2
khoa học gia Pháp và Nhật đoạt Nobel Hóa Học nhờ giải mã bí ẩn sự sống
October 7, 2026 : 4:31 PM
STOCKHOLM, Thụy Điển (NV) – Hai khoa học gia Pháp và Nhật đoạt
giải Nobel Hóa Học Năm 2026 vì giải được điều bí ẩn từ lâu về phân tử “hình ảnh
qua gương” bất đối xứng, sự khám phá vô cùng quan trọng cho kỹ nghệ sản xuất
dược phẩm, Hàn Lâm Viện Khoa Học Hoàng Gia Thụy Điển công bố hôm Thứ Tư, 7
Tháng Mười, theo Reuters.
Công trình nghiên cứu của
ông Henri Kagan, 95 tuổi, người Pháp, và ông Kenso Soai, 76 tuổi, người Nhật,
dựa trên những gì ông Louis Pasteur, nhà hóa học người Pháp thế kỷ thứ 19, tìm
ra.
https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/10/TS-Phap-Nhat-Nobel-Hoa-1920x1150.jpg
Màn hình giới thiệu ông Henri Kagan và ông Kenso Soai đoạt giải
Nobel Hóa Học Năm 2026. (Hình: Jonathan Nackstrand / AFP via Getty Images)
“Hôm nay là ngày vui nhất đời tôi. Tôi rất vui vì cùng đoạt giải
này với Giáo Sư Henri Kagan,” ông Soai nói qua điện thoại trong buổi họp báo
công bố giải này. Ông cho biết ông đang đi chợ thì nhận được tin vui.
Reuters không liên lạc được với ông Kagan, người lớn tuổi thứ ba
đoạt giải Nobel từ trước tới nay, nhưng con gái ông, bà Veronique Le Deunff,
nói bà “rất vui” và “tính sáng tạo và độc đáo trong công việc của ông mở ra con
đường nghiên cứu mới.”
Thực ra, từ lâu, công trình nghiên cứu của ông Kagan được đánh giá
có sức ảnh hưởng lớn trong lĩnh vực này. Năm 2001, bộ trưởng nghiên cứu Pháp
lúc bấy giờ than phiền với Tổ Chức Nobel vì ông Kagan không đoạt giải Nobel Hóa
Học năm đó. Giải này được trao cho hai khoa học gia người Mỹ và một khoa học
gia người Nhật cho công trình nghiên cứu cùng lĩnh vực với ông Kagan.
Nhiều phân tử thiết yếu với sự sống tồn tại ở hai dạng là hình ảnh
phản chiếu qua gương của nhau, giống như bàn tay phải và bàn tay trái. Tuy
nhiên, sinh vật sống hầu như chỉ sử dụng một trong hai dạng đó, hiện tượng gọi
là “tính đồng nhất về dạng đối ảnh” (homochirality) làm đau đầu các nhà hóa học
suốt hơn một thế kỷ.
Ông Kagan và ông Soai tìm ra cách điều khiển phản ứng hóa học để
ưu tiên tạo ra một trong hai dạng hình ảnh phân tử, rất hữu ích cho các nhà hóa
học điều chế những phản ứng trong kỹ nghệ sản xuất dược phẩm.
“Dạng tay trái của thuốc có tác dụng khác, dạng tay phải có tác
dụng khác, nên chúng ta cần có phương pháp điều chế riêng,” ông Peter Somfai,
thành viên Ủy Ban Nobel Hóa Học giải thích. “Vì tìm ra được phương pháp như
vậy, sự khám phá của hai người đoạt giải năm nay rất quan trọng. Họ cung cấp
công cụ rất mạnh để làm điều đó.”
Ông Kagan và ông Soai sẽ chia nhau tiền thưởng 12 triệu kronor
Thụy Điển ($1.2 triệu).
Ông Kagan làm việc tại trường đại học Universite Paris-Sud, Pháp.
Ông Soai làm việc tại Tokyo University of Science, Nhật. (Th.Long) [kn]
-----0-----
Nobel
Hóa học 2026 trao
cho giáo sư Pháp và Nhật Bản về công trình giúp bào chế tân dược
Thu Hằng - RFI
Đăng ngày: 07/10/2026 - 14:19
- Sửa đổi ngày: 07/10/2026 -
14:57
Giải Nobel Hóa học 2026 « tập trung vào hóa học cơ bản »
và được trao cho nhà khoa học Pháp Henri Kagan và nhà khoa học người Nhật Bản Kenso Soai nhờ nghiên cứu
tổng hợp hữu cơ bất đối xứng. Trong thông báo ngày 07/10/2026, Ủy ban Nobel về
Hóa học cho biết « những khám phá của họ đã đóng vai trò quyết định đối
với các nhà hóa học thiết kế phản ứng để sản xuất dược phẩm ».
Ảnh Henri Kagan (T) và Kenso Soai trên màn hình
trong cuộc họp báo về giải Nobel Hóa học năm 2026, tại Viện Hàn lâm Khoa học
Hoàng gia Thụy Điển, Stockholm, Thụy Điển, ngày 07/10/2026. via REUTERS -
Fredrik Sandberg/TT
Chủ tịch Ủy ban Heiner Linke giải thích : « Nhiều
phân tử tồn tại ở hai dạng khác nhau. Giống như hai bàn tay của tôi. Chúng là
hình ảnh phản chiếu của nhau ; chúng trông giống nhau, nhưng không hoàn toàn
giống hệt nhau. Tôi không thể đặt hai bàn tay chồng lên nhau. Những phân tử này
được gọi là phân tử bất đối xứng (chirales), từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là
"bàn tay" ». Chúng có các đặc tính vật lý giống hệt nhau
nhưng các đặc tính sinh học lại rất khác nhau.
Nhà khoa học người Pháp Henri Kagan, 95 tuổi, hiện là giáo
sư danh dự tại Đại học Paris-Saclay. Viện Hàn lâm Nobel chưa liên lạc được với
ông. Còn nhà khoa học Nhật Bản Kenso Soai, hiện giảng dạy tại Đại học Khoa học
Tự nhiên Tokyo, được Ủy Ban thông báo tin vui khi đang đi mua sắm gần nhà. Theo
ông, giải thưởng này « sẽ giúp mọi người nhận ra tầm quan trọng của
tính chất bất đối xứng phân tử » và ông « rất hạnh phúc về
điều đó ».
Theo AFP, một phần của lĩnh vực này, xúc tác bất đối xứng, đã được
trao giải vào năm 2001. Nhưng giáo sư Henri Kagan, được coi là « cha
đẻ » của kỹ thuật này ở Pháp và trên toàn thế giới, lại không được
nhận giải. Vào thời điểm đó, bộ Nghiên Cứu Pháp đã phản đối.
Giải Nobel thường kèm khoản tiền thưởng tương đương 1,07 triệu
euro và sẽ chia đều cho người được giải nếu có nhiều người. lễ trao giải năm 2026 được tổ
chức ngày 10/12 (ngày
Alfred Nobel qua đời) tại Stockholm và do vua Carl XVI Gustaf chủ trì.
·
Các nội dung liên quan
Nobel
Hóa Học 2025 được trao cho các nhà nghiên cứu về sự phát triển các cấu trúc kim
loại hữu cơ
GIẢI NOBEL HÓA HỌC 2025
Nobel
Vật lý 2026 vinh danh nhà khoa học Bỉ phát hiện các hạt neutrino đến từ vũ trụ
xa xôi
NOBEL VẬT LÝ 2026
Nobel
Y học 2026 vinh danh bộ ba Mỹ – Đức với công trình về não bộ
GIẢI NOBEL 2026
******
Nhà
khoa học Nhật Bản giành giải Nobel Hóa học
NHK WORLD-JAPAN Tiếng Việt
7/10/2026
https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/vi/news/20261007_RS23/
.
Nhà khoa học Nhật Bản Soai Kenso là một trong hai người được trao Giải Nobel Hóa học năm
nay nhờ phát hiện về các hiệu ứng phi tuyến và hiện tượng tự xúc tác trong tổng
hợp hữu cơ bất đối xứng.
https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/upld/thumbnails/news/20261007de56106_E0000054875_L.jpg
Nhà khoa học Nhật Bản Soai Kenso
No comments:
Post a Comment