CHÚA TRONG TÒA BẠCH ỐC và CHÚA TRONG GIÁO HỘI (Trúc Phương / Người Việt)

 

 

Chúa trong Tòa Bạch Ốc và Chúa trong Giáo Hội

Trúc Phương/Người Việt

February 21, 2026 : 4:00 PM

https://www.nguoi-viet.com/tin-chinh/chua-trong-toa-bach-oc-va-chua-trong-giao-hoi/

 

Mâu thuẫn giữa Tòa Bạch Ốc và Giáo Hội Hoa Kỳ nói riêng và Vatican nói chung đang ngày càng gay gắt. Ngày 18 Tháng Hai, nhân Thứ Tư Lễ Tro, gần 400 lãnh đạo Kitô Giáo có uy tín lại cùng lên tiếng chỉ trích và cáo buộc chính quyền Trump ngày càng bị tha hóa khi xây dựng một phiên bản Kitô Giáo lệch lạc.

 

https://www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2026/02/BL-Chua-trong-toa-bach-oc-1920x1280.jpg

Người dân đi ngang qua Nhà Thờ St. Patrick’s Cathedral tại New York. (Hình minh họa:  Spencer Platt/Getty Images)

 

Bản tuyên bố có chữ ký của nhiều lãnh đạo các giáo phái, hiệu trưởng chủng viện, học giả thần học và mục sư đứng đầu những cộng đoàn lớn. Họ kêu gọi các tín hữu “thể hiện sự can đảm lớn hơn nữa để đứng lên kháng cự.”

 

Lá thư viết: “Chúng ta đang đối diện một chính quyền tàn nhẫn và áp bức; nơi công dân và người nhập cư bị bôi nhọ, bị tống xuất, thậm chí bị giết hại; nơi quyền tự do và những thành quả giành được từ nhiều khó khăn đang bị bào mòn; và nơi diễn ra một nỗ lực có tính toán nhằm đảo ngược xu hướng đa dạng chủng tộc và sắc tộc ngày càng tăng của nước Mỹ – tất cả những điều đó đang đẩy chúng ta tiến gần hơn tới một chế độ độc tài…”

 

Danh sách ký tên bao gồm nhiều nhân vật nổi bật như Đức Giám Mục Vashti McKenzie, chủ tịch Hội Đồng Quốc Gia Các Giáo Hội; Đức Giám Mục Hope Morgan Ward thuộc Hội Đồng Giám Mục Giáo Hội Giám Lý Hiệp Nhất; Mục Sư Jihyun Oh, tổng thư ký Đại Hội Đồng Giáo Hội Trưởng Lão; Đức Giám Mục Darin Moore thuộc Giáo Hội AME Zion; ông David Emmanuel Goatley, chủ tịch Chủng Viện Fuller; bà Jennifer Herdt, phó trưởng khoa học thuật Trường Thần Học Đại Học Yale; Mục Sư Corey D. B. Walker, trưởng khoa Trường Thần Học Đại Học Wake Forest; Đức Giám Mục Minerva Carcano; Mục Sư Otis Moss III của Giáo Hội Trinity United Church of Christ; Giáo Sư David Cortright thuộc viện Kroc Institute (nghiên cứu hòa bình quốc tế) thuộc đại học University of Notre Dame; ông Randall Balmer, sử gia tôn giáo thuộc đại học Dartmouth College…

 

“Thiên chúa MAGA”

 

Sự phản kháng của giới tôn giáo cũng thể hiện ở đơn kiện nhằm vào “Ủy Ban Tự Do Tôn Giáo” (Religious Liberty Commission – RLC) mà ông Trump thành lập vào Tháng Năm, 2025. Đứng tên trong đơn kiện ngày 9 Tháng Hai là Americans United và Democracy Forward – đại diện cho nhiều tổ chức tôn giáo. Họ qui kết RLC ủng hộ những chính sách gây phương hại đến tự do tôn giáo của tất cả những ai không phù hợp với hệ tư tưởng “Thiên Chúa MAGA.”

“Người ta nói phải có sự tách biệt giữa nhà thờ và nhà nước… Tôi bảo: ‘Thôi, lần này quên chuyện đó đi,’” Trump nói, trong bài phát biểu thành lập RLC. Cần biết, Hiến Pháp Mỹ cấm thiết lập quốc giáo, và từ lâu điều này được hiểu là yêu cầu bắt buộc phải tách biệt nhà thờ với nhà nước. Điều đáng nói là RLC – do Phó Thống Đốc Dan Patrick của tiểu bang Texas đứng đầu – lại trực thuộc… Bộ Tư Pháp.

