Điểm
báo: Gen Z và vụ án Nguyễn Sỹ Cương
Diển Đàn
D.Đ.
— published 18/08/2026 23:55, cập nhật lần cuối 19/08/2026
18:33
https://www.diendan.org/viet-nam/diem-bao-gen-z-va-vu-an-nguyen-si-cuong
HÌNH :
https://www.diendan.org/viet-nam/diem-bao-gen-z-va-vu-an-nguyen-si-cuong/Cay-55-NHT.png/image
Điểm báo
Gen Z và vụ án Nguyễn Sỹ Cương (*)
D.Đ.
Mấy hôm
nay, trên mục Thấy trên mạng, chúng tôi đã giới thiệu một số bài viết chung
quanh chủ đề này, chủ yếu là từ các trang FB hay báo chí "bàng thống"
(1), vì báo chí chính thống thì đã được lệnh ngậm tăm từ hơn một năm nay, chính
xác là từ ngày 30/5/2025, khi ông Nguyễn Sỹ Cương, nguyên đại biểu Quốc hội
các khoá XIII, XIV, nguyên phó chủ nhiệm Uỷ ban đối ngoại của QH khoá XIV, lái
chiếc xe BMW với tốc độ cao, bất ngờ lao sang làn đường ngược chiều đâm vào một
chiếc xe máy do ông ĐVH (Đỗ Việt Hùng) lái, chở theo cô con gái ĐN Phương Thuỳ,
18 tuổi. Ông H. bị gãy chân, cô T. bị đứt lìa chân và qua đời một tuần sau vì vết
thương quá nặng. Rõ ràng chiếc xe BMW do ông Cương cầm lái (có bà vợ bên cạnh)
đã hoàn toàn mất kiểm soát gây ra tai nạn chết người đó, nhưng báo chí trong nước
khi tường thuật vụ việc (như Tiền Phong, Dân Trí v.v.) đều không được nêu đích danh ông Cương
là thủ phạm mà chỉ viết tên tắt NSC. Nghiêm trọng hơn, sau tai nạn, cả ông
Cương và bà vợ (bà Lâm Thị Phương Thanh, lúc đó là Phó chánh văn phòng Trung
ương Đảng, nay là bộ trưởng bộ Văn hoá - Thể thao - Du lịch) đều không ở
lại hiện trường và chăm sóc người bị nạn. Ông bà đi đâu, không ai biết, cơ quan
cảnh sát cũng không thông báo gì cho người dân biết tại sao không có điều tra
khởi tố người vi phạm luật giao thông ở mức nghiêm trọng nhất (gây ra tử vong).
Người ta chỉ được biết qua tường thuật (rất ít) của báo chí là "cảnh sát
đã kiểm tra nồng độ cồn và ma tuý với tài xế nhưng không phát hiện vi phạm".
Từ đó, không một lần tên ông Cương được nhắc lại và vụ việc lặng lẽ chìm xuồng
nếu không có một loạt bài viết của giới trẻ (xem thêm "Thế hệ Z : Những người trẻ đang viết lại luật chơi")
trên các trang mạng như Threads, TikTok... nhắc lại vụ tông xe và tình trạng im
ắng kéo dài ấy. Kéo theo loạt bài viết là một "phong trào" (tự phát)
đặt vòng hoa tưởng niệm cô Thuỳ ở gốc cây số 55 đường Nguyễn Huy Tự, nơi xảy ra tai nạn, khiến
chính quyền lo sợ và phải ra lệnh cho đài truyền hình VTV1 đưa ra một
"Thông tin vụ tai nạn giao thông tại đường Nguyễn Huy Tự, Hà Nội".
Thông tin này của VTV1 là thông tin chính thức đầu tiên nêu đích danh tên ông
Nguyễn Sỹ Cương, thay vì chỉ NSC, sau 444 ngày giấu giếm dù chỉ
là mèo giấu cứt vì cái tên đó đã bị lật tẩy chỉ vài ngày sau vụ tai nạn (và được
công khai trên báo chí hải ngoại như Người Việt, BBC v.v.). Tệ hơn, thông tin của VTV1 còn kèm theo những lời đe doạ, chụp
mũ những người đưa tin không chính thống là "Việt Tân", và theo Tuổi Trẻ còn có vài trường đại học ra thông tư
"khuyến cáo" sinh viên không được đưa tin không chính thức,
"không để bị kích động trên không gian mạng" !
