Tại
sao Việt Nam chấp nhận tham gia Hội đồng Hòa bình của Trump ?
Thu Hằng - RFI
Đăng
ngày: 26/01/2026 - 09:04 - Sửa đổi ngày: 26/01/2026 - 15:39
Ngày
22/01/2026, bên lề Diễn đàn Davos (Thụy Sĩ), phó thủ tướng Bùi Thanh Sơn dẫn đầu
phái đoàn Việt Nam dự lễ ký Hiến chương Hội đồng Hòa bình do tổng thống Mỹ
Donald Trump sáng lập và làm chủ tịch suốt đời. Pháp và Anh Quốc từ chối. 35 trong số 60 nước được mời đã
chấp nhận, trong đó có Việt Nam. Tại sao tổng bí thư Tô Lâm nhận lời
tham gia với tư cách thành viên sáng lập ? Việt Nam sẽ đóng 1 tỉ đô la để tránh
phải gia hạn tư cách thành viên sau 3 năm ?
HÌNH :
Tổng thống Mỹ Donald Trump ký Hiến chương
thành lập Hội đồng Hòa bình
(Board of Peace) của ông nhằm giải quyết các xung đột toàn cầu, bên lề Diễn đàn
Kinh tế Thế giới (WEF) thường niên lần thứ 56 tại Davos, Thụy Sĩ, ngày
22/01/2026. REUTERS - Jonathan Ernst
Theo bộ Ngoại Giao Việt Nam, thư mời được tổng
thống Mỹ Donald Trump gửi tới tổng bí thư Tô Lâm ngày 16/01. Ngày 18/01, trang
web Báo Chính phủ viết : “Việt Nam cho rằng việc thành lập Hội đồng Hòa
bình là bước đi cần thiết để triển khai Kế hoạch Hòa bình Dải Gaza đã được Hội
đồng Bảo an Liên Hợp Quốc thông qua tại Nghị quyết số 2803 ngày 17/11/2025,
trong đó hoan nghênh các quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc tham gia Hội đồng
Hòa bình để thúc đẩy hòa bình, cứu trợ nhân đạo, tái thiết Dải Gaza”.
Gắn kết lịch sử với Palestine, giao thương với
Israel
Cuộc xung đột giữa Israel và lực lượng Hamas,
cũng như căng thẳng kéo dài giữa Israel và Palestine khiến Việt Nam khó xử. Việt
Nam và Palestine có mối quan hệ lịch sử vì tình đoàn kết chống thực dân, chống
đế quốc có từ thời chiến tranh Việt Nam. Ngày 24/10/2023, tại Liên Hiệp Quốc, đại
sứ Đặng Hoàng Giang nhấn mạnh lập trường của Việt Nam ủng hộ giải pháp hai Nhà
nước với Đông Jerusalem là thủ đô của Nhà nước Palestine và dựa trên các đường
biên giới trước năm 1967.
Trả lời phỏng vấn với RFI Tiếng Việt ngày
04/12/2023, giáo sư lịch sử đương đại Pierre Journoud, Đại học Paul Valery -
Montpellier 3 (Pháp), lưu ý “mối quan hệ Việt Nam-Palestine vẫn chặt chẽ
về chính trị nhưng không vững mạnh về kinh tế như với Israel”. Nhà nước Do
Thái trở thành đối tác quan trọng của Việt Nam trong nhiều lĩnh vực, từ du lịch,
nông nghiệp, công nghệ sinh học đến dược phẩm và đặc biệt là quốc phòng. Hai nước
ký Hiệp định Thương mại Tự do ngày 25/07/2023.
Đọc thêm :
Mối quan hệ truyền thống khiến Việt Nam khó xử trong xung đột
Israel-Hamas
Việt Nam đã hướng đến Israel để đa dạng hóa
nguồn cung vũ khí nhằm tránh phụ thuộc vào một nguồn cung, cụ thể là với Nga kể
từ khi xảy ra chiến tranh Ukraina. Vẫn theo giải thích của giáo sư Pierre
Journoud, “từ những năm 2010, Việt Nam trở thành một trong những thị
trường đầu ra chính cho ngành công nghiệp quốc phòng Israel, với tổng trị giá hợp
đồng lên tới 1,5 tỉ đô la trong suốt thập niên 2010”.
