23/08/1856:
Nghiên cứu của Eunice Foote về hiện tượng nóng lên toàn cầu được công bố
Eunice
Foote’s research on global warming is presented publicly, History.com
Nguyễn Thị Kim Phụng, biên dịch - Nghiên Cứu Quốc Tế
Vào ngày
này năm 1856, công trình của Eunice Foote đã được trình bày tại một cuộc họp của
Hiệp hội Tiến bộ Khoa học Mỹ (AAAS) ở Albany, New York. Bà là người đầu tiên chỉ
ra khả năng xảy ra hiện tượng nóng lên toàn cầu do carbon dioxide trong khí quyển.
Eunice
Foote là một nhà khoa học, nhà phát minh, nhà vận động vì quyền phụ nữ, một người
vợ và một người mẹ. Bài báo cáo năm 1856 của bà, “Các điều kiện ảnh hưởng đến sức
nóng của tia nắng mặt trời”, lập luận rằng carbon dioxide và hơi nước hấp thụ
và giữ lại nhiệt từ Mặt Trời dễ dàng hơn so với các loại khí khác. Thí nghiệm của
Foote sử dụng một máy bơm không khí và các bình trụ để đo lường sự thay đổi nhiệt
độ không khí của các loại khí khác nhau dưới ánh nắng Mặt Trời và trong bóng
râm.
Công trình
của Foote sau đó được trình bày tại một cuộc họp của AAAS, nhưng bà không tự
mình thuyết trình – một người bạn, Joseph Henry, đã thay bà trình bày bài báo
cáo đó. Là một nhà khoa học nghiệp dư và một phụ nữ, Foote có thể sẽ không được
xem trọng nếu bà tự mình trình bày nghiên cứu của mình. Vào thời điểm đó, dường
như không một ai đọc những phát hiện của Foote hiểu được tầm quan trọng của
chúng. Joseph Henry thừa nhận rằng ông đã gặp khó khăn trong việc “diễn giải ý
nghĩa của chúng.”
John
Tyndall, một nhà vật lý nổi tiếng người Ireland, ban đầu được ghi nhận là người
đã phát hiện ra khả năng hấp thụ bức xạ của carbon dioxide. Bài báo cáo đầu
tiên của ông về chủ đề này được xuất bản vào năm 1859, ba năm sau bài của
Foote. (Không có bằng chứng trực tiếp nào cho thấy Tyndall từng đọc công trình
của Foote.) Thí nghiệm của Tyndall tinh vi và chính xác hơn thí nghiệm của
Foote và đã tính đến vai trò của bức xạ hồng ngoại từ Trái Đất, cũng như bức xạ
nhiệt từ Mặt Trời.
Tyndall là
một thành viên được kính trọng trong giới khoa học danh giá ở châu Âu; công
trình của ông được nhiều người đánh giá cao, và đã đặt nền móng cho những hiểu
biết thời hiện đại về hiệu ứng nhà kính. Công trình của Foote – một người nghiệp
dư và một phụ nữ – phần lớn đã bị lãng quên. Đóng góp của bà cho khoa học khí hậu
chỉ mới được các học giả phát hiện lại vào năm 2011. Tuy nhiên, cả Tyndall và
Foote đều đi đến cùng một kết luận cơ bản: gia tăng lượng CO2 trong
khí quyển sẽ làm tăng nhiệt độ của Trái Đất.
---------------------
Nguồn: Eunice
Foote’s research on global warming is presented publicly, History.com
No comments:
Post a Comment