tránh né, không đụng tới một vấn đề hôn nhân đồng tính đang gây chia rẽ trong xã hội. Các quan tòa có thể kiên nhẫn chờ đến khi nào dân chúng Mỹ, qua các đại biểu quốc hội của họ, làm ra luật lệ rõ ràng hơn trên các vấn đề “nhạy cảm,” như hôn nhân đồng tính, quyền phá thai, vân vân.

 

Có thể hy vọng như vậy. Sau bao năm chờ đợi, Thượng viện Mỹ sắp thỏa hiệp để thông qua một dự luật về quyền tự do mang súng! Chánh án Roberts luôn luôn tìm cách tránh cho Tòa Tối Cao bị chính trị hóa. Ông nhiều lần khẳng định chỉ có các thẩm phán, không hề có ai là thẩm phán của Bush, của Obama hay của Trump.

 

Với tỷ số 6 bảo thủ, 3 cấp tiến, Tối cao Pháp viện trong thời gian tới sẽ theo chiều hướng bảo thủ hơn. Nhưng Chánh án John Roberts thường thuyết phục các thẩm phán mới, Brett Kavanaugh và Amy Coney Barret, chấp nhận các quyết định ôn hòa hơn là các ông Clarence Thomas, Samuel Alito và Neil Gorsuch. Có thể nói Tối cao Pháp viện đang có ba khuynh hướng. Ngoài hai nhóm bảo thủ trên là ba người cấp tiến, Stephen Breyer, Sonia Sotomayor và Elena Kagan do các vị tổng thống Dân chủ bổ nhiệm.





MỘT BƯỚC TIẾN ĐỂ HẠN CHẾ SÚNG (Ngô Nhân Dụng)

 



Một bước tiến để hạn chế súng

Ngô Nhân Dụng

29/06/2022

https://www.voatiengviet.com/a/m%E1%BB%99t-b%C6%B0%E1%BB%9Bc-ti%E1%BA%BFn-%C4%91%E1%BB%83-h%E1%BA%A1n-ch%E1%BA%BF-s%C3%BAng-/6637897.html

 

https://gdb.voanews.com/03190000-0aff-0242-4755-08da4019d11c_w650_r1_s.jpg

Biểu tình phản đối luật súng bên ngoài đại hội thường niên của hội súng NRA tại Houston, Texas, 27 tháng Năm.

 

Nước Mỹ có 332 triệu dân, với 400 triệu khẩu súng trong tay tư nhân; số tội sát nhân ở Mỹ cao gấp 4, 5 lần các nước tiên tiến khác. Hy vọng tình trạng này sẽ giảm bớt dần dần, với những đạo luật hạn chế mua bán súng như mới được ban hành.

 

Nước Mỹ mới có thêm một đạo luật để giảm bớt số người chết vì súng đạn, sau hai vụ xách súng đi giết người hàng loạt trong tháng Năm. Vụ tàn sát trong một siêu thị ở Buffalo, New York, và một trường học tại Uvalde, Texas làm thiệt mạng 31 người, trong đó có 19 học sinh lớp 4 và 2 cô giáo, làm chấn động lương tâm ba trăm triệu dân Mỹ.

 

Giữa tháng Sáu, Thượng viện Mỹ đã đem ra bàn bản dự luật kiểm soát súng được Hạ viện chuyển lên từ năm ngoái. Các nghị sĩ đã thông qua với tỷ số 64-34, nhờ ngoài 50 nghị sĩ Dân chủ đã có thêm 14 phiếu của các nghị sĩ Cộng Hòa. Đạo luật mới sẽ điều tra kỹ những người trẻ tuổi mua súng chặt chẽ hơn; kiểm soát việc bán súng kỹ càng hơn; cấp tiền cho các tiểu bang để bảo vệ các trường học và tăng cường việc điều trị bệnh tâm thần.

 

Đây là một tiến bộ, vì nhắm kiểm soát từ gốc, hạn chế không cho mua súng dễ dàng như hiện nay. Hội Súng Toàn Quốc (NRA) xưa nay vẫn biện hộ rằng “Súng không giết người, chỉ có người giết người.” Nhưng nếu những thanh niên như Payton Gendron, ở Buffalo, và Salvador Ramos ở Texas không mang trong tay mỗi người hai khẩu súng máy và hàng trăm viên đạn, thì họ không thể giết nhiều người như vậy.

 

Đạo luật mới sẽ kiểm soát việc mua bán súng chặt chẽ hơn, phá một số kẽ hở trong đạo luật ban hành năm 1998 mang tên NICS (National Instant Criminal Background Check System).

 

Theo đạo luật cũ NICS những nhà bán súng phải ghi danh và xin giấy phép, nếu việc bán súng là “mục tiêu chính yếu” (principle objective) để họ kiếm lời và sống. Họ phải điều tra quá khứ của người mua (background checks) trước khi bán súng. Điều luật này có một “kẽ hở,” là nhiều người bán súng nhưng công việc đó không phải là việc chính yếu để sống. Do đó họ không cần giấy phép, cho nên không cần điều tra gì về người mua súng.

 

Đạo luật mới buộc những nhà bán súng phải xin giấy phép nếu việc bán súng là nguồn lợi tức trọng yếu (predominant). Chỉ thay chữ “chính yếu” bằng chữ “trọng yếu,” sẽ thêm nhiều người bán súng sẽ phải xin cấp giấy phép.

 

Những loại người bán súng nào sẽ phải lo điều tra về người mua súng mà trước đây họ được miễn? Nhiều nhất là những người bán súng trên mạng internet, và những người chuyên bán trong các hội chợ gọi là “trưng bày súng” (gun shows).

 

Nhiều người bán súng sẽ phải lo điều tra quá khứ của người mua, và từ nay công việc điều tra phải kỹ lưỡng hơn. Lần đầu tiên, chính phủ có thể điều tra hồ sơ về bệnh tâm thần của những người mua súng dưới 21 tuổi, một điều trước đây luật lệ không cho phép. Những tài liệu này sẽ giúp ngăn ngừa những người mua súng nếu đã từng bị bệnh tâm thần. Thời gian điều tra quá khứ cũng được kéo dài hơn, cơ quan FBI có thể thi hành trong 10 ngày. Ngân sách quan trọng nhất trong đạo luật, $240 triệu mỹ kim nhắm điều trị giới trẻ có triệu chứng bệnh tâm thần và $60 triệu huấn luyện những người chữa trị cho họ; $150 triệu nhằm ngăn nạn tự sát.

 

Đạo luật NICS hiện hành cũng cấm một người mua súng nếu đã đánh đập vợ, hay chồng, hoặc một người đã sống chung hoặc có con với mình. Đạo luật mới mở rộng thêm, áp dụng cho cả những cặp “bồ bịch” thân mật và lâu dài. Luật mới sẽ cấm mua súng hộ người khác, nếu biết rằng người đó đã phạm tội bằng súng, hoặc nếu biết họ sẽ không được phép mua súng nếu bị điều tra.

 

Đạo luật mới không bắt tất cả mọi người mua súng bị điều tra. Những thanh niên 18 tuổi vẫn mua súng tự động dễ dàng nếu chưa bao giờ phạm pháp. Các nghị sĩ Dân chủ muốn cấm bán súng tự động cho người dưới 21 tuổi và bắt mọi người mua súng phải chờ đợi một thời gian, nhưng các đề nghị này bị bác bỏ.

 

Dù sao đạo luật mới cũng là một bước tiến sau nhiều lần cố gắng không thành. Mỗi lần một vụ tàn sát tập thể diễn ra, nhất là ở các trường học, dân Mỹ lại kêu gọi hạn chế việc mua bán súng. Năm nay, Nghị sĩ Mitch McConnell (C.H., Kentucky) đã nhượng bộ, chấp nhận một số hạn chế mới. Nguyên nhân chính là cuộc bầu cử quốc hội vào cuối năm.

 

Các nghị sĩ bỏ phiếu thuận hay chống đều dựa trên yếu tố tranh cử. Trong 13 nghị sĩ Cộng Hòa bỏ phiếu thuận, có sáu người năm nay không phải tái tranh cử, trong đó có ông McConnell. Ba người đã quyết định về hưu, không còn lo bị hội NRA trừng phạt. Hai nghị sĩ năm nay tranh cử nhưng vẫn bỏ phiếu thuận vì họ không có đối thủ trong đảng trong vòng bầu sơ bộ, là bà Lisa Murkowski (C.H, Alaska) và ông Todd C. Young (C.H, Indiana).

 

Có những nghị sĩ bỏ phiếu thuận không điều kiện, như ông Mitt Romney (C.H., Utah) nói rằng ông không quan tâm đến hậu quả chính trị, mà vì đạo luật “sẽ cứu nhiều mạng sống.” Nghị sĩ Lindsey O. Graham (C.H., South Carolina) thì nêu lý do, “Có 80 phần trăm dân Mỹ ủng hộ hạn chế quyền mua súng. Còn 20% kia, tôi kính trọng ý kiến của họ, nhưng nếu mọi người hỏi ‘Quý vị không thể làm gì hay sao’ thì tôi sẽ trả lời ‘Có thể.’”

 

Những nghị sĩ Cộng Hòa có ý định sẽ tranh cử tổng thống trong tương lai cũng bỏ phiếu chống để không bị hội NRA coi là thù nghịch. Đó là các ông John Thune (South Dakota), John Barrasso (Wyoming). Ted Cruz (C.H., Texas) hay Josh Hawley (C.H., Missouri.)

 

Nhiều nghị sĩ đã chống lại đạo luật như Bà Cynthia M. Lummis (C.H,.Wyoming), ông Roger Marshall (C.H., Kansas) đều nêu lý do là cử tri của họ không chấp thuận. Các nghị sĩ Barrasso và Ted Cruz (C.H., Texas) đã đề nghị một dự luật khác, xóa bỏ tất cả các biện pháp hạn chế mua bán súng mà chỉ chú trọng đến vấn đề bệnh tâm thần và bảo vệ an ninh trong trường học.

 

Sau khi qua cửa Thượng viện, dự luật đã được Hạ viện thông qua với tỷ số 234-193; có 14 dân biểu Cộng Hòa và tất cả các đại biểu Dân chủ chấp thuận. Các Dân biểu Cộng Hòa lãnh đạo ở Hạ viện Kevin McCarthy (C.H., California) và Steve Scalise (C.H., Lousiania) đều bỏ phiếu chống, tuyên bố rằng dự luật mới “tước bỏ quyền tự do của các công dân Mỹ tôn trọng pháp luật.” Dân biểu Cộng Hòa Jim Jordan (C.H., Ohio) tố cáo, “Ngày hôm nay đảng Dân chủ đang tấn công Tu chính án số 2 (bảo vệ quyền mang súng). Tôi chống 100 phần trăm, nhắc lại, 100 phần trăm!”

 

Đã có nhiều dự luật nhằm tăng cường hệ thống kiểm soát việc mua bán súng nhưng không đủ 60 phiếu cần thiết, theo thủ tục “filibuster” nên không được đem ra bỏ phiếu vì các đảng viên Cộng Hòa phản đối. Năm nay, Nghị sĩ trưởng khối Cộng Hòa Mitch McConnell cũng tính toán hậu quả của đạo luật trong cuộc bầu cử tháng 11; cho dân Mỹ thấy một lập trường ôn hòa của đảng. Ông muốn giúp hai ứng cử viên Cộng Hòa ở các tiểu bang Georgia và Pennsylvania thu hút phiếu của phụ nữ học cao và tương đối khá giả sống ở các khu ngoại ô.

 

Cuối cùng, người dân bỏ phiếu sẽ quyết định các chính sách quốc gia. Sau vụ bắn chết 20 học sinh ở trường tiểu học Sandy Hook, Connecticut, năm 2012, cuộc nghiên cứu dư luận Gallup cho biết số người muốn kiểm soát súng chăt chẽ hơn đã tăng từ 43% lên 58%. Sau vụ thảm sát ở Parkland năm 2018, tỷ số cũng tăng từ 60% lên 67%. Nước Mỹ có 332 triệu dân, với 400 triệu khẩu súng trong tay tư nhân; số tội sát nhân ở Mỹ cao gấp 4, 5 lần các nước tiên tiến khác. Hy vọng tình trạng này sẽ giảm bớt dần dần, với những đạo luật hạn chế mua bán súng như mới được ban hành.

