Saturday, June 1, 2019

ĐIỂM TIN THỨ BẢY 1/6/2019 (Tin Tức Hàng Ngày)




NGÀY 1/6/2019


*
*

·         Thầy giáo dạy trò bài hát 'Trả lại cho dân' bị khởi tố (BBC) - Gia đình nói thầy giáo dạy nhạc Nguyễn Năng Tĩnh chỉ muốn làm điều tốt cho xã hội trong khi chính quyền nói ông 'chống nhà nước'.
·         Lên tiếng vì quyền tự do đi lại bị xâm phạm (VNTB) - Diễm Thi, RFA 2019-05-29 - Hôm 24/5/2019, Bản tuyên bố chung của những người bị xâm phạm quyền tự do đi lại, bị cầm giữ tại nhà trái pháp luật được công khai trên mạng xã hội. Ngăn cản đi lại trong nước. Bản tuyên bố đưa ra thực trạng hiện nay đối chiếu với Hiến pháp Việt Nam hiện hành để yêu cầu chính phủ Hà Nội chấm dứt việc xâm phạm quyền tự do của công dân để pháp luật được nghiêm minh, mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật.
·         VNTB - Các nhà lập pháp Hoa Kỳ kêu gọi thúc đẩy mạnh mẽ cho tự do báo chí Việt Nam hơn (VNTB) - Phương Thảo tổng hợp (VNTB) - “Việt Nam đã ký kết Công ước Quốc tế về các Quyền Dân sự và Chính trị và như vậy đã cam kết tôn trọng các quyền tự do cá nhân về tín ngưỡng, ngôn luận, lập hội, báo chí và quyền duy trì hội họp và biểu hiện chính trị.” Theo đài RFA, hôm thứ Ba, các nhà lập pháp Hoa Kỳ đã viết thư kêu gọi Hoa Kỳ thúc đẩy mạnh hơn nhằm yêu cầu Việt Nam tôn trọng quyền tự do ngôn luận sau khi một loạt các nhà hoạt động và các blogger bị chính quyền cộng sản độc đảng bị bắt giam.
·         Nhà báo chụp hình nhà của cán bộ có phạm luật? (RFA) - Ông Thuận Hữu, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam cho rằng, nhà báo chụp hình nhà cửa của cán bộ đưa lên mạng, rồi hỏi tiền đâu mà xây là vi phạm pháp luật Việt Nam. Các luật sư và nhà báo nói gì về tuyên bố này?
·         VNTB - Sự thống trị của Maduro sẽ kết thúc. (VNTB) - Mai Hưng dịch (VNTB) - Mặc dù người dân Venezuela đã từ lâu phải chịu đựng nhiều đau khổ, và tổng thống lâm thời Juan Guaidó được hơn năm mươi quốc gia công nhận, nhưng thử thách của họ vẫn chưa kết thúc. Chế độ bất hợp pháp của Nicolás Maduro đã đảo ngược sự sụp đổ vào ngày 30 tháng 4 sau cuộc vật lộn với các lực lượng dân chủ dưới sự lãnh đạo của Guaidó. Người Mỹ không thể đơn giản hóa sự thành công tạm thời rõ ràng của độc tài Maduro và đoàn lâu la của ông ta để tiếp tục cướp bóc đất nước Venezuela. Tuy nhiên, những nỗ lực để khôi phục nền dân chủ và pháp quyền không phải là vô ích, và quyết tâm của Guaidó và các đồng minh bên trong và bên ngoài của ông không thể bị suy yếu. Áp lực cần phải được gia tăng để có thể quật đổ chính phủ bất hợp pháp Maduro.
·         VNTB- Tăng vốn dự án Cát Linh - Hà Đông hơn hai lần không qua quốc hội: Xử lý Bộ GTVT ra sao? (VNTB) - Thường Sơn (VNTB) - Vào kỳ họp quốc hội lần này, hẳn không thể ngẫu nhiên mà cùng lúc với hiện tượng hàng loạt đại biểu quốc hội bỗng oai dũng đăng đàn để đòi chính phủ để cho cơ quan này được duyệt dự án đầu tư công, một số tờ báo quốc doanh đã đột ngột vạch trần một sự thật mà lâu nay chính phủ giấu kín: “Kiểm toán Nhà nước kết luận Bộ Giao thông Vận tải đã phê duyệt tăng tổng mức đầu tư dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông từ 8.770 tỷ đồng lên trên 18.000 tỷ đồng mà không qua cửa Quốc hội”.
·         Khai quật đường cống ngầm xả thải thẳng ra sông La Ngà (RFA) - Vào ngày 31/5, Sở Tài nguyên và Môi Trường tỉnh Đồng Nai cùng các cơ quan chức năng khai quật khu vực người dân tố cáo Công ty AB Mauri có đường cống ngầm xả thải ra sông La Ngà, khiến 1.000 tấn cá nuôi trên sông này chết.
·         Việt Nam sẽ khó xử lý được bùn thải độc hại của Formosa? (BBC) - Nhà khoa học cho hay công nghệ hiện nay chưa xử lý được các chất độc hại thải ra từ hoạt động sản xuất thép như của Formosa.
·         Tổng thống Philippines cảnh báo về nguy cơ xung đột tại Biển Đông (RFA) - Tổng thống Rodrigo Duterte của Philippines lập luận rằng càng để lâu thì nguy cơ vùng biển này trở thành điểm xung đột càng lớn thêm. Ông nhắc lại Pháp, Anh và Hoa Kỳ cũng có động thái đưa ra phép thử tại vùng biển đang có tranh chấp này.
·         Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam phát biểu về cách thức tránh xung đột tại Đối thoại Shangri-La (RFA) - Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam Ngô Xuân Lịch dự kiến sẽ có bài phát biểu tại Đối thoại Shangri-La (Singapore) về cách thức ngăn ngừa xung đột trong các lĩnh vực cạnh tranh, đồng thời sẽ có những cuộc gặp song phương với Bộ trưởng Quốc phòng một số nước, theo truyền thông trong nước.
·         Việt Nam sẽ nêu vấn đề Biển Đông ở Đối thoại Shangri-La? (VOA) - Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam Ngô Xuân Lịch sẽ tham dự diễn đàn an ninh khu vực tại Singapore với mong muốn “chia sẻ với các nước trong việc giải quyết các thách thức an ninh chung”
·         Tướng Việt Nam cáo buộc Trung Quốc làm ô nhiễm sông suối biên giới (RFA) - Phó tư lệnh Quân Khu 2 của Việt Nam, tướng Sùng Thìn Cò, phát biểu trước Quốc hội Việt Nam vào ngày 30 tháng 5 rằng nhiều sông suối bên phía Việt Nam bị ô nhiễm do bên Trung Quốc lan sang.
·         Tướng quân đội báo động tình trạng Trung Quốc gây ô nhiễm môi trường biên giới Việt - Trung (VOA) - Phó tư lệnh quân khu 2 kêu gọi chính phủ và các tỉnh biên giới gửi công hàm, yêu cầu TQ bồi thường cho những thiệt hại về môi trường đã gây ra cho đất nước và người dân VN
·         Việt Nam thua xa Singapore 'từ hạ tầng cho đến thượng tầng' (BBC) - Ý kiến nói từ hạ tầng cơ sở cho đến tòa án VN đang thua xa Singapore sau khi có tin kinh tế VN sẽ vượt Singapore năm 2029.
·         Bộ Giao thông Vận tải xem xét phương án di dời trạm BOT T2 (RFA) - Bộ Giao thông Vận tải hôm 30/5/2019, cho báo chí biết bộ đang cân nhắc khả năng di dời trạm thu phí đường bộ BOT T2 trên Quốc lộ 91.
