NƯỚC CỜ PHI THUẾ QUAN CỦA TRUMP KHIẾN TRUNG QUỐC RÙNG MÌNH (Katsuji Nakazawa - Nikkei Asia)

 

Nước cờ phi thuế quan của Trump khiến Trung Quốc rùng mình

Katsuji Nakazawa  -  Nikkei Asia 

Nguyễn Thị Kim Phụng, biên dịch

01/05/2025

https://nghiencuuquocte.org/2025/05/01/nuoc-co-phi-thue-quan-cua-trump-khien-trung-quoc-rung-minh/

 

Đảng Cộng sản Trung Quốc lo sợ việc chấp thuận yêu cầu của Mỹ sẽ gây ra rủi ro.

 

Trong khi nhiều quốc gia đang gấp rút đàm phán với chính quyền của Tổng thống Donald Trump để tránh mức thuế quan cao hơn, thì Trung Quốc vẫn kiên định với lập trường của mình trong cuộc thương chiến leo thang với Mỹ

 

Nguyên nhân nào khiến Trung Quốc từ chối đàm phán thuế quan với chính quyền Trump? Vì khả năng Trump đưa ra những yêu cầu có thể gây rủi ro cho chế độ độc đảng của Trung Quốc.

 

VIDEO :

Nước cờ phi thuế quan của Trump khiến Trung Quốc rùng mình

https://www.youtube.com/watch?v=CTQxC0OJ3Bo

 

Đó chính là điều mà chính quyền của Chủ tịch Tập Cận Bình lo sợ nhất.

 

Hầu hết mọi người sẽ nghĩ rằng, vì Trump không quan tâm đến các giá trị tự do và dân chủ, nên ông sẽ không bao giờ đưa ra những yêu cầu liên quan đến hệ thống chính trị của Trung Quốc. Nhưng họ đã sai.

 

Trung Quốc đã phát triển nhanh chóng dưới chế độ độc đảng bằng cách áp dụng “nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa.” Theo đó, Trung Quốc có những điểm yếu mà các quốc gia tự do và tư bản chủ nghĩa khó có thể nhìn ra. Nhưng gần đây, có thể thấy rõ rằng Trump đang chuẩn bị khai thác những điểm yếu này.

 

Trong một bài đăng cuối tuần trên nền tảng Truth Social của mình, Trump đã cáo buộc các quốc gia dựng lên các rào cản phi thuế quan và công bố danh sách “gian lận phi thuế quan” gồm tám điểm, trong đó đưa ra các ví dụ cụ thể về các rào cản phi thuế quan ở Nhật Bản và Liên minh châu Âu.

 

 

https://www.ft.com/__origami/service/image/v2/images/raw/https%3A%2F%2Fcms-image-bucket-production-ap-northeast-1-a7d2.s3.ap-northeast-1.amazonaws.com%2Fimages%2F_aliases%2Farticleimage%2F4%2F2%2F6%2F2%2F49392624-1-eng-GB%2F2025-04-09T034107Z_336535164_RC20UDAVW6FX_RTRMADP_3_USA-TRUMP.JPG?source=nar-cms

Trump tham dự bữa tiệc tối của Ủy ban Quốc hội Đảng Cộng hòa (NRCC) tại Washington vào ngày 08/04, khi ông cáo buộc Trung Quốc làm suy yếu đồng nhân dân tệ. © Reuters

 

Đây là một nước cờ nhằm đưa ra lời cảnh báo nghiêm khắc tới các nước khác trước thềm đàm phán thương mại.

 

“Thao túng tiền tệ” đứng đầu trong danh sách tám điểm của Trump. Và Trung Quốc là mục tiêu cuối cùng – và lớn nhất – mà ông nhắm đến trong vấn đề này.

 

Trong bữa tiệc tối của Ủy ban Quốc hội Đảng Cộng hòa vào ngày 08/04, Trump lên tiếng cáo buộc Trung Quốc làm suy yếu đồng nhân dân tệ để bù đắp cho tác động của thuế quan Mỹ. Vấn đề đang được nói đến là hệ thống tỷ giá hối đoái thả nổi được quản lý chặt chẽ của Trung Quốc.

 

Như vậy, rõ ràng là nếu Tập quyết định bắt đầu đàm phán thuế quan toàn diện với Mỹ, thì thao túng tiền tệ sẽ là vấn đề ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự của Trump.

 

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Katsunobu Kato sẽ có cuộc hội đàm tại Washington vào thứ Năm ngày 24/04 bên lề một hội nghị quốc tế. Bessent sẽ đặt ra vấn đề thao túng tiền tệ và cuộc họp này dự kiến sẽ tạo tiền lệ cho các cuộc đàm phán trong tương lai giữa Mỹ và các đối tác thương mại khác.

 

Các nhà quan sát toàn cầu đang đặc biệt chú ý đến tác động của cuộc họp Bessent-Kato đối với các cuộc đàm phán Mỹ-Trung trong tương lai.

 

Để giải quyết vấn đề thao túng tiền tệ với Trung Quốc, Trump có thể yêu cầu để đồng nhân dân tệ được giao dịch tự do trên thị trường ngoại hối và dỡ bỏ các hạn chế về dòng vốn vào và ra khỏi Trung Quốc.

 

Đảng Cộng sản Trung Quốc chắc chắn sẽ không bao giờ chấp nhận những yêu cầu như vậy. Nếu đồng nhân dân tệ không còn bị kiểm soát với tỷ giá thả nổi nữa và các giao dịch vốn được tự do hóa, thì thâm hụt thương mại khổng lồ của Mỹ với Trung Quốc sẽ giảm xuống.

Việc áp dụng các biện pháp này cũng có thể làm lung lay nền tảng của chế độ cộng sản Trung Quốc, vốn coi trọng quyền sở hữu công đối với các công ty và đất đai.

 

https://www.ft.com/__origami/service/image/v2/images/raw/https%3A%2F%2Fcms-image-bucket-production-ap-northeast-1-a7d2.s3.ap-northeast-1.amazonaws.com%2Fimages%2F_aliases%2Farticleimage%2F2%2F9%2F6%2F2%2F49392692-1-eng-GB%2FGettyImages-2209657590.jpg?source=nar-cms

Học sinh cầm quốc kỳ và hát bài “Ca Xướng Tổ Quốc” tại Trường Trung học Thượng Hiền ở Đằng Châu, Trung Quốc, vào ngày 14/04, một ngày trước Ngày Giáo dục An ninh Quốc gia. © Getty Images

 

Ở Trung Quốc, ngày 15/04 hàng năm là Ngày Giáo dục An ninh Quốc gia, nhằm mục đích nâng cao nhận thức của công chúng về an ninh quốc gia. Năm nay, ngày này diễn ra sau khi chính quyền Trump công bố mức thuế bổ sung 145% đối với Trung Quốc.

 

Chính quyền Tập, với chủ trương đặt an ninh quốc gia lên trên hết, đã khởi xướng Ngày Giáo dục An ninh Quốc gia cách đây 10 năm.

 

Trong dịp này, Trung Quốc thường tập trung giáo dục và tuyên truyền vào “an ninh kinh tế” và “an ninh tài chính,” bao gồm dự trữ ngoại hối và quản lý tiền tệ.

 

Vì vậy, Trung Quốc không thể đồng ý với bất kỳ yêu cầu nào về tiền tệ mà Trump có thể đề xuất.

 

Chính quyền Trung Quốc lo sợ rằng nếu mất quyền can thiệp trực tiếp và toàn diện vào kinh tế và tài chính, họ cũng sẽ mất luôn khả năng đảm bảo an ninh kinh tế và tài chính. Hơn nữa, họ còn lo sợ rằng sự bất lực này có thể khiến chế độ cộng sản bị sụp đổ.

 

Sự kiện đồng yên Nhật tăng giá mạnh so với đồng đô la Mỹ sau Thỏa ước Plaza năm 1985 hẳn đang lóe lên trong tâm trí các quan chức Trung Quốc. Thỏa ước này được ký kết bởi những quốc gia khi đó được gọi là Nhóm Năm, hay G5, bao gồm Mỹ, Nhật Bản, Tây Đức, Anh và Pháp.

 

Nếu đồng nhân dân tệ tăng mạnh, thì bên thua cuộc sẽ là nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu của Trung Quốc, một nền kinh tế đã và đang bị ảnh hưởng bởi thị trường bất động sản trì trệ, tiêu dùng đóng băng, và thị trường chứng khoán ảm đạm.

 

https://www.ft.com/__origami/service/image/v2/images/raw/https%3A%2F%2Fcms-image-bucket-production-ap-northeast-1-a7d2.s3.ap-northeast-1.amazonaws.com%2Fimages%2F_aliases%2Farticleimage%2F1%2F4%2F6%2F2%2F49392641-1-eng-GB%2F2025-04-17T074617Z_92299793_RC2EZDA9PFD5_RTRMADP_3_USA-TRUMP-TARIFFS-CHINA.JPG?source=nar-cms

Cảng Diêm Điền ở Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, vào ngày 17/04. Nếu đồng nhân dân tệ tăng giá, các nhà xuất khẩu của Trung Quốc sẽ kiếm được ít tiền hơn khi họ đổi thu nhập bằng đô la của mình. © Reuters

 

Bất kỳ thỏa thuận tiềm năng nào với Trump đều chứa đựng rủi ro lớn. Đây là lý do tại sao Tập, người kiêm nhiệm chức Tổng Bí thư đảng, không thể dễ dàng gọi điện cho Trump, dù Tổng thống Mỹ có gây áp lực lớn như thế nào lên Trung Quốc.

 

Những gì xảy ra cách đây 27 năm gợi mở cho chúng ta nhiều điều để suy nghĩ về vấn đề thao túng tiền tệ.

 

Vào tháng 03/1998, sau khi Chu Dung Cơ được bầu làm Thủ tướng tại phiên họp thường niên của Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc, tức Quốc hội Trung Quốc, ông đã tổ chức một cuộc họp báo, nói với báo giới rằng cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997 sẽ không ảnh hưởng đến con đường cải cách tài chính của Trung Quốc và khả năng chuyển đổi đồng nhân dân tệ trong các giao dịch, khi đó đã được triển khai.

 

Ông cũng nói thêm rằng khả năng chuyển đổi hoàn toàn của đồng nhân dân tệ và tự do hóa các giao dịch vốn sẽ được thực hiện khi ngân hàng trung ương Trung Quốc “đạt đủ” năng lực giám sát.

 

Bắc Kinh đã dỡ bỏ giới hạn chuyển đổi giữa đồng nhân dân tệ và các loại tiền tệ khác đối với thanh toán thương mại và các giao dịch bị hạn chế khác vào năm 1996, sớm hơn so với kế hoạch ban đầu. Vào thời điểm đó, các biện pháp kiểm soát chặt chẽ đối với giao dịch đồng nhân dân tệ xuyên biên giới thông qua các giao dịch vốn, chẳng hạn như giao dịch chứng khoán, vẫn được giữ nguyên, nhưng kỳ vọng về bước tự do hóa tiếp theo đã bắt đầu tăng lên.

 

Và kỳ vọng đã tăng cao hơn nữa vào đầu thế kỷ 21, khi Trung Quốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới, và kế đó là vào năm 2010, khi Trung Quốc vượt qua Nhật Bản để trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, sau Mỹ.

 

Giờ đây, 27 năm sau cuộc họp báo đầu tiên của Chu với tư cách là Thủ tướng Trung Quốc vào năm 1998, việc tự do hóa các giao dịch vốn vẫn chưa được thực hiện và năng lực giám sát của ngân hàng trung ương không còn là lý do gây ra sự trì hoãn nữa.

 

https://www.ft.com/__origami/service/image/v2/images/raw/https%3A%2F%2Fcms-image-bucket-production-ap-northeast-1-a7d2.s3.ap-northeast-1.amazonaws.com%2Fimages%2F_aliases%2Farticleimage%2F5%2F7%2F6%2F2%2F49392675-1-eng-GB%2FAP98031901810.jpg?source=nar-cms

27 năm trước, Chu Dung Cơ đã nói rằng các giao dịch vốn sẽ được tự do hóa ngay khi ngân hàng trung ương Trung Quốc “đạt đủ” năng lực giám sát. © AP

 

Việc Trung Quốc hạn chế khả năng giao dịch của đồng nhân dân tệ và lượng vốn có thể chảy ra khỏi đất nước không phải là điều gì mới mẻ. Điều mới mẻ là Trung Quốc hiện đang tự xem mình là một đối thủ kiên quyết chống lại chủ nghĩa bảo hộ và là người ủng hộ thương mại tự do.

 

Nhưng lớp vỏ bọc mới này đã mờ đi vào thứ Hai ngày 21/04, khi một phát ngôn viên của Bộ Thương mại Trung Quốc đưa ra một tuyên bố đanh thép, cảnh báo các quốc gia không nên đàm phán các thỏa thuận với Mỹ.

 

Người phát ngôn này nói rằng “Chính sách xoa dịu sẽ không mang lại hòa bình và thái độ thỏa hiệp sẽ không nhận được sự tôn trọng.” Câu nói dường như ám chỉ đến chính sách mà Anh và Pháp từng áp dụng đối với Đức Quốc Xã vào thập niên 1930.

 

Gần một thế kỷ trước, Anh và Pháp đã lựa chọn chính sách xoa dịu để tránh chiến tranh với Đức Quốc Xã bằng cách nhượng bộ lãnh thổ cho Adolf Hitler. Nhưng cuối cùng, việc này lại tiếp thêm sức mạnh cho nhà độc tài và không thể ngăn chặn được Thế chiến II.

 

Tuyên bố của người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc rất quan trọng: Chỉ một từ trong tuyên bố đó đã gợi lên sự so sánh giữa Trump và Hitler. Người ta tin rằng tuyên bố này đã được các nhà lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc chấp thuận.

 

Sự việc diễn ra sau khi các phương tiện truyền thông Mỹ đưa tin rằng chính quyền Trump có kế hoạch sử dụng đàm phán thuế quan để gây sức ép buộc các đối tác thương mại hạn chế hoạt động thương mại với Trung Quốc, đồng thời cảnh báo rằng Bắc Kinh sẽ “thực hiện các biện pháp đối phó” đối với những quốc gia ký kết thỏa thuận với Mỹ mà gây tổn hại đến lợi ích của Trung Quốc.

 

Khi Trump công bố mức thuế “đối ứng” vào ngày 02/04, Trung Quốc có lẽ đã nhẹ nhõm vì tránh được sự cô lập. Họ cũng ở trên cùng một con thuyền với hầu hết các quốc gia.

 

Tuy nhiên, cảm giác nhẹ nhõm của Trung Quốc không kéo dài được lâu. Chính quyền Trump ngay lập tức tuyên bố tạm dừng áp dụng mức thuế quan cao hơn trong vòng 90 ngày đối với các quốc gia đã yêu cầu đàm phán và không trả đũa Mỹ. Mức thuế cơ bản là 10% vẫn được áp dụng.

 

Kết quả là, Trung Quốc đã tự đẩy mình vào thế khó, phải thực hiện hành động trả đũa toàn diện chống lại Mỹ một cách công khai, và leo thang cuộc thương chiến ăn miếng trả miếng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

 

Trung Quốc không thể dễ dàng tham gia đàm phán thuế quan với chính quyền Trump vì nhiều lý do, và một trong số đó là duy trì sự ổn định của chế độ cộng sản. Giờ đây, điều mà phần còn lại của thế giới có thể làm là theo dõi cuộc đối thoại giữa hai cường quốc.

 

-------------------------------

Katsuji Nakazawa là nhà báo và biên tập viên cấp cao của Nikkei, hiện sinh sống tại Tokyo. Ông đã dành bảy năm làm phóng viên thường trú ở Trung Quốc và sau đó trở thành trưởng văn phòng Trung Quốc. Ông đã nhận Giải Nhà báo Quốc tế Vaughn-Ueda năm 2014.

 

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Trump’s non-tariff gambit sends shivers through China,” Nikkei Asia, 24/04/2025

 

 

VỀ CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA GIÁO HOÀNG FRANCIS (Victory Gaetan – Foreign Affairs)

 

 

Về chính sách đối ngoại của Giáo hoàng Francis

Victory Gaetan   -   Foreign Affairs  

Viên Đăng Huy, biên dịch

30/04/2025

https://nghiencuuquocte.org/2025/04/30/ve-chinh-sach-doi-ngoai-cua-giao-hoang-francis/ 

 

HÌNH : https://nghiencuuquocte.org/wp-content/uploads/2025/04/Francis.jpg

 

Cách Đức Giáo hoàng Francis mở rộng và biến đổi phạm vi ảnh hưởng toàn cầu của Vatican.

 

Sau khi Đức Giáo hoàng Francis qua đời, vào ngày 21 tháng 4, phần lớn sự chú ý của thế giới tập trung vào tính cách của ông: sự khiêm tốn, sự hài hước, phong cách quản lý thực tiễn. Tất cả những đức tính đó sẽ theo ông xuống mồ. Trong khi đó, những đóng góp của vị giáo hoàng người Argentina cho nền ngoại giao Vatican sẽ là một di sản lâu dài. Giáo hoàng Francis đã vạch ra một đường lối ngoại giao độc lập với các cường quốc phương Tây, nâng cao vị thế của các nhà lãnh đạo Công giáo ở những quốc gia chưa bao giờ tham gia vào bộ máy quản trị của Giáo hội, và rèn giũa một phương pháp ngoại giao vừa thực dụng vừa đầy khát vọng.

 

VIDEO :

Về chính sách đối ngoại của Giáo hoàng Francis

https://www.youtube.com/watch?v=_om-N4ZRb54

 

Thông qua những nỗ lực đó, Giáo hoàng Francis đã hàn gắn các mối quan hệ vốn đã xấu đi dưới thời những người tiền nhiệm của ông và để lại một mạng lưới ngoại giao được củng cố với khả năng tiếp cận trên toàn thế giới. Người kế nhiệm ông giờ đây phải tận dụng thiện chí to lớn đã tích lũy được dưới thời Francis để thúc đẩy các ưu tiên của Giáo hội về lòng trắc ẩn, công lý và hòa bình. Các công cụ để triển khai nền ngoại giao giáo hoàng có ý nghĩa và sâu rộng đã sẵn sàng. Câu hỏi đặt ra là liệu vị giáo hoàng kế tiếp có đủ năng lực để tận dụng tối đa lợi thế lớn này hay không.

 

 

Một Giáo hội hướng ra bên ngoài

 

Chuyến công du dài nhất của Giáo hoàng Francis, hành trình kéo dài 12 ngày qua Indonesia, Papua New Guinea, Đông Timor và Singapore vào tháng 9 năm ngoái, đã minh họa nhiều ưu tiên ngoại giao của ông. Một trong số đó là cải thiện quan hệ giữa Giáo hội Công giáo và thế giới Hồi giáo, đặc biệt là với những người theo đạo Hồi Sunni. Mối quan hệ này đã xuống dốc dưới thời người tiền nhiệm của Giáo hoàng Francis, Giáo hoàng Benedict XVI. Năm 2006, Giáo hoàng Benedict XVI đã có một bài phát biểu mà nhiều người Hồi giáo coi là xúc phạm Tiên tri Muhammad. Và vào năm 2011, một trong những nhà lãnh đạo Sunni có thẩm quyền cao nhất thế giới, Đại Imam Đền thờ Al Azhar Ahmed al-Tayeb, đã cắt đứt quan hệ với Vatican vì những bình luận của Giáo hoàng Benedict XVI sau một vụ tấn công khủng bố ở Ai Cập. Giáo hoàng Francis đã có thể hàn gắn mối quan hệ với Tayeb và cuối cùng xây dựng một tình bạn hiệu quả. Hai nhà lãnh đạo đã cùng nhau xuất hiện vào năm 2019 tại Abu Dhabi để ký một thỏa thuận chung mang tính bước ngoặt nhằm phản đối chủ nghĩa cực đoan tôn giáo trong một chuyến đi vốn đã mang tính lịch sử – đó là lần đầu tiên một giáo hoàng đến thăm Bán đảo Ả Rập.

 

Chuyến thăm Indonesia, quốc gia Hồi giáo đông dân nhất, của Giáo hoàng Francis đã tái khẳng định cam kết của ông đối với sự hợp tác giữa các tôn giáo. Ông đã tham dự một cuộc gặp với các nhà lãnh đạo tôn giáo khác tại Nhà thờ Hồi giáo Istiqlal ở Jakarta, nhà thờ Hồi giáo lớn nhất Đông Nam Á, và bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với cách tiếp cận lành mạnh của Indonesia đối với sự hòa hợp tôn giáo. Tượng trưng cho những mối liên hệ đó, Nhà thờ Hồi giáo Istiqlal được kết nối bằng một đường hầm dưới lòng đất với một nhà thờ Công giáo ở bên kia đường.

 

Giáo hoàng Francis cũng kêu gọi Giáo hội Công giáo bớt tính thể chế, hay khép kín, và mang tính truyền giáo hơn, hướng sự chú ý đến vùng ngoại vi của xã hội toàn cầu. Ông đã bổ nhiệm các hồng y, những người sẽ chọn người kế vị ông, từ các quốc gia trước đây có ít hoặc không có đại diện trong ban lãnh đạo của Giáo hội. Trong số những người được ông bổ nhiệm có các hồng y ở 25 quốc gia chưa từng có hồng y trước đây, bao gồm Papua New Guinea, Singapore và Đông Timor. Tất cả các giáo hoàng đều sử dụng các hồng y làm đặc phái viên, nhưng chưa có giáo hoàng nào sai họ đến nhiều nơi như vậy.

 

Mạng lưới các nhà lãnh đạo mới này phục vụ mục tiêu của Giáo hoàng Francis là làm cho Giáo hội bớt tập trung vào châu Âu hơn và tập trung hơn vào các quốc gia nơi Công giáo đang phát triển. Ông đã đến thăm 13 quốc gia ở châu Á và 9 quốc gia ở châu Phi trong triều đại của mình, một sự gia tăng đáng chú ý so với ba chuyến thăm châu Phi và không có chuyến đi nào đến châu Á của cố giáo hoàng Benedict XVI. Đông Timor, quốc gia có tỷ lệ người Công giáo cao nhất thế giới, là một ví dụ điển hình về ảnh hưởng ngày càng tăng của Giáo hội. Khi Indonesia xâm lược Đông Timor vào năm 1975, khoảng 20% cư dân là người Công giáo. Mười năm sau, con số đó là 95%. Trong thời gian Indonesia chiếm đóng quân sự, kéo dài đến năm 1999, Giáo hội đã bảo vệ những người bị đàn áp và công khai các ghi chép về những hành động tàn bạo, bao gồm các vụ thảm sát, mất tích cưỡng bức, hành quyết phi pháp, bỏ đói và cưỡng hiếp. Khi Giáo hoàng Francis đến thăm, gần một nửa dân số 1,3 triệu người của đất nước đã tham dự thánh lễ mà ông cử hành, bất chấp cái nóng khắc nghiệt. Phát biểu trên mảnh đất nơi quân đội Indonesia đã chôn cất các chiến sĩ tự do Timor, Giáo hoàng Francis đã cảnh báo về sự xâm nhập của các giá trị tự do phương Tây khuyến khích chủ nghĩa vật chất và ích kỷ.

 

 

Tầm nhìn đa cực

 

Giáo hoàng Francis thường trình bày quan điểm của mình về thế giới toàn cầu hóa không phải là một hình cầu mà là một hình đa diện, một phép ẩn dụ mà ông nói “diễn tả cách sự thống nhất được tạo ra nhưng đồng thời bảo tồn bản sắc của các dân tộc, con người, của các nền văn hóa”. Ví dụ, ông đánh giá cao quyết tâm của Singapore trong việc đứng ngoài cuộc cạnh tranh địa chính trị và đón nhận đa cực. Và trong triều đại của Giáo hoàng Francis, chính Vatican đã nỗ lực mạnh mẽ để vượt qua các ranh giới địa chính trị, đặc biệt chú ý đến ngoại giao với Trung Quốc. Trước thời Giáo hoàng Francis, sự nghi ngờ lẫn nhau đã lấn át những nỗ lực giải quyết mối rạn nứt lâu dài giữa Bắc Kinh và Rome. Nhưng khi Trung Quốc chọn nhà lãnh đạo mới vào ngày đầu tiên Giáo hoàng Francis nhậm chức, giáo hoàng đã viết một bức thư chúc mừng cá nhân cho Tập Cận Bình. Ông Tập đáp lại một cách thân mật, gây ngạc nhiên cho một số nhân viên Vatican.

