Sunday, March 8, 2015

Nhớ về Kiev, thủ đô Ukraine (Trần Nguyên Thắng/ATNT Tours & Travel)





Trần Nguyên Thắng/ATNT Tours & Travel
Friday, March 06, 2015 5:28:49 PM

Có những thành phố đi qua chỉ để lại trong trí nhớ một chút gì nhẹ nhàng nhưng không sâu đậm, đôi lúc trí nhớ mình lại dễ quên mất đi “cái tên” thành phố mà mình đã đi qua. Nhưng cũng có những thành phố in thật sâu đậm vào trí nhớ về một hình ảnh, một nét văn hóa hay một điều gì đó mà mình chỉ cảm nhận được hơn là diễn giải ra bằng lời nói. Kiev, thủ đô của Ukraine đã cho tôi rất nhiều ngạc nhiên trong suy tư từ cách sinh hoạt của người dân cho đến kiến trúc đền thờ, lịch sử và các thắng cảnh vây quanh thành phố.

Tu viện Kiev Pechersk Lavra với tháp Bell-tower. (Hình ATNT Tours & Travel)

Tôi đến Kiev thủ đô Ukraine vào giữa tháng 8, tháng mùa Hè mà người dân Kiev cho là nóng nhất. Nhưng rất may Kiev đã mưa rào trước đó ít ngày và thời tiết thật đẹp cho những ngày tôi ở Kiev. Trên chuyến bay từ Munich đến Kiev chỉ mất hơn 2 tiếng đồng hồ nhưng thời gian này cũng đủ để tôi quan sát về những người Ukraine đáp cùng chuyến bay. Nếu phải so sánh với những người dân Âu Châu khác, tôi cảm thấy người Ukraine thật dễ chịu, trật tự và họ không làm ồn ào trong suốt chuyến bay. Mà quả thật thế, sau ba ngày lưu lại Kiev tôi thật sự cảm thấy dễ chịu với người dân bản xứ từ việc mua quà đến quán ăn hay đi xe điện. Họ thân thiện, dễ làm quen và rất sùng đạo. (Trộm cắp móc túi thì không có nước nào ở Âu Châu mà thiếu vắng cả, chỉ có ít hay nhiều mà thôi. Du khách lúc nào cũng nên để ý đế điều này.)

Có lẽ chúng ta cũng cần biết một thoáng qua về lịch sử hiện đại của Ukraine vào thế kỷ 20. Trước thế kỷ 20, Ukraine cũng đã bị lệ thuộc và ảnh hưởng nhiều vào các triều đại Nga Sa Hoàng của nước Nga. Sau khi đảng Cộng Sản Nga lật đổ Nga Sa Hoàng vào năm 1917, họ đã tạo thành một đế quốc Xô Viết rộng lớn và buộc các nước trong vòng kiểm soát của họ thành những Cộng Hòa Xô Viết và gọi là Liên Bang Xô Viết (gọi tắt là Liên Xô). Ukraine là một Cộng Hòa Xô Viết trong đế quốc Liên Xô cho mãi đến năm 1989 thì đế quốc Liên Xô bắt đầu tan rã và sụp đổ. Liên bang Xô Viết chết hẳn từ đó, hai chữ Liên Xô không còn tồn tại từ năm 1990. Năm 1991 thì Ukraine tuyên bố thành một đất nước độc lập và tự chủ. Hơn hai mươi năm đã trôi qua, Ukraine đang dần hòa nhịp vào nền kinh tế thị trường thế giới, ngành du lịch cũng trở thành một kỹ nghệ quan trọng đang phát triển ở đất nước này.

Thánh đường Dormition tường trắng, tháp vàng. (Hình ATNT Tours & Travel)

Có một điều thú vị là trong quá khứ, lịch sử Ukraine cũng cho một vài điểm gần với lịch sử Việt Nam vào thế kỷ 13. Năm 1240, Bạt Ðô (cháu Thành Cát Tư Hãn) trên đường lui quân về thảo nguyên Mông Cổ đã tiến đánh và chinh phục thành phố Kiev, Bạt Ðô đã tàn phá không thương tiếc gì thành phố này chỉ vì cái tội không chịu thần phục quân Mông. Mông Cổ đã thống trị ở đây hơn 100 năm. Năm 1257, bộ tướng Nguyên Mông Ngột Lương Hợp Thai trên đường vòng về qua ngõ Ðại Lý (Vân Nam Trung Hoa) đã tiến đánh Ðại Việt cũng vì cái tội không chịu thần phục họ, nhưng không hợp thủy thổ nên quân Nguyên Mông đã bị Ðại Việt đẩy lùi.