·         Cầu sập sau khi vừa dừng thu phí BOT (RFA) - Một chiếc cầu ở xã Tân Nghĩa, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp vừa bị sập vào đầu giờ chiều ngày 31/5, chỉ vài tháng sau khi chấm dứt thu phí BOT vào tháng 2 vừa qua. Truyền thông trong nước trích nguồn tin từ Ủy ban Nhân dân xã Tân Nghĩa và loan tin này hôm 31/5.
·         CHỐNG NHỒI SỌ TRẺ CON (RFABLOG) - Cách đây nửa năm có một lần Đậu đi học về, nó hỏi tôi một cách rất thản nhiên: Bố ghét bác Hồ à? Tôi thực sự choáng, và phải mất một vài giây sau mới trấn tĩnh, và rồi nhẹ nhàng trả lời nó thế này: Ừ, bố không thích ông ấy. Có nhiều điều về ông Hồ không giống như người ta nói với con đâu. Con còn bé, con chưa biết đọc, nên con chưa thể biết những chuyện này. Sau này khi nào con lớn lên, biết đọc chữ, con sẽ hiểu tại sao bố lại không thích ông ý. Nhưng dù thế nào thì bố cũng rất yêu con...
·         Việt Nam Không Sử Dụng Thiết Bị của Huawei để phát triển mạng 5G (RFA) - Việt Nam đang có bước đi can đảm khi tự mình phát triển công nghệ cơ bản cho mạng 5G trong thời gian tới.
·         Tình trạng tài khoản bị khóa ở Việt Nam và cách Facebook giải quyết (RFA) - Cư dân mạng tại Việt Nam ghi nhận kể từ khi Luật An ninh mạng có hiệu lực từ đầu tháng 1 năm 2019 đến nay, tình trạng tài khoản mạng xã hội trên Facebook bị khóa và bị mất ngày càng nghiêm trọng.
·         Vũ "nhôm" tiếp tục kêu oan tại tòa (RFA) - Tại Tòa án cấp cao Thành phố Hồ Chí Minh, vào ngày 31 tháng 5, phiên phúc thẩm vụ án đại án Ngân hàng Đông Á với cáo buộc cố ý làm trái, thiếu trách nhiệm và lạm dụng chức vụ, quyền hạn gây thiệt hại hơn 3600 tỷ đồng kết thúc phần tranh tụng và đề nghị mức án.
·         Bộ Công an trả lời ‘Vì sao GĐ Nhật Cường trốn thoát khi đang trong tầm ngắm?’ (VOA) - Người phát ngôn của Bộ Công an cho biết ông Bùi Quang Huy không trình diện, cũng không có mặt ở nơi cư trú kể từ lúc khám xét cho đến khi khởi tố vụ án
·         Đầu tư công: Vẫn là… từ trọng thương tới chết! (VOA) - Tranh luận giữa quốc hội và chính phủ Việt Nam về Dự luật sửa luật đầu tư công hứa hẹn nợ nần quốc gia sẽ tiếp tục làm dân chúng Việt Nam bị thương nặng hơn và chết.
·         Dịch tả lợn Châu Phi lan ra 48 tỉnh thành Việt Nam (RFA) - Dịch tả lợn Châu Phi hiện đã lan tới 48/63 tỉnh thành ở Việt Nam với tổng cộng 300 huyện, trên 3000 đàn heo; số lượng heo bị tiêu hủy lên tới 2 triệu con, chiếm 6,5% tổng số heo của cả nước.
·         Bộ Trưởng Giáo dục nhận trách nhiệm về gian lận thi cử có giúp chấm dứt nạn này? (RFA) - Truyền thông trong nước ngày 31/5 loan truyền thông tin Bộ trưởng Giáo dục Phùng Xuân Nhạ công khai nhận trách nhiệm trong vụ gian lận điểm thi Phổ thông trung học năm 2018 tại Hà Giang, Sơn La và Hòa Bình. Việc nhận trách nhiệm này trong thực tế có giúp xóa bỏ tệ nạn gian lận trong học đường hay không?
·         Tại sao tiếng Anh vẫn ì ạch? (VOA) - Chưa đầy một tháng nữa, học sinh phổ thông lại thi tốt nghiệp, trong đó có môn tiếng Anh. Kết quả e rằng lại như năm trước. Tại Sài Gòn, trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2018-2019, có gần 50% bài thi tiếng Anh điểm dưới trung bình.
·         Dư luận bức xúc về việc hoãn chuyến bay để ‘chờ 1 hành khách’ (VOA) - Một chuyến bay của hãng hàng không quốc gia Việt Nam đi châu Âu bị trì hoãn với lý do được cho là chờ một hành khách hạng thương gia theo yêu cầu của phó tổng giám đốc Vietnam Airlines đang làm dư luận bức xúc
·         Vấn nạn trẻ em Việt Nam chết đuối nhiều (RFA) - Tình trạng trẻ em chết khi đi tắm hồ, suối, sông, vẫn xảy ra phổ biến. Gần đây thông tin về những nhóm học sinh chết đuối được loan đi khá nhiều. Gia đình, nhà trường và cơ quan chức năng phụ trách về trẻ em lâu nay có những hoạt động gì để phòng ngừa tình trạng này?
·         “Nhà báo Quốc tế” đã học theo gương ai? (RFA) - Chính quyền cộng sản tận dụng và kích thích tính hám danh phát triển đến tột cùng để phục vụ cho chế độ. Chính Hồ Chí Minh đã lập ra phong trào “thi đua yêu nước” với đủ thứ danh hiệu để huy động sức dân nào anh hùng lực lượng vũ trang, anh hùng lao động, dũng sĩ diệt Mỹ, chiến sĩ thi đua….
·         Lý Quang Diệu mong VNCH trụ vững và muốn giúp tái thiết hai nước VN (BBC) - Tư liệu: Thăm Hoa Kỳ tháng 4/1973, Thủ tướng Singapore bày tỏ sự e ngại về Bắc Kinh nhưng sẵn sàng giúp cả hai nước VN 'tái thiết, phục hồi'.
·         Người Việt Nam bị quân du kích thân cộng sản ở Philippines tấn công (RFA) - Một xe chở người Việt Nam và một số khách du lịch nước ngoài vừa bị quân du kích thân cộng sản ở Philippines tấn công hôm 30/5 ở khu vực miền nam Philippines, tuy nhiên không có ai bị thương vong.
·         TIN ĐỌC NHANH (RFI) -
·         Ngày Thế Giới Chống Thuốc Lá : WHO lên án thuốc lá điện tử (RFI) - Hơn 8 triệu người chết mỗi năm. Nghẽn tim mạch, bệnh phổi mãn tính, ung thư …Trong năm 2019 này, thuốc lá tiếp tục giết. Nhân Ngày Thế Giới Chống Thuốc Lá 31 tháng 05, Tổ chức Tổ Chức Y Tế Thế Giới WHO cảnh báo các tay nghiện : thuốc lá điện tử không phải là giải pháp để bỏ thuốc. Không những không giúp tránh được bệnh tim mạch mà còn là bẫy sập của các nhà sản xuất.
·         Mỹ : Bộ Quốc Phòng tìm cách tránh phụ thuộc vào đất hiếm Trung Quốc (RFI) -
Trung Quốc cung cấp hơn 90% lượng đất hiếm cho nhu cầu của thế giới, trong đó Hoa Kỳ nhập 80% trong giai đoạn 2004-2017. Bị Hoa Kỳ gây sức ép khi đưa Hoa Vi vào đàm phán thương mại, Trung Quốc cảnh báo chính quyền Trump về khả năng cắt nguồn cung cấp đất hiếm.
·         Diễn đàn Shangri-La : Lo bị cô lập, Bắc Kinh cử bộ trưởng Quốc Phòng tham dự (RFI) - Diễn đàn hàng đầu về an ninh châu Á tại Singapore khai mạc hôm nay, 31/05/2019, trong bối cảnh căng thẳng Mỹ-Trung bao trùm. Một tâm điểm chú ý của công luận là sự hiện diện của bộ trưởng Quốc Phòng Trung Quốc, lần đầu tiên kể từ 8 năm nay. Vì sao Bắc Kinh cử lãnh đạo Quốc Phòng tham dự hội nghị ?
