Monday, September 7, 2026

CANADA VÀ MỸ : CUỘC THƯƠNG THUYẾT MẬU DỊCH ĐI VÀO BẾ TẮC (Adrian Morrow / The Globe and Mail)

 



Canada và Mỹ: Cuộc thương thuyết mậu dịch đi vào bế tắc

Adrian Morrow  -   The Globe and Mail

Sep 5, 2026

https://dcvonline.net/2026/09/05/canada-va-my-cuoc-thuong-thuyet-mau-dich-di-vao-be-tac/

 

Canada và Mỹ không có dự tính trở lại thương thuyết mậu dịch trước khi những khoản thuế trả đũa của Ottawa bắt đầu có hiệu lực vào thứ Ba. Hành động nhiều phần sẽ khiến Washington áp đặt thêm thuế nhập cảng và làm cuộc chiến mậu dịch trên lục địa của Tổng thống Mỹ Donald Trump càng thêm trầm trọng.

 

https://www.theglobeandmail.com/resizer/v2/TVUZ7JRWARDMPDC6Q27CPZXRBA.JPG?auth=90e34af6e4eea05fb9bd65997df1312444061e50acb2a39c58bddc236abe9ab7&width=1200&quality=80

Trong một buổi thuyết trình dành cho những giới lãnh đạo doanh nghiệp vào chiều thứ Sáu, Bộ trưởng Mậu dịch Canada–Mỹ Dominic LeBlanc cho biết không dự trù có cuộc thương thuyết trong dịp cuối tuần Lễ Lao động. Darren Calabrese/The Canadian Press

 

Một viên chức chính phủ Canada nói với The Globe and Mail hôm thứ Sáu rằng không dự trù có thương thuyết trong dịp cuối tuần Lễ Lao động. Theo lời hai người khác am hiểu cuộc điện đàm, Dominic LeBlanc, vị bộ trưởng phụ trách vấn đề này, cũng đưa ra một thông điệp tương tự trong buổi thuyết trình với những giới lãnh đạo doanh nghiệp vào chiều thứ Sáu.

The Globe không nêu tên viên chức chính phủ nói trên vì ông không được phép phát biểu công khai; hai nguồn tin kia cũng không được nêu tên vì họ không được phép công khai bàn luận về những cuộc thương thuyết.

Thủ tướng Mark Carney công bố những khoản thuế mới hồi tuần trước và ấn định ngày thi hành là 8 tháng 9. những khoản thuế này sẽ áp dụng trên số hàng hóa nhập cảng của Mỹ trị giá 28 tỷ CAD, từ thép và nhôm cho tới hàng dệt, sản phẩm sữa, bếp lò và hàng trăm mặt hàng khác.

Thuế trả đũa của Canada có thể ảnh hưởng đến túi tiền của quý vị như thế nào

Những khoản thuế trả đũa của Ottawa là phản ứng trước mức thuế mới 50 phần trăm mà ông Trump đánh vào số hàng hóa Canada trị giá 28 tỷ CAD. Ông áp đặt những khoản thuế này hồi tháng trước, sau khi cuộc thương thuyết mậu dịch sụp đổ vào giờ chót. Từ năm ngoái, Tổng thống Trump cũng đã đánh Canada bằng những khoản thuế trước đây đối với xe hơi, thép và nhôm, cùng nhiều mặt hàng khác.

Chính phủ Trump đã cảnh cáo rằng nếu Canada tiến hành những khoản thuế của mình vào tuần tới, Mỹ sẽ trả đũa lại sự trả đũa đó.

Một nguồn tin am hiểu những cuộc thảo luận tại Tòa Bạch Ốc cho biết những viên chức chính phủ đang hy vọng sẽ đáp trả những biện pháp của Canada chậm nhất là vào thứ Tư. Theo nguồn tin này, chính phủ Trump đang xem xét việc cấm nhập cảng rượu, những sản phẩm sữa và có thể cả thép của Canada.

Tuy nhiên, nguồn tin cho biết một số người thuộc vòng thân cận của ông Trump đang thúc đẩy những biện pháp còn cứng rắn hơn nữa, mặc dù chưa rõ những biện pháp đó sẽ là gì.

The Globe không nêu danh tánh của nguồn tin này vì người đó không được phép công khai bàn luận về chiến lược của chính phủ Trump.

Hôm thứ Sáu, trong một buổi chụp hình tại Phòng Bầu dục, Tổng thống Trump đe dọa sẽ chấm dứt toàn bộ việc buôn bán với Canada, Mexico, Liên hiệp Âu Châu và Thụy Sĩ, cho rằng làm như vậy sẽ “tiết kiệm” tiền cho Mỹ. Tuy nhiên, nếu chấm dứt khoảng 3,7 ngàn tỷ Mỹ kim trị giá giao dịch hằng năm với những đối tác thương mại lớn, nền kinh tế Mỹ sẽ bị tàn phá và lạm phát sẽ gia tăng.

Ông Trump nói:

 

“Tất cả những gì chúng ta phải làm để giảm thâm thủng mậu dịch với một quốc gia là không buôn bán với họ. Canada là một nước như vậy. Nếu chúng ta không buôn bán gì với Canada, chỉ cần chấm dứt mọi giao thương với Canada, chúng ta sẽ tiết kiệm được 90 tỷ Mỹ kim. Canada sẽ lâm vào một tình trạng hết sức khó khăn. Tôi không nghĩ họ sẽ sinh tồn được. Bởi vì, xin nhắc lại, 95 phần trăm việc làm ăn của họ là với chúng ta.”