 

Vấn đề ở chỗ RLC không chỉ hướng đến việc cầu nguyện và xây dựng đức tin mà còn ban hành chính sách. Tháng Bảy, Văn Phòng Nhân Sự Tòa Bạch Ốc đưa ra hướng dẫn khuyến khích công chức liên bang trao đổi về đức tin và trưng bày biểu tượng tôn giáo tại nơi làm việc. Mới đây, đầu Tháng Hai, Bộ Giáo Dục dọa cắt ngân sách các trường nếu nơi nào không cổ xúy việc cầu nguyện trong nhà trường. Tháng Mười Hai, RLC cũng yêu cầu truyền bá “đức tin” vào quân đội và đề xuất mở rộng quyền hạn cho tuyên úy. Sắp tới, Hè 2026, RLC sẽ công bố bản “thiết kế chính sách,” tái định nghĩa ranh giới giữa chính quyền và tôn giáo trong đời sống nước Mỹ.

 

Nghiêm trọng hơn, Sở Thuế (IRS) bây giờ không thực thi một quy định tồn tại từ suốt năm 1954 với yêu cầu rằng các tổ chức phi lợi nhuận được miễn thuế theo điều khoản 501(c)(3) – trong đó có nhà thờ, đền thánh, giáo đường và các cơ sở tôn giáo – bị cấm công khai ủng hộ hoặc chống lại bất kỳ ứng viên chính trị nào (nếu vi phạm, họ có thể mất quy chế miễn thuế). Tuy nhiên, bây giờ, nhà thờ có thể công khai ủng hộ ứng viên, đảng phái hoặc chính sách chính trị mà không lo bị IRS trừng phạt hay tước quyền miễn thuế. Việc này rõ ràng đe dọa nguyên tắc tách biệt giữa nhà thờ và nhà nước, biến nhà thờ có thể trở thành trung tâm vận động chính trị trá hình.

 

Từ lâu, Đức Giáo Hoàng và tổng thống Mỹ vốn không đồng thuận về chính sách. Không đảng phái nào hoàn toàn phù hợp với “học thuyết xã hội” của Giáo Hội. Các chính quyền Cộng Hòa từng bị Vatican chỉ trích về chiến tranh Iraq, nhập cư, kinh tế và việc thờ ơ với biến đổi khí hậu. Trong khi đó, các tổng thống Dân Chủ thường bất đồng với Giáo Hội về các vấn đề xã hội như phá thai hay hôn nhân đồng giới.

 

Tuy nhiên, hình ảnh bất đồng giữa Đức Giáo Hoàng và tổng thống lần này mang ý nghĩa đặc biệt hơn, trong bối cảnh sự chia rẽ không chỉ xảy ra trong xã hội Mỹ mà còn trong cộng đồng Kitô Giáo. Như đã biết, mới đây, ba tổng giám mục Công Giáo cao cấp nhất tại Mỹ đã có động thái hiếm hoi khi ra tuyên bố chung chỉ trích chính sách đối ngoại của Mỹ, cho rằng những diễn biến gần đây tại Venezuela, Ukraine và Greenland đang đặt dấu hỏi nghiêm trọng về “vai trò đạo đức của nước Mỹ trong việc đối diện cái ác trên toàn thế giới.”

 

Tuyên bố ngày 19 Tháng Giêng được đưa ra chỉ một ngày sau khi Tổng Giám Mục Timothy P. Broglio – cựu chủ tịch Hội Đồng Giám Mục Công Giáo Hoa Kỳ – nói rằng binh sĩ Mỹ có cơ sở đạo đức để không tuân lệnh nếu mệnh lệnh đó đi ngược lại lương tâm của họ. Liên quan chính sách trấn áp nhập cư, Tổng Giám Mục Broglio nhấn mạnh, “Không ai có thể được ra lệnh thực hiện hành vi vô luân, và ngay cả những người bị tình nghi phạm tội cũng có quyền được xét xử công bằng. Đất nước chúng ta có truyền thống lâu đời trong việc chống bất công, giải phóng người bị áp bức và dẫn dắt thế giới tự do. Chúng ta không thể làm hoen ố danh tiếng đó bằng những hành động đáng ngờ, coi thường phẩm giá con người và pháp quyền.”