·         Diễn đàn an ninh Shangri-La khai mạc : Căng thẳng Mỹ-Trung là tâm điểm (RFI) - Diễn đàn Shangri-La tại Singapore lần thứ 18 khai mạc hôm nay, 31/05/2019. Tham gia vào hội nghị thường niên quan trọng nhất về an ninh và quốc phòng châu Á này có khoảng 60 bộ trưởng Quốc Phòng và quan chức cao cấp các nước. Hội nghị sẽ diễn ra đến ngày Chủ Nhật 02/06. Năm nay, các căng thẳng Mỹ - Trung là tâm điểm của các thảo luận.
·         Lãnh đạo quốc phòng Mỹ - Trung hội đàm tại Đối thoại Shangri-La (VOA) - Hôm 31/5, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa và quyền Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Patrick Shanahan đã có cuộc hội đàm tại hội nghị thượng đỉnh an ninh châu Á tại Singapore.
·         TT Trump tuyên bố đánh thuế cao vào Mexico nhằm chặn di dân bất hợp pháp (VOA) - Trước tình trạng di dân bất hợp pháp gia tăng, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hôm 30/5 sẽ đánh thuế đối với tất cả hàng hóa đến từ Mexico, bắt đầu ở mức 5%
·         Trump muốn buộc chặt trách nhiệm người bảo lãnh (VOA) - Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ thị thực thi nghiêm ngặt quy định buộc người bảo lãnh phải có trách nhiệm tài chính đối với những người mà họ bảo lãnh định cư Mỹ. Những chế tài đối với người bảo lãnh và người được bảo lãnh, nếu vi phạm quy định này, như thế nào? LS Di trú Khanh Phạm trình bày.
·         TT Trump sẽ cảnh báo Anh về an ninh liên quan đến Huawei, 5G (VOA) - Tổng thống Hoa Kỳ sẽ thăm Anh từ ngày 3-5/6 và sẽ yêu cầu Anh có lập trường cứng rắn hơn đối với Trung Quốc và công ty viễn thông khổng lồ Huawei
·         Sau ba thập niên, Trung Quốc vẫn ráo riết kiểm duyệt vụ thảm sát Thiên An Môn (RFI) - Cách nay 30 năm, vào đêm mùng 3 và mùng 4 tháng 6 năm 1989, quân đội Trung Quốc đã thẳng tay đàn áp đẫm máu phong trào đấu tranh đòi dân chủ ở quảng trường Thiên An Môn, Bắc Kinh.
·         TQ mong Canada ‘hiểu được hậu quả’ của việc đứng về phía Mỹ (VOA) - Trung Quốc mong Canada hiểu được hậu quả của việc đứng về phía Mỹ và đưa ra sự lựa chọn, Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói hôm 31/5
·         Huawei đuổi công nhân Mỹ về nước (VOA) - Hôm 31/5, báo Financial Times (FT) loan tin công ty Huawei của Trung Quốc đã ra lệnh cho nhân viên của mình hủy các cuộc họp với các đối tác kỹ thuật của Mỹ và đã tống khứ nhiều nhân viên Hoa Kỳ đang làm việc tại trụ sở ở Trung Quốc về nước.
·         Hoa Kỳ đang xác minh tin nói đặc sứ Triều Tiên bị hành quyết (VOA) - Hôm 31/5, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho biết Hoa Kỳ đang cố gắng kiểm tra các nguồn tin nói rằng một quan chức cấp cao của Triều Tiên liên quan đến các cuộc đàm phán hạt nhân của Bình Nhưỡng với Washington đã bị xử tử.
·         Con tin người Hà Lan bị phiến quân Philippines giết khi chạy trốn (VOA) - Một nhiếp ảnh gia Hà Lan bị phiến quân Hồi giáo ở Philippines bắt làm con tin từ năm 2012 đã bị giết chết khi ông tìm cách trốn thoát.
·         Malaysia sẽ sử dụng "tối đa" công nghệ Huawei (BBC) - Thủ tướng Malaysia Mahathir nói Hoa Kỳ nên nhượng bộ Trung Quốc trong cuộc chiến thương mại đang gây tổn hại cho nhiều bên.
·         Shin Kanemaru: ‘Bố già dựng lên nhiều thủ tướng Nhật’ (BBC) - Câu chuyện về Shin Kanemaru, người đứng sau ‘giật dây’ chính trị Nhật Bản trước khi chấm dứt sự nghiệp vì tham nhũng.
·         Fukuoka, nơi ươm mầm khởi nghiệp ở Nhật Bản (BBC) - Thành phố Fukuoka có những lợi thế gì và đã có những bước đi táo bạo thế nào để tạo thương hiệu thành phố khởi nghiệp năng động của Nhật Bản?
·         Iran tố cáo Ả Rập Xê Út « gây chia rẽ trong khu vực » (RFI) - Chính quyền Teheran hôm nay, 30/05/19, tố cáo Riyad gây chia rẽ trong khu vực và điều này chỉ có lợi cho Israel. Phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Iran Seyed Abbas Mousavi cho rằng Ả Rập Xê Út « tiếp tục gây chia rẽ giữa các quốc gia hồi giáo trong khu vực », và « đây là ước nguyện Nhà nước Do Thái ».
·         Kremlin nhờ giải thích vì sao sự ủng hộ cho ông Putin tụt giảm (BBC) - Điện Kremlin nói họ sẽ nhờ chuyên gia xã hội học giải thích vì sao có bảng xếp hạng nói sự ủng hộ của dân Nga cho ông Putin tụt giảm.
·         Sau bầu cử châu Âu, thủ tướng Hungary Orban chủ động hòa giải với PPE (RFI) - Liệu Viktor Orban có ý định hòa giải với Đảng Nhân Dân Châu Âu (PPE) ? Thủ tướng Hungary từ trước tới nay luôn chống lại Manfred Weber, ứng cử viên chức chủ tịch Ủy Ban Châu Âu, trong những ngày qua, liên tiếp đưa ra những tín hiệu muốn xích lại gần PPE, đảng đã khai trừ ông cách nay không lâu.
·         Ấm nóng toàn cầu làm cho nước đã giàu lại giàu hơn? (BBC) - Sự biến đổi khí hậu đang tác động đến khoảng cách giàu nghèo theo qui mô lớn hơn là chúng ta nghĩ.
·         Trên 100 nghìn dân Ba Lan xin thẻ định cư ở Anh sau Brexit (BBC) - Ba Lan, Romania, Ý và Bồ Đào Nha có số dân xin định cư ở Anh cao nhất, theo quy chế mới giải quyết hậu quả của Brexit.
·         Tự thiêu trước Tòa Bạch Ốc (VOA) - Một người đàn ông châm lửa tự thiêu trước Tòa Bạch Ốc vào hôm 29/5. Người đàn ông với lửa bùng cháy quanh người bước trong công viên Ellipse ngay trước Tòa Bạch Ốc ở trung tâm thủ đô Washington. Các nhân viên an ninh và cứu hộ ngay lập tức dập tắt lửa và đưa người tự thiêu đi cấp cứu, nhưng người tự thiêu sau đó đã chết.
·         Ngành Sư phạm (VOA) - GS-TS Charles Cường Nguyễn giới thiệu chi tiết chương trình đào tạo ngành sư phạm tại Mỹ và những yêu cầu cần đáp ứng để vào học ngành này.
·         Mark Zuckerberg phải đối mặt với cuộc bỏ phiếu yêu cầu từ chức (BBC) - Một số cổ đông muốn chủ tịch và giám đốc điều hành của Facebook từ chức một trong hai vai trò hiện nay của ông.
·         Phòng ngừa cục máu đông-giảm nguy cơ tử vong (VOA) - Làm thế nào để nhận biết và ngăn ngừa tác hại chết người của hiện tượng cục máu đông? BS Phan Hoàng Anh trình bày.
·         Bệnh sởi (VOA) - Cùng BS Đỗ Văn Hội tìm hiểu về tác hại của bệnh sởi và cách chăm sóc bệnh nhân.







BẦU CỬ TỔNG THỐNG MỸ : KHÓ BÃI BỎ CHẾ ĐỘ ĐẠI CỬ TRI (Phạm Minh Trung - Luật Khoa)




30/05/2019

Chế độ đại cử tri (Electoral College) của Mỹ vốn đã gây tranh cãi, nay lại càng gây tranh cãi hơn. Từ năm 2016 đến nay, ngày càng có nhiều người Mỹ kêu gọi cải cách hệ thống bầu cử tổng thống tại Hoa Kỳ sau khi ứng viên đảng Dân chủ Hillary Clinton giành nhiều phiếu phổ thông hơn tỷ phú đảng Cộng hòa Donald J. Trump, nhưng vẫn không thể trở thành tổng thống do không đạt đủ số phiếu đại cử tri tối thiểu. 

Cơ chế bầu Đại cử tri khiến cho hoạt động bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ luôn có vẻ quá lộn xộn và phức tạp trong con mắt người nước ngoài. Ảnh minh họa: Jaime Anderson / The MinnPost

Theo luật bầu cử tổng thống ở Mỹ, người đứng đầu Nhà Trắng không được chọn trực tiếp từ lá phiếu phổ thông của người dân mà là từ phiếu đại cử tri.

Vậy đại cử tri là ai? Họ đóng vai trò như thế nào trong việc quyết định ai sẽ trở thành tổng thống? Và tại sao nước Mỹ khó có thể thay đổi được cơ chế này?

Quang cảnh các đại cử tri chuẩn bị bỏ phiếu bầu tổng thống thứ 45 nước Mỹ. Ảnh: wbur.org

Bài viết sau đây sẽ trả lời những câu hỏi trên.

Thể thức bầu tổng thống Mỹ

Điều II, Khoản 1, Hiến pháp Mỹ quy định:

“Quyền hành pháp sẽ được trao cho Tổng thống Hoa Kỳ […] Theo thể thức mà cơ quan lập pháp quy định, mỗi bang sẽ cử ra một số đại cử tri bằng tổng số thượng nghị sĩ và hạ nghị sĩ tại Quốc hội. Thượng nghị sĩ, hạ nghị sĩ hay những người giữ chức vụ trong các cơ quan công quyền không được bầu làm đại cử tri”.

Như vậy, về mặt kỹ thuật, các cử tri Mỹ đi bỏ phiếu để bầu chọn cử tri đoàn (gồm các đại cử tri) chứ không phải bầu trực tiếp cho các ứng viên tổng thống.

Mỗi bang có số lượng đại cử tri (elector) tính bằng số hạ nghị sĩ cộng với thượng nghị sĩ, hợp nhất gọi là cử tri đoàn (electoral college). Hạ nghị sĩ thì tính dựa theo quy mô dân số của từng bang, thượng nghị sĩ thì mỗi bang đều có hai. Thống kê dân số được tiến hành 10 năm một lần, do đó, bang nào càng đông dân thì càng có nhiều đại cử tri.

Hiện nay, California là bang đông dân nhất nước Mỹ nên cũng có số lượng phiếu đại cử tri lớn nhất là 55. Tiếp theo là một số bang khác đều có trên 20 phiếu đại cử tri như Texas (38), Florida (29), New York (29), Illinois (20), Pennsylvania (20), Ohio (18),… Bảy bang được ít nhất, mỗi bang thường chỉ có ba phiếu đại cử tri là Alaska, Delaware, Montana, Bắc Dakota, Nam Dakota, Vermont, Wyoming và đặc khu Washington D.C.

Tổng cộng nước Mỹ có 538 đại cử tri (tương ứng với 435 thành viên Hạ viện và 100 thành viên Thượng viện, cộng với 3 đại diện của Quận Colombia – nơi có thủ đô Washington). Để trở thành tổng thống, một ứng viên cần giành được tối thiếu 270 phiếu đại cử tri.

