Monday, February 18, 2019

LÊ DUẪN & TRUNG QUỐC (Dương Quốc Chính)




Dương Quốc Chính
19/02/2019

Hôm nay kỷ niệm 30 năm ngày mất của Lê Duẩn. Di sản của ông thì cơ bản mọi người đã biết rồi, mình không nhắc lại nữa. Duy có 1 vấn đề mà nhiều người hiểu sai lệch mà mình muốn nhắc lại cho rõ, đấy là quan hệ giữa Lê Duẩn và TQ.

Đa số chúng ta, cả những người theo lề phải lẫn nhiều người theo lề trái đều cho là LD là 1 người mạnh mẽ chống TQ, đơn giản là vì LD gây ra nạn kiều để đuổi Hoa kiều về nước và chiến tranh biên giới Việt Trung năm 79, kéo dài cho đến khi ông Duẩn chết năm 86. Thực ra không thể kết luận đơn giản như vậy.

Lê Duẩn là người quyết liệt nhất với việc giải phóng miền Nam, bằng mọi giá. Vì thế việc LD thân LX hay TQ đều nhằm mục đích để chiến thắng Mỹ và VNCH, chứ không phải do vấn đề e ngại TQ muốn chiếm đất hay biển đảo VN (ở đây không nói đến VNCH nên VN được hiểu là VNDCCH).

Mối quan hệ VN-TQ và VN-LX phụ thuộc vào quan hệ tay ba LX-TQ-Mỹ. Giai đoạn Khrushev nắm quyền tại LX, ông này chủ trương chung sống hoà bình với Mỹ và các nước tư bản. LX mâu thuẫn sâu sắc với TQ. LX chửi TQ là giáo điều, TQ chửi LX là xét lại hiện đại. Hai bên đều gây sức ép lên VN phải chọn 1 trong 2 đại ca.

Vì LX không muốn gây hấn quá căng thẳng với Mỹ nên không ủng hộ VNDCCH đánh vào Nam trong khi TQ thì vẫn ủng hộ. Vì thế VN, tức Lê Duẩn, chọn TQ. Một hiệp ước Việt - Trung nêu rõ là ngăn cấm sự giúp đỡ của nước thứ 3 nếu chưa được sự chấp thuận của 2 bên ký kết. TQ hứa viện trợ 1 tỷ NDT đổi lấy việc VN không chấp nhận sự giúp đỡ của LX. LX tuyên bố chỉ trợ giúp tinh thần cho VN, vai trò của chuyên gia LX giai đoạn này rất mờ nhạt. LX sẽ không gắn bó chặt chẽ với VN nếu VN không thay đổi lập trường (thân TQ).

Tuy nhiên, đến năm 64, Khrushev bị hạ bệ, Breznhev lên thay, chính sách quan hệ với Mỹ và quan điểm "xét lại" cũng thay đổi (Khrushev đả kích Stalin và chính sách của ông trong khi Breznhev lại quay lại quan điểm cứng rắn của Stalin). Cùng quan điểm đó, LX lại hỗ trợ VN đánh Mỹ, vai trò của LX ở VN trở nên quan trọng hơn. Quan hệ VN với TQ và VN với LX trở nên cân bằng hơn. Giai đoạn này LX tranh giành ảnh hưởng tại VN, LX viện trợ vũ khí nặng, TQ viện trợ quân nhu, vũ khí nhẹ và công binh.

Năm 1963-1964, phe chủ chiến, đại diện là Lê Duẩn, Lê Đức Thọ, Nguyễn Chí Thanh đã lên án phe chủ hoà (muốn chung sống hoà bình với VNCH) nhưng có lẽ vì Khrushev lúc đó mới yếu thế mà chưa bị hạ bệ nên phe chủ hoà chỉ bị lên án bằng diễn văn của LD. Đến khi Khrushev bị mất chức thì xung đột bị đẩy lên thành vụ án xét lại chống đảng vào năm 67, phe "xét lại" bị bắt mà không cần xử. Mình không định nói sâu về vụ án này ở đây, chỉ nhắc đến để thể hiện mối quan hệ thân TQ của phe chủ chiến (đa số là các lãnh đạo gốc miền Nam).

Đến năm 72, khi TQ bắt tay với Mỹ để gây sức ép với LX thì quan hệ VN, tức LD, với TQ, mới bắt đầu có rạn nứt, cho dù Chu Ân Lai có sang VN trấn an là sẽ không bán đứng VN. Năm 74, khi TQ lấy Hoàng Sa, thì VN vẫn còn chưa hoàn toàn tin là TQ có dã tâm lãnh thổ với VN. Vẫn hi vọng các bạn chỉ giữ hộ Hoàng Sa!

Khi LD sang thăm TQ 9/1975, cuộc hội đàm không thành công vì VN không ngả theo TQ để chống LX, trong khi đó, 1 tháng sau LD sang LX thì lại được tiếp đón trọng thể với lời hứa viện trợ của LX, VN chính thức ngả vào vòng tay LX. Sau đó TQ ra mặt hỗ trợ Khmer đỏ gây hấn với VN thì quan hệ VN - TQ mới thực sự rạn vỡ không thể cứu vãn. Kết quả thì đa số chúng ta đều đã biết.

Nếu LX không suy yếu và sụp đổ, LD không chết thì VN cũng không bình thường hoá quan hệ với TQ. Tóm lại, mối quan hệ giữa VN và TQ trong giai đoạn LD nắm quyền phụ thuộc vào sự ủng hộ của mỗi nước trong mục tiêu GP MN của LD và mối quan giữa TQ-Mỹ-LX. Quan hệ VN - TQ giai đoạn 55-75 (là sự kéo dài của giai đoạn 49-54) là quan hệ vay nợ, quan hệ giai đoạn 76-90 là quan hệ bùng nợ!

Tóm tắt đại khái cho dễ hiểu là đ/c Lê Duẩn vay tín dụng đen để mua vũ khí đánh thằng em, khi đạt được mục đích thì đã kiếm được giang hồ khác để bảo kê nên bùng nợ thằng giang hồ kia. Thế là nó điên lên tát cho phát. Đc LD lúc đó đủ khoẻ để gồng được, nhưng vẫn không chịu giả nợ, còn chửi thằng cho vay, cậy có bảo kê mới. Đến lúc bảo kê mới sa cơ lỡ vận thì đc LD đã đi gặp bác Hồ rồi, các đc kế nhiệm phải giả nợ dần mãi chưa xong. Đúng là tín dụng đen có khác.

Tham khảo chủ yếu: Lịch sử quan hệ đối ngoại VN 1940-2010 (NXB Chính trị QG Sự thật). Sách viết sự thật đấy nên anh em yên tâm like share thoải mái nhé! Ai không tin thì mua sách mà kiểm tra.





