Xử
lý có trách nhiệm các bất đồng, mục tiêu chuyến đi Trung Quốc của cố vấn an
ninh Nhà Trắng
Thanh Hà - RFI
Đăng
ngày: 30/08/2024 - 15:11
https://www.rfi.fr/vi/ph%C3%A2n-t%C3%ADch/20240830-x%E1%BB%AD-l%C3%BD-c%C3%B3-tr%C3%A1ch-nhi%E1%BB%87m-c%C3%A1c-b%E1%BA%A5t-%C4%91%E1%BB%93ng-m%E1%BB%A5c-ti%C3%AAu-chuy%E1%BA%BFn-%C4%91i-trung-qu%E1%BB%91c-c%E1%BB%A7a-c%E1%BB%91-v%E1%BA%A5n-an-ninh-nh%C3%A0-tr%E1%BA%AFng
Kết
thúc ba ngày làm việc tại Bắc Kinh hôm qua 29/08/2024 với đỉnh điểm là cuộc gặp
chủ tịch Tập Cận Bình, cố vấn an ninh quốc gia của Nhà Trắng, Jake Sullivan,
chuyển nhiều thông điệp của chính quyền Biden tới công luận quốc tế và trong nước.
HÌNH
:
Chủ
tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (G) tiếp Cố vấn An ninh Quốc gia Hoa Kỳ Jake
Sullivan tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, Trung Quốc, ngày 29/08/2024. AP
- Yin Bogu
Như
tất các nước trên thế giới, Trung Quốc theo dõi diễn tiến bầu cử tổng thống Hoa
Kỳ vào tháng 11 sắp tới. Ông Tập Cận Bình biết chắc một điều, hai đảng Cộng Hòa
và Dân Chủ bất đồng trên mọi vấn đề ngoại trừ việc xem Trung Quốc là mối « đe
dọa và thách thức lớn nhất ». Thay thế tổng thống mãn nhiệm Joe Biden
ra tranh cử với Donald Trump trong cuộc chạy đua vào Nhà Trắng, ứng viên Kamala
Harris bên đảng Dân Chủ từng khẳng định, « thắng lợi trong cuộc
đua ở thế kỷ 21 sẽ thuộc về Hoa Kỳ chứ không phải là Trung Quốc ». Chủ
trương của Mỹ là ngăn cản Trung Quốc trở thành siêu cường số 1 thế giới.
Theo
giới quan sát, có nhiều thông điệp mà phía Mỹ muốn chuyển tải tới Trung Quốc.
Thứ nhất, Jake Sullivan, cố vấn an ninh quốc gia Mỹ và cũng là một cộng sự thân
tín nhất của tổng thống Biden, khẳng định là nếu đắc cử, Kamala Harris sẽ « tiếp
tục đường lối ngoại giao của người tiền nhiệm ». Kamala Harris trong
cương vị phó tổng thống Mỹ luôn « đóng vai trò hàng đầu trong
chính sách đối ngoại của chính quyền Biden », bà « chia sẻ
quan điểm là cần xử lý một cách có trách nhiệm » những bất đồng Mỹ-Trung,
như ông Sullivan đã trình bày trong cuộc trao đổi với ngoại trưởng Vương Nghị. Ứng
cử viên phó tổng thống liên danh với bà thống đốc bang Minnesota, Tim Walz lại
là một người am hiểu về tình hình Trung Quốc cho nên, Bắc Kinh có thể lo ngại
là nếu đắc cử, bộ đôi Harris-Walz có thể sẽ cứng rắn trên các hồ sơ như nhân
quyền hay thậm chí là Đài Loan… Do vậy, Đài Loan đã là một trong những hồ sơ
chính trong các cuộc đối thoại giữa cố vấn an ninh quốc gia Hoa Kỳ và các đối
tác ở Bắc Kinh, như với ngoại trưởng Vương Nghị hay phó chủ tịch Quân Ủy Trung
Ương Trương Hựu Hiệp.
Phó
giáo sư đại học Nanyang ở Singapore, Dylan Loh được báo The Strait Times trích
dẫn, đặc biệt chú ý đến cuộc họp giữa các ông Jake Sullivan và Trương Hựu Hiệp,
bởi mở rộng các kênh đối thoại quân sự sẽ « giảm thiểu nguy cơ xảy
ra những tính toán sai lầm, hay mỗi bên diễn giải sai ý đồ của đối
phương ». Đương nhiên Washington và Bắc Kinh trong những ngày cuối nhiệm
kỳ của tổng thống Biden không thể san bằng bất đồng về quyền tự do lưu thông
hàng hải ở eo biển Đài Loan và Biển Đông, nhưng theo nhà nghiên cứu này, chính
quyền Biden cần chứng minh rằng quan hệ giữa hai siêu cường hàng đầu thế giới « không
đến nỗi tệ ». Trung Quốc có thể là « mối đe dọa và thách
thức lớn nhất » đối với Hoa Kỳ trong thế kỷ 21, Washington cần cứng
rắn với Bắc Kinh để bảo vệ quyền lợi kinh tế hay chiến lược của Mỹ nhưng đôi
bên không nhất thiết phải lao vào một cuộc xung đột vũ trang. Đó là thông điệp
thứ nhì chính quyền Biden nhắn gửi tới cử tri sắp được kêu gọi bầu lại tổng thống
cho một nhiệm kỳ 4 năm.
Bảo
vệ quyền lợi của Mỹ, nhưng tránh mọi rủi ro chiến tranh là mục tiêu thứ ba
trong chuyến công du Bắc Kinh của ông Sullivan. Tổng thống Biden ủy nhiệm cho cố
vấn an ninh quốc gia trấn an các đồng minh của Mỹ trong khu vực châu Á-Thái
Bình Dương rằng sau bầu cử tháng 11/2024 người kế nhiệm tổng thống Joe Biden sẽ
thừa hưởng một mối quan hệ với Bắc Kinh « ổn định hơn » so
với cuối năm 2020 khi chính quyền Donald Trump kết thúc nhiệm kỳ.
Từ
khi lên cầm quyền vào tháng 01/2021 Joe Biden liên tục mở rộng và củng cố các mối
đối tác chiến lược với các đối tác trong vùng châu Á - Ấn Độ-Thái Bình Dương để « làm
đối trọng với ảnh hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc ». Tổng thống Joe
Biden và chủ tịch Tập Cận Bình đã hai lần đối thoại trực tiếp nhưng kết quả « không
nhiều » do vậy như chính Jake Sullivan đã nhấn mạnh, chuyến công
tác trong ba ngày vừa qua của ông tại Bắc Kinh là nhằm bảo đảm rằng sẽ không có
những bất ngờ diễn ra trong « giai đoạn chuyển giao quyền lực » ở
Hoa Kỳ sắp tới do cả Trung Quốc lẫn Mỹ cùng muốn duy trì « ổn định » trong
bang giao song phương và trong khu vực.
Tuy
nhiên, bên cạnh các cam kết xử lý vấn đề một cách « có trách nhiệm » và
mục tiêu « duy trì ổn định vì an ninh, thịnh vượng và lợi ích của
toàn thế giới », các nhà bình luận dự báo quan hệ Mỹ-Trung trong tương
lai khó có thể lắng dịu lâu dài, bởi không bên nào sẵn sàng bước vào một giai
đoạn « tan băng ». Thông cáo kết thúc buổi họp kín tại Bắc
Kinh giữa cố vấn an ninh quốc gia Nhà Trắng Jake Sullivan và ngoại trưởng Trung
Quốc Vương Nghị nói đến các cuộc trao đổi « thẳng thắn » tựa
như hai kỳ hợp ở Vienna và Bangkok trước đây. Bắc Kinh vẫn tố cáo
Washington « cấu kết » với phe ly khai ở Đài Loan.
Ngược lại thì Hoa Kỳ lên án Trung Quốc gây bất ổn tại Biển Đông, khuynh đảo
Philippines, đồng minh lâu đời của Mỹ tại Đông Nam Á. Tóm lại sau bốn năm nhiệm
kỳ tổng thống Biden, hai siêu cường trên thế giới vẫn trong thế đối đầu trong một
trật tự thế giới mới đang hình thành.
------------------------------
Các
nội dung liên quan
HOA
KỲ - TRUNG QUỐC
Mỹ,
Trung chuẩn bị cho cuộc điện đàm Biden - Tập Cận Bình ‘‘trong những tuần tới’’
HOA
KỲ - TRUNG QUỐC
Lần
đầu tiên cố vấn an ninh của tổng thống Mỹ công du Trung Quốc từ năm 2016