Ở hầu hết các bang của Mỹ, ứng cử viên nào giành được 50,1% số phiếu phổ thông sẽ được trao 100% số phiếu đại cử tri của tiểu bang đó, tức là “ăn cả”. Riêng bang Maine và Nebraska không tuân theo nguyên tắc “winner takes all” (được ăn cả, ngã về không), hai tiểu bang này chia tỉ lệ phiếu bầu đại cử tri đoàn theo các hạt bầu cử.

Như vậy, có thể nói người đắc cử vị trí Tổng thống không nhất thiết phải giành chiến thắng về số phiếu phổ thông trên cả nước. Ứng viên vẫn có thể vào Nhà Trắng miễn là thu được trên 270 phiếu đại cử tri, dù thua đối thủ về phiếu phổ thông.

Trong lịch sử Mỹ có năm lần ứng viên tổng thống giành được hầu hết phiếu phổ thông trên toàn quốc nhưng lại không giành được đa số phiếu đại cử tri. Đó là các năm 1824, 1876, 1888, 2000 và gần đây nhất là 2016. 

Ngày 19/12/2016, các đại cử tri bang Pennsylvania gặp nhau tại Harrisburg để bỏ phiếu bầu tổng thống thứ 45 nước Mỹ. Tỷ phú Donald Trump trước đó đã giành được đa số phiếu phổ thông của bang này. Ảnh: C-SPAN.

Tiêu chuẩn đại cử tri

Hiến pháp Mỹ có rất ít điều khoản quy định tiêu chuẩn đại cử tri.

Điều II Hiến pháp Mỹ quy định rằng thành viên Quốc hội và những “người đang nắm giữ chức vụ tại các cơ quan công quyền Mỹ” không được chỉ định làm đại cử tri.

Tu chính án thứ 14 Hiến pháp Mỹ cũng quy định các viên chức nhà nước tham gia nổi dậy hoặc bạo loạn chống chính phủ Mỹ, hoặc hỗ trợ, giúp sức cho kẻ thù, không được phép trở thành đại cử tri. 

Quy trình chọn đại cử tri gồm hai vòng.

Đầu tiên, các đảng ở mỗi bang sẽ chọn một loạt ứng viên đại cử tri để đại diện cho đảng phái và ứng viên của mình trước ngày bầu cử. Trong giai đoạn này, các đảng chính trị ở mỗi bang sẽ kiểm soát quá trình lựa chọn đại cử tri. Mỗi bang có một quy định khác nhau, cũng có thể theo quy định chung cho toàn quốc của đảng đó. Về cơ bản, các đảng sẽ đề cử một danh sách đại cử tri tiềm năng tại kỳ họp đại hội đảng của bang mình hoặc họ có thể chọn thông qua một cuộc bỏ phiếu tại ủy ban trung ương đảng. Các đại cử tri thường được lựa chọn vì sự phục vụ và cống hiến của họ đối với đảng. Họ có thể là các quan chức được bầu lên ở các bang, các lãnh đạo đảng, hoặc những người có liên hệ mật thiết với ứng cử viên tổng thống.

Tiếp đó, vào ngày bầu cử (ngày thứ ba sau thứ hai đầu tiên của tháng 11), cử tri phổ thông tại mỗi bang sẽ chọn ra đại cử tri ở bang đó bằng cách bỏ phiếu cho ứng viên tổng thống. Tùy thuộc vào quy trình ở mỗi bang, tên của các đại cử tri có thể xuất hiện hoặc không xuất hiện trên lá phiếu dưới tên của các ứng cử viên tranh cử tổng thống. Tuy nhiên, về mặt biểu hiện, các cử tri phổ thông vẫn bầu chọn cho vị ứng viên tổng thống ưa thích của mình.
Các đại cử tri ở mỗi bang sẽ gặp nhau vào thứ hai đầu tiên sau thứ tư thứ hai vào tháng 12 để bầu tổng thống và phó tổng thống Mỹ.  

Giấy chứng nhận xác nhận bầu tổng thống của các đại cử tri. Ảnh: History


Điều gì xảy ra nếu không ứng viên tổng thống nào giành đa số phiếu đại cử tri?

Nếu không ứng viên tổng thống nào giành được đa số phiếu đại cử tri, theo điều sửa đổi thứ 12 của Hiến pháp, Hạ viện Mỹ sẽ quyết định kết quả bầu cử. Quyết định của Hạ viện được cho là sẽ phản ánh tốt hơn nguyện vọng của cử tri phổ thông so với Thượng viện do số ghế các bang nắm trong cơ quan lập pháp này tương xứng với tỷ lệ dân số từng bang.

Hạ viện sẽ chọn tổng thống theo hình thức đa số. Việc bỏ phiếu sẽ do các bang tiến hành, đoàn đại biểu của mỗi bang có một phiếu. Điều đó có nghĩa đảng nào chiếm đa số trong nhóm hạ nghị sĩ của bang thì lá phiếu bang đó sẽ thuộc về ứng viên của họ.

Còn trong trường hợp không ứng cử viên phó tổng thống nào giành được đa số phiếu đại cử tri, Thượng viện sẽ chọn phó tổng thống bằng đa số, mỗi thượng nghị sĩ sẽ chọn một trong hai ứng cử viên nhận được nhiều phiếu đại cử tri nhất.

Các đại cử tri sẽ bỏ phiếu như thế nào?

Không có quy định nào trong hiến pháp hay luật liên bang Mỹ bắt buộc các đại cử tri phải bầu theo kết quả bỏ phiếu phổ thông của bang mình đại diện. Dù vậy, một số bang vẫn yêu cầu việc này. Những cam kết như vậy có thể chia thành hai nhóm: đại cử tri bị ràng buộc bởi luật của bang và đại cử tri bị ràng buộc bởi cam kết với đảng của mình.

Qua thực tế lịch sử, các đại cử tri thường bầu cho những ứng viên mà họ đã cam kết ủng hộ từ trước.

Qua thời gian cũng có xuất hiện một số đại cử tri được coi là “lật lọng” (“faithless Electors”) vì bỏ phiếu cho các ứng viên khác so với cam kết ban đầu. Và trong trường hợp này, phiếu của họ vẫn được tính.

Nhưng điều này hiếm khi xảy ra và chưa bao giờ làm thay đổi kết quả bầu cử.

Tối cao Pháp viện Mỹ không quy định cụ thể về những hình phạt nào có thể áp dụng với hành động không bỏ phiếu như cam kết. Tuy nhiên, một số bang thì quy định các “đại cử tri không trung thành” có thể bị phạt hoặc tước quyền bầu cử nếu bỏ phiếu không hợp lệ và sẽ bị thay thế bởi một đại cử tri “dự bị”. Chưa từng có đại cử tri nào bị khởi tố vì không bỏ phiếu như cam kết.