16 TIỂU BANG KIỆN TT TRUMP VỤ 'DÙNG TÌNH TRẠNG KHẨN TRƯƠNG ĐỂ XÂY TƯỜNG' (NGười Việt Online)




Người Việt Online
February 18, 2019

WASHINGTON, D.C. (NV) – Một liên minh gồm 16 tiểu bang, kể cả California và New York, hôm Thứ Hai, 18 Tháng Hai, đưa đơn kiện Tổng Thống Donald Trump để ngăn chặn việc ông ban hành tình trạng khẩn trương và dùng quyền hạn có được qua hành động này để chi hàng tỉ đô la vào việc xây tường biên giới.

Đơn kiện chỉ là một phần của cuộc đối đầu về hiến pháp mà Tổng Thống Donald Trump tạo ra hôm Thứ Sáu tuần trước khi ông tuyên bố sẽ chi hàng tỉ đô la hơn con số Quốc Hội đã cấp cho ông để xây tường biên giới.

Cuộc đối đầu này đặt ra các câu hỏi về quyền của quốc hội trong việc cấp ngân khoản chi tiêu cho chính phủ liên bang, giới hạn của thẩm quyền tổng thống trong tình trạng khẩn trương và tòa án liên bang có muốn can dự vào cuộc tranh chấp này hay không, theo tin của New York Times.

Đơn kiện, nộp tại tòa liên bang ở San Francisco, nói rằng tổng thống không có quyền để chuyển đổi số tiền đã cấp cho một mục đích khác để dùng vào việc xây tường, vì theo hiến pháp Mỹ Quốc Hội kiểm soát vấn đề chi tiêu.

Bộ Trưởng Tư Pháp tiểu bang California, ông Xavier Becerra, nói rằng chính Tổng Thống Trump tự ông đã cho thấy lý lẽ ông đưa ra để ban hành tình trạng khẩn trương ở biên giới là không chính xác.

“Có lẽ bằng chứng hiển nhiên nhất là từ lời nói của chính tổng thống,” theo ông Becerra, nhắc đến phát biểu của ông Trump hôm 15 Tháng Hai rằng: “Tôi không cần phải làm điều này, nhưng tôi làm vậy để có kết quả nhanh hơn.”

Đơn kiện, có tên “California et al. v. Trump et al”, nói rằng các tiểu bang muốn bảo vệ cư dân, tài nguyên thiên nhiên và quyền lợi kinh tế của họ.

Theo đơn kiện, tổng thống đã đi ngược ý của quốc hội, dùng cuộc khủng hoảng giả tạo là vấn đề di dân bất hợp pháp để tuyên bố tình trạng khẩn trương và chuyển hướng chi tiêu các khoản tiền đã được quốc hội chấp thuận cho các mục đích khác để dùng vào việc xây tường.

Quốc Hội Mỹ cũng đang chuẩn bị có các biện pháp của riêng mình để chặn Tổng Thống Trump về tuyên bố tình trạng khẩn trương của ông. Các biện pháp này gồm việc bỏ phiếu bác bỏ sắc lệnh của ông Trump và cũng có thể nộp đơn kiện.

Cùng với California và New York, các tiểu bang khác trong danh sách nguyên đơn là Colorado, Connecticut, Delaware, Hawaii, Illinois, Maine, Maryland, Michigan, Minnesota, Nevada, New Jersey, New Mexico, Oregon và Virginia.

Tất cả các tiểu bang này, ngoại trừ Maryland, đều có thống đốc là người thuộc đảng Dân Chủ.  (V.Giang)

---------------------------------

Người Việt Online
February 17, 2019

WASHINGTON, DC (NV) – Quyền Bộ Trưởng Quốc Phòng Mỹ, ông Patrick Shanahan, tối hôm Thứ Bảy, 16 Tháng Hai, nói rằng ông chưa quyết định sẽ lấy tiền từ nơi nào trong ngân sách Ngũ Giác Đài để tài trợ cho việc xây tường, theo như lệnh của Tổng Thống Donald Trump khi tuyên bố tình trạng khẩn trương.

Hôm Thứ Sáu, Tổng Thống Trump nói ông muốn chuyển số tiền khoảng $6.7 tỷ, gồm cả $3.6 tỷ từ ngân khoản xây cất của quân đội và $2.5 tỷ từ ngân khoản chống ma túy của quân đội, cho việc xây tường, bên cạnh số tiền $1.3 tỷ đã được Quốc Hội cấp cho hàng rào an ninh dọc theo biên giới với Mexico, theo bản tin của hãng thông tấn UPI.

Ông Trump cũng dự trù lấy khoảng $600 triệu từ Bộ Tài Chánh, là tiền tịch thu được liên quan tới ma túy.

Ông Shanahan có nhiệm vụ quyết định là lấy bao nhiêu tiền và từ chương trình nào. Thêm vào đó, ông cũng có quyền hạn ra lệnh triệu tập các quân nhân trừ bị “để thi hành nhiệm vụ liên bang.”

Ngoài ra Ngũ Giác Đài cũng có quyền sử dụng tiền ngăn chặn ma túy để hỗ trợ cho Bộ Nội An và ông Shanahan cũng không bị đòi hỏi là phải chứng minh được rằng có nhu cầu quân sự để “làm đường, xây hàng rào và đèn.”

Ông Shanahan nói với báo chí tháp tùng trên chuyến bay từ Munich, Đức, về lại Mỹ, rằng việc chuyển các ngân khoản sẽ tạo nhiều lo ngại, do vậy ông sẽ nghiên cứu kỹ và hiện chưa có quyết định gì.

Tuy nhiên, ông Shanahan cũng nói là ngân quỹ dành để xây nhà trong các khu gia binh nhiều phần sẽ không bị cắt giảm để xây tường. (V.Giang)




MỘT HỒNG Y MỸ BỊ BUỘC HOÀN TỤC VÌ CÁO BUỘC ẤU DÂM (tổng hợp)



16/02/201

Hôm thứ Bảy, Đức giáo hoàng Phan-xi-cô đã chính thức lột chiếc áo nhà tu của ông Theodore McCarrick, cựu Hồng y Tổng giám mục giáo phận Washington của thủ đô Hoa Kỳ, sau khi Giáo hội xét thấy ông phạm tội xâm hại tình dục.

Giáo Hoàng chính thức 'lột áo của TGM giáo phận Washington

Đây là một chuyện chưa từng xảy ra trong lịch sử giáo hội Công giáo cận đại và là một sự kiện làm chấn động những người theo đạo Ky-tô khắp năm châu.

Trong một thông cáo ngắn, Vatican cho biết sau khi đã xem xét các quy tắc kinh điển, Giáo hội đã kết luận ông McCarrick phạm hai tội: gợi ý quan hệ tình dục trong khi giải tội và phạm tội với thiếu niên và người lớn, “có yếu tố gia trọng của lạm quyền.”

Quyết định được đưa ra chỉ vài ngày trước khi giáo hoàng triệu tập các giám mục toàn thế giới về Roma để họp đại hội chống lạm dụng tình dục.

Quyết định cũng kết thúc một cuộc điều tra kéo dài từ nhiều tháng qua, kết thúc cuộc đời tu hành trên 60 năm của một nhân vật từng đạt đỉnh cao của giáo hội Công giáo Hoa Kỳ, có uy tín với các chính trị gia hàng đầu của Mỹ.

Quyết định cũng nói lên quyết tâm của giáo hội muốn tận diệt những lạm dụng của tu sĩ, dù cho ở cấp nào, gây nhiều tai tiếng cho giáo hội.

Lột áo là một hình phạt nhục nhã nhất cho một tu sĩ Công giáo, cao hơn hình phạt “dứt phép thông công”, mà theo giáo luật chỉ là biện pháp tạm thời, sẽ chấm dứt khi người bị dứt phép ngưng phạm tội.

Về mặt đạo, cựu Hồng y McCarrick, 88 tuổi, bị tố giác đã xâm hại tình dục ba thiếu niên và gợi ý tình dục với vài chủng sinh khi còn làm linh mục ở New York. Về mặt đời, có lẽ ông sẽ không bị khởi tố hình sự vì vụ việc đã xảy ra quá lâu, khoảng 50 năm, tố quyền đã bị tiêu diệt.

Giới thông thạo tin tức của giáo hội trông đợi chuyện lột áo này từ mấy tháng qua, và ông McCarrick đã được thông báo hình phạt hôm thứ Sáu.

Ông từng được xem là phát ngôn viên của giáo hội Công giáo Hoa Kỳ và khi ra nước ngoài, ông cũng được xem là phát ngôn viên của giáo hội Công giáo Roma.

Ông giữ chức tổng giám mục giáo phận Washington từ 2001 đến 2006, trở thành một nhân vật tai mắt của thủ đô Hoa Kỳ, thậm chí sau khi rời chức, ông còn được mời ra điều trần trước Quốc hội và dự nhiều cuộc họp của Tòa Bạch Ốc.

Ông đã bị Giáo hội ngưng chức hồng y vào tháng 6 năm ngoái nhưng trước áp lực dư luận, ông đã xin từ chức vào tháng 7, một chuyện chưa từng có của các hồng y Mỹ trong vòng 100 năm qua.

Ông vẫn nhất mực nói rằng mình “hoàn toàn không nhớ những gì bị tố giác và tin tưởng rằng mình vô tội.” Sau khi từ chức, ông lui về sống ẩn mình trong một tu viện nhỏ ở tiểu bang Kansas.

Các chuyên viên trong giáo hội nói rằng về mặt kỹ thuật, hình phạt này không có nghĩa là ông McCarrick không còn là tu sĩ nữa, vì khi một người đã được truyền chức linh mục thì chuyện đó không thể đảo ngược. Tuy nhiên, ông McCarrick không còn làm những chức năng hằng ngày của một tu sĩ.

ĐCV tổng hợp theo WashingtonPost

----------------------------------

Thu Hằng – RFI
Đăng ngày 17-02-2019

Vài ngày trước khai mạc hội nghị các chủ tịch hội đồng giám mục thế giới về tình trạng lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên trong giới tu sĩ, Tòa thánh Vatican quyết định trừng phạt hồng y người Mỹ Theodore McCarrick. Theo phán quyết được Bộ Giáo lý Đức tin xác nhận ngày 16/02/2019, cựu Tổng Giám mục Washington (2001-2006) bị buộc hoàn tục vì các cáo buộc ấu dâm và xâm hại tình dục đối với các chủng sinh.

Thông tín viên RFI Eric Sénanque tường trình từ Vatican :

Quá trình tố tụng dài đã kết thúc bằng bản án theo quy tắc giáo hội. Trong một bản ghi chú, Bộ Giáo lý Đức tin của Vatican nêu những trọng tội mà cựu hồng y Theodore McCarrick bị cáo buộc : « Dụ dỗ khi cử hành bí tích sám hối và vi phạm điều răn thứ sáu trong Thập Điều đối với trẻ vị thành niên và người lớn, trong hoàn cảnh lạm quyền nghiêm trọng ».

Cụ thể, cựu Tổng Giám mục Washington bị cáo buộc lạm dụng tình dục nhiều chủng sinh và một thiếu niên 16 tuổi cách đây gần 50 năm.  Từ mùa hè 2018 ông Theodore McCarrick  bắt đầu bị thất sủng, khi báo chí Mỹ liên tục công bố những trọng tội này.

Là một người có ảnh hưởng lớn trong Giáo Hội Mỹ trong nhiều năm, hồng y Theodore McCarrick là nhân vật chính trong bức thư tố cáo của đức ông Carlo Maria Vigano, cựu sứ thần Tòa thánh ở Washington, được công bố vào tháng 08/2018. Trong bức thư này, giáo hoàng Phanxicô bị cáo buộc bao che tội lạm dụng tình dục của cựu tổng giám mục Washington.

Sau khi bị loại khỏi hàng ngũ hồng y và bị cấm cử hành mọi thánh lễ, ông McCarrick từ giờ chỉ được coi là một người thế tục. Bộ Giáo lý Đức tin nhấn mạnh quyết định được giáo hoàng Phanxicô thông qua là phán quyết chính thức.

Chỉ vài ngày trước hội nghị các chủ tịch hội đồng giám mục trên thế giới về tình trạng lạm dụng tình dục trong Giáo Hội, Tòa thánh muốn đưa ra một thông điệp mạnh : Lần đầu tiên trong lịch sử Giáo Hội, một hồng y bị buộc hoàn tục vì các cáo buộc lạm dụng tình dục ».

--------------------------

Nguoi Viet Online
February 17, 2019

VATICAN CITY (NV) – Tòa Thánh Vatican vừa “lột áo” Hồng Y Theodore McCarrick, cựu tổng giám mục Tổng Giáo Phận Washington, DC, sau khi tòa án của giáo hội kết luận ông có tội trong việc lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên.

Theo CNN, Hồng Y McCarrick, từng được coi là nhân vật quyền lực trong việc vận động các ưu tiên của giáo hội, được thông báo cho biết quyết định này hôm Thứ Sáu, 15 Tháng Hai, theo tuyên bố của Vatican.

Kết luận của tòa được Đức Giáo Hoàng Francis thừa nhận như là “tự nhiên một cách rõ ràng,” và “vấn đề đã được phán quyết,” có nghĩa là không được kháng án.

Các tố cáo nói rằng vị hồng y từng lạm dụng tình dục các thầy tu và giúp lễ cách đây nhiều thập niên, làm cho giáo hội bị mang tiếng trong mấy năm gần đây, và cũng nêu lên những câu hỏi nghiêm túc trong số các nhà lãnh đạo giáo hội, như là, tại sao ông lại có thể thăng tiến trong hàng giáo phẩm trong thời gian qua.

Năm ngoái, CNN có được lá thư của một giới chức cao cấp Vatican, trong đó có vẻ thừa nhận rằng vị giáo hoàng lúc đó biết các tố cáo ít nhất là nhiều tháng trước khi ông McCarrick được tấn phong hồng y vào năm 2001.

Sau đó, Hồng Y McCarrick được bổ nhiệm làm tổng giám mục Tổng Giáo Phận Washington, DC cho tới năm 2006, thường xuyên gặp các lãnh đạo chính trị và trở thành một nhân vật quyền lực trong nền chính trị của Mỹ.

Ông McCarrick là một trong những nhân vật nổi tiếng nhất bị đẩy ra khỏi giáo hội trong cuộc khủng hoảng lạm dụng tình dục làm mất thanh danh Vatican trong mấy thập niên gần đây.
Trước đây, ông bác bỏ mọi tố cáo, nói rằng ông “hoàn toàn không nhớ các trường hợp báo cáo lạm dụng này.”

Tuy vậy, vào năm 2017, Đức Giáo Hoàng Francis vẫn ra lệnh điều tra các cáo buộc này, và năm ngoái, Hồng Y McCarrick rút lui khỏi Hồng Y Đoàn của Vatican.

Ông Patrick Noaker, luật sư đại diện cho người từng làm giúp lễ tố cáo ông McCarrlick, hồi Tháng Sáu năm ngoái nói rằng thân chủ của ông bị vị hồng y sờ mó hai lần vào năm 1971 và năm 1972.

Kể từ năm 2015, Đức Giáo Hoàng Francis chấp thuận đơn từ chức của ít nhất là năm giám mục ở Mỹ, sau khi có nhiều tố cáo họ không giải quyết tận gốc rễ các tố cáo lạm dụng tình dục của các linh mục hoặc của chính họ.

Ông McCarrick, người thứ sáu bị kỷ luật, và cho tới nay, là người bị nặng nhất, và là người duy nhất bị “lột áo.”

Hình phạt này có nghĩa là ông McCarrick, nay 88 tuổi và đang sống ẩn dật trong một nhà dòng ở Kansas, sẽ không được coi là một tu sĩ hoặc được cử hành các nghi thức tôn giáo nữa.

Vào mùa Hè năm ngoái, Đức Giáo Hoàng Francis ra lệnh vị cựu hồng y vào sống trong một tu viện để “cầu nguyện và ăn năn.”

Quyết định “lột áo” này có nghĩa là vị cựu hồng y sẽ không được giáo hội chăm sóc đời sống nữa, và không rõ ông sẽ sống những ngày tới ra sao.

Trong Giáo Hội Công Giáo có hai hình thức kỷ luật, “treo chén” (suspend) và “lột áo” (defrock).

“Treo chén” là tạm ngưng công tác mục vụ, nôm na là không tiếp xúc với cộng đoàn giáo dân nữa, nhưng vẫn được làm Thánh Lễ trong âm thầm, như nhà dòng, hoặc một nơi nào đó, vẫn là tu sĩ, và một ngày nào đó có thể được khôi phục, trở lại bình thường.

“Lột áo” có nghĩa không còn là tu sĩ nữa, và giáo hội không còn trách nhiệm chăm sóc người này nữa. (Đ.D.)

-----------------------------
.







TÌNH HÌNH BI ĐÁT CỦA NỀN KINH TẾ TRUNG QUỐC (Xiang Songzuo, Trung Quốc)




Tác giả: 
Biên dịch: Nguyễn Hải Hoành
Posted on 18/02/2019 by The Observer

Lời giới thiệu: Ngày 16/12/2018, trong cuộc hội thảo tổ chức tại Thượng Hải, giáo sư Xiang Songzuo [Hướng Tùng Tộ], nhà kinh tế nổi tiếng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Tiền tệ quốc tế thuộc Đại học Nhân dân Trung Quốc, đọc tham luận đưa ra một số nhận định trái với quan điểm của Chính phủ Trung Quốc (TQ). Bài nói đã gây tiếng vang rất lớn trong dư luận. Vì bản gốc tiếng TQ bài nói bị cấm đưa lên mạng, chúng tôi chỉ tìm được bản tiếng Anh dưới tiêu đề “Tình hình bi đát của kinh tế TQ” do AsiaNews sưu tầm. Bài rất dài, dưới đây chỉ lược dịch. Điểm đáng chú ý là bài này nhận định cuộc chiến tranh thương mại Trung-Mỹ không phải là vấn đề kinh tế, mà là vấn đề hệ giá trị, tức vấn đề chế độ nhà nước.

*
Biến đổi lớn chưa từng thấy trong 40 năm qua
Năm 2018 kinh tế Trung Quốc liên tục đi xuống. Đây là một năm vô cùng đặc biệt, xảy ra quá nhiều chuyện lớn, chủ yếu nhất là kinh tế chậm lại.

Tăng trưởng GDP năm 2018 của TQ theo công bố của Cục Thống kê Quốc gia TQ là 6,5%, nhưng theo báo cáo công bố nội bộ hôm 15/12 của một cơ quan quan trọng khác thì chỉ tiêu này thấp hơn rất nhiều. Do sử dụng hai hệ đo khác nhau nên họ tính được hai kết quả khác nhau về tăng trưởng GDP của TQ trong 2018: một là 1,67% và một là tăng trưởng âm.

Bài này sẽ không bàn về tính chính xác, tính tin cậy của các tính toán trên. Năm nay TQ có mấy vấn đề chúng ta hoặc là chưa nghĩ tới, hoặc là đã đánh giá sai nghiêm trọng.

Thứ nhất, chiến tranh thương mại TQ-Mỹ. Chúng ta đã đánh giá thấp mức độ nghiêm trọng của tình hình. Đầu năm nay ngành truyền thông chính thống nêu khẩu hiệu: “Trong chiến tranh thương mại TQ-Mỹ, người Mỹ đang vác đá ghè vào chân mình, TQ nhất định sẽ thắng.” “Cuộc chiến này dù lớn hay nhỏ, chúng ta chắc chắn sẽ thắng.”

Sở dĩ có kiểu suy nghĩ ấy là do hiểu biết của chúng ta về cuộc chiến thương mại này khác với tình hình thực tế. Điều đó đòi hỏi chúng ta phải tái suy ngẫm sâu sắc.

Tài sản tư hữu

Thứ hai, nguyên nhân của suy thoái kinh tế là gì? Vì sao các doanh nghiệp tư nhân bị thua thiệt trong năm 2018? Đầu tư của họ đã giảm đáng kể, điều gì đã khiến các chủ doanh nghiệp tư nhân mất niềm tin? Ngày 1/11, Chính phủ sẽ tổ chức một cuộc hội thảo kinh tế cấp cao, có người coi đó là tín hiệu nhà nước muốn lấy lại niềm tin của các doanh nghiệp tư nhân khi nền kinh tế xấu đi.

Từ đầu năm, dư luận xôn xao về sự phục hồi các tuyên bố ý thức hệ trước đây từng bị xếp xó như cần phải “xóa bỏ tài sản tư nhân”, “bãi bỏ quyền tư hữu tài sản”, “đã đến lúc các doanh nghiệp tư nhân cần rút lui và chuyển giao cho công nhân của họ”. Sau đấy còn triển khai học tập chủ nghĩa Marx và Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản – trong đó có câu Tiêu diệt chế độ tư hữu tài sản. Điều đó gửi tín hiệu gì đến các doanh nhân tư nhân?

Đây là lý do ta cần tái suy ngẫm về suy thoái kinh tế, áp lực đối với nền kinh tế TQ và cuộc chiến thương mại TQ-Mỹ đang leo thang từng ngày, về những gì ta đã làm sai, về cách phục hồi và đảm bảo nền kinh tế TQ tăng trưởng ổn định.

Cần nói điều này bởi lẽ chúng ta đang phải đối mặt với rất nhiều vấn đề do chính chúng ta gây ra. Tại một hội nghị chuyên đề về khu vực tư nhân, Tổng Bí thư Tập Cận Bình đã nói 6 vấn đề. Tôi quan tâm nhất vấn đề thứ 6: Bảo vệ an toàn cá nhân và tài sản cá nhân. Hãy suy ngẫm về vấn đề này. Ở một đất nước có luật pháp kiện toàn, mọi người đều bình đẳng trước pháp luật, liệu các quyền cơ bản này có được bảo đảm cho tất cả mọi người, mọi doanh nhân và thường dân không?

Cải cách mở cửa đã tròn 40 năm mà Tổng Bí thư vẫn thấy cần phải đặc biệt đề cao quyền an toàn nhân thân và an toàn tài sản của các doanh nhân. Điều này cho thấy sự quản trị xã hội và nhà nước TQ còn tồn tại nhiều vấn đề nghiêm trọng.

Cuộc chiến thương mại TQ-Mỹ

Cuộc chiến này trên thực tế là sự đụng độ giữa hai hệ thống giá trị đối lập. Hiện nay mối quan hệ TQ-Mỹ đã đi đến ngã rẽ và đối mặt với những thách thức lịch sử lớn. Ta phải làm gì đây? Quả thật tôi không nghĩ rằng chúng ta đã thực sự tìm thấy nhiều giải pháp.

Bà Meng Wanzhou (Mạnh Vãn Châu), Giám đốc tài chính công ty Huawei, gần đây đã bị bắt giữ tại Vancouver (Canada). Đây không đơn giản là vấn đề thương mại hay kinh tế.

Ta thường nói về thời kỳ TQ có cơ hội chiến lược để tăng trưởng kinh tế. “Thời kỳ cơ hội chiến lược” ấy có nghĩa là trước đây các quy chế quốc tế tương đối thuận lợi cho TQ; suốt 40 năm qua, chúng ta có quyền công khai tiếp cận công nghệ, vốn, nhân lực và thị trường của nước ngoài. Tôi nghĩ rằng thời kỳ này đang nhanh chóng biến mất.

Vấn đề ngắn hạn mà chúng ta đang xem xét là kinh tế suy giảm. Ở đây có nhiều số liệu. Như tháng 10 có sự suy giảm trên hầu hết tất cả các mặt, từ tiêu dùng trong bán lẻ, ô tô, nhà đất. Chỉ nhìn vào xuất khẩu là đủ thấy chẳng thể nói rằng cuộc chiến thương mại đã không ảnh hưởng đến TQ và chúng ta sẽ chiến thắng trong cuộc chiến đó dù nó lớn đến đâu? Những người đã nói điều này hồi tháng 4-5 năm nay, bây giờ biến đi đâu rồi?

Tại sao chúng ta lại mắc sai lầm như vậy trong việc phán đoán tình hình quốc tế?

TQ đang đối mặt với suy thoái kinh tế dài hạn. Tiêu dùng và dịch vụ hiện chiếm tới 78,5% GDP nước ta, có nghĩa là quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế tiêu dùng đã thành công. Trước kia ta dựa vào đầu tư và xuất khẩu, bây giờ dựa vào tiêu dùng và dịch vụ. Điều này nghe có vẻ hợp lý, nhưng ở TQ, khi đầu tư chậm lại đáng kể thì sao mà có thể duy trì kinh tế ổn định bằng cách chỉ dựa vào tiêu dùng?

Trong 40 năm cải cách mở cửa, TQ đã trải qua 5 giai đoạn tiêu dùng. Đầu tiên là giải quyết vấn đề ăn mặc, thứ hai là “Ba thứ lớn mới” [New Big Three, gồm tủ lạnh, tivi màu, máy giặt], thứ ba là tiêu dùng thông tin, thứ tư là ô tô và thứ năm là bất động sản.

Nhưng về cơ bản cả 5 làn sóng này đều đã đi đến hồi kết. Doanh số bán xe và chi tiêu nhà đất giảm đáng kể, vì vậy chúng ta đang đối mặt với những vấn đề nghiêm trọng. Đây là mấu chốt của “6 ổn định” mà Bộ Chính trị Đảng CSTQ kêu gọi [ổn định về việc làm, tài chính, ngoại thương, đầu tư nước ngoài, đầu tư, và kỳ vọng (expectations)].

Hãy để tôi cho bạn thêm 3 cái “ổn” nữa: ổn định về dự trữ [ngoại tệ], về tỷ giá hối đoái và giá nhà đất.

Rõ ràng rất khó đạt được những ổn định này. Xem ra “đầu tư nước ngoài ổn định” và “tỷ giá ngoại tệ ổn định” không có vấn đề gì. Nhưng sao có thể ổn định được đầu tư, xuất khẩu, thị trường bất động sản và việc làm? Chúng ta cần tái suy ngẫm về vấn đề tại sao điều này xảy ra và làm gì để tìm được một giải pháp thích hợp.

Thị trường chứng khoán và các công ty phá sản
Khi nền kinh tế chậm lại, rủi ro tài chính leo thang và ngân hàng ngầm [shadow banking/ tín dụng đen] nhanh chóng co lại. Thống đốc Ngân hàng trung ương TQ đã đưa ra lời xin lỗi: chính sách trước đây của họ chưa được xem xét kỹ, thiếu sự phối hợp và không được thi hành đúng, rằng những điều đó cùng với tác động của các quy định có tính cưỡng chế đã làm cho tín dụng bị thu hẹp. Đây là một lý do quan trọng, nhưng không phải là vấn đề cơ bản.

Thị trường tài chính trực tiếp dù là trái phiếu hay chứng khoán, đã bị giảm một nửa trong năm 2018 và nhiều công ty đã vỡ nợ. Trong ba quý đầu tiên, tổng vỡ nợ đã vượt 100 tỷ nhân dân tệ (NDT), cả năm sẽ là trên 120 tỷ, nhiều doanh nghiệp đã phá sản. Hiện nay hàng nghìn công ty đang sụp đổ, cả các doanh nghiệp nhà nước cũng vậy. Công ty Thép Bột Hải (Bohai Steel), từng có tên trong danh sách Fortune Global 500, đã phá sản với số nợ 192 tỷ NDT; con số thực có thể lên tới 280 tỷ.

Nợ địa phương là một rắc rối lớn trong thị trường tài chính TQ, theo Cơ quan Kiểm toán Nhà nước là vào khoảng 17,8 nghìn tỷ NDT, nhưng He Keng phó Chủ tịch Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội TQ nói ít nhất bằng 40 nghìn tỷ NDT. Tệ hơn nữa là không một chính quyền địa phương nào có ý định trả lại các khoản nợ của mình.