Thế kỷ 13 là thế kỷ của đế quốc Mông Cổ thống trị trên một vùng đất vô cùng rộng lớn suốt từ phía Ðông Âu Châu đến tận phía Nam Á Châu. Mông Cổ đã không thống trị được các miền đất Ðông Nam Á Châu, nhưng họ đã thống trị phần đất Ðông Âu hơn cả trăm năm trong đó có Kiev.

Lịch sử thì như thế, nhưng ngày nay đến du ngoạn Kiev du khách không còn nhìn thấy một di tích nào của đế quốc Mông Cổ ngày xưa còn ghi dấu lại. Người ta chỉ có cơ hội được xem những di tích của đế quốc Xô Viết vừa mới sụp đổ vào hai thập niên trước. Những di tích này còn rất mới nhưng hình như người dân Ukraine không quan tâm lắm đến những công trình dưới thời cộng sản xô viết, chính phủ Ukraine đã bỏ tiền và công sức rất nhiều để trùng tu, phục chế lại những kiến trúc cổ của Ukraine đã bị tàn phá bởi thời gian, chiến tranh, nhất là sự phá hoại của chế độ cộng sản đã từng ngự trị nơi đây có đến hơn 60 năm.

Phố Kreshchatyk sầm uất tại Independence Square. (Hình ATNT Tours & Travel)

Dnieper River là một con sông lớn từ hướng Bắc chảy xuyên qua Kiev chia thành phố làm hai. Phía bên trái thuận theo dòng sông chảy là một bình nguyên rất rộng được dành cho người dân cư trú, những tòa chung cư cao tầng cũng như những nhà cửa, shopping, hàng quán được xây dựng dồn tụ về đây. Không có những di tích nào nằm ở đây nên tour du lịch cũng không quan tâm lắm đến các khu vực “phía bên trái dòng sông”. Nhưng ngược lại, phía bên phải sông là những ngọn đồi cao với những tu viện, thánh đường, Ðại học, bảo tàng, phố cổ và pho tượng Motherland cao lớn đứng sừng sững bên dòng sông Dnieper.

Những công trình đó đáng kể nhất là các kiến trúc cổ của các ngôi thánh đường, các pho tượng cổ cũng như các tòa nhà kiến trúc theo trường phái barrocco còn sót lại sau Thế Chiến II. Phần đẹp nhất của Kiev chính là kiến trúc của các ngôi tu viện, thánh đường cổ mà đã được trùng tu lại. Ukraine là quốc gia mà đa số người dân theo Chính Thống Giáo (Ukrainian Orthodox), vì thế các ngôi thánh đường đều được kiến trúc theo lối Ukrainian Baroque (pha trộn giữa trường phái Baroque và Byzantine). Hai trong số các tu viện thánh đường tại Kiev đều nằm trong danh sách di sản thế giới UNESCO, đó là khu tu viện Kiev Pechersk Lavra và ngôi thánh đường St. Sophia gần giữa trung tâm phố cổ. Còn phải kể thêm các ngôi nhà thờ như Church of the St. Michael, Church of the St. Andrew, Church of the Vladimir. Mỗi nhà thờ mang một kiến trúc màu sắc khác nhau, không làm cho du khách thất vọng về những nét đẹp của nó (dù rằng du khách đã phải đi xem nhiều nhà thờ ở trong một thành phố).

