Lý do thuế ô tô của
ông Trump gây tổn hại tầng lớp lao động ủng hộ ông
BBC News Tiếng Việt
31
tháng 3 năm 2025
https://www.bbc.com/vietnamese/articles/c0m9ny3gy3xo
Người
mua xe thuộc tầng lớp lao động sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi mức thuế 25% của
Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với ô tô nhập khẩu, vì hầu hết các mẫu xe giá rẻ
được bán ở Mỹ đều được sản xuất ở nước ngoài, theo hãng tin Reuters.
Những
người mua có thu nhập thấp sẽ còn chịu thêm áp lực do giá xe cũ dự kiến tăng
cao khi nhu cầu tăng và nguồn cung giảm.
Các
mẫu xe mới có giá dưới 30.000 USD hiếm khi xuất hiện khi giá trung bình của một
chiếc xe mới đang có giá khoảng 50.000 USD. Các nhà phân tích cho rằng cách duy
nhất để các hãng xe có thể duy trì lợi nhuận trên các dòng xe giá rẻ là sản xuất
chúng ở những quốc gia có chi phí sản xuất thấp hơn.
Một
cuộc khảo sát của Reuters đối với dữ liệu từ hai công ty nghiên cứu ô tô cho thấy
chỉ có 16 mẫu xe có giá trung bình dưới 30.000 USD, và chỉ có một mẫu, Toyota
Corolla, được lắp ráp tại Mỹ. Tất cả các mẫu xe còn lại đều được sản xuất tại
Mexico, Hàn Quốc hoặc Nhật Bản.
Theo
các nhà phân tích trong ngành, việc áp thuế 25% lên các dòng xe giá rẻ này có
thể khiến giá xe tăng cao đến mức khách hàng tiềm năng không thể mua được hoặc
khiến một số hãng xe từ bỏ hoàn toàn phân khúc này.
"Xe
mới trên toàn bộ thị trường sẽ trở nên đắt đỏ hơn," Sam Fiorani, Phó chủ tịch
công ty nghiên cứu AutoForecast Solutions, nhận định. "Điều đó sẽ đẩy nhiều
người mua sang thị trường xe cũ, và giá xe cũ cũng sẽ tăng lên."
Burnis
Carrington, sống tại Monroe, Louisiana, đang tìm mua xe cũ thay vì xe mới vì lo
ngại giá xe sẽ tăng do thuế quan.
"Hầu
hết các gia đình cần một chiếc xe gia đình đều đang trả mức giá gần bằng một nửa
giá trị căn nhà của họ," ông nói. "Vấn đề cốt lõi vẫn là không có biện
pháp nào giúp xe sản xuất trong nước trở nên hợp túi tiền hơn."
Những
người ủng hộ ông Trump ở khu vực nông thôn có thể là một trong những nhóm bị ảnh
hưởng nặng nề nhất bởi thuế nhập khẩu. Theo cuộc thăm dò của công ty nghiên cứu
Edison Research, khoảng một nửa số cử tri có thu nhập hộ gia đình dưới 50.000
USD mỗi năm đã ủng hộ ông Trump trong cuộc bầu cử năm 2024, cùng với 56% cử tri
không có bằng đại học.
Ông
Trump nói với đài NBC News hôm thứ Bảy 29/3 rằng ông "không quan tâm"
nếu các hãng xe tăng giá, "vì nếu giá xe ngoại tăng, họ sẽ mua xe Mỹ."
Nhiều
mẫu xe nước ngoài thực chất được sản xuất bởi các hãng xe Mỹ, bao gồm ba mẫu xe
dưới 30.000 USD của GM: Buick Envista, Chevrolet Trax và Trailblazer. Cả ba mẫu
xe này đều được sản xuất tại Hàn Quốc. Hãng GM cũng sản xuất hàng trăm ngàn chiếc
xe tải cỡ lớn bán chạy tại Mexico.
Ông
Trump cho rằng thuế quan sẽ kích thích ngành công nghiệp ô tô Mỹ phát triển mạnh
mẽ. Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng thuế nhập khẩu cao sẽ gây ra tác động
ngược lại.
"Khi
giá xe tăng cao làm giảm khả năng chi trả, các hộ gia đình có thể bắt đầu ưu
tiên các khoản chi tiêu khác, cắt giảm các chi tiêu không thiết yếu hoặc trì
hoãn mua sắm cần khoản tiền lớn," nhà kinh tế học tập trung nghiên cứu nguồn
cung Arthur Laffer viết trong một báo cáo hồi tháng Ba.
Áp
lực chi phí lên các dòng xe giá rẻ
Các
hãng xe Detroit như General Motors, Ford và Stellantis (công ty mẹ của Jeep và
Ram) đã ngừng sản xuất hầu hết các mẫu xe giá rẻ trong những năm gần đây để tập
trung vào dòng xe tải và SUV có lợi nhuận cao. Điều này khiến phân khúc xe giá
rẻ gần như chỉ còn do các hãng xe châu Á chi phối.
"Tôi
không nghĩ họ sẽ quay trở lại phân khúc này," Karl Brauer, nhà phân tích tại
nền tảng bán và tư vấn xe ô tô iSeeCars.com, nhận định.
Ford
sản xuất các mẫu xe có giá rẻ nhất của mình — Maverick (xe bán tải cỡ nhỏ) và
Bronco Sport (SUV cỡ trung) — tại Mexico. Cả hai mẫu xe này đều có giá trung
bình trên 30.000 USD, theo dữ liệu của công ty cung cấp dịch vụ cho ngành ô tô
Cox Automotive dựa trên giá bán trung bình trong tháng Một và tháng Hai. Tương
tự, mẫu xe rẻ nhất của Jeep, Compass, cũng được sản xuất tại Mexico.
Theo
AutoForecast Solutions, hầu hết các mẫu xe dưới 30.000 USD của Nissan, Mazda,
Hyundai, Kia, Toyota, Subaru và Volkswagen đều được sản xuất tại Mexico hoặc
Hàn Quốc.
Honda
sản xuất mẫu xe bán chạy nhất của mình, Civic, tại Canada và Mỹ. Mẫu crossover
HR-V của hãng được sản xuất tại Mexico. Giá trung bình của cả hai mẫu xe này đều
nhỉnh hơn 30.000 USD, theo dữ liệu của Cox Automotive.
Lợi
nhuận trên các mẫu xe giá rẻ rất thấp, và khách hàng của phân khúc này rất nhạy
cảm với giá cả. Điều đó có nghĩa là thuế suất cao có thể khiến các hãng xe
không thể bán được xe, theo ông Brauer.
"Mức
thuế 25% sẽ phá hủy hoàn toàn mô hình kinh doanh của xe giá rẻ," ông nói.
Cox
Automotive ước tính rằng thuế 25% sẽ làm tăng thêm 3.000 USD vào giá xe sản xuất
tại Mỹ và 6.000 USD vào giá xe sản xuất tại Canada hoặc Mexico.
Ford
cho biết họ vẫn đang đánh giá tác động tiềm tàng của thuế quan đối với giá xe
có giá rẻ. Các hãng xe khác được đề cập trong bài không đưa ra bình luận.
Giá
xe cũ tăng vọt
Một
số chuyên gia trong ngành so sánh tác động tiềm tàng của thuế cao với tình trạng
thiếu hụt chuỗi cung ứng đã đẩy giá xe mới và xe cũ tăng cao trong đại dịch.
Giá
xe cũ đã giảm nhẹ kể từ thời điểm đó. Giá niêm yết trung bình của xe cũ hiện là
25.006 USD, giảm 1% so với năm ngoái.
Tuy
nhiên, nguồn cung xe cũ giá phải chăng vẫn còn khan hiếm, theo Cox. Các đại lý
hiện có lượng xe cũ dưới 15.000 USD đủ để bán trong khoảng 30 ngày, thấp hơn
khoảng 12 ngày so với mức trung bình chung của thị trường xe cũ.
"Những
chiếc xe cũ trong khoảng 15.000 đến 25.000 USD sẽ được săn đón nhiều nhất,"
ông Fiorani tại công ty AutoForecast Solutions nhận định, "vì các hãng xe
sẽ bỏ phân khúc này."
Eric
Fenstermacher, 44 tuổi, sống tại Phoenix, đã vội vàng mua xe khi ông Trump bắt
đầu đe dọa áp thuế. Ông đã mua một chiếc Honda Accord 2022 vào giữa tháng Ba
sau khi không thể tìm thấy một mẫu xe mới ưng ý với giá dưới 30.000 USD.
"Tôi
cảm thấy vô cùng nhẹ nhõm," ông Fenstermacher nói. "Tôi rất vui vì đã
mua xe sớm, nếu không, giá chắc chắn đã tăng rồi."