Trong suốt lịch sử Mỹ, hơn 99% đại cử tri đã bỏ phiếu theo ý chí của đa số người dân ở bang mình.

Hội nghị Đại cử tri ngày 18/11/2012, bầu ra Tổng thống Obama, nhiệm kỳ thứ 2. 
Ảnh: Time Union.

Vì sao đại cử tri ra đời?

Lý do là vì các nhà lập quốc Mỹ không hoàn toàn tin tưởng mô hình dân chủ trực tiếp.
Họ tin rằng chân lý không phải lúc nào cũng thuộc về số đông, và đa số cử tri không phải khi nào cũng đưa ra được quyết định đúng đắn. Sự độc tài của số đông (the tyranny of the majority), hay sau này được Alexis de Tocqueville gọi là “sự chuyên chế của đa số” là thứ họ muốn tránh.

Do đó, các nhà sáng lập nước Mỹ muốn trao quyền quyết định chiếc ghế tổng thống cho một nhóm người được lựa chọn, như một chiếc phao dự phòng cần thiết, với niềm tin rằng trong những thời khắc hiểm nghèo, nhóm người nhỏ đại diện cho nhiều lợi ích khác nhau của Hoa Kỳ sẽ có thể thỏa hiệp và và đưa ra quyết định sáng suốt hơn là số đông người dân, vốn rất dễ bị cảm xúc và tâm lý đám đông chi phối. Tuy nhiên, khi không có chuyện gì xảy ra, ý chí của nhân dân vẫn sẽ được tôn trọng.

Mặt khác, các nhà soạn thảo Hiến pháp cũng muốn đảm bảo rằng Tổng thống sẽ có đầy đủ quyền lực và có vị thế độc lập với Quốc hội.

Trong hệ thống nghị viện của Mỹ, Quốc hội không chọn Tổng thống, Tổng thống cũng không phải là lãnh đạo của một đảng tại Quốc hội. Các nhà lập quốc muốn thúc đẩy dân chủ thông qua hệ thống phân chia quyền lực.

Nếu Quốc hội lựa chọn Tổng thống, người đứng đầu nhánh hành pháp chắc chắn sẽ phải lệ thuộc Quốc hội, đặc biệt khi Tổng thống muốn được Quốc hội tái bầu. Các nhà lập quốc lo ngại rằng nếu Quốc hội bầu Tổng thống, vị này sẽ ủng hộ Quốc hội đến mức trở thành con rối của Quốc hội chứ không độc lập nữa.

Tương tự, các nhà lập quốc Hoa Kỳ cũng không cho các bang được bầu Tổng thống trực tiếp do lo ngại người dân sẽ chỉ bầu cho ứng viên người địa phương và các bang lớn đông dân sẽ nắm vai trò thống trị.

Không chỉ vậy, các đại cử tri từ tất cả các bang chỉ gặp nhau bốn năm một lần để bỏ phiếu bầu tổng thống rồi giải tán ngay lập tức. Họ không được phép quy tụ lại với nhau trên tư cách một cơ quan riêng rẽ ở cấp quốc gia. Điều này giải quyết được nỗi lo sợ mất cân bằng quyền lực mà chúng ta đã nói đến ở trên.

Những vấn đề của hệ thống bầu cử đại cử tri

Câu hỏi đặt ra là liệu có bất công hay không khi một ứng viên đắc cử tổng thống thật ra lại nhận được số phiếu phổ thông ít hơn so với người thất bại. Nhiều người coi đây là điểm hạn chế lớn nhất của hệ thống bầu cử tổng thống của nước Mỹ theo hình thức đại cử tri.

Năm 2000, ứng viên đảng Dân chủ Al Gore giành được 48,38% phiếu phổ thông toàn quốc so với đối thủ phe Cộng hòa George Bush được 47,87%. Dù vậy, ông Bush vẫn giành chiến thắng do nhận được 271 phiếu đại cử tri so với 266 của Al Gore. Bang quyết định là Florida, nơi tất cả 25 phiếu đại cử tri rơi vào tay Bush dù chênh lệch giữa hai ứng viên về phiếu phổ thông tại bang này chỉ là 537.  

Tình huống tương tự xảy ra vào năm 1888 khi Benjamin Harrison giành chiến thắng nhờ có hơn phiếu đại cử tri, dù ít phiếu phổ thông hơn so với đối thủ Grover Cleveland. Năm 2016 cũng là một ví dụ điển hình khi tỷ phú Donald Trump đã đắc cử tổng thống dù ít phiếu phổ thông hơn bà Hillary Clinton.

Một mặt trái khác của hệ thống bầu cử theo đại cử tri là những lá phiếu của hàng triệu cử tri cuối cùng không được tính. Ví dụ, nếu bạn là một người ủng hộ đảng Cộng hòa ở New York hay California là các tiểu bang có truyền thống bỏ phiếu cho đảng Dân chủ, hoặc là một người ủng hộ đảng Dân chủ tại tiểu bang Wyoming hay Mississippi là các tiểu bang thiên về đảng Cộng hòa, lá phiếu bầu tổng thống của bạn thật sự không có ý nghĩa gì.

Thật vậy, trên khắp nước Mỹ chỉ có khoảng 10 tiểu bang được coi là các tiểu bang “dao động” (swing state), tức các tiểu bang lần bầu cử nào cũng do dự xem nên bầu cho ứng cử viên của đảng nào. Phần lớn còn lại được coi là các tiểu bang “an toàn” cho đảng này hay đảng kia.

Chính vì vậy, các ứng viên sẽ ít đầu tư tới vận động tranh cử tại các bang được cho là đã “an bài” đó. 

Một hạn chế nữa sẽ xảy ra trong trường hợp không ai thắng 270 phiếu đại cử tri. Bởi khi đó, cuộc bầu cử được chuyển tới Hạ viện, nơi mà mỗi phái đoàn tiểu bang có một phiếu duy nhất, bất kể số lượng cử tri mà phái đoàn đó đại diện là bao nhiêu. Dù là Wyoming (có dân số khoảng 585.000 người) hay California (có dân số hơn 39 triệu người), mỗi tiểu bang cũng chỉ có một phiếu bầu. Và cũng không thể nhắc đến việc lá phiếu “bất tín” của đại cử tri (bỏ phiếu ngược lại với cam kết ban đầu của mình) vẫn sẽ được tính.

10 thành viên cử tri đoàn bang Maryland đang xác nhận bỏ phiếu cho ứng viên đảng Dân chủ Hillary Clinton. Ảnh: The Baltimore Sun

Lợi ích của hệ thống bầu cử đại cử tri là gì?

Một lợi ích của hệ thống này là tạo cho các bang nhỏ tầm ảnh hưởng trong việc bầu chọn nhà lãnh đạo mới của đất nước.

Ví dụ, bang lớn nhất California chiếm 12,03% dân số nước Mỹ, nhưng cử tri đoàn gồm 55 đại cử tri của họ chỉ chiếm 10,22% số đại cử tri trên cả nước. Trong khi bang Wyoming có dân cư thưa thớt chỉ chiếm 0,18% dân số nước Mỹ nhưng họ có ba phiếu đại cử tri, chiếm 0,56% tổng số đại cử tri Mỹ.

Bên cạnh đó, 10 tiểu bang “chiến trường” cũng chính là những tiểu bang mà các ứng viên tổng thống sẽ dồn phần lớn nguồn lực để vận động.

Ví dụ, bang Ohio, tiểu bang mà lần bầu cử tổng thống nào cũng có sự “dao động”. Theo truyền thống, không ứng cử viên đảng Cộng hòa nào có thể thắng cử tổng thống mà không giành chiến thắng ở đó. Chính vì vậy, các ứng viên luôn dành rất nhiều thời gian tới thăm và vận động tranh cử ở đây.

Các tiểu bang khác cũng được coi là hết sức quan trọng đối với chiến thắng của cả hai đảng là Florida và Pennsylvania.

Hệ thống đại cử tri cũng đồng nghĩa với việc một ứng viên muốn chiến thắng phải nhận được sự ủng hộ của các lá phiếu trên phạm vi toàn nước Mỹ. Do đó, ứng viên đó phải thực sự là một nhân vật có sức ảnh hưởng lớn.

Bãi bỏ cử tri đoàn? Không đơn giản như vậy

Nhiều người Mỹ muốn thay đổi hình thức bầu cử tổng thống, chuyển sang chỉ bầu trực tiếp mà thôi. Nhưng điều đó ít có khả năng xảy ra vì việc sửa đổi Hiến pháp đòi hỏi phải có sự đồng thuận mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị từ liên bang đến tiểu bang, cũng như Nghị viện Hoa Kỳ. Do vậy mà trong hơn 230 năm qua, mới chỉ có 27 Tu chính án được thông qua. Ý kiến đòi bãi bỏ cử tri đoàn vấp phải sự phản đối từ các bang nhỏ có tỉ lệ đại diện thấp trong cử tri đoàn, sự phản đối từ những người ủng hộ hệ thống hai đảng và những người ủng hộ hệ thống chính phủ liên bang.

Lý do thứ nhất khiến hệ thống cử tri đoàn dường như rất khó thay thế, trước tiên, là vì quy trình sửa đổi bổ sung Hiến pháp Hoa Kỳ.

Quy trình này đòi hỏi, trước tiên Quốc hội Mỹ phải thông qua đề xuất sửa đổi với tỷ lệ đồng ý là 2/3 ở cả Hạ viện và Thượng viện; sau đó ¾ tổng số các bang (38/50 bang) phải phê chuẩn đề xuất này.

Như vậy, nếu không có sự đồng thuận cực kỳ mạnh giữa các đảng phái với nhau, cũng như giữa các bang với nhau, thì việc xóa bỏ hệ thống cử tri đoàn sẽ phải vượt qua vô vàn rào cản để được phê chuẩn.

Hiện nay, nhiều đảng viên Dân chủ nghĩ rằng thất bại của ứng viên tổng thống của đảng mình trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2000 và 2016 chỉ ra tính cấp bách của cải cách hệ thống bầu cử, nhưng nhiều đảng viên Cộng hòa lại cho rằng đó là những nỗ lực nhằm hạ bệ danh tiếng chiến thắng của ứng viên thuộc đảng của họ.

Mặc dù vẫn có sự ủng hộ từ phía một số thành viên khác trong đảng, song vẫn chưa có sự đồng thuận thực sự lớn, đủ để sửa đổi Hiến pháp.

Các nhà lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Thượng viện Hoa Kỳ tham dự phiên họp chung của Quốc hội để kiểm phiếu đại cử tri cuộc bầu cử tổng thống năm 2008 tại Đồi Capitol, ngày 8/1/2009. Ảnh: Getty Images

Thứ hai là việc các bang luôn ở tình trạng “dao động chính trị”, chưa sẵn sàng từ bỏ đặc quyền mà họ hiện đang thụ hưởng, là đặc quyền được quan tâm nhiều hơn từ các ứng viên tổng thống.

Thứ ba, tuy các nhà sáng lập nước Mỹ không có ý định lập ra cử tri đoàn để thúc đẩy sự phát triển của hệ thống hai đảng phái, nhưng theo thời gian, cử tri đoàn trên thực tế đã củng cố sự tồn tại của hệ thống lưỡng đảng, mà khá chắc chắn là cả hai đảng Cộng hòa lẫn Dân chủ đều không mong muốn một đảng thứ ba được chen chân vào.

Thật vậy, theo nguyên tắc “được ăn cả, ngã về không” vận hành cử tri đoàn, một đảng phải đủ mạnh để chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử phổ thông ở từng bang, chứ không phải đơn giản chỉ giành được một tỷ lệ phiếu bầu đa số vu vơ nào đó.

Kể từ năm 1972, không một ứng cử viên đảng thứ ba từng giành được đa số phiếu dù chỉ ở một bang. Ngay cả ứng viên Ross Perot giành được gần 20% phiếu phổ thông năm 1992, cũng không thật sự đủ lực để giành được đa số phiếu ở bất cứ một bang nào.

Trong lịch sử Mỹ, những ứng viên của các đảng thứ ba chưa bao giờ thắng cử  tổng thống hoặc giành được số ghế đáng kể tại Quốc hội.

Cuối cùng, nhiều người Mỹ cho rằng hệ thống cử tri đoàn phản ánh bản chất liên bang của Hoa Kỳ và phản đối mọi nỗ lực nhằm xóa bỏ hệ thống này, bởi họ coi việc xóa bỏ phiếu đại cử tri giống như là một hành vi tấn công chế độ liên bang và làm tổn thương quyền lực hiến định của các bang.





NẠN NHÂN SẮP TỚI TRONG CUỘC CHIẾN THƯƠNG MẠI : LỢI NHUẬN DOANH NGHIỆP (Chris Matthews)




Chris Matthews
DCVOnline

Ước tính thu nhập cho các công ty trong các khu vực thương mại đáng suy giảm.

Trump & Tập. Ảnh minh họa của MarketWatch / Getty Images, Reuters

Tổng thống Trump bắt đầu dùng thuế nhập cảng như một điều kiện để trao đổi trong những cuộc đàm phán thương mại vào tháng 1 năm 2018, và kể từ đó, những rào cản thương mại mới này đã gây ra sự biến động ở thị trường chứng khoán, nhưng nguời ta phải lục lạo nhiều hơn mới thấy được hệ quả của thuế nhập cảng đối với lợi nhuận của các doanh nghiệp.

Nền kinh tế Hoa Kỳ đã tăng trưởng nhanh nhất trong bốn năm trước 2018, thu nhập của doanh nghiệp trong  S&P 500 tăng trưởng 22,7%, tỷ lệ tốt nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính. Tuy nhiên, giới phân tích và chiến lược cho biết tác động đến lợi nhuận của công ty đang tăng lên khi chiến tranh thương mại leo thang.

Alec Young, giám đốc điều hành nghiên cứu thị trường toàn cầu tại FTSE Russell, nói với MarketWatch, mối quan tâm thương mại là một động lực chính. “Hai tháng vừa qua chúng ta đã thấy sự điều chỉnh một cách tiêu cực và đáng kể” của ước tính lợi nhuận trong quý thứ nhì của 2019.

Chính quyền Trump bắt đầu áp dụng thuế nhập cảng trên nhiều mặt hàng Trung Quốc vào tháng 6 và vào tháng 9, họ sẽ mở rộng đánh thuế 10% trên 200 tỷ đô la hàng nhập cảng hàng năm. Đầu tháng 5, tổng thống đã tăng mức thuế lên 25%, đồng thời đặt ra các hạn chế trong việc mua hoặc bán hàng hóa cho Huawei Technologies Co. Ltd. Young nói thêm,

“Có một mối tương quan tích cực giữa mức độ toàn cầu và theo chu kỳ của một ngành và độ điều chịnh mà chúng ta đang thấy.”

Trong khi giới phân tích ước tính tăng trưởng thu nhập của các công ty tại Russell 1000 RUI vẫn ổn định ở mực 3% nhiều nhành khác đã có sự điều chỉnh lợi nhuận ở  mực quan trọng cho quý thứ nhì 2019.

Kể từ 1 tháng 4, thu nhập trong ngành vật liệu đã giảm lợi nhuận tử 5,5% đến 18,4%, nhưng công ty trong khu vục kỹ thuật thông tin dự phóng sẽ mất lợi nhuận ở khoảng 7,8%, thay vì 5,8% như dự đoán hai tháng trước. Theo Young, lợi nhuận của các công ty kỹ nghệ cũng ​bị điều chỉnh nghiêm trọng – giới phân tích dự kiến ​​tăng trưởng 7,6%; nay họ mong lợi nhuận sẽ không thay đổi,.

Michael Arone, chiến lược gia trưởng thị trường của State Street Global Advisors, cho rằng tác động kinh tế của thuế nhập cảng cho đến nay là  nhỏ, chỉ làm giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế của Hoa Kỳ hiện nay khoảng 0,1% mỗi quý. Sự suy giảm tăng trưởng này sẽ tăng theo thời gian, Arone cho biết tác động đối với nền kinh tế đến nay là “có thể chịu đựng được”.

Tuy nhiên, ảnh hưởng đối với các công ty S&P 500 sẽ quan trọng hơn, vì nhiều công ty lớn trong số này mua hàng từ Trung Quốc hoặc một phần thu nhập đáng kể ở đó. Arone nói “Chúng tôi thấy ước tính thu nhập có khuynh hướng thấp hơn trong quý thứ hai.”

Ông cho biết thêm rằng giới đầu tư đã nhanh chóng trừng phạt các công ty có vốn đáng kể ở Trung Quốc so với giới phân tích.

“Giơi phân tích tiếp tục lạc quan, tin rằng sẽ có một thỏa thuận thương mại vào năm 2019 tại một lúc nào đó. Rủi ro là điều đó không xảy ra.”

Kể từ khi Trump tuyên bố ý định tăng thuế vào ngày 5 tháng 5, cả hai, S&P 500 và Chỉ số trung bình kỹ nghệ Dow Jones (DJIA), đã  giảm mất 5,8%, trong khi ước tính tăng trưởng thu nhập của S&P 500 năm 2019 chỉ giảm 0,2% đến 3,2%, theo FactSet.

David Kostin, chiến lược gia trưởng của US của Goldman Sachs, cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Tư 26 tháng 6 năm 2009 thu nhập của S&P 500 trong năm 2019 sẽ giảm xuống 165 đô la mỗi cổ phiếu thay vì là 168 USD vì Trump tăng thuế nhập cảng từ 10% kên 25% trên 200 tỉ đo la hàng hóa nhập cảng hàng năm từ Trung Quốc.

Ảnh hưởng của thuế nhập cảng đối với ước tính lợi nhuận của những cong ty trong S&P 500. Nguồn: Bloomberg/Goldman Sách

Tuy nhiên, ảnh hưởng quan trọng nhất của các hạn chế thương mại mới trong thời gian tới có thể là qua kênh gián tiếp của lòng tin kinh doanh. Amanda Agati, chiến lược gia đầu tư của PNC Financial Services Group, nói với MarketWatch rằng “Căng thẳng thương mại đã là mối lo ngại từ một năm qua vì vậy chúng tôi tin rằng các công ty nên chuẩn bị” giảm thiểu tác động của thuế nhập cảng đối với lợi nhuận. bằng cách điều chirng chuỗi cung ứng của họ.

Tuy vậy, thuế nhập cảng mới và mối đe dọa leo thang hơn nữa dường như đã ảnh hưởng đến niềm tin kinh doanh, dữ liệu mới nhất của Conference Board về sự tự tin của Giám đốc điều hành, cho thấy, nói chung, họ bi quan về điều kiện kinh tế hiện tại. Agati nói điều này có thể giải thích được tại sao gần đây đang giảm trong đầu tư kinh doanh, và như vậy sẽ có thể giảm tăng trưởng lợi nhuận cho năm tới.

Thật vậy, điều gây lo ngại lớn nhất là khả năng ngày càng tăng của chiến tranh mậu dịch hiện nay  có thể biến dạng tự sự không đồng ý về chính sách kinh tế trở thành một trận chiến địa chính trị mới lớn hơn giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.

“Một con bài không định được là Huawei.” Agati nói rằng quyết định không buôn bán với Hoa Vi là một chiến thuật đàm phán, vì chính quyền Trump đã ban hành những miễn trừ khá rộng rãi, tạm thời [cho Hoa Vi] đối với chính sách đó.

Agati nói, 

“Nếu một lệnh cấm có hiệu lực toàn diện, điều đó sẽ thay đổi lớn cục diện của vấn đề và làm mọi thứ xuống đốc.”

Và dường như còn rất nhiều cách chính quyền Trump có thể đi đến tình trạng tan rã mối quan hệ kinh tế giữa Mỹ-Trung, nếu an ninh quốc gia đòi như vậy. Agati nói thêm,

“Câu hỏi đặt ra là cục diện sẽ kết thúc ở đâu, Mỹ sẽ dừng lại ở chỗ nào khi đã bắt đầu cấm một số công ty nào đó?”

© 2019 DCVOnline
Nếu đăng lại, xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ trích đăng lại bài từ DCVOnline.net”

Nguồn: The trade war’s next casualty: corporate profits | Michelle Jamrisko | ©2019 Bloomberg L.P | May 30, 2019.


*
  


UPDATE: The trade war's next casualty: corporate profits
05/30/19 08:09 AM EDT
By Chris Matthews, MarketWatch