Kiev Pechersk Lavra là một khu tu viện cổ được xây cất trên ngọn đồi nhìn xuống dòng sông Dnieper. Tu viện bao gồm một tháp chuông lớn (Great Lavra Bell-tower), gồm 4 tầng, cao có đến 60m xây theo lối hình khối tròn. Kiến trúc của tháp đi kèm theo kiến trúc của thánh đường Dormition và cổng Gate Pechersk Lavra tạo thành một quần thể nhà thờ “tường trắng tháp vàng” trông rất là nhẹ nhàng thanh cao trong khu vực tu viện. Ðặc biệt chỉ có ở đây tôi mới tìm được ảnh Ðức Mẹ bế Chúa Jesu mặc áo choàng và mũ trắng tinh, hình ảnh mà tôi chưa hề thấy ở các ngôi nhà thờ nào khác. Ðứng từ xa nhìn về quần thể khu tu viện Kiev Pechersk Lavra người ta mới thấy được cái không gian đẹp lạ lùng của nó.

Tượng Bogdan Khmelnytsky và nhà thờ St. Michael tại quảng trường St. Sophia. (Hình ATNT Tours & Travel)

Còn không gian của khu vực nhà thờ St. Andrew và thì được người ta gọi là “Montmartre của Kiev” để ví như là khu “Montmartre của thành phố Paris.” Dĩ nhiên là chưa có thể bằng Paris nhưng cũng cho du khách một cái nhìn ngắm về một cái nét tương tự như Paris. Nơi đây cũng có bán những họa tranh, những món hàng souvenirs, những hình tượng nổi tiếng trong các bộ phim mà đã từng được quay nơi đây. Một tòa nhà nổi tiếng và được xưng tụng là “Castle of Richard the Lionheart” cũng ngự trị bên dưới chân đồi nhà thờ St. Andrew.

Nhưng nếu du khách quên không đến thăm khu quảng trường St. Sophia & St. Michael thì coi như thiếu đi 1/3 nét đẹp của Kiev. Một pho tượng Bogdan Khmelnytsky cỡi ngựa oai hùng dựng giữa quảng trường, phía sau là ngôi nhà thờ St. Michael Golden Domed với tường trắng, màu xanh tím nhạt với các chóp tháp vàng nổi bật. Phía trước là tháp chuông 4 tầng Bell-Tower và ngôi nhà thờ St. Sophia với màu sắc tường trắng mái xanh lục chóp tháp vàng. Một không gian như thế tưởng chừng ít có thành phố nào so sánh được với Kiev.

Rời khỏi quảng trường St. Sophia, đi dọc theo con phố Sofiivska str. ít phút là du khách lại đặt chân đến một quảng trường nhộn nhịp sầm uất khác. Ðó là quảng trường Independence với con phố Kreshchatyk str., nơi có đủ mọi cửa hàng hiệu nổi tiếng thế giới dọc theo hai bên đường. Ngay giữa quảng trường, dưới lòng đất là một khu shopping Mall được xây cất giống hệt Shopping Mall tại Quảng Trường Ðỏ (Red Square) ở Moscow. Nhưng cửa hàng ở đây không có nhiều “hàng hiệu” như ở bên trên phố. Nếu ai đã từng có dịp đến khu shopping ở Moscow thì chắc sẽ nghĩ ngay mình đang ở Moscow chứ không phải Kiev.

Một khu sinh hoạt ngoài trời ở ngoài trời tại Kiev. (Hình ATNT Tours & Travel)

Kiev buổi chiều tối mùa Hè vui lên hẳn, mùa Ðông ở đây thường đến sớm vào tháng 12 nên người dân Kiev rất quí mùa Hè cho dù quá nóng. Ngày dài hơn và người ta rong chơi trên hè phố lâu hơn. Tuy nhiên, đất nước “cách mạng màu cam” vừa mới chuyển sang nền kinh tế thị trường nên Kiev vẫn còn nghèo, lương một người làm việc trung bình chỉ chừng 600 USD/tháng. Thuế cho các quán ăn và các dịch vụ, shopping lên đến 20%. Một đất nước nghèo, phải sống dưới chế độ cộng sản hơn 60 năm, đồng thời cũng chịu nhiều tang tóc lẫn khổ đau vào Thế Chiến II, thế mà họ vẫn có thái độ sống dễ chịu, thân thiện thì kể ra cũng là một điều đáng ngạc nhiên và rất lạ. Ukraine khắc hẳn với Russia.







No comments: