Sau
hôm bầu cử. Cứ việc đổ lỗi cho Canada!
Lisa Van Dusen
https://dcvonline.net/2026/11/05/sau-hom-bau-cu-cu-viec-do-loi-cho-canada/
Rốt
cuộc, Canada chẳng cần phải can thiệp vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 để
bày tỏ mong muốn của mình về kết quả. Chính người Mỹ đã làm điều đó thay chúng
ta.
Cố tìm cách giải
thích kết quả cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ hôm thứ Ba bằng cách đối chiếu với những
cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ trước đây cũng vô ích, chẳng khác nào đem nhiệm kỳ tổng
thống của Donald Trump ra so sánh với bất cứ nhiệm kỳ tổng thống nào trước đó.
Dĩ
nhiên, người ta có những con số thống kê, những biểu đồ, những vấn đề địa
phương, tình trạng lạm phát, giá xăng dầu và cuộc chiến tại Iran — tất cả những
yếu tố mà người ta có lý do để viện dẫn nhằm giải thích cho khán giả theo dõi
đêm bầu cử những gì đang diễn ra.
Nhưng
lần này, có lẽ chúng ta có thể nói chắc rằng phần đông khán giả theo dõi đêm bầu
cử chẳng cần ai giải thích tại sao trận đại bại có tầm vóc lịch sử này lại xảy
ra. Theo lời một nhà bình luận thuộc Đảng Cộng hòa trên CNN, đây đúng là một trận
đòn nhừ tử (ass whuppin’)!
Câu
hỏi bao trùm, chưa từng có tiền lệ, mà cử tri đặt ra trước thùng phiếu chính
là: “Quý vị đã chán ngấy
cảnh phải có một kẻ điên làm tổng thống hay chưa?”
Do
đó, kết quả lần này không đơn thuần là một trận thua đậm, hay thậm chí một thất
bại ê chề. Đó là một lời bác bỏ mạnh mẽ chưa từng thấy đối với một kẻ lúc nào
cũng vũ khí hóa chính bản thân mình để xúc phạm sự thật, chà đạp nền dân chủ,
nước Mỹ, thất lễ với nước đồng minh của Mỹ và toàn thể nhân loại.
Và
dù sẽ có những tiếng nói tìm cách phủ nhận cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ này có
liên quan gì đến Canada, chúng ta cứ nói thẳng cho rõ: cuộc bầu cử này quả thật
có liên quan đến Canada!
Canada
đã chán ngấy cảnh phải sống bên cạnh một kẻ điên từ lâu rồi. Và tấm gương người
Canada kiên quyết chống lại tai họa ấy có lẽ vừa giúp cử tri Mỹ nhìn rõ hơn ý
nghĩa của câu hỏi bao trùm chưa từng có tiền lệ nói trên.
Khi
Donald Trump bắt đầu lớn tiếng công kích Canada, ông ta biến chúng ta thành đối
tượng để đem ra đối chiếu. Và chính sự tương phản ấy khiến những nét đặc thù vốn
lâu nay làm nên hình ảnh quen thuộc của người Canada bỗng mang một ý nghĩa khác
hẳn. Sự điềm tĩnh, phép lịch sự, thái độ bình thản hun đúc qua những mùa đông
khắc nghiệt… Trong hoàn cảnh một cuộc chiến mà chúng ta không bao giờ mong muốn,
do một kẻ hiếu chiến, gieo rắc hỗn loạn gây ra, đồng thời đe dọa biến Canada
thành tiểu bang thứ 51 của Mỹ, những đặc tính ấy bỗng trở thành sức mạnh phi
thường!
Trong
chừng mực những phẩm chất ấy thể hiện qua con người Mark Carney, chúng
đã đưa ông lên vị trí đối trọng toàn cầu với Trump — cả về tính khí lẫn sách lược
chính trị.
Sự
xuất hiện trở lại của Obama trên những dòng tin của cử tri Mỹ, cũng như
thái độ cương quyết khác thường của Carney hồi tháng Tám, khi ông thách thức những
đòn hù dọa bằng thuế nhập cảng và lối diễn giải méo mó về thương mại của Trump,
đều nhắc nhở người Mỹ rằng vẫn còn một thực tế chính trị lành mạnh, với những
nhân vật đáng tin cậy.
Chính
hiện tượng này — việc Canada, trong số tất cả những quốc gia trên thế giới, bỗng
được nâng lên hàng “siêu cường của sự tỉnh táo” nhờ sự tương phản tự nhiên và
không thể tránh khỏi với kẻ điên ở ngay bên kia biên giới, kẻ không ngừng quấy
nhiễu, khiêu khích, miệt thị và hạ nhục chúng ta một cách vô lý — đã trở thành
một đề tài quen thuộc trong cuộc vận động tranh cử giữa nhiệm kỳ lần này.
Abdul
Al-Sayed,
ứng cử viên Thượng viện của đảng Dân Chủ tại Michigan, đã biến câu nói “Nếu
quý vị đang gây chiến tranh thương mại với Canada, thì chính quý vị mới là tên
khốn (a**hole)” thành một câu nói được cử tọa nhiệt liệt tán thưởng trong
những buổi vận động tranh cử từ nhiều tuần trước. Người dân Detroit, cư dân
vùng Upper Peninsula, người dân Kalamazoo — nơi tổ chức Can-Am Peace Jam hằng
năm — đã hiểu rõ điều đó từ lâu. Nhưng đôi khi, chỉ cần một câu nói đanh thép,
đúng lúc, cũng đủ làm sáng tỏ một vấn đề và khiến cả đám đông vỗ tay tán thưởng.
Trong
chặng đường cuối cùng của cuộc vận động tranh cử, cựu Tổng thống Barack
Obama khéo léo khơi dậy phong cách mà Seth Meyers gọi là “Obama hài độc thoại”,
rồi biến nỗi ám ảnh của Trump đối với Canada thành đề tài châm biếm. Từ sân vận
động này đến sân vận động khác, Obama nói: “Chính những người đã đem Martin
Short đến với chúng ta… và cả si-rô lá phong nữa.” Ông chế giễu việc Trump nhắm
vào Canada, mỉa mai gọi chúng ta là “đế quốc tà ác nổi tiếng đó”.
Sự
tái xuất của Obama trên những dòng tin của cử tri Mỹ, cũng như thái độ cương
quyết khác thường của Carney hồi tháng Tám, khi ông thách thức những đòn hù dọa
bằng thuế nhập cảng và lối diễn giải méo mó về thương mại của Trump, đều nhắc
nhở người Mỹ rằng vẫn còn một thực tế chính trị lành mạnh, với những nhân vật
đáng tin cậy.
Tối thứ
Ba, kết quả bầu cử không chỉ là thắng lợi của nền dân chủ Mỹ, đang chịu nhiều
thử thách, mà còn là thắng lợi của thực tế chính trị lành mạnh ấy. Nếu có ai muốn
đổ lỗi cho Canada về thắng lợi này, thì xin cứ tự nhiên!
Chiến
thuật phân chia lại địa hạt bầu cử của Đảng Cộng hòa đã thất bại tại Florida:
Jared Moskowitz, Kathy Castor và Pia Dandiya đều đắc cử. Chiến dịch
quảng cáo công kích đáng sợ của Vivek Ramaswamy tại Ohio cũng thất bại: Amy
Acton đắc cử. Chủ nghĩa kỳ thị chủng tộc thất bại trên khắp nước Mỹ: Keisha
Lance Bottoms của Georgia đắc cử, trở thành phụ nữ da đen đầu tiên giữ chức thống đốc trong
lịch sử nước Mỹ; Gina Hinojosa đắc cử, trở thành nữ thống đốc gốc Mỹ La-tinh đầu
tiên của Texas; Deb Haaland đắc cử tại New Mexico, trở thành thống đốc người bản
địa đầu tiên của nước Mỹ; và Al-Sayed đắc cử, trở thành thượng nghị sĩ Hồi
giáo đầu tiên của nước Mỹ.
Những
trò gian trá trong cuộc chiến thao túng dư luận cũng thất bại. Al-Sayed vẫn đắc
cử, bất chấp việc nữ dân biểu Dân Chủ Haley Stevens đem uy tín của mình ra ủng
hộ đối thủ của ông là Mike Rogers vì những tính toán chính trị riêng. Và Chris
Pappas của New
Hampshire sẽ trở thành thượng nghị sĩ Hoa Kỳ công khai đồng tính đầu
tiên.
Những
lời phản quốc của Donald Trump, cùng hành vi làm nhục nước Mỹ và nền dân chủ Mỹ
bằng nạn tham nhũng trắng trợn đến kinh hoàng, đã thất bại. Những thủ đoạn đó
phức tạp, cầu kỳ và biến hóa hằng ngày đến mức viết cả trăm bài báo cũng không
thể kể hết. Trong đó có cả lời cảnh cáo qua điện thư vào giờ chót của ông ta: “Những
người theo chủ nghĩa xã hội và cộng sản nguy hiểm đang chuẩn bị tiêu diệt thế
đa số của Đảng Cộng hòa tại Hạ viện và Thượng viện.”
Nước Mỹ đã chiến thắng. Cả Hạ viện lẫn
Thượng viện đều nằm trong tay phe chiến thắng. Cử tri đã dành cho họ những tỷ lệ đắc
cử đầy thuyết phục trên khắp bản đồ nước Mỹ.
Và
chiến dịch bôi nhọ Canada của Trump không những thất bại mà còn trở thành thước
đo cho cả một chuỗi điên rồ — từ lời lẽ, kinh tế, địa chính trị cho đến hành vi
— đã giày vò nước Mỹ và thế giới suốt mười năm qua. Từ những đòn khủng bố bằng
thuế nhập cảng, những cuộc xâm lăng và chiến tranh vô cớ, đến chiến dịch có hệ
thống nhằm phá hoại trật tự quốc tế dựa trên luật lệ; từ cuộc tấn công bạo lực
vào Điện Capitol Hoa Kỳ đến những hành động tàn bạo mang tính độc tài nhắm vào
chính công dân nước mình.
Trong
buổi sáng thứ Tư này ở nước Mỹ, người dân không chỉ lên tiếng. Họ đã đứng lên
chống lại một bạo chúa!
Tác
giả:
Lisa Van Dusen, Biên tập viên phụ trách chính sách kiêm Chủ nhiệm tòa soạn,
từng giữ chức Trưởng văn phòng Washington của Sun Media, phụ trách mục bình luận
từ Washington cho báo Ottawa Citizen, cộng tác viên quốc tế của Peter Jennings
tại ABC News, đồng thời làm biên tập viên tại AP National ở New York và UPI tại
Washington.
©
2026 DCVOnline
Nếu
đăng lại, xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ trích đăng lại bài từ DCVOnline.net”
Nguồn: It’s Morning in
America. By all Means, Blame Canada | Lisa Van Dusen · The Policy · Nov 04,
2026
No comments:
Post a Comment