 




MỸ CHO CÔNG TY VIỆT NAM VÀO DANH SÁCH ĐEN VÌ 'HỖ TRỢ QUÂN ĐỘI NGA' (VOA Tiếng Việt)

 



Mỹ cho công ty Việt Nam vào danh sách đen vì ‘hỗ trợ quân đội Nga’ 

VOA Tiếng Việt

30/06/2022

https://www.voatiengviet.com/a/my-cho-cong-ty-viet-nam-vao-danh-sach-den-vi-ho-tro-quan-doi-nga/6639681.html

 

https://gdb.voanews.com/10060000-0aff-0242-8c24-08da5aa8196a_w650_r1_s.jpg

Thiết bị quân sự bị hủy diệt của Nga được trưng bài tại trung tâm thủ đô Kiev của Ukraine hôm 29/6. Một công ty của Việt Nam bị Mỹ cáo buộc hỗ trợ cho quân đội Nga bất chấp Moscow đang bị chế tài của phương Tây vì xâm lược Ukraine.

 

Chính quyền Tổng thống Joe Biden đưa một công ty của Việt Nam vào danh sách đen thương mại và cáo buộc công ty này cung cấp hỗ trợ cho quân đội của Nga, nước đang bị Mỹ và phương Tây cô lập cũng như chế tài do xâm lược Ukraine.

 

Công ty của Việt Nam nằm trong số 36 công ty bị Bộ Thương mại Mỹ bổ sung thêm vào danh sách các pháp nhân thương mại bị hạn chế nghiêm trọng quyền tiếp cận công nghệ và mặt hàng của Mỹ, mà bộ này giám sát.

 

Bộ Thương mại Mỹ, thông qua Cục Công nghiệp và An ninh, hôm 28/6 cho biết trong một thông cáo khi ban hành một quy tắc mới rằng 36 công ty từ 9 quốc gia, trong đó có Việt Nam, bị đưa vào danh sách đen này vì tiếp tục hỗ trợ các nỗ lực của quân đội Nga bất chấp các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nhằm đối phó với cuộc xâm lược của Nga ở Ukraine.

 

“Các biện pháp kiểm soát xuất khẩu sâu rộng được thực hiện bởi Hoa Kỳ và các đồng minh cũng như đối tác của chúng tôi nhằm hạn chế khả năng sửa chữa, thay thế và tiếp tế của quân đội Nga, và sẽ tiếp tục thắt chặt hơn chừng nào ông (Vladimir) Putin còn cố chấp,” Thứ trưởng Bộ Thương mại Mỹ phụ trách Công nghiệp và An ninh, Alan Estevez, nói trong thông cáo.

 

Ông Estevez còn cho biết rằng hành động này “gửi đi một thông điệp mạnh mẽ đến các tổ chức và cá nhân trên toàn cầu rằng nếu họ tìm cách hỗ trợ Nga thì Hoa Kỳ cũng sẽ cắt bỏ họ.”

 

Công ty của Việt Nam nằm trong danh sách bổ sung của Bộ Thương mại Mỹ được công bố trên trang Công báo Liên bang (Federal Register) có tên KingPai Technology Int’l Co., Limited, với địa chỉ ở phường Linh Xuân thuộc Quận Thủ Đức của TPHCM. Công ty này cũng có địa chỉ ở Nga và Trung Quốc.

 

Các cuộc gọi của VOA tới công ty này không được hồi đáp. Hiện trang web của công ty này ở Việt Nam cũng không truy cập được. Không có thông tin về pháp nhân hay hoạt động của công ty này ở quốc gia Đông Nam Á.

 

XEM THÊM:

Quan hệ Việt-Nga là một nạn nhân khác của cuộc chiến Ukraine? 

 

Bộ Thương mại Mỹ cho biết KingPai Technology nằm trong số 6 công ty trước đây đã cung cấp các mặt hàng cho “các pháp nhân đáng quan tâm” của Nga trước ngày 24/2/2022 – thời điểm Nga phát động cuộc tấn công vào lãnh thổ Ukraine – và tiếp tục cung cấp cho pháp nhân của Nga và các bên bị chế tài sau khi Nga tiếp tục cuộc xâm lược ở Ukraine. Công ty này, cùng với các công ty khác của Trung Quốc, Litva, Nga, Anh, và Uzbekistan, bị Bộ Thương mại Mỹ cáo buộc là “đang hỗ trợ cho quân đội và/hoặc căn cứ công nghiệp quân sự của Nga.”

 

VOA đã đặt câu hỏi về việc có hay không công ty của Việt Nam hỗ trợ cho quân đội Nga tới người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Việt Nam qua email. Người phát ngôn chưa trả lời cũng như hồi đáp yêu cầu bình luận về động thái của Bộ Thương mại Mỹ.

 

Trong một thông cáo đưa ra hôm 28/6 về các chế tài mới của chính quyền Biden đối với Nga, Ngoại trưởng Antony Blinken nói rằng việc Bộ Thương mại Mỹ bổ sung vào danh sách đen cho thấy rằng Hoa Kỳ sẽ “áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt đối với các công ty, bao gồm cả những công ty ở các nước thứ 3, nhằm từ chối sự tiếp cận của họ tới các mặt hàng mà họ có thể sử dụng để hỗ trợ cơ sở công nghiệp quốc phòng và/hoặc quân sự của Nga.”

 

Mỹ đã cùng các đồng minh trừng phạt Tổng thống Nga Vladimir Putin vì cuộc xâm lược, mà Moscow gọi là một “chiến dịch quân sự đặc biệt”, bằng cách chế tài một loạt các công ty và nhà tài phiệt Nga, đồng thời đưa những người khác vào danh sách đen thương mại.

 

Việt Nam là một trong số ít các quốc gia từ chối lên án Nga vì cuộc xâm lược ở Ukraine. Sau hai lần bỏ phiếu trắng tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, Việt Nam đã bỏ phiếu chống lại nỗ lực do Mỹ dẫn đầu ở LHQ nhằm loại Nga ra khỏi Hội đồng Nhân quyền của tổ chức này.