 

Giáo hoàng Francis có một tình cảm gắn bó lâu dài với Trung Quốc. Ông đã chọn Hồng y Pietro Parolin làm quốc vụ khanh, người đã lãnh đạo các cuộc đàm phán của Vatican với Bắc Kinh từ năm 2005 đến năm 2009 (và hiện là một trong những ứng cử viên hàng đầu kế nhiệm Giáo hoàng Francis). Một năm sau khi nhậm chức, Giáo hoàng Francis nói với tờ báo Ý Corriere della Sera rằng Vatican “gần gũi với Trung Quốc” và các nhà ngoại giao duy trì mối quan hệ ở cả hai bên. Những mối quan hệ đó rất quan trọng để giải quyết một bất đồng then chốt về việc bổ nhiệm giám mục: trong nhiều thập kỷ, Bắc Kinh đã khăng khăng tự bổ nhiệm giám mục Trung Quốc, bác bỏ giáo lý tôn giáo Công giáo trao quyền này cho giáo hoàng. Sau bốn năm đàm phán thầm lặng, vào năm 2018, Vatican và chính phủ Trung Quốc đã đạt được thỏa thuận tạm thời để cùng bổ nhiệm giám mục. Thỏa thuận đó đã được gia hạn ba lần và 11 giám mục mới đã được chấp thuận theo các điều khoản của thỏa thuận.

 

Hai vị giáo hoàng trước Giáo hoàng Francis đã cố gắng và thất bại trong việc tìm ra một phương thức làm việc với Bắc Kinh. Giáo hoàng Francis đặc biệt kiên trì, chỉ thị cho các nhà ngoại giao của mình tiếp tục đối thoại với những người đồng cấp Trung Quốc ngay cả khi họ gặp thất bại. Trong các cuộc đàm phán trước đó, các quyết định đơn phương ở Bắc Kinh đã khiến các cuộc thảo luận đổ vỡ. Nhưng dưới thời Giáo hoàng Francis, Vatican không hề nản lòng và cuối cùng đã đạt được bước đột phá.

 

Sự xích lại gần nhau giữa Vatican và Trung Quốc đã được thể hiện tại một hội nghị ở Rome vào năm ngoái, đánh dấu một thế kỷ kể từ khi một đặc phái viên của giáo hoàng, Hồng y Celso Costantini, triệu tập một thượng hội đồng chính thức của các nhà lãnh đạo giáo hội ở đại lục Trung Quốc, dẫn đến việc bổ nhiệm sáu giám mục bản địa Trung Quốc. Các nhà truyền giáo nước ngoài đã lãnh đạo Giáo hội Công giáo ở Trung Quốc trước khi thượng hội đồng năm 1924 bác bỏ thông lệ đó. Trong số những người tham gia hội nghị Rome năm ngoái có giám mục Thượng Hải, Giuse Thẩm Bân (Shen Bin), người đã có bài phát biểu bằng tiếng Quan Thoại giải thích rằng Bắc Kinh không muốn thay đổi đức tin Công giáo, nhưng mong đợi người Công giáo Trung Quốc bảo vệ văn hóa và giá trị bản địa. Đáng chú ý, Đức Giám mục Thẩm Bân đã được chính phủ Trung Quốc chuyển đến Thượng Hải từ một giáo phận khác mà không có sự đồng ý của Vatican. Động thái này có thể đã giáng một đòn chí tử vào thỏa thuận năm 2018, nhưng Giáo hoàng Francis thay vào đó đã quyết định chấp nhận nó, và thậm chí chào đón Giám mục Thẩm Bân đến các cuộc thảo luận chính sách cấp cao ở Rome.

 

Nền ngoại giao của Giáo hoàng Francis ở Trung Quốc đã vấp phải nhiều chỉ trích, đặc biệt là từ chính quyền Trump đầu tiên. Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo thậm chí đã viết một bài luận vào năm 2020 chỉ trích Vatican vì thỏa thuận với Bắc Kinh. (Đáp lại, Vatican đã từ chối yêu cầu gặp giáo hoàng của Pompeo vài tuần sau đó.) Nhưng việc bị coi là chống lại Washington đã nâng cao danh tiếng của Vatican về sự độc lập địa chính trị – một bản sắc mà Giáo hoàng Francis đã vun đắp. Ví dụ, sau khi trở về từ chuyến đi châu Á vào tháng 9 năm ngoái, ông đã nói với khán giả hàng tuần gồm hàng nghìn tín hữu ở Rome: “Chúng ta vẫn còn quá tập trung vào châu Âu, hay như họ nói, ‘phương Tây’. Nhưng trên thực tế, Giáo hội lớn hơn nhiều, lớn hơn nhiều so với Rome và châu Âu, lớn hơn nhiều!”

 

Ngoài cách tiếp cận với Trung Quốc, Giáo hoàng Francis còn tách khỏi các cường quốc phương Tây trong phản ứng của mình đối với cuộc chiến ở Ukraine. Ông phản đối các lệnh trừng phạt chống lại Nga, theo lập trường lâu đời của giáo hội rằng các lệnh trừng phạt không nên được sử dụng như một vũ khí ngoại giao vì chúng gây hại đến phúc lợi của người dân thường. Giáo hoàng Francis cũng ưu tiên mối quan hệ với Giáo hội Chính thống Nga. Các giáo hoàng kể từ Giáo hoàng John XXIII, người phục vụ từ năm 1958 đến năm 1963, đã theo đuổi sự hòa giải giữa Công giáo và Chính thống giáo, và việc củng cố mối quan hệ của Vatican với Thượng phụ Moscow là một trong những thành tựu ngoại giao lớn nhất của Giáo hoàng Benedict XVI. Giáo hoàng Francis đã phát triển một tình bạn thân thiết với lãnh đạo của Giáo hội Chính thống Đông phương, Thượng phụ Đại kết Bartholomew của Constantinople, và mở rộng hoạt động tiếp cận của Giáo hoàng Benedict XVI với Giáo hội Chính thống Nga. Tại một sân bay ở Havana, Cuba, vào năm 2016, ông trở thành giáo hoàng đầu tiên gặp trực tiếp một thượng phụ Nga. Tuy nhiên, chữ ký của ông trong một thỏa thuận chung với Thượng phụ Kirill đã làm bất an một số người Công giáo Ukraine.

Khi xung đột leo thang ở Ukraine, Giáo hoàng Francis từ chối dựng lên hình ảnh quỷ dữ về Nga. Thay vào đó, ông nói về thảm kịch “huynh đệ tương tàn” giữa các anh em Kitô hữu. Giáo hoàng Francis thường cáo buộc những kẻ buôn bán vũ khí kích động chiến tranh. Ông thậm chí còn dám gợi ý rằng việc bành trướng của NATO – mà ông mô tả là “NATO lăm le trước cửa Nga” – đã góp phần vào quyết định xâm lược của Nga. Chắc chắn, ông lên án chiến tranh và cầu nguyện công khai cho “người dân Ukraine tử đạo”, ngay cả từ giường bệnh, nhưng ông không bao giờ đưa ra lời buộc tội cá nhân nào đối với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

 

 

Nhà ngoại giao kế tiếp

 

Ngay cả khi một số lập trường của ông có thể gây tranh cãi, Giáo hoàng Francis đã làm cho nền ngoại giao Công giáo đúng đắn trở lại. Ông trao quyền cho bộ máy ngoại giao của Vatican, thêm một bộ phận mới vào Quốc vụ viện để hỗ trợ nhân sự ngoại giao. Ông tăng cường nỗ lực hòa bình bằng cách bổ nhiệm các hồng y ở các khu vực xung đột, bao gồm Syria và Jerusalem, khu vực tài phán sau này bao gồm Síp, Jordan, Israel và các vùng lãnh thổ Palestine, được lãnh đạo bởi Hồng y Pierbattista Pizzaballa, hiện là ứng cử viên kế nhiệm Giáo hoàng Francis. Giáo hoàng Francis cũng củng cố các cộng đồng Công giáo nhỏ bằng cách bổ nhiệm các hồng y lần đầu tiên ở Bangladesh, Iran và Pakistan phần lớn theo đạo Hồi, và Mông Cổ, Myanmar và Singapore phần lớn theo đạo Phật. Giáo hoàng Francis đã bổ nhiệm một nhà ngoại giao người Ấn Độ, Hồng y George Koovakad để lãnh đạo bộ tập trung vào đối thoại liên tôn giáo.