Chỉ có vụ sụp đổ phố Wall năm 1929 có thể sánh được với sự sụt giảm mạnh của thị trường chứng khoán TQ trong năm nay. Nhiều cổ phiếu sụt giá 80%, thậm chí 90%.

Có người đổ lỗi cho cơ quan quản lý chứng khoán, nhưng họ đã nhầm. Vấn đề ở chỗ chính sách quản lý không thích hợp, quản lý không chặt. Sự thiếu các quy định chứng khoán toàn diện có thể là một vấn đề quan trọng, nhưng không phải là vấn đề then chốt.

Nhìn vào cấu trúc lợi nhuận sẽ thấy các công ty niêm yết của TQ thực ra không kiếm được tiền. Hai phần ba số lợi nhuận ít ỏi mà hơn 3.000 công ty này kiếm được đã bị ngành ngân hàng và bất động sản lấy mất. Lợi nhuận của 1.444 công ty niêm yết trong Hội doanh nghiệp vừa và nhỏ TQ kiếm được thậm chí chưa bằng 1,5 lần lợi nhuận của Ngân hàng Công thương TQ.

Nhiều công ty đại chúng ở Mỹ có lợi nhuận hàng chục tỷ đô la. Ở TQ chỉ có một công ty công nghệ làm được như vậy, nhưng nó chưa niêm yết. [ý nói công ty Huawei].

GS Robert Shiller nói: Thị trường chứng khoán không phải là phong vũ biểu của nền kinh tế trong ngắn hạn, nhưng trong dài hạn thì chắc chắn là như vậy.

Thị trường chứng khoán TQ yếu kém cho thấy nền kinh tế TQ đang ở trong tình trạng rối loạn. Rõ ràng, niềm tin của nhà đầu tư vẫn chưa phục hồi.

Trong hai ngày 19 và 20/10, Chính phủ đã đưa ra một loạt chính sách và Phó Thủ tướng Lưu Hạc (Liu He) cam kết sẽ có kết quả. Nhưng bây giờ thì chỉ số chứng khoán tổng hợp Thượng Hải SSE đã giảm xuống 2600 điểm vào Thứ Sáu tuần trước, và chết dí ở đó, khó có thể hồi phục. Thị trường bất động sản cũng không thể lạc quan.

Nguyên Thống đốc ngân hàng trung ương TQ Chu Tiểu Xuyên (Zhou Xiaochuan) từng nói: Sự suy giảm kinh tế TQ cho thấy có những vấn đề lớn trong mô hình và phương thức tăng trưởng trước đây, đã đi chệch hướng cơ bản, chuyển sang đầu cơ. Rủi ro tài chính hiện tại có tính tiềm ẩn, phức tạp, đột phá, nguy hại, dễ lây lan. Nổi bật là sự mất cân bằng cấu trúc và vi phạm pháp luật, quy định. Chúng ta vừa phải đề phòng thiên nga đen [black swan, ý nói sự việc nghiêm trọng không thể lường trước] lại vừa phải ngăn chặn tê giác xám [gray rhino, ý nói rủi ro thường thấy hay bị coi nhẹ, bỏ qua].

Trong hội nghị công tác tài chính quốc gia năm ngoái, Tổng Bí thư và Thủ tướng đã phê bình mạnh mẽ ngành tài chính TQ, nói rằng khu vực tài chính đang hỗn loạn.

Hầu hết các doanh nghiệp đã không đầu tư vào lĩnh vực kinh doanh chính của mình, mà rót khoảng 40% số tiền của họ vào thị trường chứng khoán, tiến hành đầu cơ và mua cổ phiếu của các công ty tài chính, mua nhà đất. Chính phủ cho biết, các công ty niêm yết đã chi 1-2 nghìn tỷ NDT vào đầu cơ bất động sản. Có thể nói kinh tế TQ được xây dựng trên nền tảng đầu cơ. Từ năm 2009 nước ta đi lên con đường không thể quay trở lại này. Tỷ lệ đòn bẩy tăng vọt, hiện nay lớn gấp 3 lần tỷ lệ của Mỹ và gấp đôi Nhật. Tỷ lệ nợ của các công ty phi tài chính TQ cao nhất thế giới, chưa kể các công ty bất động sản.

Là một nhà kinh tế, tôi phản đối chính phủ cứu thị trường. Qua suy ngẫm, tôi kết luận: Vấn đề của nền kinh tế TQ không còn là tốc độ hay số lượng, mà là chất lượng.

Những vấn đề mà doanh nghiệp tư nhân thực sự phải đối mặt không phải là khó khăn về tài chính. Họ sợ chính sách không ổn định và chính phủ không giữ lời hứa.

Để kinh tế phát triển thực sự ổn định và thoát khỏi khó khăn hiện nay, chúng ta cần phải thực hiện ba cải cách thiết yếu: cải cách hệ thống thuế, cải cách cơ cấu chính trị và cải cách quản trị nhà nước. Để giảm thuế và phí, phải sắp xếp hợp lý cơ cấu chính quyền bằng cách tinh giản biên chế, giảm chi tiêu nhà nước, muốn vậy phải cải cách thể chế.

Giáo sư Zhou Qiren (Chu Kỳ Nhân) của Đại học Bắc Kinh nói: Vấn đề lớn nhất của TQ là chi phí quản trị xã hội quá cao. Sau đó là các vấn đề cải cách chính quyền và cải cách thể chế quản lý nhà nước. Tất nhiên còn có cải cách về học thuật và nghiên cứu.

Ngày kia sẽ có một hội nghị lớn kỷ niệm 40 năm TQ cải cách mở cửa. Tôi chân thành hy vọng sẽ được nghe điều gì đó về vấn đề cải cách sâu sắc hơn. Hãy chờ xem các cải cách ấy có thể đem lại tiến bộ thực sự nào. Nhưng nếu điều đó không xảy ra, hãy để tôi kết luận: Nền kinh tế TQ sẽ lâm vào tình trạng rất khó khăn trong một thời gian khá dài.

-----
Nguyễn Hải Hoành lược dịch và ghi chú.






THƯỢNG ĐỈNH MỸ - TRIỀU : THẾ NÀO LÀ THÀNH CÔNG CỦA DONALD TRUMP? (tổng hợp)




Tú Anh – RFI
Đăng ngày 18-02-2019

Thượng đỉnh Mỹ-Triều vào hai ngày 27 và 28/02/2019 tại Hà Nội có khả năng kết thúc với một thỏa thuận cho phép hai bên cùng tuyên bố hài lòng. Thế nào là thành công ? Một chuyên gia quốc phòng Mỹ, đề ra một số tiêu chuẩn đo lường. Công luận Hàn Quốc lo ngại phải chăng thật tâm Donald Trump chỉ quan tâm đến an ninh nước Mỹ.

Daniel De Petris, chuyên gia của viện nghiên cứu quốc phòng Mỹ Defense Priorities đưa ra một số tiêu chí mà ông gọi là khuôn thước để đánh giá và dự đóan kết quả thượng đỉnh : Bắc Triều Tiên sẽ hứa vãn hồi hoà bình nhưng không có cam kết cụ thể phi hạt nhân hóa.

Nước Mỹ trước đã

Chuyên gia quốc phòng Mỹ cho rằng không nên ảo vọng trông chờ Bình Nhưỡng chấp nhận giải trừ vũ khí hạt nhân. Trong bài phân tích đăng trên trang mạng của đài truyền hình Fox News, cơ quan truyền thông bảo thủ được chủ nhân Nhà Trắng ưa thích, Daniel De Petris lý giải : "Chúng ta cần theo những tiêu chuẩn hoàn toàn khác để đánh giá thế nào là đàm phán thành công. Mục tiêu chính trị tối thượng của Hoa Kỳ đối với Bắc Triều Tiên không phải là phi hạt nhân hóa, mà là hòa bình, an ninh và tương lai có thể dự báo được tại bán đảo Triều Tiên".

Daniel De Petris còn xác quyết là thượng đỉnh Trump - Kim lần hai "chỉ có thể thành công nếu về phía Mỹ, tổng thống Donald Trump không tập trung trên hồ sơ hạt nhân mà chỉ nhấn mạnh đến việc Bình Nhưỡng cần thiết lập chế độ chính trị tôn trọng an ninh, hòa bình và thân thiện hơn cũng như có thái độ dễ tiên đoán hơn". Cụ thể là "nếu Donald Trump rời Việt Nam với một thỏa thuận, theo đó Kim Jong Un cam kết lật qua trang sử 70 năm xung khắc hận thù với Mỹ thì xem như tổng thống đạt được thành quả mà các tổng thống tiền nhiệm không làm được". Bắc Triều Tiên có thể sẽ đồng ý thực hiện một số biện pháp "phi hạt nhân hóa một phần nào đó và có thể đảo ngược" khi thấy cần thiết. Trong tình hình hiện nay, không có chuyện Bình Nhưỡng nhượng bộ nhiều hơn.

Kim Jong Un, theo chuyên gia Mỹ, trừ phi "điên khùng" mới không thấy Bắc Triều Tiên thất thế, nghèo, kém phát triển so với những nước hùng mạnh chung quanh. Do vậy, không có lý do gì mà sau khi tốn kém hàng chục tỷ đô la và hai đời lãnh đạo để nghiên cứu, chế tạo, cải tiến, phát triển bom hạt nhân và tên lửa để rồi đổi ý và "dẹp hết".

Để củng cố lập luận của mình, Daniel De Petris cho là tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In cũng cùng quyết tâm chính trị hoà giải với miền bắc để vãn hồi hoà bình cho đất nước và an ninh khu vực.

Công luận Hàn Quốc lo âu, Bình Nhưỡng phấn khởi

Tuy nhiên, nếu tổng thống Mỹ chỉ bằng lòng với kết quả chính trị, để yên cho Bình Nhưỡng nắm trong tay kho vũ khí chiến lược thì điều này có làm cho đồng minh Seoul an tâm hay không ?

Theo bình luận của hãng tin Yohap, các lập luận của chuyên gia Daniel De Petris dường như để biện minh trước cho thái độ nhượng bộ của tổng thống Mỹ tại thượng đỉnh theo kịch bản : Donald Trump công nhận Bắc Triều Tiên là cường quốc hạt nhân, đổi lại, an ninh của Mỹ không bị đe dọa.

Nếu tại Hà Nội, tổng thống Mỹ không đạt được kết quả cụ thể về kho vũ khí của Bắc Triều Tiên, thì đây sẽ là kịch bản xấu nhất, là cơn "ác mộng" đối với Seoul, theo Yonhap.

Trong khi đó, các cơ quan tuyên truyền của Bình Nhưỡng trong ngày 18/02/2019 đồng loạt kêu gọi dân chúng chuẩn bị đón chờ "diễn tiến mới, một bước ngoặt lịch sử oai hùng".

----------------------

Thanh Hà – RFI
Đăng ngày 18-02-2019 

"Thượng đỉnh Mỹ-Bắc Triều Tiên tại Việt Nam là nền tảng cho tiến trình hòa bình. Washington muốn thúc đẩy cùng lúc vế giải trừ hạt nhân và hòa bình trên bán đảo Triều Tiên". Trên đây là nhận định của chuyên gia Pháp thuộc Quỹ Nghiên Cứu Chiến Lược, FRS, Antoine Bondaz.

Một chục ngày trước thượng đỉnh tổ chức tại Việt Nam, Antoine Bondaz, nghiên cứu về Triều Tiên và Trung Quốc tại Quỹ Nghiên Cứu Chiến Lược – Fondation pour la Recherche Stratégique trả lời đài RFI Việt ngữ về những kỳ vọng trước cuộc hội kiến lần thứ nhì giữa tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un, về viễn cảnh các bên đạt hiệp định hòa bình và những tác động kèm theo, về mức độ đáng tin cậy của những cam kết giải trừ hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên.

RFI : Có thể chời đợi gì ở thượng đỉnh Việt Nam ?
Antoine Bondaz : Điều hết sức quan trọng là trước mắt, các bên duy trì nhịp độ để tiến cùng một lúc trên hai điểm then chốt. Thứ nhất là giải trừ hạt nhân Bắc Triều Tiên. Thứ hai là cải thiện và nếu có thể là từng bước xây dựng một chế độ hòa bình trên bán đảo Triều Tiên. Điều đó sẽ cho phép chấm dứt tình trạng chiến tranh hiện nay, bởi như chúng ta đã biết, về mặt chính thức chiến tranh Triều Tiên 1950-1953 chưa kết thúc.

Tháng 7 năm 1953, các bên mới chỉ ký một thỏa thuận đình chiến. Hiện thời cả Hàn Quốc lẫn Bắc Triều Tiên cùng muốn chấm dứt tình trạng đó để thực sự thiết lập hòa bình. Trong một thời gian rất dài, Mỹ quan niệm chỉ nói chuyện hòa bình nếu như Bình Nhưỡng từ bỏ tham vọng hạn nhân. Quan niệm này của Washington được cộng đồng quốc tế chia sẻ rộng rãi. Nhưng tổng thống Donald Trump ngày nay muốn thúc đẩy cả hai vế hòa bình và giải trừ hạt nhân cùng một lúc.

Đây là một sự thay đổi rất ngoạn mục. Những tuyên bố gần đây của nguyên thủ Mỹ cũng như là của đặc sứ Hoa Kỳ về Bắc Triều Tiên, Stephen Biegun, cho thấy Donald Trump muốn giải quyết hai việc cùng một lúc.


RFI : Washington và Bình Nhưỡng chấp nhận nhượng bộ những gì để đạt đến đích, nghĩa là Bắc Triều Tiên đòi quốc tế ngưng trừng phạt, còn Mỹ thì đặt điều kiện phi hạt nhân hóa Bắc Triều Tiên một cách "hoàn toàn và không để đảo ngược" ?
Antoine Bondaz : Nói một cách dễ hiểu là trong một thời gian dài, Bắc Triều Tiên muốn có hòa bình trước đã và coi đó là điều kiện mở đường cho việc từ bỏ tham vọng nguyên tử. Ngược lại phía Hoa Kỳ lại xem việc giải trừ hạt nhân là điều kiện tiên quyết trước khi nói chuyện hòa bình. Nhưng bài toán thêm phức tạp do hàng loạt các đợt trừng phạt của quốc tế đã đè nặng lên Bắc Triều Tiên. Do vậy, Bình Nhưỡng đòi quốc tế xóa bỏ cấm vận.
Tuy nhiên khó có thể nghĩ rằng đòi hỏi đó sẽ được thỏa mãn, nếu Bắc Triều Tiên vẫn còn là một cường quốc hạt nhân. Tôi cho rằng, việc chọn Việt Nam tổ chức thượng đỉnh lần này quan trọng ở chỗ, Washington dùng Việt Nam là một tấm gương. Mỹ muốn nhấn mạnh với Bắc Triều Tiên rằng từng là hai nước cựu thù, Hoa Kỳ và Việt Nam vẫn có thể bình thường hóa quan hệ.

RFI : Một khi các bên đạt đến đích, hiệp định hòa bình sẽ mang lại những thay đổi cơ bản nào trên báo đảo Triều Tiên và cả khu vực ?
Antoine Bondaz : Trước mắt chưa thể nói đến một hiệp định hòa bình. Dù vậy, có khả năng các bên đưa ra một bản tuyên bố ngỏ ý hướng tới hòa bình. Trong bản tuyên bố đó, Mỹ có thể bày tỏ mong muốn kết thúc chiến tranh để hướng tới một hòa ước thực sự. Nhưng đó là cả một tiến trình dài hơi. Sẽ phải mất rất nhiều thời gian các bên mới đạt được hiệp định hòa bình.
Để trả lời câu hỏi "trong kịch bản này thì hậu quả sẽ ra sao ?", trước hết, cụ thể nhất là giảm thiểu căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên. Nhưng cần nói thêm rằng cả tại Hàn Quốc lẫn Hoa Kỳ, một bộ phận vẫn hoài nghi về viễn cảnh hòa bình. Nhiều người đặt nghi vấn về liên minh Washington – Seoul.
Người thì cho rằng cần xét lại liên minh quân sự một khi Bắc Triều Tiên không còn là một mối đe dọa. Ngược lại, cũng có những tiếng nói cho rằng trục Mỹ- Hàn như hiện nay sẽ tồn tại cho dù mối đe dọa chiến tranh không còn.
Thứ nữa, nhìn rộng ra hơn, hiệp định hòa bình trên bán đảo Triều Tiên nếu có, sẽ làm thay đổi hẳn cục diện của khu vực. Hãy còn quá sớm để bàn chuyện đó, bởi mấu chốt của vấn đề vẫn là giải trừ hạt nhân Bắc Triều Tiên. Chúng ta biết chắc một điều là Bắc Triều Tiên mà chưa hoàn toàn từ bỏ vũ khí nguyên tử thì khó có thể nghĩ rằng, hòa bình sẽ được vãn hồi một cách lâu dài trong khu vực.


RFI : Với hiệp định hòa bình, liệu Mỹ sẽ hồi hương 28.500 lính đang đồn trú tại Hàn Quốc ? Không riêng gì Bắc Triều Tiên mà cả Trung Quốc cũng muốn Hoa Kỳ rút quân khỏi khu vực.
Antoine Bondaz : Mọi việc không đơn giản như vậy. Từ thập niên 1990, Liên Minh Bắc Đại Tây Dương NATO vẫn tồn tại cho dù Liên Xô đã sụp đổ. Chúng ta hoàn toàn có thể hình dung ra liên minh quân sự giữa Mỹ với Hàn Quốc vẫn được duy trì ngay cả trong trường hợp kết thúc chiến tranh Triều Tiên. Năm 2009 Mỹ và Hàn Quốc củng cố mối liên minh quân sự. Từ đó, hợp tác giữa Washington và Seoul vượt ra ngoài phạm vi hồ sơ Bắc Triều Tiên. Đương nhiên là Trung Quốc có thể yêu cầu chấm dứt liên minh Mỹ -Hàn đó và gây áp lực để Washington rút quân khỏi khu vực nhưng vấn đề không đơn giản như vậy.
Theo tôi, Trung Quốc có hai ưu tiên : một là bảo đảm bán đảo Triều Tiên được ổn định, có nghĩa là tránh mọi khả năng nổ ra xung đột. Ưu tiên thứ nhì của Bắc Kinh là trong trường hợp có thể, giới hạn ảnh hưởng của Mỹ trong vùng. Đương nhiên nếu có tiến triển về hiệp định hòa bình, thì đây là cơ hội để Trung Quốc vận động Mỹ rút quân khỏi bán đảo Triều Tiên. Nhưng không có gì bảo đảm là Washington sẽ chiều lòng Bắc Kinh.
Tất cả vấn đề tùy thuộc vào hai nước Triều Tiên và vào bên thứ ba là chính quyền Mỹ. Trong bối cảnh hiện tại, tôi thấy một phần lớn công luận Hàn Quốc vẫn ủng hộ liên minh quân sự với Hoa Kỳ, ngay cả trong trường hợp Bắc Triều Tiên không còn là một mối đe dọa.


RFI : Ông đánh giá thế nào về thực tâm giải trừ hạt nhân của Kim Jong Un ?
Antoine Bondaz : Rất khó để đánh giá về mức độ thành thật của lãnh đạo Bắc Triều Tiên. Tại nhiều quốc gia, chứ không riêng gì Bắc Triều Tiên, vẫn thường có những vụ tranh giành quyền lực nội bộ, mà điều đó thì rất khó phân tích.
Kim Jong Un là một lãnh tụ tối cao, đầy quyền lực trong tay nhưng không loại trừ khả năng ở bên trong guồng máy chính trị Bắc Triều Tiên, ông phải đối phó với những phe phái đối nghịch. Hơn nữa, Bắc Triều Tiên đã đầu tư rất nhiều, cả về mặt chính trị lẫn tài chính cho các chương trình hạt nhân. Khó mà tin rằng một sớm một chiều, Bình Nhưỡng xóa bỏ tất cả. Nhưng không loại trừ khả năng, Bắc Triều Tiên từng bước phi hạt nhân hóa bằng con đường ngoại giao. Từ bỏ hoàn toàn vũ khí nguyên tử là hồi kết của một tiến trình dài hơi.

RFI : Cảm ơn Antoine Bondaz, chuyên gia Pháp về Triều Tiên và Trung Quốc, Quỹ Nghiên Cứu Chiến Lược FRS.

------------------------------------

Tú Anh – RFI   |    Đăng ngày 18-02-2019