 

Năm ngoái, mức thâm thủng mậu dịch hàng hóa của Mỹ với Canada là 48 tỷ Mỹ kim. Phần lớn khoản thâm thủng này xuất phát từ việc người tiêu thụ Mỹ lệ thuộc rất nhiều vào dầu hỏa và khí đốt nhập cảng từ Canada — một loại hàng hóa đặc biệt quan trọng trong lúc cuộc chiến của ông Trump với Iran đã làm nguồn cung cấp dầu hỏa từ Trung Đông bị cắt giảm. Khoảng 66 phần trăm hàng xuất cảng của Canada bán sang Mỹ.

Giới doanh nghiệp Mỹ nghĩ rằng thuế trả đũa sắp tới sẽ gây đau đớn, nhưng chưa đến mức thảm họa

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết trong tuần này rằng ông đã có một vài lần liên lạc với những viên chức Canada kể từ khi cuộc thương thuyết đình chỉ hôm 21 tháng 8. Theo ông, Ottawa phải là bên tái khởi động cuộc thương thuyết. Ông Greer nói với Fox News hôm thứ Năm:

“Tôi đã nhận được một vài tin nhắn và họ cũng đã liên lạc với chúng tôi, nhưng từ đó tới nay chúng tôi chưa có cuộc thương thuyết nào, Việc này phần nào nằm trong tay Canada. Chúng tôi đã đề nghị với họ một thỏa thuận tốt nhất; họ nhìn thẳng vào đề nghị đó rồi quay lưng bỏ đi.”

Trong khi đó, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson nói với ký giả rằng ông tin tưởng cuộc chiến mậu dịch rốt cuộc sẽ chấm dứt bằng một thỏa thuận qua thương thuyết.

“Đó là nơi mọi việc rồi sẽ đi tới — dĩ nhiên càng sớm càng tốt.”

Brian Clow, người từng làm cố vấn về quan hệ Canada–Mỹ cho cựu Thủ tướng Justin Trudeau, nói rằng những khoản thuế trả đũa rốt cuộc có thể giúp thúc đẩy Washington đi tới một thỏa thuận, khi những khu vực then chốt của nước Mỹ bắt đầu chịu thiệt hại về kinh tế.

Chẳng hạn, tiểu bang có thể chịu thiệt hại nặng nề nhất là Ohio, một tiểu bang do Đảng Cộng hòa điều hành, nơi những ứng cử viên Dân chủ đang tiến hành những cuộc vận động cạnh tranh ráo riết cho chức Thống đốc và Thượng nghị sĩ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

“Canada đang tạo động lực để Mỹ hạ nhiệt ở phía mình và giảm thuế nhập cảng, với hy vọng đưa hai bên trở lại bàn thương thuyết,” ông Clow nói trong một cuộc phỏng vấn.

Ông Clow nhớ lại rằng trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump, có một lần ông Trump đã có một nỗ lực “quyết liệt” nhằm thuyết phục ông Trudeau đừng áp đặt thuế trả đũa đối với những khoản thuế của Mỹ đánh vào thép và nhôm. Việc này xảy ra trong một cuộc điện đàm hồi tháng 6 năm 2018.

Mặc dầu vậy — và mặc dầu Washington đã công khai lăng mạ ông Trudeau, trong đó có lời của cố vấn mậu dịch Peter Navarro rằng ông Trudeau có “một chỗ đặc biệt trong địa ngục” — Ottawa vẫn tiến hành áp đặt những khoản thuế trả đũa.

Cuộc thương thuyết sau đó bị đóng băng trong nhiều tuần, nhưng hai nước vẫn đạt được một thỏa thuận mậu dịch vào mùa thu năm đó.

“Đã có rất nhiều cuộc điện đàm hết sức căng thẳng; chúng tôi là phía phải hứng chịu vô số lời lăng mạ. Nhưng rốt cuộc, đến cuối tháng 8, chúng tôi lại trở về bàn thương thuyết và đạt được một thỏa thuận vào tháng 9.”

Ông Clow nói., “Vì vậy, bất kể tình hình hiện nay có vẻ nóng bỏng đến đâu, vẫn có tiền lệ cho đó hai bên có thể trở lại bàn thương thuyết.”

Canada và Mỹ đã đạt được một thỏa thuận mậu dịch tạm thời vào ngày 18 tháng 8. Theo The Globe, ông Carney đã đồng ý với một danh sách dài những nhượng bộ về mậu dịch, đồng thời chấp nhận một số khoản thuế của ông Trump, đổi lại, Tổng thống Mỹ sẽ giảm những khoản thuế đó và không áp đặt thêm những khoản thuế mới.

Nhưng khi đến lúc hoàn tất thỏa thuận vào ngày 21 tháng 8, ông Carney đã chỉ thị cho những nhà thương thuyết Canada rời khỏi bàn thương thuyết chưa đầy một giờ trước thời hạn chót.

Thủ tướng Carney nói rằng phía Mỹ đã đưa ra một loạt thay đổi vào phút chót trong bản văn thỏa thuận, khiến thỏa thuận trở nên tệ hại hơn nhiều đối với Canada. Ông Greer thì cáo buộc Canada đòi hỏi được miễn giảm thuế nhập cảng thêm nữa, sau khi hai bên đã đạt thỏa thuận.

© 2026 DCVOnline

Nếu đăng lại, xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ trích đăng lại bài từ DCVOnline.net


Nguồn: Canada, U.S. trade talks reach an impasse | Adrian Morrow | The Globe and Mail |September 04, 2026. Với phần tường thuật của Bill Curry tại Ottawa.






No comments: