CHÍNH
SÁCH CỦA TRUMP KHÔNG PHẢI LÀ "NƯỚC MỸ TRÊN HẾT", MÀ LÀ "TÔI TRÊN HẾT"
Thomas L. Friedman | New York Times - 21/01/2026
Hnb
Tran cùng với Phúc
Lai GB
.
Thomas
Loren Friedman là một nhà bình luận chính trị, một tác giả về các vấn đề đối
ngoại. Ông đã 3 lần đoạt giải Pulitzer và là cây bút thường kỳ của tờ The New
York Times từ năm 1981. Ông đã viết nhiều về các vấn đề đối ngoại, thương mại
toàn cầu, Trung Đông, toàn cầu hóa và các vấn đề môi trường. Ông là tác giả của
bảy cuốn sách, trong đó có cuốn “Từ Beirut đến Jerusalem”, cuốn sách đã đoạt giải
thưởng Sách Quốc Gia.
***
Tôi
chưa bao giờ tin vào các thuyết âm mưu về Donald Trump và Nga. Tôi chưa bao giờ
nghĩ rằng ông ta là một tay sai của Nga hay Vladimir Putin có đòn bẩy tài chính
nào đó đối với ông ta hoặc có băng sex để tống tiền ông ta. Tôi luôn tin rằng mọi
chuyện còn tồi tệ hơn nhiều: rằng Trump, trong thâm tâm, đơn giản là không chia
sẻ các giá trị của mọi tổng thống Mỹ khác kể từ Thế Chiến II khi nói đến vai
trò của Mỹ trên thế giới nên là gì và phải là gì.
Tôi
luôn tin rằng Trump có một hệ giá trị hoàn toàn lệch lạc, không dựa trên bất kỳ
văn kiện lập quốc nào của chúng ta, mà chỉ đơn giản là ưu ái bất kỳ nhà lãnh đạo
nào mạnh mẽ, bất kể người đó làm gì với sức mạnh đó; Bất kỳ nhà lãnh đạo nào
giàu có và có thể làm giàu cho Trump, bất kể nhà lãnh đạo đó làm gì với số tiền
đó hay kiếm được nó bằng cách nào; và bất kỳ nhà lãnh đạo nào nịnh hót ông ta,
bất kể sự nịnh hót đó giả tạo đến mức nào.
Chừng
nào tên độc tài Putin đáp ứng tất cả những tiêu chí đó hơn nhà lãnh đạo dân chủ
của Ukraine, thì Trump sẽ coi ông ta là bạn – bất chấp lợi ích và giá trị của Mỹ.
Putin thậm chí không cần phải đổ một giọt mồ hôi để biến Trump thành con rối của
mình.
Vì
tất cả những lý do đó, Trump là vị tổng thống phản Mỹ nhất trong lịch sử nước Mỹ.
Điều đó đã rõ ràng ngay từ ngày Trump chỉ trích Thượng nghị sĩ #John_McCain,
một anh hùng chiến tranh và người yêu nước đích thực của Mỹ, vì đã bị bắn rơi
trong chiến đấu và bị bắt làm tù binh. Loại người Mỹ nào lại lên án McCain, người
đã bị giam cầm hơn 5 năm trong trại tù của Bắc Việt Nam sau khi từ chối được trả
tự do sớm, khi biết rằng điều đó sẽ được sử dụng làm công cụ tuyên truyền?
Không một người Mỹ nào kiểu vậy mà tôi biết.
Những
xung động phản Mỹ tồi tệ nhất và sự lười biếng về trí tuệ của Trump đã được kiềm
chế trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông ta tại Nhà Trắng bởi một nhóm cố vấn nghiêm
túc. Lần này, không còn ai để kiềm chế chúng nữa. Ông ta đã tự bao quanh mình bằng
những kẻ nịnh hót. Vì vậy, về cơ bản, Trump hiện đang điều hành đất nước chúng
ta theo cách ông ta điều hành các công ty của mình — như một người độc đoán, tự
do thực hiện những thương vụ tồi tệ.
Phong
cách quản lý đó đã dẫn đến 6 lần các công ty của ông ta phải nộp đơn phá sản.
Thật không may, ngày nay tất cả chúng ta đều là cổ đông của ông ta, và tôi lo sợ
ông ta sẽ làm cho đất nước chúng ta phá sản — chắc chắn là về mặt đạo đức, nếu
không phải là về mặt tài chính và chính trị trong tương lai.
