Vấn đề nằm ở hiện tại,
Việt Nam ạ
Ba Sàm (Nguyễn
Hữu Vinh)
26/09/2026
https://basamnhv.wordpress.com/2026/09/26/3118-van-de-nam-o-hien-tai-viet-nam-a/
Đôi lời: Carl Robinson là ký giả
của hãng thông tấn AP, từng làm việc tại miền Nam Việt Nam trước năm 1975 và vẫn
quan sát tình hình Việt Nam cho đến nay.
·
Phóng viên từng
phỏng vấn Dương Văn Minh cuối chiến tranh Việt Nam
(VNExpress)
·
Người giữ ký ức Việt Nam (Tuổi
trẻ)
·
Cựu phóng viên Mỹ:
Giữ mãi hình ảnh Việt Nam (TTXVN)
Khi Tổng bí thư Tô Lâm kêu gọi người Việt ở Mỹ khép lại
quá khứ, hướng tới tương lai, ông có bài viết trên Substack hôm 24/9, đưa lên
hình ảnh Việt Nam hiện tại với tham nhũng, công an kiểm soát người dân vào mạng
thích gì, nói gì cùng đàn áp người bất đồng chính kiến qua các điều luật hình sự
331 hay 117.
Thế
nào là “khép lại quá khứ”?
Substack – Carl
Robinson – Sep 25, 2026
Ba Sàm lược dịch
Hãy quên quá khứ đi. Hãy quên cả tương lai
đi. Chúng ta biết rõ điều gì đang diễn ra ngay lúc này.
Tuần này, ông Tô Lâm đã đến Hoa Kỳ và lặp lại cùng một
thông điệp: “khép lại quá khứ” và “hướng tới tương lai”. Đó là chiêu bài tiếp
thị đằng sau Nghị quyết 23 — một chiến lược mới dành cho cộng đồng người Việt
xa xứ nhưng lại được khoác lên mình vẻ ngoài của công cuộc đổi mới đất nước.
Tuy nhiên, câu chuyện thực sự không nằm ở quá khứ hay tương lai. Nó nằm ở hiện
tại, và bất cứ ai trở về Việt Nam đều cảm nhận rõ ràng về thực tại đó.
Bất kỳ ai trở về Việt Nam — dù là người Việt xa xứ, khách
du lịch hay doanh nhân nước ngoài — chỉ trong vài ngày đều nhận thấy cùng một
điều: đất nước đang siết chặt kiểm soát chứ không phải nới lỏng. Mô hình nhà nước
cảnh sát không còn là phép ẩn dụ nữa; đó chính là cơ chế vận hành thực tế. Bạn
cảm nhận được điều đó tại sân bay, trong khách sạn, qua các thủ tục giấy tờ,
hay trong những cuộc trò chuyện bâng quơ khi quan sát xung quanh. Nó hiện hữu
trong các khoản phạt giao thông, giấy triệu tập, những buổi “làm việc” với cơ
quan chức năng, các lời cảnh cáo và cả sự tự kiểm duyệt âm thầm. Bạn cảm nhận
được điều đó qua cách mọi người hạ thấp giọng khi nhắc đến chuyện chính trị,
nhưng lại không hề e ngại khi phàn nàn về lực lượng công an.
Và bạn còn thấy điều đó qua các con số: Điều 331 về tội
“lợi dụng các quyền tự do dân chủ”; Điều 117 về tội tàng trữ, phát tán tài liệu
“chống phá nhà nước”. Người ta bị bỏ tù vì các bài đăng trên Facebook, tệp PDF,
nội dung châm biếm, các công trình nghiên cứu, hay thậm chí chỉ là tin nhắn
riêng tư. Hàng ngày, người dân bị triệu tập đến các buổi “làm việc” chỉ vì cố gắng
kiến nghị chính quyền về vấn đề thu hồi đất đai hoặc các vụ án
tham nhũng ngân hàng. Những vụ bắt giữ diễn ra liên tục ở mọi cấp bậc trong Đảng.
Một bầu không khí chính trị ngày càng trở nên ngột ngạt và nặng nề hơn theo từng
tháng.
Vậy mà bạn lại muốn các nhà đầu tư — cùng giới công nghệ
và đủ loại “chuyên gia” khác — quay trở lại môi trường này sao?
Chẳng có điều nào trong số đó khớp với những lời quảng bá
về một “kỷ nguyên mới”. Chẳng có gì phù hợp với sự lạc quan thường thấy về các
thị trường mới nổi. Và cũng chẳng có gì ăn nhập với những tập tài liệu giới thiệu
đầu tư hào nhoáng kia cả.
Việt Nam ngày nay không phải là quá khứ mà người ta vẫn
thường tranh cãi, cũng chẳng phải là tương lai mà các quan chức hứa hẹn. Đó là
một thực tại mâu thuẫn với cả hai điều trên — một thực tại mà ai cũng nhận thấy
ngay khi vừa đặt chân xuống sân bay Tân Sơn Nhất.
Vì vậy, khi ông Tô Lâm nói hãy “gác lại quá khứ” và “hướng
tới tương lai”, câu hỏi hiển nhiên nảy sinh — nhưng lại là điều ông chưa bao giờ
giải đáp — chính là: Còn hiện tại thì sao?
Việt Nam không cần ai phải khép lại quá khứ hay vẽ ra viễn
cảnh tương lai. Đất nước cần những người dám nhìn thẳng vào những gì đang diễn
ra ngay lúc này.
No comments:
Post a Comment