 

Dù Moscow bị Mỹ và các nước phương Tây cùng một số quốc gia châu Á áp nhiều chế tài, Việt Nam vẫn tiếp tục tăng cường quan hệ và hợp tác với Nga, nước hiện đang là nhà cung cấp vũ khí lớn nhất cho Việt Nam.

 

Việt Nam đang được Mỹ miễn trừ áp chế tài theo Đao luật Chống lại Kẻ thù của nước Mỹ thông qua trừng phạt. Tuy nhiên các nhà quan sát cho rằng Hà Nội có thể bị chế tài nếu tiếp tục mua vũ khí từ Nga.

 

Cố vấn chính sách cấp cao của Ngoại trưởng Mỹ, ông Derek Chollet, hồi cuối tháng 4 kêu gọi Việt Nam đánh giá lại mối quan hệ với Nga khi cho rằng Nga giờ đây “là một đối tác kém hấp dẫn” cũng như cho biết Mỹ sẵn sàng trở thành đối tác khi họ xem xét vấn đề an ninh trong tương lai.

 

 

VIDEO :

Mỹ cho công ty Việt Nam vào danh sách đen vì ‘hỗ trợ quân đội Nga’ | VOA Tiếng Việt

https://www.youtube.com/watch?v=9RiBN-lm1DU





LÀM SAO ĐỂ CẤM MỘT BÀI HÁT? (Jackhammer Nguyễn)

 



Làm sao để cấm một bài hát?

Jackhammer Nguyễn

30/06/2022

https://baotiengdan.com/2022/06/30/lam-sao-de-cam-mot-bai-hat/

 

Tác giả Nguyễn Khoa đặt câu hỏi như thế trong một bài viết về nhạc sĩ Trịnh Công Sơn trên trang Viet-Studies.

 

Vài ngày sau, chính quyền Việt Nam trong nước, không rõ có đọc bài viết đó hay không, nhưng dường như đã có câu trả lời. Báo Tuổi Trẻ đưa tin (nói là theo nguồn tin riêng của họ) rằng bà Khánh Ly đã bị cơ quan chức năng mời làm việc, vì bà đã cả gan hát bài “Gia tài của mẹ”, của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Cơ quan tổ chức buổi biểu diễn của bà Khánh Ly ở Đà Lạt, cũng bị mời làm việc.

 

Bà Khánh Ly được xem là ca sĩ hát nhiều bản nhạc của ông Trịnh Công Sơn, hát thành công nhất cho tới nay. Bài “Gia tài của mẹ”, nằm trong nhóm sáng tác Ca khúc da vàng, được xem là phản chiến của cố nhạc sĩ vào thời chiến tranh Việt Nam, trong đó có đề cập đến nội chiến, điều mà nhà cầm quyền Việt Nam hiện nay không chấp nhận.

 

Khái niệm nội chiến là vô cùng nhạy cảm đối với Đảng Cộng sản Việt Nam, đến mức một cuốn sách viết về thời Tây Sơn, trước khi Đảng Cộng sản ra đời hàng trăm năm cũng không được ghi là nội chiến khi xuất bản ở Việt Nam (quyển Nước Việt Nam thời Tây Sơn của sử gia Tạ Chí Đại Trường có tên gốc là Lịch sử nội chiến Việt Nam).

 

Thôi hãy cứ cho là nội chiến hay ngoại chiến là quan điểm, có thể tranh cãi, nhưng khi tôi lướt qua mấy trăm bình luận dưới bài của Nguyễn Khoa trên Facebook của Viet-Studies, thì rõ ràng là nội chiến.

 

Chẳng phải nội chiến hay sao khi có những phe khác nhau nhưng toàn là người Việt, sử dụng toàn là tiếng Việt, để mắng nhau, thóa mạ nhau, chẳng hề có một… “yếu tố nước ngoài” nào cả, có chăng đó là yếu tố nước ngoài Facebook, sản phẩm công nghệ của … “đế quốc Mỹ”.

 

Trong những cãi vả chửi bới trên trang Facebook của Viet-Studies, nổi bật lên nhóm ủng hộ chính quyền Hà Nội hiện nay, nhóm ghét ông Trịnh Công Sơn “thuộc” (!?) Việt Nam Cộng hòa, rất ít. Trong số hơn 300 bình luận (đến ngày 29/6/2022), có đến khoảng 50 bình luận là thóa mạ “đế quốc Mỹ”, phủ nhận “nội chiến”, mắng chửi tác giả, dù là tác giả đưa ra những sự việc mang tính chỉ trích cả hai bên.

 

Có thể là với đoạn cuối của bài viết, nói về sang chấn tâm lý dân tộc, hay là căn bệnh tinh thần có vẻ như vô phương cứu chữa của Việt Nam, tác giả đã làm cho những người ủng hộ Hà Nội, cảm thấy bất an, từ đó có một phản ứng thóa mạ, mạt sát dữ dội như thế.

 

Phân tích ngôn ngữ của nhóm này (tạm gọi là nhóm Hà Nội), ta thấy họ bị ảnh hưởng rất mạnh của ngôn ngữ tuyên truyền của cơ quan tuyên giáo của Đảng. Họ dùng những từ mẫu, có sẵn trong các bài viết tuyên truyền của Đảng, mà từ ông đảng trưởng là tổng bí thư cho đến viên chủ tịch xã đều dùng. Ngoài vô vàn lỗi chánh tả, lỗi ghép câu, thì nội dung cũng rất lộn xộn. Khi đọc những bình luận này ta thấy sự trộn lẫn rất thú vị của sự mạt sát, ý muốn làm nhục, tấn công (đánh, giết) người khác, của tầng lớp… “vô sản lưu manh”, với ngôn ngữ chính trị của Đảng Cộng sản, với ngôn ngữ trịch thượng “hủ nho” của các lũy tre làng.

 

Nếu lấy hơn 300 bình luận làm một mẫu khảo sát nhỏ thì tỷ lệ của nhóm “Hà Nội” này là 1/6, một tỷ lệ khá cao mà chế độ có thể an tâm dựa vào đó mà sống còn.

 

Tuy nhiên, không thể lấy cái mẫu 300 và 1/6 ấy làm đại diện cho nước Việt Nam hiện tại được, vì có hàng chục triệu nông dân Việt Nam đang lo lắng mùa màng thất bát, hàng triệu công nhân, lương chết đói, không có thì giờ đâu mà vào Facebook.

 

Nhưng có thể nhóm 1/6 này là nhóm gần với bộ máy của chế độ, hay là những ốc vít của bộ máy chế độ, vì thế nó cũng đóng vai trò quan trọng trong việc vận hành xã hội Việt Nam ngày nay.

 

Trở lại câu hỏi của Nguyễn Khoa, làm thế nào để cấm một bài hát. Sau vụ mời bà Khánh Lý và cơ quan tổ chức cho bà biểu diễn, tôi vẫn không thể hiểu được là liệu họ có cấm được bài hát “Gia tài của mẹ” của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn hay không!

 

Theo báo Tuổi Trẻ thì, có đến 1000 người đến nghe bà Khánh Ly hát, trong đó ắt hẳn có rất đông người đã biết bài hát ấy. Những người này hát nho nhỏ cho vợ chồng họ nghe trong nhà, trong quán cà phê cho bè bạn, chuyền tay nhau những clip kỹ thuật số, USB, chứ đâu cần những bản chép tay cồng kềnh dễ bị các viên bí thư đoàn thanh niên bắt gặp, hồi hơn 40 năm trước!

 

Trong bài Gia tài của mẹ, Trịnh Công Sơn hát rằng:

 

Gia tài của mẹ, một bọn lai căng

Mẹ mong lũ con cùng cha quên hận thù

Gia tài của mẹ, một nước Việt buồn

 

Đọc lại các bình luận của nhóm Hà Nội 1/6, tôi thật khâm phục sự tiên tri của ông.





"GIA TÀI CỦA MẸ, MỘT BỌN LAI CĂNG" (Dương Quốc Chính)

 



“Gia tài của mẹ, một bọn lai căng”

Dương Quốc Chính

30/06/2022

https://baotiengdan.com/2022/06/30/gia-tai-cua-me-mot-bon-lai-cang/

 

https://baotiengdan.com/wp-content/uploads/2022/06/1-21.jpeg

Ca sĩ Khánh Ly tại đêm diễn “Dấu chân địa đàng” ngày 25-6-2022. Ảnh: T.N/TT

 

Ca sĩ Khánh Ly là người nổ phát súng đầu tiên vào cái “hủ tục” cấp phép bài hát của chính quyền. Đáng gọi là hủ tục, bởi vì nó vô ích và hình thức.

 

Vài chục năm trước, khi mà nhà nước có thể kiểm soát được đám đông nghe nhạc vì các buổi biểu diễn, ghi âm, phát thanh, truyền hình đều do nhà nước quản lý. Nhưng cũng vài chục năm trước, kể từ khi đổi mới, họ đã không thể kiểm soát thị trường băng đĩa nhạc từ hải ngoại chuyển về và đến nay thì hoàn toàn mất kiểm soát âm nhạc đến từ internet. Nhạc từ internet mới là nguồn nhạc phổ biến nhất hiện nay.

 

Hiện nay nhạc của Trịnh Công Sơn (TCS) vẫn có ba bài chưa được cấp phép là: Gia tài của mẹ, Đêm thấy ta là thác đổ và Huế – Sài Gòn – Hà Nội. Hôm 25/6 vừa qua, bà Khánh Ly đã nổ súng chống hủ tục nói trên và cơ quan chức năng, bao gồm cả An ninh chính trị nội bộ đã vào cuộc do “quần chúng tố giác”!

 

Thực ra quần chúng ở đây chính là anh em “bò đỏ” thôi. Chuyện này gây phẫn nộ dữ dội bởi anh em, do não trạng xơ cứng và máy móc, cứ thấy bài hát bị cấm là auto phẫn nộ khi có kẻ cả gan biểu diễn trái phép. Bọn chúng không hiểu rằng cấm thế chứ cấm nữa thì cũng vô ích. Bởi nghe offline chỉ có tối đa 1.000 người chứ nghe online thì cả triệu người và cả trăm triệu lượt người mấy chục năm qua, có cấm được đâu? Đấy là chưa kể khi báo chí rùm beng thì trẻ trâu nó search vì tò mò khiến bài hát lại càng được phổ biến. Thế nên bò càng húc lại càng giúp quảng bá bài hát, phản tác dụng.

 

Về nguyên tắc thì cơ quan chức năng cũng chỉ xử phạt hành chính đơn vị tổ chức biểu diễn theo quy định của pháp luật thôi chứ không cấm được chuyến lưu diễn của Khánh Ly. Đây lại vẫn là thủ pháp PR tốt cho chuyến lưu diễn, vì bà lại lên sóng. Có thể sẽ lọc bớt đám “bò đỏ” đi nghe, nhưng bọn đó đâu có đông đâu mà sợ. Những bài hát dạng này thì cả người thiện lành cũng chả thấy có gì ghê gớm cả, họ vẫn dám nghe công khai hàng ngày.

 

Trong status về phim TCS, mình thấy rất tiếc là phim Em và Trịnh không thể có bài Gia tài của mẹ, bởi vì bài này khắc họa rõ nét con người của TCS, con người phản chiến. Có lẽ bài hát này có lời nhạy cảm nhất trong số các bài hát của TCS.

 

“Hai mươi năm nội chiến từng ngày

gia tài của mẹ, để lại cho con

gia tài của mẹ, là nước Việt buồn

gia tài của mẹ, một rừng xương khô

gia tài của mẹ, một núi đầy mồ

Dạy cho con tiếng nói thật thà

mẹ mong con chớ quên màu da

con chớ quên màu da, nước Việt xưa

mẹ mong trông con mau bước về nhà

mẹ mong con lũ con đường xa

ôi lũ con cùng cha, quên hận thù

gia tài của mẹ, ruộng đồng khô khan

gia tài của mẹ, nhà cháy từng hàng

gia tài của mẹ, một bọn lai căng

gia tài của mẹ, một lũ bội tình.”

 

Mình đánh giá đây là một trong những bài hát ý nghĩa chính trị xã hội nhất của TCS, nó thể hiện con người chính trị của TCS cùng với bài Nối vòng tay lớn. Bộ phim Em và Trịnh luôn nhắc tới đề tài phản chiến nhưng lại không thể đưa bài hát này vào là rất đáng tiếc. Chắc chắn cũng do kiểm duyệt mà thôi. Giá mà đạo diễn có bản director cut để “rò rỉ” ra ngoài thì hiệu ứng lan tỏa sẽ tốt hơn là quăng ra tận hai bộ phim rồi lại tự bỏ đi một bản cắt.

 

Bài hát được sáng tác năm 1965, khi người Mỹ mới chính thức đổ quân vào VNCH. Nhưng TCS đã có TIÊN ĐOÁN 20 năm nội chiến từng ngày, kể ra cũng thánh phết. Bởi nếu tính thời điểm “nội chiến” thật sự thì cuộc chiến diễn ra từ 1955 (thành lập VNCH) đến 1975 là đúng 20 năm.

 

Anh em “bò đỏ” phẫn nộ nhất là ở câu Hai mươi năm nội chiến từng ngày. Nếu suy xét chi ly thì cuộc chiến 20 năm theo thời gian trên thì không hoàn toàn là nội chiến mà vừa là nội chiến vừa là cuộc chiến ủy nhiệm. Ủy nhiệm là hai miền đánh nhau dưới sự giật dây, tài trợ của hai phe nước ngoài. Nhưng nếu xét thời điểm 1965, khi Mỹ mới chỉ đổ quân thì cuộc chiến ủy nhiệm chưa hề rõ nét mà mới có 10 năm thực sự là nội chiến do hai bên mới chỉ có cố vấn nước ngoài trợ giúp và không tham chiến. Đấy là nếu xét theo lời Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một.” Đánh giá nội dung một tác phẩm nghệ thuật thì phải đặt nó đúng ở thời điểm sáng tác chứ?

 

“Bò đỏ” còn cãi gì nữa?

 

Cuộc chiến này chính phía VNCH cũng không coi là nội chiến vì sự can thiệp của phe XHCN vào VN, họ coi là miền Bắc xâm lược miền Nam. Về lý thì chính quyền VNCH cũng không ủng hộ phong trào phản chiến kiểu cào bằng hai phe, trong khi miền Bắc là bên chủ động tấn công miền Nam. Như phim Đất khổ (search Youtube) do TCS đóng, dựa trên truyện Giải khăn sô cho Huế, cũng bị chính quyền VNCH hạn chế phát hành năm 1974, vì tính phản chiến kiểu này. Nhưng bài hát Gia tài của mẹ lại không hề bị cấm ở miền Nam, cho thấy là chế độ cũ tự do hơn bây giờ rất nhiều.

 

Nhân vụ việc không đáng xảy ra vừa rồi, rất mong anh em quan lại nhanh chóng từ bỏ hủ tục quá lạc hậu kia đi vì nó chỉ còn tính hình thức và vô nghĩa, thẩm chí phản tác dụng. Chính quyền hành xử như vậy mới dẫn tới “bò đỏ” húc tán loạn làm trò cười cho dư luận trong nước và quốc tế.

 

Đúng là: “Gia tài của mẹ, một nước Việt buồn.”

 

P/S: Hiện nay đã bỏ quy định cấp phép ca khúc trước 75 nhưng vẫn duy trì hậu kiểm những nội dung nhạy cảm, nên bản chất là 1 số bài hát có nội dung lộn lề vẫn bị cấm.

 

Rồi mấy hôm nữa lại thêm bài Hát cho người nằm xuống, ca ngợi đại tá VNCH. Lại PR phát nữa, bo` đỏ lại phát rồ!

 

Hay cu Tifosi ăn tiền PR của thế nực thù đ!t nhỉ?

 

Dương Quốc Chính

 

Hình :

https://www.facebook.com/photo/?fbid=2378250302327919&set=pcb.2378229015663381

 

https://www.facebook.com/photo/?fbid=2378282855657997&set=pcb.2378229015663381

 

.

311 BÌNH LUẬN   





'ĐIỀU TRA' về . . . 'GIA TÀI CỦA MẸ' và . . . CHẲNG CẦN NÓI GÌ THÊM! (Trân Văn)

 



‘Điều tra’ về... ‘Gia tài của mẹ’ và... chẳng cần nói gì thêm!

Trân Văn

30/06/2022

https://www.voatiengviet.com/a/%C4%91i%E1%BB%81u-tra-v%E1%BB%81-gia-t%C3%A0i-c%E1%BB%A7a-m%E1%BA%B9-v%C3%A0-ch%E1%BA%B3ng-c%E1%BA%A7n-n%C3%B3i-g%C3%AC-th%C3%AAm-/6638274.html

 

https://gdb.voanews.com/635ED510-98D2-4E73-BB2E-7E526819055F_w650_r1_s.jpg

Khánh Ly trong đêm nhạc “Ru tình”. Hình minh họa. (ảnh Bùi Văn Phú)

 

42 năm sau ngày “giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước”, chuyện phải xin phép và cần được phê duyệt mới có quyền biểu diễn một ca khúc, chuyện bị mời làm việc, phải giải trình vì...

 

Sở Văn hóa – Thể thao – Du lịch (VHTTDL) tỉnh Lâm Đồng và đơn vị đặc trách An ninh chính trị nội bộ của Công an tỉnh Lâm Đồng đang phối hợp điều tra vụ ca sĩ Khánh Ly biểu diễn ca khúc “Gia tài của mẹ” vào tối 25/6/2022 tại sân khấu Mây - In The Nest, tọa lạc ở phường 7, thành phố Đà Lạt.

 

Theo báo chí Việt Nam, sở dĩ những người xin phép thực hiện “Dấu chân địa đàng” (đêm nhạc dành riêng cho ca sĩ Khánh Ly biểu diễn tại địa điểm và vào thời gian như đã kể) bị mời làm việc, bị buộc giải trình vì “Gia tài của mẹ” nằm ngoài danh mục 24 ca khúc đã... xin phép biểu diễn và được phê duyệt (*).

 

                                                                          ***

 

Gia tài của mẹ” do Trịnh Công Sơn sáng tác năm 1965 và trở thành một trong những ca khúc được nhiều thế hệ hát khắp nơi ở miền Nam Việt Nam thời Việt Nam Cộng hòa, sau tháng 4 năm 1975, khi miền Nam Việt Nam được... giải phóng, “Gia tài của mẹ” bị cấm phổ biến, biểu diễn chỉ vì nội dung thế này...

 

Một ngàn năm nô lệ giặc Tầu
một trăm năm đô hộ giặc Tây
hai mươi năm nội chiến từng ngày
gia tài của mẹ, để lại cho con
gia tài của mẹ, là nước Việt buồn

Một ngàn năm nô lệ giặc Tầu
một trăm năm đô hộ giặc Tây
hai mươi năm nội chiến từng ngày
gia tài của mẹ, một rừng xương khô
gia tài của mẹ, một núi đầy mồ

Dạy cho con tiếng nói thật thà
mẹ mong con chớ quên màu da
con chớ quên màu da, nước Việt xưa
mẹ mong trông con mau bước về nhà
mẹ mong con lũ con đường xa
ôi lũ con cùng cha, quên hận thù

Một ngàn năm nô lệ giặc Tầu
một trăm năm đô hộ giặc Tây
hai mươi năm nội chiến từng ngày
gia tài của mẹ, ruộng đồng khô khan
gia tài của mẹ, nhà cháy từng hàng

Một ngàn năm nô lệ giặc Tầu
một trăm năm đô hộ giặc Tây
hai mươi năm nội chiến từng ngày
gia tài của mẹ, một bọn lai căng
gia tài của mẹ, một lũ bội tình.

 

                                                                                      ***

 

42 năm sau ngày “giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước”, chuyện phải xin phép và cần được phê duyệt mới có quyền biểu diễn một ca khúc, chuyện bị mời làm việc, phải giải trình vì xin tổ chức biểu diễn nhưng... thiếu cương quyết trong việc... chặn họng một ca sĩ đột nhiên muốn hát lại một trong những ca khúc từng giúp bà nổi tiếng lúc còn thanh xuân, đang song hành với những tuyên bố về sự ưu việt của... “dân chủ xã hội chủ nghĩa”, về “hòa hợp, hòa giải”,... gì gì đó!

 

52 năm trước, lúc viết “Gia tài của mẹ”, dường như Trịnh Công Sơn chưa biết trong di sản của bà mẹ Việt Nam còn có... “một lũ” mà sự ngạo mạn, độc đoán vượt xa tiền nhân, hơn hẳn anh em, đồng bào. Sự ngạo mạn, độc đoán ấy khiến não trạng của “” này trở thành đặc biệt nhạy cảm và y học hoàn toàn bất lực, người Việt đành chấp nhận chuyện “lũ” này... tự ngứa rồi buộc toàn dân phải... cùng... gãi theo đúng định hướng, bất kể anh em, đồng bào có muốn hay không!

 

----------------------

Chú thích

 

(*) https://tuoitre.vn/danh-ca-khanh-ly-hat-gia-tai-cua-me-don-vi-to-chuc-bi-moi-lam-viec-20220629181246802.htm





THẾ GIỚI HÔM NAY : 30/06/2022 (The Economist)

 



THẾ GIỚI HÔM NAY : 30/06/2022

The Economist

Đỗ Đặng Nhật Huy, biên dịch

30/06/2022

https://nghiencuuquocte.org/2022/06/30/the-gioi-hom-nay-30-06-2022/

 

NATO tuyên bố Nga là “mối đe dọa trực tiếp và nghiêm trọng nhất” của liên minh; trong khi tổng thư ký Jens Stoltenberg cam kết Ukraine có thể tiếp tục tin tưởng vào trợ giúp của NATO để chiến đấu với Nga đến “khi nào còn cần.” Dẫu vậy, tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói NATO và đồng minh đang không cung cấp đủ pháo hiện đại và các loại vũ khí khác cho nước ông.

 

Ukraine và Nga tiến hành cuộc trao đổi tù binh lớn nhất từ đầu chiến tranh đến nay, với mỗi bên thả 144 người. Trong số những người Ukraine được thả có 95 người đã chiến đấu để bảo vệ Mariupol cho đến khi thành phố đầu hàng Nga hồi giữa tháng 5. Ngoài ra còn có thị trưởng Kherson, một thành phố miền nam Ukraine đang bị Nga chiếm đóng; ông bị bắt vì từ chối hợp tác với Nga.

 

Một tòa án Pháp đã kết án 19 người đàn ông liên quan đến chuỗi vụ tấn công khủng bố làm 130 người thiệt mạng tại nhà hát Bataclan, sân vận động Stade de France và nhiều quán cà phê khác nhau ở Paris vào năm 2015. Khi ấy, Nhà nước Hồi giáo đã lên tiếng nhận trách nhiệm. Người sống sót duy nhất trong nhóm mười kẻ tấn công đã bị kết tội giết người và tìm cách giết người với lý do khủng bố, với bản án chung thân không ân xá. Những người khác bị buộc tội hỗ trợ vận chuyển hoặc hậu cần.

 

Thẩm phán Stephen Breyer cho biết ông sẽ nghỉ hưu tại Tòa án Tối cao Hoa Kỳ vào thứ Năm sau gần 28 năm tại vị. Thẩm phán Breyer tuyên bố nghỉ hưu từ tháng 1, và Thượng viện đã phê chuẩn Ketanji Brown Jackson làm người thay thế ông. Ông rời tòa án vào một thời điểm nóng bỏng, với một loạt các quyết định gây tranh cãi như lật ngược phán quyết Roe v Wade, mở rộng quyền mang vũ khí ở nơi công cộng và làm xói mòn lằn ranh tách biệt nhà thờ và nhà nước.

 

Những người đứng đầu Ngân hàng Trung ương châu Âu, Cục Dự trữ Liên bang và Ngân hàng Anh kêu gọi nhanh chóng hành động chống lạm phát trước khi nó ăn sâu. Phát biểu tại một hội nghị ở Bồ Đào Nha, các lãnh đạo ngân hàng trung ương cho rằng việc trì hoãn tăng lãi suất có thể khiến lạm phát “trở nên dai dẳng.” Jerome Powell đã gợi ý rằng Fed sẽ tăng lãi suất thêm ít nhất 50 điểm cơ bản trong tháng 7.

 

Chính quyền Biden ủng hộ bán máy bay chiến đấu F-16 do Mỹ sản xuất cho Thổ Nhĩ Kỳ, một ngày sau khi Ankara đồng ý cho Phần Lan và Thụy Điển trở thành ứng viên NATO. Trước đó trong tháng 10, Thổ Nhĩ Kỳ đã yêu cầu 40 chiếc F-16; cho đến thứ Tư, các quan chức Mỹ vẫn chưa bình luận về tính khả thi của thương vụ. Nó cuối cùng sẽ phải được Quốc hội Mỹ thông qua.

 

Thủ tướng Israel Naftali Bennett nói với các thành viên trong đảng ông là ông sẽ không tái tranh cử một ghế trong quốc hội. Ông đưa ra quyết định trên ngay trước thềm cuộc bỏ phiếu giải tán quốc hội vào thứ Năm. Ông Bennett sẽ được thay thế bởi Yair Lapid, đương kim ngoại trưởng, cho đến khi có bầu cử vào mùa thu. Được biết đây sẽ là cuộc tổng tuyển cử thứ năm của Israel chỉ trong vòng chưa đầy bốn năm. Không loại trừ khả năng cựu thủ tướng Binyamin Netanyahu sẽ trở lại.

 

Con số trong ngày: 651, là số người chết trong năm 2021 khi tìm cách vượt biên vào Mỹ từ Mexico.

 

.

TIÊU ĐIỂM

 

Tổng thống Indonesia thăm Nga và Ukraine

Một loạt các nhà lãnh đạo quốc gia đã đến gặp hai lãnh đạo Nga và Ukraine trong bốn tháng qua. Nhân vật mới nhất sẽ là Joko Widodo, tổng thống Indonesia. Sau khi đến thăm Volodomyr Zelensky vào thứ Tư, Jokowi, biệt danh ông thường được gọi, sẽ gặp Vladimir Putin vào thứ Năm.

 

Jokowi là nhà lãnh đạo Đông Nam Á đầu tiên đến thăm cả hai nước kể từ khi Nga xâm lược. Ông đã mô tả “sứ mệnh” của mình là cố gắng ngăn chặn cuộc khủng hoảng lương thực có nguy cơ đẩy các nước nghèo, vốn phụ thuộc vào ngũ cốc từ Nga và Ukraine, “xuống vực thẳm của đói nghèo cùng cực.” Ông khó có khả năng thành công. Nhưng với tư cách là chủ tịch thượng đỉnh G20 năm nay vào tháng 11, ông đã mời cả ông Zelensky lẫn ông Putin tham dự, mặc dù Ukraine không phải thành viên. Nếu họ đến dự, đó sẽ là một thành tựu lớn. Và tốt hơn nữa nếu ông có thể định vị Indonesia như một cường quốc thế giới đủ khả năng hòa giải xung đột.

 

“Bongbong” Marcos nhậm chức tổng thống Philippines

Vào thứ Năm, Ferdinand “Bongbong” Marcos sẽ kế nhiệm vai trò tổng thống Philippines của Rodrigo Duterte. Trong số những người tham dự lễ nhậm chức sẽ có Imelda Marcos, mẹ của tổng thống mới và là góa phụ của Ferdinand Marcos (cha), một cựu tổng thống trước đây.

 

Chế độ của Marcos (cha) từng khủng bố các đối thủ chính trị và cướp bóc nền kinh tế, trước khi bị lật đổ bởi cuộc nổi dậy của quần chúng năm 1986. Nhưng bằng cách che đậy quá khứ không đẹp của gia đình, Marcos (con) đã chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 5 dù không hề vạch ra một đường lối chính sách cụ thể nào.

 

Việc khôi phục lại vương triều Marcos không chỉ có ý nghĩa biểu tượng. Bà Marcos, người sẽ bước sang tuổi 93 vào thứ Bảy, đang được tại ngoại trong khi kháng cáo cáo buộc tham nhũng hồi năm 2018, một phần của vụ án tham nhũng 200 triệu đô có từ thời chồng bà đương nhiệm. Nhưng khi đã lên chức, con trai bà hoàn toàn có thể ân xá cho mẹ mình.

 

Kế hoạch khai thác dầu khí của chính quyền Biden

Với giá xăng dầu cao kỷ lục và lạm phát đạt đỉnh 40 năm, tổng thống Joe Biden đang đứng dưới áp lực phải hành động. Kế hoạch 5 năm của chính quyền ông về phát triển dầu khí và khí đốt tự nhiên ngoài khơi, sẽ được công bố dự thảo vào thứ Năm, có thể cho thấy cách họ dự định đối phó với cuộc khủng hoảng năng lượng.

 

Các đảng viên Cộng hòa (và đôi khi là đảng Dân chủ thân thiện với nhiên liệu hóa thạch) đã chỉ trích chính quyền Biden vì do dự mở các địa điểm khai thác mới ngoài khơi. Họ cho rằng tăng cung sẽ giúp giảm giá. Nhưng các nhà bảo vệ môi trường tin rằng cắt giảm nguồn cung nhiên liệu hóa thạch là cần thiết để hướng nước Mỹ tới năng lượng xanh. Vấn đề còn phức tạp hơn nữa vì ông Biden từng hứa khi tranh cử là sẽ cấm hoạt động khoan mới trong vùng biển liên bang.

 

Song phải nhận thấy rằng cho dù ông Biden có kế hoạch gì đi nữa, nhiên liệu cũng sẽ không đến đủ nhanh để giải quyết những khó khăn năng lượng hiện tại của Mỹ. Các công ty vẫn chưa thể tham gia đấu giá thuê địa điểm khai thác cho tới khi kế hoạch khai thác dầu khí được thông qua vào cuối năm nay. Một khi được tiến hành, họ sẽ phải mất vài năm để có thể bơm dầu ra thị trường. Người Mỹ còn phải chịu đựng giá xăng dầu đắt đỏ trong một thời gian tới.