PHÁP LUẬT KHÔNG THỂ CÓ HAI TỐC ĐỘ : MỘT VỤ ÁN THẦN TỐC, MỘT VỤ ÁN KHÉP KÍN LẠI TRONG IM LẶNG (Trung Ngôn / Báo Tiếng Dân)

 

Pháp luật không thể có hai tốc độ: Một vụ án thần tốc, một vụ án khép lại trong im lặng

Trung Ngôn   -   Báo Tiếng Dân

30/09/2026

https://baotiengdan.com/2026/09/30/phap-luat-khong-the-co-hai-toc-do-mot-vu-an-than-toc-mot-vu-an-khep-lai-trong-im-lang/

 

Một vụ tai nạn giao thông, hai cách xử lý, hai kết cục khác nhau. Một người lái Mercedes bị bắt giữ, khởi tố và tạm giam chỉ trong một thời gian ngắn. Một người từng là đại biểu Quốc hội, liên quan đến vụ tai nạn khiến nữ sinh tử vong, cuối cùng lại được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự.

 

Điều khiến dư luận băn khoăn không phải là việc cơ quan công an xử lý nhanh một vụ tai nạn nghiêm trọng. Ngược lại, đó là điều đáng hoan nghênh. Vấn đề nằm ở chỗ: Nếu pháp luật có thể được thực thi quyết liệt trong vụ này, tại sao ở vụ khác, với hậu quả đau lòng hơn, nó lại có thể đi đến một kết cục nhẹ nhàng đến vậy?

 

Khi chiếc Mercedes chạy nhanh hơn công lý, còn chiếc BMW đi qua trách nhiệm?

Vụ việc ở Vũng Tàu xảy ra tối 20/9/2026. Nguyễn Thái Tuấn, 24 tuổi, lái chiếc Mercedes tông vào xe máy chở hai chị em Nguyễn Đình Huy và Nguyễn Thị Thương, khiến cả hai bị thương nặng. Thay vì dừng lại cứu giúp nạn nhân và chịu trách nhiệm, Tuấn tăng ga bỏ chạy. Qua truy xét, công an phát hiện chiếc xe và xác định người điều khiển. Ngày 27/9, Tuấn bị khởi tố, bị bắt tạm giam về tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ”.

 

Không ai có lý do gì để phản đối việc xử lý nghiêm một tài xế gây tai nạn rồi bỏ trốn. Trái lại, đó là việc phải làm, vừa để bảo vệ tính mạng người dân, vừa để khẳng định rằng người gây tai nạn không thể tùy tiện trốn tránh nghĩa vụ pháp lý.

 

Nhưng chính sự nhanh chóng ấy lại khiến người ta nhớ đến một vụ án khác, xảy ra ở Hà Nội hơn một năm trước, mà kết cục đến nay vẫn để lại nhiều câu hỏi.

 

Ngày 30/5/2025, chiếc BMW X3 do ông Nguyễn Sỹ Cương, cựu Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội, điều khiển đã đi sang làn đường ngược chiều trên phố Nguyễn Huy Tự, đâm vào xe máy chở hai cha con. Người cha bị thương, cô con gái 18 tuổi, nữ sinh lớp 12, qua đời tại bệnh viện sau đó một tuần.

 

Vụ tai nạn gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, nhưng phải hơn một năm sau, khi dư luận liên tục đặt câu hỏi, cơ quan chức năng mới chính thức công bố danh tính người lái xe và kết quả xử lý vụ việc.

 

Theo thông tin của Công an Hà Nội, ông Cương đã vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ, thuộc khoản 1 Điều 260 Bộ luật Hình sự. Tuy nhiên, cơ quan điều tra xác định ông có đủ điều kiện được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự vì đã thành khẩn khai báo, tích cực khắc phục hậu quả và gia đình nạn nhân có đơn đề nghị miễn truy cứu trách nhiệm hình sự. Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội cũng cho biết đã kiểm sát và nhận thấy các quyết định của cơ quan điều tra có căn cứ, đúng quy định pháp luật.

 

Đây chính là điểm khiến dư luận dậy sóng. Một bên là tài xế 24 tuổi, gây tai nạn khiến hai người bị thương rồi bỏ chạy, bị bắt giữ và khởi tố ngay lập tức. Một bên là cựu đại biểu Quốc hội, gây tai nạn khiến một nữ sinh lìa đời, người cha bị thương, nhưng cuối cùng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

 

Dĩ nhiên, hai vụ án có những tình tiết pháp lý khác nhau. Việc áp dụng pháp luật phải căn cứ vào chứng cứ, hậu quả, hành vi cụ thể và các điều kiện luật định, chứ không thể chỉ nhìn vào kết quả tai nạn để đánh đồng trách nhiệm. Việc gia đình nạn nhân có đơn đề nghị miễn truy cứu cũng là một tình tiết được cơ quan chức năng viện dẫn trong vụ ông Cương.

 

Nhưng pháp luật không chỉ cần đúng quy định. Pháp luật còn phải được thực thi một cách minh bạch, nhất quán và đủ sức thuyết phục để người dân tin rằng mọi người đều bình đẳng trước pháp luật.

 

Nếu một người dân bình thường gây tai nạn rồi bỏ trốn sẽ bị truy xét đến cùng, thì người có địa vị xã hội, từng giữ chức vụ trong cơ quan quyền lực nhà nước, càng phải được xử lý theo một quy trình công khai, nghiêm túc, không để bất cứ nghi ngờ nào về sự ưu ái hay ngoại lệ.

 

Đặc biệt, trong vụ ông Cương, câu hỏi không chỉ nằm ở quyết định miễn truy cứu trách nhiệm hình sự, mà còn ở khoảng thời gian hơn một năm từ khi tai nạn xảy ra đến lúc kết quả điều tra được công bố!

 

Vì sao một vụ tai nạn khiến một người bỏ mạng, một người bị thương nặng lại kéo dài đến như vậy? Những căn cứ pháp lý nào được sử dụng để đi đến quyết định cuối cùng? Và liệu công chúng có được tiếp cận đầy đủ thông tin để hiểu, kiểm chứng và đánh giá tính thuyết phục của quyết định ấy?

 

Đó không phải là những câu hỏi nhằm phủ nhận quyền lợi của gia đình nạn nhân hay đòi hỏi một bản án theo cảm xúc đám đông. Đó là những câu hỏi chính đáng về trách nhiệm giải trình của các cơ quan thực thi pháp luật.

 

Một lá đơn xin miễn truy cứu của gia đình bị hại, dù hoàn toàn tự nguyện và đáng được tôn trọng, cũng không thể trở thành lý do để xã hội thôi đặt câu hỏi về việc áp dụng luật. Bởi lẽ, trách nhiệm hình sự không đơn thuần là chuyện riêng giữa người gây tai nạn và gia đình nạn nhân, mà còn là vấn đề trật tự công cộng, an toàn giao thông và niềm tin của toàn xã hội vào công lý.

 

Công chúng không đòi hỏi người gây tai nạn phải chịu hình phạt nặng nhất trong mọi trường hợp. Điều họ mong muốn là cùng một hành vi vi phạm, cùng những căn cứ pháp lý, phải được xem xét theo cùng một chuẩn mực, bất kể người vi phạm là ai, đi xe gì, có chức vụ hay quan hệ như thế nào.

 

Nếu pháp luật chỉ tỏ ra quyết liệt đối với người không có quyền hành, trong khi trở nên mềm mỏng khi đối diện với người có địa vị, thì sự bình đẳng trước pháp luật sẽ chỉ còn là một khẩu hiệu đẹp trên giấy.

 

Vụ Nguyễn Thái Tuấn cho thấy, cơ quan công an hoàn toàn có thể hành động nhanh chóng khi cần thiết. Vụ Nguyễn Sỹ Cương lại cho thấy sự chậm trễ và thiếu minh bạch có thể làm tổn thương niềm tin của công chúng như thế nào.

 

Một xã hội thượng tôn pháp luật không thể lấy tốc độ xử lý một vụ án để khỏa lấp những câu hỏi chưa được giải đáp ở vụ án khác. Càng không thể để người dân có cảm giác rằng công lý cũng có phân khúc, giống như những chiếc xe đang lưu thông trên đường: Có chiếc phải dừng ngay khi gây tai nạn, có chiếc lại được đi tiếp, bất chấp phía sau là một sinh mạng đã mất.

 

Pháp luật không thể có hai tốc độ và công lý càng không thể có hai giá!