Hành
vi của Trump đã trở nên liều lĩnh, ích kỷ, rõ ràng trái ngược với lợi ích của
nước Mỹ — như ngay cả đảng Cộng Hòa đã định nghĩa từ lâu, chứ đừng nói đến đảng
Dân Chủ — đến nỗi câu hỏi phải được đặt ra: Liệu nước Mỹ hiện đang bị cai trị bởi
một vị vua điên loạn?
Tổng
Thống Mỹ nào lại dám viết bức thư mà Trump đã gửi cho Thủ Tướng Na Uy, #Jonas_Gahr_Store,
tuyên bố rằng một lý do ông ta thúc đẩy việc mua lại Greenland là vì ông ta
không được trao giải Nobel Hòa bình? Ông ấy viết, “Xét việc đất nước của các người đã quyết định
không trao cho tôi giải Nobel Hòa Bình vì đã chấm dứt 8 cuộc chiến tranh trở
lên, tôi không còn cảm thấy có nghĩa vụ phải chỉ nghĩ đến hòa bình nữa, mặc dù
nó sẽ luôn là điều tối quan trọng, mà giờ đây có thể nghĩ đến điều gì là tốt và
đúng đắn cho Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ.”
Hãy
đọc kỹ những lời đó. Chúng không hề thể hiện thông điệp “NƯỚC MỸ TRÊN HẾT”.
Chúng thể hiện thông điệp “TÔI TRÊN HẾT”. Chúng thể hiện thông điệp “Tôi,
Donald Trump, sẵn sàng chiếm Greenland, với cái giá là phá vỡ liên minh NATO gần
77 năm tuổi, bởi vì Ủy Ban Nobel đã không trao giải Nobel Hòa Bình cho TÔI năm
ngoái” — bất chấp thực tế rằng chính phủ Na Uy không kiểm soát việc trao giải.
Sẽ
là một chuyện khác nếu Trump nói rằng ông ta sẵn sàng phá vỡ NATO vì một vấn đề
nguyên tắc địa chính trị ảnh hưởng đến an ninh của người dân Mỹ. Tôi không thể
tưởng tượng đó là vấn đề gì, nhưng ít nhất tôi có thể hình dung ra khả năng đó.
Điều tôi không thể tưởng tượng nổi là một tổng thống Mỹ lại bị ám ảnh bởi việc
giành giải Nobel Hòa Bình để thỏa mãn cái tôi và vượt mặt người tiền nhiệm –
cũng như để sánh ngang với #Barack_Obama,
người đã đoạt giải Nobel Hòa Bình năm 2009 – đến mức ông ta sẵn sàng phá hủy
toàn bộ liên minh NATO và hệ thống thương mại với châu Âu chỉ vì không đạt được
giải thưởng đó.
Tôi
đang cố gắng hình dung một cảnh tượng mà Trump đọc cho một trợ lý viết bức thư
đó, không chút xấu hổ, và người đó gửi nó cho người Na Uy – có lẽ không ai
trong giới lãnh đạo Nhà Trắng ngăn cản, không ai nói: “Thưa ngài Tổng thống,
ngài điên rồi sao? Ngài không thể đặt tham vọng cá nhân về giải Nobel lên trên
toàn bộ liên minh Đại Tây Dương.”
Nhưng
Trump có thể làm điều đó, bởi vì rõ ràng ông ta coi thường hoặc không coi trọng
máu, của cải và năng lượng mà các thế hệ binh sĩ, các nhà ngoại giao và các tổng
thống Mỹ trước ông ta đã hy sinh để xây dựng mối quan hệ đối tác bền vững với
các đối tác châu Âu của chúng ta.
Hãy
để tôi nói theo cái cách mà Trump hiểu: Nếu nước Mỹ là một công ty, bạn sẽ nói
rằng một thế hệ công nhân, giám đốc điều hành và các nhà đầu tư người Mỹ đã xây
dựng nên tập đoàn thành công, sinh lời và có tầm ảnh hưởng nhất trong lịch sử
thế giới — liên minh Đại Tây Dương / NATO được hình thành từ đống tro tàn của
Thế Chiến II. Với một khoản đầu tư tương đối nhỏ vào châu Âu thời hậu chiến, được
gọi là Kế Hoạch Marshall, chúng ta đã tạo ra một đối tác thương mại lành mạnh,
giúp cả Mỹ và châu Âu giàu có hơn bao giờ hết; chúng ta đã giúp chuyển đổi châu
Âu từ một lục địa nổi tiếng với các cuộc chiến tranh dân tộc, sắc tộc và tôn
giáo thành trung tâm lớn nhất của thị trường tự do, người dân tự do và pháp quyền
trên thế giới — mang lại cho chúng ta một người bạn đồng hành dân chủ mạnh mẽ để
giúp ổn định thế giới và kiềm chế Nga trong ba phần tư thế kỷ qua.
Đúng
là châu Âu đang đối mặt với những thách thức khó khăn, từ di cư không kiểm soát
đến việc quản lý quá mức đối với sự trỗi dậy của các đảng cực hữu. Và đúng vậy,
châu Âu thường phản ứng bằng sự thiếu quyết đoán. Và đúng vậy, có những mối lo
ngại an ninh chính đáng ở Bắc Cực. Nhưng nhiều thế hệ chính khách và tổng thống
Mỹ đã hiểu tầm quan trọng tối cao của hiệp ước Mỹ-châu Âu và sẽ không bao giờ
cân nhắc việc hy sinh nó vì chủ quyền ở Greenland.
Rõ
ràng là chỉ có một kẻ ái kỷ bệnh hoạn, người luôn muốn tên mình xuất hiện trên
mọi thứ — từ Trung Tâm Kennedy của người khác đến giải Nobel Hòa bình của người
khác — mới dám liều lĩnh đặt cược tất cả những điều trên để chiếm Greenland, nhất
là khi chúng ta đã có quyền vận hành các căn cứ ở Greenland và đóng quân tiền
tuyến cũng như đặt tên lửa ở đó. Chúng ta cũng có quyền đầu tư vào việc khai
thác khoáng sản của nước này.
Nếu
nước Mỹ thực sự là một công ty, hội đồng quản trị hẳn đã phản ứng với hành vi
như của Trump bằng cách tuyên bố "can thiệp" vào CEO.
Thật
không may, hội đồng quản trị của nước Mỹ, Quốc Hội do đảng Cộng hòa lãnh đạo,
đã hoàn toàn tự vô hiệu hóa chính mình. Và giờ đây, người dân, các cổ đông, sắp
phải gánh chịu hậu quả.
Trong
khi đó, các đối thủ cạnh tranh của nước Mỹ không thể tin vào vận may của mình.
Kể từ sau Thế Chiến II, cả Nga và Trung Quốc đều hiểu một điều quan trọng mà
Trump không hiểu: lợi thế cạnh tranh của Mỹ. Trong khi Nga và Trung Quốc chỉ có
các chư hầu mà họ có thể ra lệnh và gây áp lực để tham gia vào bất kỳ cuộc cạnh
tranh địa chính trị hay địa kinh tế nào với Hoa Kỳ, thì Mỹ lại có một vũ khí bí
mật hiển hiện rõ ràng: các đồng minh cùng chia sẻ các giá trị của chúng ta và sẵn
sàng làm những việc khó khăn, như gửi binh lính của họ đến chiến đấu và hy
sinh, trong các cuộc chiến của chúng ta ở Iraq và Afghanistan. Một trong số đó
là Đan Mạch, quốc gia có chủ quyền đối với Greenland.
Nga
và Trung Quốc từng mơ rằng một ngày nào đó điều gì đó sẽ xảy ra khiến Mỹ mất đi
các đồng minh và NATO bị chia rẽ. Không có các đồng minh kinh tế, Mỹ sẽ không
bao giờ có thể có ảnh hưởng như trước trong các cuộc đàm phán thương mại với
Trung Quốc, và không có sức mạnh quân sự của Mỹ, NATO sẽ khó có thể ngăn Nga
chiếm lại các phần của Trung và Đông Âu mà họ đã mất quyền kiểm soát sau khi Bức
Tường Berlin sụp đổ.
Và
rồi một ngày, giấc mơ của họ đã trở thành hiện thực. Người dân Mỹ đã bầu ra một
người mà bất kể ông ta nói gì với chúng ta, đang đưa chúng ta đến một tương lai
không phải là “NƯỚC MỸ TRÊN HẾT”, mà là “NƯỚC MỸ ĐƠN ĐỘC” và “TÔI TRÊN HẾT”.
HÌNH
:
.
https://www.facebook.com/photo?fbid=3410402899097840&set=pcb.3410405012430962
.
https://www.facebook.com/photo?fbid=3410404662430997&set=pcb.3410405012430962
No comments:
Post a Comment