Dân Chủ - Nhân Quyền Cho Việt Nam

Sunday, August 30, 2026

30/08/2026

https://baotiengdan.com/2026/08/30/hoa-binh-khong-the-duoc-xay-tren-thanh-qua-cua-xam-luoc/

Bài báo “Cánh cửa hòa bình hé mở” của Minh Hằng đăng trên báo Nhân Dân mới đây đã mô tả việc Nga sẵn sàng đàm phán (với Ukraina) trên cơ sở “thực tế trên thực địa” như một “tín hiệu tích cực về ngoại giao”. Cách lập luận đầy thiên kiến này đã cào bằng Nga là kẻ đi xâm lược với Ukraina là quốc gia bị xâm lược.

Khát vọng hòa bình luôn đáng được trân trọng. Nhưng một câu hỏi cần phải đặt ra là: Liệu hòa bình có thể được xây dựng trên nền tảng của những lãnh thổ cướp được bằng vũ lực?

Đó không chỉ là câu chuyện của Ukraina. Đó còn là bài học gắn liền với lịch sử của chính Việt Nam.

Trong ngoại giao, “thực tế trên thực địa” chỉ tình trạng kiểm soát lãnh thổ tại thời điểm đàm phán. Đây là một khái niệm chính trị, phản ánh tương quan lực lượng sau chiến tranh, chứ không phải là nguyên tắc pháp lý của luật quốc tế.

Hiến chương Liên Hợp quốc quy định rõ, việc sử dụng vũ lực nhằm xâm phạm toàn vẹn lãnh thổ của quốc gia khác là điều bị cấm. Từ nguyên tắc ấy, cộng đồng quốc tế hình thành một chuẩn mực quan trọng: Lãnh thổ quốc gia không thể được thụ hưởng hợp pháp bằng chiến tranh.

Vì vậy, nếu chỉ nhấn mạnh “thực tế trên thực địa” mà không nhắc đến bản chất của hành vi xâm lược, lập luận rất dễ tạo ra cảm giác rằng bên phát động chiến tranh và bên bị xâm lược chỉ đơn thuần là hai đối thủ bình đẳng trong một cuộc tranh chấp lãnh thổ. Đó là sự nhầm lẫn giữa thực tế và lẽ phải, giữa kiểm soát và chủ quyền.

Hòa bình là mục tiêu thiêng liêng, nhưng không phải bằng mọi giá. Không ai mong chiến tranh kéo dài. Mỗi ngày giao tranh đều đồng nghĩa với sinh mạng con người bị mất đi, gia đình tan vỡ và nền kinh tế bị tàn phá. Đàm phán, vì thế, luôn là con đường cần thiết.

Nhưng đàm phán không thể nhằm để hợp thức hóa kết quả của chiến tranh. Lịch sử thế giới cho thấy nhiều cuộc đàm phán hòa bình đã phải chấp nhận những giải pháp tạm thời về kiểm soát lãnh thổ để chấm dứt đổ máu. Điều đó không đồng nghĩa với việc cộng đồng quốc tế công nhận chủ quyền hình thành từ vũ lực. Nếu nguyên tắc ấy bị xóa nhòa, chiến tranh sẽ trở thành một động cơ nguy hiểm nhằm chiếm giữ đất rồi tạo sức ép để hợp pháp hóa.

Đó là tiền lệ cực ký nguy hiểm đối với các quốc gia vừa và nhỏ.

Năm 1974, Trung Quốc dùng vũ lực đánh chiếm toàn bộ quần đảo Hoàng Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam do Việt Nam Cộng hòa quản lý. Từ đó đến nay, Trung Quốc đã thiết lập quyền kiểm soát bất hợp pháp quần đảo này, xây dựng căn cứ quân sự và thiết lập bộ máy quản lý hành chính.

Nhưng Việt Nam chưa bao giờ thừa nhận rằng sự kiểm soát (tạm thời) ấy của Trung Quốc có thể tạo ra chủ quyền hợp pháp đối với quần đảo Hoàng Sa.

Lập trường nhất quán của Việt Nam luôn là: Hoàng Sa thuộc chủ quyền Việt Nam; việc chiếm đóng bằng vũ lực không làm phát sinh chủ quyền. Đây không chỉ là quan điểm lịch sử mà còn phù hợp với nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế.

Nếu bây giờ Báo Nhân Dân lập luận rằng “thực tế trên thực địa” đủ để trở thành nền tảng của chủ quyền quốc gia, thì trong tương lai, Việt Nam sẽ lấy cơ sở nào để bác bỏ yêu sách của Trung Quốc đối với quần đảo Hoàng Sa?

Đó chính là lý do vấn đề Ukraina và vấn đề Hoàng Sa tuy khác nhau về bối cảnh lịch sử nhưng lại gặp nhau ở một nguyên tắc cốt lõi: Không thể dùng vũ lực để tạo ra chủ quyền lãnh thổ.

Điều Việt Nam cần bảo vệ là nguyên tắc. Việt Nam là một quốc gia từng nhiều lần trở thành nạn nhân của chiến tranh xâm lược. Chính vì vậy, lợi ích lâu dài của Việt Nam là phải bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia, bảo vệ sự tôn nghiêm của Hiến chương Liên Hợp quốc và nguyên tắc tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ.

Ủng hộ hòa bình là nguyên tắc. Ủng hộ đàm phán là cần thiết. Nhưng sẽ là một sai lầm nếu Việt Nam ủng hộ lập luận “thực tế trên thực địa” như một cách diễn đạt xóa nhòa ranh giới giữa kẻ gây chiến tranh xâm lược với quốc gia nạn nhân bị xâm lược.

Một nền hòa bình bền vững chỉ có thể được xây dựng trên công lý và luật pháp quốc tế, chứ không phải trên thành quả của chiến tranh.

BÌNH LUẬN CỦA ĐẠI SỨ QUÁN UKRAINE TẠI VIỆT NAM về BÀI VIẾT “CÁNH CỬA HÒA BÌNH HÉ MỞ” CỦA BÁO NHÂN DÂN (ĐSQ Ukraine tại VN)

Bình luận của ĐSQ Ukraine tại Việt Nam về bài viết “Cánh cửa hòa bình hé mở” của báo Nhân Dân

ĐSQ Ukraine tại VN

30/08/2026

https://baotiengdan.com/2026/08/30/binh-luan-cua-dsq-ukraine-tai-viet-nam-ve-bai-viet-canh-cua-hoa-binh-he-mo-cua-bao-nhan-dan/

Ngày 25 tháng 8 năm 2026, báo Nhân Dân đăng bài viết có tựa đề “Cánh cửa hòa bình hé mở”. Bài viết mô tả việc Nga sẵn sàng đàm phán trên cơ sở cái gọi là “thực tế trên thực địa” như một “tín hiệu tích cực về ngoại giao”.

Cách diễn giải này không thể được xem là hoàn toàn trung lập. Việc sử dụng những cách gọi như “xung đột”, “đối đầu giữa Moscow và Kyiv”, “những kết quả đạt được” và “thực tế trên thực địa” làm mờ đi sự khác biệt căn bản giữa bên xâm lược và bên bị xâm lược. Qua đó, việc Nga xâm lược và chiếm đóng lãnh thổ Ukraine được trình bày như những hoàn cảnh dường như mang tính trung lập, có thể dùng để xác định các điều kiện cho một thỏa thuận trong tương lai.

Trong khi đó, bài viết không giải thích rằng những “thực tế” này được tạo ra qua việc sử dụng vũ lực trái pháp luật, âm mưu sáp nhập lãnh thổ và vi phạm Hiến chương Liên Hợp quốc.

Logic ẩn sau cách tiếp cận này là nguy hiểm. Phải chăng việc sử dụng sức mạnh quân sự để tạo ra những lợi ích về lãnh thổ, và những lợi ích đó lại được chuyển hóa thành quyền đàm phán? Những hệ lụy rộng lớn hơn của cách lập luận như vậy không nên bị xem nhẹ. Một khi việc đơn phương tạo ra những “thực tế trên thực địa” được chấp nhận trong một trường hợp, điều đó có thể định hình cách xử lý những tình huống tương tự ở nơi khác, nơi các vấn đề về chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ vẫn chưa được giải quyết.

Ukraine không tìm kiếm một sự dừng giao tranh mang tính tạm thời, chỉ tạo điều kiện để Điện Kremlin tập hợp lại lực lượng, bổ sung nguồn lực và tiếp tục hành động xâm lược trong những điều kiện thuận lợi hơn. Ukraine hướng tới một nền hòa bình toàn diện, công bằng và lâu dài, dựa trên Hiến chương Liên Hợp quốc, sự tôn trọng đầy đủ đối với độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine, cùng những bảo đảm an ninh đáng tin cậy và có khả năng thực thi, đủ sức ngăn chặn nguy cơ tái diễn xâm lược. Hòa bình không thể đồng nghĩa với việc công nhận những thành quả chiếm đoạt lãnh thổ bằng vũ lực hoặc biến hậu quả của hành vi xâm lược thành những quyền lợi chính trị hợp pháp.

Việc phổ biến những diễn giải như vậy trên các phương tiện truyền thông dường như khó có thể dung hòa với lập trường chính thức của Hà Nội, vốn nhiều lần khẳng định tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine trong phạm vi các đường biên giới được quốc tế công nhận.

Khi hậu quả của hành vi xâm lược được truyền thông trình bày như một cơ sở có thể chấp nhận cho đàm phán, điều này có nguy cơ làm suy yếu chính những nguyên tắc của luật pháp quốc tế mà Việt Nam luôn khẳng định ủng hộ.

______

COMMENT BY THE EMBASSY OF UKRAINE IN VIET NAM ON THE NHAN DAN ARTICLE “THE DOOR TO PEACE IS OPENING”

On 25 August 2026, Nhan Dan published an article entitled “Canh cua hoa binh he mo” (“The Door to Peace Is Opening”). The article described Russian readiness to negotiate on the basis of the so-called «realities on the ground» as a «positive diplomatic signal».

Such framing cannot be regarded as entirely neutral. By using expressions such as «conflict», «confrontation between Moscow and Kyiv», «results achieved» and “realities on the ground”, the article blurs the fundamental distinction between the aggressor and the victim of aggression. Russia’s invasion and occupation of Ukrainian territory are thereby presented as seemingly neutral circumstances that should determine the terms of a future settlement. At the same time, no explanation is provided that these «realities» were created through the unlawful use of force, attempted annexation and violations of the UN Charter.

The underlying logic is dangerous. Military force creates territorial gains, and those gains are then converted into negotiating rights? The wider implications of such reasoning should not be overlooked. Once the unilateral creation of «realities on the ground» is accepted in one context, it may shape how comparable situations are approached elsewhere where questions of sovereignty and territorial integrity remain unresolved.

Ukraine is not seeking a temporary pause in hostilities that would merely allow the Kremlin to regroup, replenish its forces and resume aggression under more favorable conditions. Ukraine seeks a comprehensive, just and lasting peace based on the UN Charter, full respect for its independence, sovereignty and territorial integrity, and credible and enforceable security guarantees capable of preventing renewed aggression. Peace cannot mean recognizing territorial conquest or transforming the consequences of aggression into legitimate political entitlements.

The dissemination of such narratives by media appears difficult to reconcile with Hanoi’s officially stated position, which has repeatedly affirmed respect for Ukraine’s independence, sovereignty and territorial integrity within its internationally recognized borders. When the consequences of aggression are presented in the media as an acceptable basis for negotiations, it risks weakening the very principles of international law that Viet Nam has consistently declared its support for.