Vấn đề là,
cái cách gọi là "thông tin" đầy chất công an đó của nhà nước liệu có
chặn được phong trào đòi minh bạch của thế hệ Z ? Khó có thể biết được giới hạn
của chế độ đã nhiều lần chứng tỏ mình không ngần ngại sử dụng những biện pháp xảo
trá, tàn bạo, vô luân nhất để bảo vệ cho cán bộ, cho thể chế của mình. Nhưng
cũng khó có thể coi nhẹ tinh thần đấu tranh, tính sáng tạo của Gen Z mà việc
VTV buộc phải thú nhận tên tuổi của kẻ phạm tội tông chết cô P.T. hơn một năm
trước chỉ là một thắng lợi ban đầu. Thời gian giữa khi xảy ra một vụ án mà thủ
phạm là quan chức cao cấp và khi VTV phải ra thông cáo thú nhận tên tuổi của thủ
phạm, nhất định sẽ phải rút ngắn hơn.
Trước mắt,
trong không gian mạng, các bài viết lật tẩy những gian trá của chính quyền vẫn
tiếp tục, minh chứng sự chia sẻ trách nhiệm của những thế hệ trước với Gen Z.
Trong bài điểm báo ngắn này, hôm nay xin giới thiệu với bạn đọc vài bài dưới
đây :
- Luật
khoa Tạp chí phản bác việc "miễn trách nhiệm hình sự" cho Nguyễn Sỹ
Cương :
- BBC
ôn lại vụ tông xe và so sánh với vài vụ việc khác
https://www.bbc.com/vietnamese/articles/c20dy7yje7no
- Nhà đấu
tranh Đoàn Bảo Châu gợi ý chính quyền một phương pháp đơn giản để yên lòng dư luận
và
đặt câu hỏi: Vi sao chúng ta phải bảo vệ công lý?
Vài so
sánh với các vụ
việc tương tự trong quá khứ và ở nước ngoài.
- một vụ án tương tự 15 năm trước
- « lật sừ », chuyện Minh Mạng xử kẻ làm chết người
trong tai nạn giao thông ở kinh đô.
- phẩm
giá của nghị sĩ, chuyện bên Slovakia
Cũng đáng
chú ý là bản tin của VTV không những gây phẫn nộ về nội dung một chiều, chụp mũ
cho những người lên tiếng đòi minh bạch thông tin về vụ tai nạn, mà còn bị cộng
đồng mạng tố cáo là dàn dựng một cách bỉ ổi cảnh ông ĐVH, người cha của cô Thuỳ,
lên tiếng "thay mặt gia đình" kêu gọi người dân hãy gác lại việc này,
và gia đình không có khiếu nại hay thắc mắc gì về việc cơ quan hữu trách xử lý
vụ việc. Bức ảnh dưới đây được trích ra từ video của bản tin, cho thấy ông H.
đang đọc một trang viết sẵn dưới sự giám sát của công an. Tuy nhiên, nó bị một
số người phản bác trên FB nói rằng đây là ảnh do AI nguỵ tạo.
Trang Ba Sàm đáp
lại : Hãy nhờ chính AI giúp kiểm tra, và đưa ra trả lời của hai
AI quen thuộc, ChatGPT và Gemini.
HÌNH :
https://www.diendan.org/viet-nam/diem-bao-gen-z-va-vu-an-nguyen-si-cuong/Anh-that-hay-gia.png
Không đi
vào tranh cãi về bức ảnh, cựu nhà báo Hồ Thu Hồng (nguyên Tổng biên tập báo Thể
thao TPHCM) trên trang FB của chị đã gửi ông Nguyễn Thanh Lâm, Tổng
giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam, một bức thư ngỏ nói về nội dung thiếu chính
trực, "bảo vệ những kẻ vô liêm sỉ" của bản tin này. Các bạn không có
hay không thích vào FB có thể đọc ở địa chỉ này trên trang Ba Sàm.
D.Đ.
Chú
thích:
(*) "Gen Z" : xem giải thích trong bài Thế hệ Z : Những người trẻ đang viết lại luật chơi. "Thế
hệ Z" không chỉ lên tiếng trong vụ tai nạn do NSC gây ra bị lấp liếm,
không xử lý minh bạch. Họ cũng đã lên tiếng về vụ đèo Hải Vân bị cạo trọc để phục
vụ cho một dự án bất động sản của Vingroup. Xem bài
viết của BBC ngày 14.9.2026.
(1) Một từ
lóng mượn tên của vị mưu sĩ thứ nhì của Lưu Bị thời Tam Quốc, chỉ sau Khổng
Minh Gia Cát Lượng, để đối lập với "chính thống", chỉ những gì được
Nhà nước CHXHCN VN cho phép, thừa nhận... Một thời được phổ biến trong ngôn từ
dân giã, bây giờ gần như đã biến mất.
-----0-----
Gen
Z và vụ án Nguyễn Sỹ Cương - bài 2
D.Đ.
— published 20/08/2026 23:07, cập nhật lần cuối 20/08/2026
23:07
Tiếp
theo kỳ
trước.
Như người
ta có thể dự đoán, dù chính quyền rất muốn và nắm mọi quyền lực trong tay,
cuộc đấu tranh cho một nền pháp lý công bằng, minh bạch không dễ dàng bị giập tắt.
Thành công
ban đầu của Gen Z, buộc đài truyền hình VTV phải thú nhận vụ việc, công khai
tên tuổi thủ phạm gây ra tai nạn chết người hơn một năm trước, đã dẫn tới một kết
quả vô cùng quan trọng. Khi sự việc chỉ được lan truyền trên mạng không chính
thức, báo chí quốc tế vẫn còn thận trọng quan sát, chưa có bằng chứng chắc chắn
để "vào cuộc", ngược lại bản tin chính thức của VTV nêu rõ tên tuổi của
một quan chức cấp cao (nguyên phó chủ nhiệm Uỷ ban đối ngoại của QH) và nhất là
bà vợ ông, một bộ trưởng đương nhiệm, cho phép - và phần nào là buộc các nhà
báo chuyên về tình hình Việt Nam phải có bài vở ! Bản tin của BBC
tiếng Việt sáng ngày 20/8 cho biết, các báo lớn trong vùng Đông Nam Á
như South China Morning Post ở Hồng Kông, Strait Times của
Singapour có ngay phóng sự nói lên ý nghĩa của các chùm hoa chung quanh gốc cây
55 và việc công an cho người đi dẹp chúng, Đài truyền hình Pháp ngữ TV5 Monde
cũng sớm có bài. Trưởng văn phòng New York Times tại Việt Nam, Damien Cave, có
bài dài 1300 chữ được trang Ba Sàm lược dịch dưới nhan đề: Báo New York Times: Tại “Cây số 55”, thế hệ Gen Z Việt Nam đòi
hỏi những người có đặc quyền phải chịu trách nhiệm. Bài báo nêu ra
nhiều chi tiết vụ việc không được VTV đua ra (như mô tả, theo một camera an
ninh của một toà nhà gần nơi xảy ra tai nạn: " chiếc xe SUV hiệu BMW đâm mạnh
vào gốc cây, với một chiếc xe máy kẹt ngay trước đầu xe. Một người đàn ông bước
ra, dường như không bị thương, và tiến về phía nơi Mina cùng cha cô bị văng ra.
Một người phụ nữ có ngoại hình rất giống bà Thanh bước ra từ ghế phụ khi đám
đông bắt đầu tụ tập. Bà đi ra xa hiện trường, quay lại lấy một món đồ từ ghế
trước, rồi bỏ đi."). Bài náo cũng đưa ra những nhận định chiều sâu "Và
tất cả sự phẫn nộ của công chúng không chỉ xoay quanh vụ tai nạn. Nó phản ánh nỗi
bức xúc rộng lớn hơn về nạn tham nhũng, đặc quyền và cơ chế thiếu minh bạch vốn
mang lại lợi ích cho giới tinh hoa trong một xã hội đang thay đổi nhanh chóng
nhưng lại ngày càng phân hóa sâu sắc về tài sản và các mối quan hệ chính trị."
hoặc "Sự phẫn nộ về việc ai là người kiểm soát hành vi và quyền tự do
ngôn luận cũng đã thổi bùng làn sóng phản đối này. Việc VTV liên tục sửa
đổi nội dung clip ban đầu của bản tin ngày 17/8, mà nhiều người đã tố cáo trên
mạng (như trong bài này của FBker Lê Vinh) cũng được tác giả bài báo
NYT xác nhận.
Các nhà
bình luận trong nước cũng nêu lên những nội dung sâu sắc cần được tiếp tục theo
dõi sau "vụ án" :
- Nhà sử học
- khảo cổ học Nguyễn Thị Hậu nêu vấn đề Nhân quả của một xã hội khi kỷ cương và niềm tin vào công lý bị
bào mòn.
- Nhà
nghiên cứu Nguyễn Quang A thì Nhân vụ Nguyễn Sỹ Cương, hỏi sao các chế độ cộng sản luôn tìm kẻ
thù, thế lục phản động ?
- Và để tạm
kết, xin dẫn nhận định của FBker Phạm Ngọc Hưng: Gen Z từ đời sống để hình thành quan điểm chính trị chứ không
dùng quan điểm chính trị để đọc đới sống.
Cuối cùng,
mục Điểm báo ngày 20/8/2026 của trang Ba Sàm có đưa thêm
nhiều bài viết, bản tin khác trên mạng.
D.Đ.
No comments:
Post a Comment