 

Các giá trị và chiến lược mà Giáo hoàng Francis mang đến cho quan hệ quốc tế bắt nguồn từ phúc âm; chúng không phải là duy nhất đối với ông. Hơn nữa, phong cách ngoại giao của ông còn được giảng dạy cho đội ngũ các linh mục-nhà ngoại giao của Vatican tại trường đào tạo ngoại giao lâu đời nhất thế giới, Học viện Ngoại giao Giáo hoàng. Hồng Y Parolin, quốc vụ khanh và kiến trúc sư chính sách đối ngoại của Giáo hoàng Francis, đã theo học trường này.  Nếu ông được bầu làm người kế nhiệm Giáo hoàng Francis, ông sẽ tiếp tục công việc mà ông đã bắt đầu dưới thời Giáo hoàng Francis 12 năm trước. Nhưng Giáo hoàng Francis cũng đã nâng cao vị thế của rất nhiều nhà lãnh đạo tài năng khác với những năng khiếu ngoại giao tiềm năng. Nếu người kế nhiệm ông được chọn từ Nam bán cầu, các chiến dịch truyền giáo của ông có thể sẽ tiếp tục. 135 hồng y sẽ bầu giáo hoàng tiếp theo có thể sẽ chọn con đường này. Xét thấy 108 trong số họ đã được Giáo hoàng Francis, người thường được gọi là vị giáo hoàng của những bất ngờ, tấn phong hồng y, rất có khả năng mật nghị bầu giáo hoàng lần này cũng sẽ làm thế giới ngạc nhiên.

 

----------------------

VICTOR GAETAN là phóng viên quốc tế cấp cao của tờ National Catholic Register và là tác giả của cuốn sách “God’s Diplomats: Pope Francis, Vatican Diplomacy, and America’s Armageddon” (Các nhà ngoại giao của Chúa: Giáo hoàng Francis, Ngoại giao Vatican và Ngày tận thế của Mỹ).

 

Nguồn:  Victory Gaetan, “The Pope’s Foreign Policy”, Foreign Affairs, 25/04/2025

 

 

 

 

 

NGUY CƠ BÙNG NỔ XUNG ĐỘT ẤN ĐỘ - PAKISTAN TẠI CACHEMIRE (Thanh Hà / RFI)

 

Nguy cơ bùng nổ xung đột Ấn Độ - Pakistan tại Cachemire

Thanh Hà  -  RFI

Đăng ngày: 30/04/2025 - 13:28  -  Sửa đổi ngày: 30/04/2025 - 16:53

https://www.rfi.fr/vi/qu%E1%BB%91c-t%E1%BA%BF/20250430-nguy-c%C6%A1-b%C3%B9ng-n%E1%BB%95-xung-%C4%91%E1%BB%99t-%E1%BA%A5n-%C4%91%E1%BB%99-pakistan-t%E1%BA%A1i-cachemire

 

Năm ngày sau vụ tấn công tại Cachemire làm hơn 26 người Ấn Độ thiệt mạng, Pakistan lo ngại New Delhi nổ súng trước ngày 01/05/2025. Islamabad tuyên bố sẽ « không nổ súng trước nhưng không ngần ngại đáp trả ». Pakistan đã có lời lẽ cứng rắn như trên sau khi thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đồng ý cho quân đội « trả đũa ».

 

HÌNH :

 Cảnh sát Ấn Độ kiểm tra các xe qua đường tại trạm kiểm soát Srinagar, vùng Cachemire, Ấn Độ, ngày 30/04/2025. AP - Dar Yasin

               

Bất chấp những lời kêu gọi « kềm chế » của cộng đồng quốc tế, Ấn Độ và Pakistan đang lao vào một cuộc đọ sức nguy hiểm. Phát biểu sáng nay, ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar cho biết các nguồn tin tình báo thẩm định là New Delhi có thể mở chiến dịch quân sự nhắm vào nước láng giềng « trong vòng từ 24 đến 36 giờ » sắp tới. Phía Pakistan « sẽ quyết liệt đáp trả mọi hành động gây hấn » và « Ấn Độ sẽ phải hoàn toàn chịu trách nhiệm và hậu quả nghiêm trọng đối với khu vực ».

 

Trước đó vài giờ theo các nguồn thạo tin được hãng thông tấn Pháp AFP trích dẫn, giới thân cận với thủ tướng Ấn Độ cho biết ông Modi đã « cho quân đội toàn quyền  trả đũa vụ tấn công tại Cachemire hôm 26/04 làm 26 du khách Ấn Độ thiệt mạng ». Điều đó có nghĩa là quân đội Ấn Độ toàn quyền nhắm tới một số các mục tiêu và quyết định cách thức đáp trả.

Cachemire là một vùng giáp ranh giữa Ấn Độ và Pakisan và bị chia đôi giữa một bên là do New Delhi quản lý và bên kia thuộc về Islamabad. Căng thẳng nói trên khiến 1,5 triệu người Pakistan cư ngụ tại vùng Cachemire dưới sự kiểm soát của Islamabad lo ngại và đã tính đến « kịch bản xấu nhất ».

 

Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres đã điện đàm riêng với lãnh đạo hai nước và kêu gọi các bên kềm chế tối đa. Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio hôm 29/04/2025 đã liên lạc với chính quyền Ấn Độ và Pakistan kêu gọi đôi bên « tránh để tình hình thêm nguy kịch ». Ngoài ra, Trung Quốc, Ả Rập Xê Út, những đối tác quan trọng của cả Ấn Độ lẫn Pakistan cùng kêu gọi đôi bên « duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực ».

 

Năm 2019 sau một vụ tấn công khủng bố, Ấn Độ đã là bên khai hỏa trước và 12 ngày sau thì đến lượt Pakistan đáp trả. Nhờ có sự can thiệp của Hoa Kỳ, giao tranh lần đó đã nhanh chóng được khép lại.

 

--------------------------

Các nội dung liên quan

 

MIẾN ĐIỆN - ĐỘNG ĐẤT - CỨU TRỢ

Việt Nam, Thái Lan, Ấn Độ cứu trợ Miến Điện, cơ may tìm người sống sót vơi dần

 

ẤN ĐỘ - PAKISTAN - KHỦNG BỐ

Căng thẳng bùng phát giữa Ấn Độ và Pakistan sau vụ tấn công khủng bố tại Kashmir

 

THƯƠNG MẠI - ẤN ĐỘ

Thương mại : Ấn Độ dự định thay thế hàng nhập khẩu Trung Quốc bằng sản phẩm Mỹ

 

 

THẾ GIỚI ĐẢO LỘN SAU 100 NGÀY DONALD TRUMP TRỞ LẠI TÒA BẠCH ỐC (Phan Minh / RFI)

 

Thế giới đảo lộn sau 100 ngày Donald Trump trở lại Nhà Trắng

Phan Minh  -  RFI

Đăng ngày: 30/04/2025 - 13:50  -  Sửa đổi ngày: 30/04/2025 - 14:45

https://www.rfi.fr/vi/%C4%91i%E1%BB%83m-b%C3%A1o/20250430-th%E1%BA%BF-gi%E1%BB%9Bi-%C4%91%E1%BA%A3o-l%E1%BB%99n-sau-100-ng%C3%A0y-donald-trump-tr%E1%BB%9F-l%E1%BA%A1i-nh%C3%A0-tr%E1%BA%AFng

 

Hôm nay 30/04/2025, tất cả các báo Pháp đều chú ý đến sự kiện 100 ngày kể từ khi Donald Trump trở lại Nhà Trắng. Kỷ niệm 50 năm kết thúc Chiến tranh Việt Nam cũng là chủ đề được quan tâm.

 

HÌNH :

Tổng thống Mỹ Donald Trump trên chuyên cơ Air Force One tại Harrison Township, bang Michigan, Hoa Kỳ, ngày 29/04/2025. © Alex Brandon / AP

 

Trang nhất của nhật báo Le Monde nhận định rằng sau khi trở lại Nhà Trắng, tổng thống Trump đã không che giấu ý định của ông, đó là "kiểm soát tuyệt đối". Chủ nhân Nhà Trắng muốn xóa bỏ mọi lực lượng đối trọng, làm lung lay sự cân bằng của các định chế Hoa Kỳ.

Tổng thống Mỹ tin rằng Điều 2 của Hiến Pháp cho phép ông có quyền lực vô song và ông liên tục sử dụng các sắc lệnh tổng thống để điều hành đất nước. Donald Trump khẳng định không hề lộng quyền, và phần lớn các quan chức thuộc phe bảo thủ tin rằng việc quyền lực tổng thống được gia tăng là điều không thể tránh khỏi, đồng thời cho rằng Tối Cao Pháp Viện sẽ hợp pháp hóa điều này.

 

Dự án 2025, được chuẩn bị cho nhiệm kỳ Trump II, đặt mục tiêu giảm bớt quyền lực của những cơ quan liên bang độc lập và tập trung quyền lực vào tổng thống. Tuy nhiên, những đối thủ của Donald Trump lập luận rằng các nhà sáng lập Hoa Kỳ đã muốn tạo ra một hệ thống mà quyền lực được phân chia rõ ràng để ngăn chặn hiện tượng lạm dụng quyền lực. Các đối thủ của ông cũng nhắc lại về những bài học trong lịch sử, điển hình là vụ bê bối Watergate thời Richard Nixon, cho thấy sự nguy hiểm khi quyền lực của tổng thống quá lớn.

Trong nỗ lực mở rộng quyền hành, Donald Trump đang đối mặt với những thách thức pháp lý và chính trị. Sự kiểm soát của ông đối với các cơ quan hành pháp và việc đình chỉ ngân sách của những cơ quan này có thể dẫn đến các cuộc tranh cãi về quyền hạn của tổng thống so với Quốc Hội.

 

Cuối cùng, nếu Tối Cao Pháp Viện không kiềm chế Donald Trump, chủ nhân Nhà Trắng có thể sẽ trở thành người có quyền lực vô hạn, điều mà nhiều người lo sợ sẽ làm suy yếu nền dân chủ Mỹ.

 

Về phần mình, trang nhất và bài xã luận của tờ Libération nhận xét Donald Trump đã làm lung lay nền kinh tế Mỹ và làm mất uy tín của Hoa Kỳ trên trường quốc tế. Ông cũng đã làm suy yếu đồng đô la, thị trường tài chính và sức mạnh mềm của văn hóa Mỹ. Chính quyền Trump đã sa thải hàng loạt công chức và cắt giảm ngân sách một cách đáng kinh ngạc.

Donald Trump cũng làm lung lay Liên Minh Bắc Đại Tây Dương (NATO) và gây hấn với nhiều đồng minh, bao gồm cả Liên Hiệp Châu Âu (EU), Nhật Bản, Mêhicô và Canada. Những động thái của ông đã khiến Hoa Kỳ bị cô lập trên trường quốc tế. Nhật báo thiên tả cũng chú ý đến việc Donald Trump đang làm giàu nhờ các khoản đầu tư mờ ám vào tiền điện tử và bị cáo buộc thao túng chứng khoán.

 

Chủ nhân Nhà Trắng cũng đưa ra những lời đe dọa về lãnh thổ như xâm lược Panama hay sáp nhập Groenland. Ông cũng đã trục xuất hơn 200 người sang một trại giam ở El Salvador và có những tuyên bố gây tranh cãi, chẳng hạn như mềm mỏng  với Nga trong cuộc xung đột với Ukraina. Libération cũng tỏ ra lo ngại về số phận của các phương tiện truyền thông, trường đại học, thẩm phán và những đối thủ chính trị của Donald Trump.

 

Trang nhất và bài xã luận của tờ Les Echos thì nhận định nước Mỹ dường như không còn "vĩ đại trở lại được" như Donald Trump từng cam kết. Sau 100 ngày tại Nhà Trắng, tổng thống Trump đã khiến một bộ phận không nhỏ người dân Mỹ, những người đã bầu cho ông với hy vọng có thể khôi phục lại nền kinh tế thịnh vượng của nhiệm kỳ đầu tiên, bị thất vọng. Trên thực tế, họ không thấy giá cả giảm xuống hay tình hình tài chính của mình được cải thiện. Lời hứa về một sự phục hồi kinh tế đã không được thực hiện.

 

Hình ảnh của Hoa Kỳ như một siêu cường toàn cầu cũng bị tổn hại. Trong suốt nhiều thập kỷ, danh tiếng của Mỹ được xây dựng dựa trên sự tin tưởng quốc tế và sức mạnh mềm được duy trì cẩn thận. Tuy nhiên, dưới thời Donald Trump, hình ảnh này đã bị xói mòn bởi những lời lẽ xúc phạm nhắm vào các đồng minh và những quyết định cắt giảm mạnh mẽ tài trợ cho các chương trình hợp tác quốc tế.

 

Donald Trump đã từng khẳng định mình là một nhà lãnh đạo mạnh mẽ có thể giải quyết mọi vấn đề chỉ bằng sự hiện diện của mình, giờ đây đang chứng kiến uy tín giảm mạnh. Những gì vốn được coi là một phong cách lãnh đạo quyết đoán, mạnh mẽ, giờ đây bị xem là một loạt các tuyên bố lộn xộn đi kèm với những quyết định liên tục bị thay đổi mà không có một chiến lược rõ ràng.

 

Donald Trump đã tự phá vỡ ảo tưởng về một "nhà lãnh đạo cứu tinh" có thể giải quyết mọi thứ. Joe Biden từng nói vào năm 2020 rằng "nền dân chủ đôi khi có thể lộn xộn", nhưng nhật báo kinh tế nhận định chế độ độc tài cũng có thể gây hỗn loạn. Những hành động của Donald Trump cho thấy rằng việc cai trị theo phong cách độc tài không bảo đảm thành công.

 

Les Echos cũng cho rằng các đồng minh của Mỹ, những quốc gia bị tổn thương bởi các quyết định của Donald Trump, phải có biện pháp phản ứng. Các nước không nên để bản thân bị "kẻ bắt nạt" Donald Trump ức hiếp, các nước cần phải đàm phán khi có thể và bảo vệ các giá trị của mình, đồng thời giảm thiểu rủi ro từ Hoa Kỳ. Nhiều tập đoàn đã bắt đầu tìm kiếm các giải pháp để giảm thiểu sự phụ thuộc vào những "rủi ro Mỹ" này.

 

Đối với thủ tướng Canada Mark Carney, người đã chỉ trích tổng thống Trump và khẳng định không bao giờ quên "sự phản bội" của Hoa Kỳ, cần phải lưu ý rằng mặc dù các đồng minh có thể đoàn kết chống lại Donald Trump, nhưng lợi ích cá nhân có thể nhanh chóng lấn át lợi ích tập thể, và mỗi quốc gia sẽ phải biết cách kiểm soát mối quan hệ với Mỹ trong một môi trường chính trị đầy bất định.

 

Cùng chủ đề, trang nhất và bài xã luận của tờ La Croix thì chú ý đến những tác động đối với châu Âu. Lục địa già đang phải "nín thở" trong những tháng ngày gần đây. Về hồ sơ Ukraina, NATO hay thuế quan, Donald Trump liên tục thay đổi thái độ. Phó tổng thống của ông là J. D. Vance còn gây sốc khi công khai ủng hộ các đảng cực hữu như AfD ở Đức. Thông điệp rõ ràng là nước Mỹ dưới thời Donald Trump không còn chia sẻ những giá trị với châu Âu về pháp quyền, khoa học hay nhân quyền. Vì vậy, châu Âu phải nhanh chóng chuẩn bị tự chủ hơn trong mọi lĩnh vực như quốc phòng, không gian, công nghệ số, ngoại giao, kinh tế...

 

Nhật báo Công Giáo kết luận rằng thế giới hiện đang đầy bất ổn, với áp lực từ Nga và Trung Quốc, buộc châu Âu phải tìm biện pháp ứng phó mà không phụ thuộc vào Hoa Kỳ. Để đạt được điều này, các nước châu Âu phải hợp tác chặt chẽ với nhau và xây dựng một hình thức chủ quyền chung. Cho dù Hoa Kỳ có thể thay đổi trong tương lai, những mọi thứ sẽ không bao giờ như trước nữa.

 

 

50 năm kết thúc Chiến tranh Việt Nam

 

Về kỷ niệm 50 năm kết thúc Chiến tranh Việt Nam, nhật báo thiên hữu Le Figaro có bài "Những vết thương chưa lành của cuộc ‘giải phóng’ Sài Gòn". Vào ngày 30/04/1975, chiến tranh Việt Nam chính thức kết thúc sau khi phe cộng sản chiếm được Sài Gòn, đánh dấu sự sụp đổ của chính quyền miền Nam.

 

Bà Xuân Phượng, một phóng viên truyền hình của miền Bắc, thuật lại sự kiện này khi đứng trên ban công khách sạn Caravelle, nhìn xuống thành phố Sài Gòn đang chìm trong hoảng loạn. Bà kể rằng lúc đó, người dân Sài Gòn bỏ chạy, các cửa hàng bị cướp phá và đường phố chìm ngập trong những bộ quân phục của lính miền Nam. Khách sạn Caravelle trước kia là trụ sở của các phóng viên chiến tranh phương Tây, là một biểu tượng của sự hiện diện Mỹ tại Sài Gòn.

 

Ngày 30/04, lực lượng cộng sản tiến vào trung tâm Sài Gòn và xô đổ cánh cổng Dinh Độc Lập. Tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng, chính thức chấm dứt chế độ miền Nam. Cuộc chiến tranh kết thúc và để lại đằng sau gần 3 triệu người chết.

 

Ngay sau khi chiến thắng, các lực lượng cộng sản chiếm đóng thành phố trong bối cảnh vừa sợ hãi, vừa nhẹ nhõm vì chiến tranh đã kết thúc. Tuy nhiên, sự thay đổi chính trị diễn ra rất nhanh chóng. Các "cộng tác viên" với chế độ cũ bị bắt và đưa đi cải tạo. Nhiều người trong số họ bị đưa đến các trại lao động và phải trải qua những buổi học chính trị đầy nghiệt ngã. Theo thống kê, khoảng 40.000 người miền Nam đã bị giam giữ trong những trại cải tạo này trong suốt nhiều năm.

 

50 năm sau, đất nước đã thay đổi rất nhiều. Mặc dù những nỗ lực hòa giải giữa miền Bắc và miền Nam đã được tiến hành, nhưng những vết sẹo chiến tranh vẫn còn sâu đậm trong lòng nhiều người, đặc biệt là đối với những người đã từng tham gia vào chế độ cũ. Dù là người ủng hộ cách mạng, bà Xuân Phượng cũng nhớ lại những đau thương của cuộc chiến và những chia rẽ trong gia đình. Bà không gặp lại mẹ cho đến năm 1991, khi hai mẹ con đoàn tụ tại Pháp. Dù đã có những nỗ lực hòa giải, một số vết thương vẫn còn hiện hữu trong các gia đình, nhất là những người đã di cư ra nước ngoài.

 

Cộng đồng người Việt hải ngoại hiện nay đang phát triển mạnh mẽ, và một số người tị nạn trước đây đã quay lại thăm quê hương, nơi đã trở thành một quốc gia thịnh vượng và đang vươn mình trở thành một cường quốc kinh tế ở Đông Nam Á.

 

---------------------------

Các nội dung liên quan

 

ĐIỂM BÁO

Cựu tham tán sứ quán Pháp : Chiến tranh Việt Nam là khởi đầu cho hồi kết của giấc mơ Mỹ

 

DONALD TRUMP - 100 NGÀY ĐẦU

100 ngày đầu nhiệm kỳ 2 ở Nhà Trắng, Trump khẳng định « thành công rực rỡ »

 

Tạp chí Đặc biệt

100 ngày đầu của Trump nhiệm kỳ hai: Dư luận Việt Nam trước cú sốc thuế quan

 

 

 

100 NGÀY ĐẦU NHIỆM KỲ 2 Ở TÒA BẠCH ỐC, TRUMP KHẲNG ĐỊNH "THÀNH CÔNG RỰC RỠ" (Thanh Hà|Thùy Dương - RFI)

 

100 ngày đầu nhiệm kỳ 2 ở Nhà Trắng, Trump khẳng định « thành công rực rỡ »

Thanh Hà|Thùy Dương   -  RFI

Đăng ngày: 30/04/2025 - 12:36  -  Sửa đổi ngày: 30/04/2025 - 16:50

https://www.rfi.fr/vi/qu%E1%BB%91c-t%E1%BA%BF/20250430-100-ng%C3%A0y-%C4%91%E1%BA%A7u-nhi%E1%BB%87m-k%E1%BB%B3-2-%E1%BB%9F-nh%C3%A0-tr%E1%BA%AFng-trump-kh%E1%BA%B3ng-%C4%91%E1%BB%8Bnh-th%C3%A0nh-c%C3%B4ng-r%E1%BB%B1c-r%E1%BB%A1

 

« Đây mới chỉ là điểm khởi đầu » và dưới sự lãnh đạo của ông, 100 ngày vừa qua là thời kỳ « thành công nhất trong lịch sử Hoa Kỳ ». Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố như trên tại một cuộc mít tinh ở bang Michigan hôm 29/04/2025 đánh dấu 100 ngày ông trở lại cầm quyền.

 

HÌNH :

Tổng thống Donald Trump phát biểu nhân dịp 100 ngày đầu lãnh đạo trong nhiệm kỳ thứ hai, ngày 29/04/2025, tại Warren, Hoa Kỳ. AP - Alex Brandon

 

Theo thăm dò dư luận do báo Washington Post và đài truyền hình ABC News thực hiện, điểm tín nhiệm tổng thống Hoa Kỳ thứ 47 rơi xuống dưới ngưỡng 40 % và chính sách bảo hộ của Nhà Trắng gây hoang mang. Thế nhưng, trước  các ủng hộ viên ở Warren, gần thành phố Detroit, bang Michigan, Donald Trump vẫn khẳng định đang « cứu vãn giấc mơ Hoa Kỳ, nhanh chóng trả lại hào quang cho nước Mỹ ».

 

 

Thế giới chao đảo vì Trump

 

Trong 100 ngày qua, Donald Trump làm chao đảo các mối quan hệ truyền thống với các đồng minh, từ Canada, Mêhicô đến Liên Hiệp Châu Âu, Liên Minh Bắc Đại Tây Dương, Nhật Bản, Hàn Quốc, các nước Đông Nam Á... Đồng thời, tổng thống Trump còn tuyên bố muốn thâu tóm Groenland của Đan Mạch, kiểm soát trở lại kênh đào Panama, đòi miễn kinh phí cho tàu bè của Mỹ đi qua kênh đào Suez của Ai Cập.

 

Trong 100 ngày đầu nhiệm kỳ, lệnh ngừng bắn tại Gaza, vốn rất mong manh, đã bị khai tử. Tình hình tại Liban vẫn còn rất bấp bênh. Hoa Kỳ dùng lại lá bài gây áp lực tối đa khi nối lại đàm phán với Teheran về hồ sơ hạt nhân Iran.

 

Riêng về hứa hẹn nhanh chóng chấm dứt chiến tranh Ukraina, đến nay mục tiêu còn xa vời. Có lúc chính ông Trump thừa nhận có thể đã bị Nga lừa dối. Thế nhưng, chính quyền của ông vẫn vận động châu Âu nới lỏng cấm vận kinh tế nhắm vào nước Nga.

 

Thông tín viên Cerise Sudry le Du từ Kiev ghi nhận : công luận Ukraina giờ đây không còn mấy quan tâm đến những thay đổi lập trường của tổng thống Hoa Kỳ.

 

Tại một quảng trường ở trung tâm Kiev, khi nhắc đến tên tổng thống Trump mọi người cười nhạt. Serhii 33 tuổi chuyên may áo chống đạn cho quân nhân trên chiến trường hoàn toàn không còn tin tưởng tổng thống Mỹ có thể làm thay đổi tình thế. Anh nói : « Trước đây tôi đã chẳng tin rồi, giờ thì lại càng không tin nữa. Để giành được thắng lợi trong cuộc chiến này, chỉ có thể trông cậy vào sức lực của Ukraina, chứ không thể trông cậy vào các lực lượng của nước ngoài. Về phần Trump, tất cả những hành động của ông ấy đều mang tính mị dân tầm thường và lố bịch ».

 

Về phần Maria, 27 tuổi, cô nhận thấy tính khí thất thường của ông Trump gây hoang mang. Cô nhận xét : « Vừa là phụ nữ, mà lại là con của quân nhân, cha ruột của tôi đã hy sinh trên chiến trường, cha dượng của tôi hiện đang cầm súng. Thú thật là tôi không mấy tin vào lời của ông Trump. Ukraina bị xâm lược trên diện rộng từ 3 năm nay và chiến tranh thì đã kéo dài từ 11 năm qua. Tôi không tin là một người có thể chấm dứt được tình trạng đó ».

 

Bà Helena 55 tuổi đang đứng đợi tàu điện tỏ ra bi quan khi cho rằng, trước mắt bà chưa  « trông thấy một chút hy vọng nào. Mới chỉ tuần trước Nga còn oanh kích dữ dội thì làm sao chúng tôi có thể hy vọng ? Đã có rất nhiều binh sĩ Ukraina tử trận và nhiều người tiếp tục chết trên chiến trường ». Ở bất cứ nơi nào, mọi người đều có cùng quan điểm : không một ai tin tưởng vào Donald Trump và cũng chẳng ai tin vào Vladimir Putin. Trái lại nhiều người đang kỳ vọng là châu Âu sẽ can thiệp để làm thay đổi mọi thứ.

 

 

Thương mại : Một bước tiến hai bước lùi

 

Về kinh tế và thương mại, gần như mỗi ngày tổng thống Trump đều đưa ra những quyết định trừng phạt thế giới : tăng thuế hải quan nhắm vào Canada, Mêhicô và Trung Quốc, rồi tạm tha cho hai nước láng giềng nhưng tiếp tục mạnh tay áp thuế hàng Made in China. Hiện tại hàng Trung Quốc bán sang Mỹ bị đánh thuế 145 %.

 

Ngoài ra Nhà Trắng đánh thuế 25 % vào nhôm và thép của toàn cầu. Rồi ông thông báo hôm 02/04/2025 áp dụng « thuế đối ứng », tăng thuế hải quan từ 10 đến 50 % với hàng của bất kỳ quốc gia nào xuất khẩu sang Hoa Kỳ.

 

Việt Nam bị đánh thuế 46 %. Hàng của Nhật Bản và Hàn Quốc chịu mức thuế 24 và 25 %, Liên Hiệp Châu Âu là 20 % thuế … Nhưng chỉ một tuần sau đó, ngày 09/04/2025, Washington tạm ngừng áp dụng biện pháp triệt để này với hầu hết tất cả các quốc gia bị nhắm tới, ngoại trừ Trung Quốc.

 

Bắc Kinh gần như là bên duy nhất áp dụng chủ trương « ăn miếng trả miếng » Hoa Kỳ. Lập tức Washington lại tăng thêm các hàng rào quan thuế nhắm vào hàng Trung Quốc. Cuộc đọ sức về thương mại hiện nay đang diễn ra quyết liệt giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới và bắt đầu gây nhiều thiệt hại cho người tiêu dùng ở Mỹ, cho các tập đoàn của Hoa Kỳ.

 

Diễn biến mới nhất là tổng thống Trump hôm 28/04/2025 lùi bước, miễn đánh thuế hải quan nhắm vào phụ tùng xe hơi nhập khẩu vào Mỹ để cung cấp cho các nhà máy hoạt động trên lãnh thổ Hoa Kỳ.  Đài truyền hình CNBC hôm 28/04/2025 ghi nhận, trong 100 ngày đầu nhiệm kỳ tổng thống, chỉ số chứng khoán của Mỹ tuột giá « mạnh nhất » kể từ thời tổng thống Nixon đầu thập niên 1970. Tính đến ngày 25/04/2025, chỉ số S&P 500 mất giá 7,9 % so với thời điểm ông Trump nhậm chức hôm 20/01/2025.

 

 

Donald Trump đã đi « quá xa » trong nỗ lực mở rộng quyền lực tổng thống ?

 

Về đối nội, trong vòng 100 ngày đầu nhiệm kỳ, tổng thống Donald Trump gây nhiều tranh cãi. Theo AFP, nguyên thủ Mỹ đã ký hơn 140 sắc lệnh để tấn công các đối thủ chính trị, triển khai chính sách trục xuất hàng loạt người nhập cư bất hợp pháp và cắt giảm ồ ạt biên chế của chính quyền liên bang, với sự giúp đỡ của đồng minh Elon Musk, đứng đầu bộ Hiệu quả chính phủ DOGE …Thế nhưng, nhiều văn bản đã bị tư pháp chặn lại.

 

Theo khảo sát của Washington Post/ABC News, 64% số người được hỏi cho rằng ông Trump đã đi « quá xa » trong nỗ lực mở rộng quyền lực tổng thống. Các chính sách của ông gây chia rẽ công luận, thái độ chống Trump dâng cao trong những tuần qua ở nhiều địa phương, khiến nhiều dân biểu đảng Cộng Hòa không muốn đi gặp gỡ cử tri của mình. Những người chấp nhận rủi ro đi gặp cử tri thì bị la ó, ngay cả ở giữa bang Texas, vốn tỉ lệ bỏ phiếu bầu ông Trump rất cao.

 

Từ Conroe, đặc phái viên Nathanaël Vittrant hôm nay 30/04 gửi về bài phóng sự :

 

« Chúng tôi đang ở Conroe, cách Houston một giờ lái xe về phía bắc. Vào tháng 11 năm ngoái tại địa phương này, hơn 70% cử tri đã bỏ phiếu cho Donald Trump. Thượng nghị sĩ là ông Ted Cruz và dân biểu địa phương là Morgan Luttrell, thậm chí còn nhận được hơn 80% số phiếu bầu.

 

Tuy nhiên, tối thứ Tư 29/04, ông Morgan Luttrell đã không thuyết phục được người dân địa phương. Một người chất vấn: « Ted Cruz nói rằng thuế quan là một loại thuế đánh vào người tiêu dùng Mỹ. Donald Trump thì nói ngược lại. Vậy ai là kẻ nói dối ? »

 

Với sự bối rối được trông thấy rõ, dân biểu Luttrell loay hoay nói : « Thuế quan vừa tốt vừa xấu. Nhưng tôi ... tôi ... tôi hiểu rằng điều đó gây hại, tôi ... tôi ... tôi có thể khẳng định với quý vị rằng tôi cũng cảm thấy không ổn vì tôi cũng giống như quý vị. Tôi ... tôi ... tôi không khác gì quý vị cả. »

 

Căn phòng chật kín người đến mức một số người phải đứng bên ngoài. Ví dụ như Dwight Ford, một người Mỹ da đen, đầu đội chiếc mũ của Không lực Hoa Kỳ. Ông là cựu chiến binh tham chiến ở Việt Nam. Dwight Ford không hài lòng chút nào, ông nói : « Ông ta (Trump) là vị tổng thống tệ hại nhất mà chúng ta từng có. Các thị trường sụp đổ, mọi người ghét bỏ nhau, các cựu chiến binh khổ sở ... Chúng tôi muốn bầu lên một tổng thống, chứ không phải một vị vua ».

 

Và ông Dwight Ford có rất nhiều câu hỏi cho dân biểu Morgan Luttrell : « Tôi đến để hỏi ông ấy rằng ông ấy đại diện cho các cử tri của mình hay để quỳ gối trước mặt tổng thống và thể hiện sự phục tùng ... Ơ kìa, ông ấy rời đi kìa. Mọi người đuổi ông ấy đi hay sao thế nhỉ ? Ông ấy trông có vẻ tức giận! »

 

Quả đúng như vậy, sau chưa đầy một giờ, vị dân biểu với vẻ mặt không vui đã lên xe và rời đi ».

 

-----------------------------

Các nội dung liên quan

 

THEO DÒNG THỜI SỰ

Mỹ : TT Trump “tuyên chiến” với Harvard – cuộc tấn công vào giới tinh hoa học thuật

 

PHÂN TÍCH

Ukraina chịu áp lực kép từ Donald Trump và bom Nga

 

HOA KỲ - THUẾ QUAN

Trump thừa nhận thuế 145% với hàng Trung Quốc là « quá cao » và trấn an không hạ bệ chủ tịch FED