Chấp nhận Hội đồng Hòa bình cạnh tranh với
Liên Hiệp Quốc ?
Trong mọi văn bản và bài đăng, chính phủ Việt Nam nhấn mạnh đến cụm từ Hội đồng
Hòa bình trong việc triển khai Kế hoạch Hòa bình Dải Gaza. Tuy nhiên, tham vọng
của tổng thống Trump không chỉ dừng ở đó. Lời mở đầu của thư mời nhấn mạnh
: “Hội đồng Hòa bình là một tổ chức quốc tế nhằm mục đích thúc đẩy sự ổn
định, khôi phục quản trị đáng tin cậy và hợp pháp, và đảm bảo hòa bình lâu dài ở
các khu vực bị ảnh hưởng hoặc bị đe dọa bởi xung đột”. Theo báo Le Monde, tài liệu dài tám trang chỉ trích “các phương
pháp và thể chế thường xuyên thất bại”, ám chỉ đến Liên Hiệp Quốc, kêu gọi “sự
can đảm” để “tách rời” khỏi tổ chức này, đồng thời nhấn
mạnh đến việc “cần đến một tổ chức hòa bình quốc tế linh hoạt và hiệu
quả hơn”.
Trả lời trang Bloomberg, tổng thống Donald
Trump chỉ trích :
Liên Hiệp Quốc chưa bao giờ thực sự hữu ích.
Tôi rất ngưỡng mộ tiềm năng của Liên Hiệp Quốc, nhưng nó chưa bao giờ phát huy
hết tiềm năng của mình
Chuyện
gì sẽ xảy ra đối với Hội đồng Hòa bình khi ông Trump không còn làm tổng thống Mỹ
? Đây là
điều được nhiều nước “được mời” cân nhắc, tương tự với khoản
đóng góp 1 tỉ đô la để trở thành thành viên thường trực và không bị giới hạn
nhiệm kỳ 3 năm. Đây là một “mức giá khổng lồ”, theo phó giáo sư
khoa học chính trị Chong Ja Ian, Đại học Quốc gia Singapore, được báo mạng Hồng
Kông South China Morning Post trích dẫn ngày 21/01/2026.
Đọc thêm :
Hội đồng Hòa bình được công bố, nhóm điều tra của LHQ hy
vọng sớm được đến Gaza xem xét tình hình
Nhiều nhà phân tích cho rằng các nước được tổng
thống Mỹ mời tham gia Hội đồng Hòa bình có thể sẽ cố gắng tránh cam kết sớm
nhưng cũng tránh bác bỏ hoàn toàn để giảm thiểu nguy cơ Mỹ trả đũa. Nhưng Việt Nam thì ngược lại, chỉ hai ngày sau khi nhận được thư đã trả lời đồng ý. Cho
đến ngày 25/01, Việt Nam là nước duy nhất ở Đông Nam Á xác nhận tham gia với tư
cách sáng lập Hội đồng Hòa bình. Như vậy, Hà Nội chấp nhận phạm vi hoạt
động của tổ chức này cạnh tranh với Liên Hiệp Quốc ? Hà Nội sẽ đóng góp 1 tỉ đô
la để trở thành thành viên thường trực hay chỉ tham gia 3 năm chờ đến hết nhiệm
kỳ của tổng thống Trump ?
Hội đồng Hòa bình : Đường tắt để tiếp cận trực
tiếp chính quyền Trump
Giáo sư danh dự Carlyle Thayer tại Đại học
New South Wales (Úc) cho rằng lời mời Việt Nam có thể xuất phát từ dự án trị
giá 1,5 tỷ đô la Mỹ của Tổ chức Trump (Trump Organization) nhằm xây dựng khu
nghỉ dưỡng golf hạng sang tại tỉnh Hưng Yên, được khởi động vào tháng 05/2025.
Ông nhận định “chính quyền Trump hy vọng có thể kéo (Việt
Nam) đóng góp một số mặt nào đó - về tài chính, vật chất hoặc nhân
công”.
Đọc thêm :
Dự án tỷ đô tại quê nhà của tổng bí thư Tô Lâm, lá bài trói
buộc Trump của Việt Nam ?
Theo bà Elina Noor, chuyên gia cấp cao thuộc
Chương trình Châu Á tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, một số nước có thể muốn
tham gia để “bảo đảm các lợi ích đầu tư ở đó trong quá trình tái thiết”.
Tuy nhiên, lợi ích trước mắt cho các thành viên dường như rất hạn chế bởi vì
các chi tiết vẫn chưa rõ ràng và vẫn phải chờ xem. Phó giáo sư Chong Ja Ian cho
rằng “không rõ Hội đồng Hòa bình làm gì ngoài việc có thể tạo cơ hội cho một
chính phủ nào đó tiếp cận chính quyền Trump”. Trong trường hợp của Việt
Nam, phó giáo sư lịch sử Ngoei Wen Qing, Đại học Quản lý Singapore, cho rằng “Việt
Nam có thể muốn đạt được một số lợi ích, có lẽ để tự bảo vệ mình khỏi những cú
sốc khác trong khu vực”.
Liệu Việt Nam đang chuẩn bị trước cho việc
thâm hụt thương mại của Mỹ với Việt Nam lại đạt mức kỷ lục năm 2025 ? Theo
thông tin của Cục Hải quan Việt Nam ngày 25/12/2025, Mỹ là đối tác xếp thứ hai
của Việt Nam với trị giá thương mại hàng hóa song phương khoảng 170 tỷ đô la,
tăng 26,5% so với năm 2024. Xuất khẩu sang Mỹ đạt mức kỷ lục gần 152 tỷ đô la
trong năm 2025. Sự vươn lên của Việt Nam gắn liền với sự sụt giảm mạnh trong
thương mại Mỹ-Trung và trao đổi thương mại Việt-Trung cũng đạt mức kỷ lục trong
năm 2025.
Cũng chính vì mất cân bằng thương mại, ngày
02/04/2025, tổng thống Donald Trump từng tuyên bố mức thuế đối ứng 46% đối với
hàng hóa của Việt Nam. Sau đó, Washington thông báo giảm xuống còn 20%, đồng thời
áp dụng thuế trung chuyển 40% để tránh hàng Trung Quốc “đội lốt” “Made
in Việt Nam” xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Xử lý quan hệ thương mại “mất
cân đối” được cho là chủ đề ưu tiên của bà Jennifer Wicks McNamara, ứng
viên cho chức đại sứ Mỹ tại Việt Nam trong phiên điều trần ở Thượng Viện.
Đọc thêm :
Đàm phán thương mại: Mỹ đưa ra những yêu cầu gắt gao đối với
Việt Nam
Theo báo Lao Động ngày 23/01, tại lễ ký Hiến
chương Hội đồng Hòa bình, phó thủ tướng Bùi Thanh Sơn đã trao đổi với các thành
viên nội các tổng thống Donald Trump, gồm ngoại trưởng Marco Rubio, bộ trưởng
Tài Chính Scott Bessent, bộ trưởng Thương Mại Howard Lutnick, trưởng đại diện
Thương mại Jamieson Greer và thành viên của Hội đồng điều hành Jared Kushner -
con rể của tổng thống Trump. Phía Mỹ hoan nghênh Việt Nam trở thành thành viên
sáng lập của Hội đồng Hòa bình, cho biết tổng thống Trump sẽ thu xếp thăm Việt
Nam theo lời mời của tân tổng bí thư Tô Lâm khi điều kiện cho phép.
----------------------------
Các nội dung liên quan
Mỹ
muốn kéo Việt Nam vào quỹ đạo “bán đồng minh”, Hà Nội vẫn chưa sẵn sàng rời
Matxcơva
Một
năm Trump trở lại cầm quyền : Đông Nam Á vượt qua cơn bão thuế như thế nào
Việt
Nam gia tăng hợp tác quân sự với Israel nhằm làm chủ công nghệ quốc phòng
No comments:
Post a Comment