 

Chẳng có “Chúa” nào cổ xúy sự vô đạo đức

 

Lập trường công khai của những nhân vật lãnh đạo cao nhất của Giáo Hội Công Giáo tại Mỹ được xem là loạt diễn biến mới nhất cho thấy mối quan hệ ngày càng căng thẳng giữa Giáo Hội và chính quyền Trump. Toàn bộ sự việc đang đặt ra câu hỏi then chốt, rốt cuộc, các tín hữu Công Giáo Mỹ – trong đó có không ít người bỏ phiếu cho Trump – sẽ đi theo ai về mặt tư tưởng.

 

Cần biết, sự “trung thành Trump” đã ăn sâu trong cộng đồng cử tri MAGA. Cho đến nay, ông Trump vẫn rất được lòng cử tri Công Giáo. Trong cuộc bầu cử 2024, ông giành được 59% phiếu từ nhóm này. Tuy nhiên, con số đó che khuất một thực tế quan trọng rằng phần lớn sự ủng hộ đến từ người Công Giáo da trắng, chứ không phải dân Công Giáo gốc Hispanic. Nhóm Hispanic bỏ phiếu cho bà Kamala Harris với tỷ lệ áp đảo tương tự – 58% so với 41%. Đáng chú ý hơn, người Công Giáo gốc Hispanic hiện là nhóm phát triển nhanh nhất trong Giáo Hội Công Giáo tại Mỹ.

 

“Trong lịch sử, các tổng thống Dân Chủ lẫn Cộng Hòa đều tìm cách thắt chặt quan hệ với Tòa Thánh. Nhưng với chính quyền hiện nay, dường như điều đó không còn là ưu tiên,” nhận xét của Christopher White, cựu phóng viên thường trú tại Vatican và là tác giả một cuốn sách về mật nghị bầu Giáo Hoàng. Ông nói thêm: “Có những người dường như rất muốn khoét sâu khoảng cách giữa hàng giáo phẩm và các tín hữu.”

 

Có thể lấy vấn đề nhập cư làm ví dụ cho sự chia rẽ trong cộng đồng giáo dân. Một cuộc thăm dò vào Tháng Mười Một do Eternal Word Television Network và Real Clear Politics thực hiện, trước khi các giám mục công bố thông điệp hiếm hoi về nhập cư vào ngày 12 Tháng Mười Một, cho thấy, trong số người Công Giáo da trắng, 60% ủng hộ trục xuất trên diện rộng, chỉ 26% phản đối. Tuy nhiên, với giáo dân gốc Latino, bức tranh hoàn toàn khác: 41% ủng hộ và 39% phản đối.

 

Mức độ chia rẽ trong giáo dân đang được chính quyền Trump khai thác tối đa. Họ chỉ trích Vatican đứng về phía “những kẻ nhập cư bất hợp pháp” và rằng Giáo Hội nên tập trung vào các vấn đề nội bộ tôn giáo. Trên thực tế, một số nhân vật nổi bật được giới Công Giáo bảo thủ ủng hộ đã đứng về phía chính quyền. Điển hình là cựu Đức Giám Mục Joseph Strickland – người từng bị Đức Giáo Hoàng Phanxicô cách chức vì liên tục bất tuân. Vị này chủ trì buổi cầu nguyện vinh danh Tom Homan – viên chức cấp cao nhất chính quyền Trump phụ trách biên giới. Trong buổi lễ, Joseph Strickland ca ngợi Tom Homan “giải cứu 62,000 trẻ em di cư khỏi nạn buôn người và khôi phục trật tự pháp luật cho nước Mỹ.”

 

Với những gì đang diễn ra, Tòa Bạch Ốc và Điện Tông Tòa khó có thể hòa hoãn. Một khi chính quyền tiếp tục đạp đổ tất cả hàng rào đạo đức thì Giáo Hội không thể làm ngơ. Có lẽ chưa bao giờ nước Mỹ chứng kiến sự va chạm và chia rẽ sâu sắc về đạo đức và thần học như lần này. Đó không còn là bất đồng thông thường mà là sự đụng độ giữa hai thế giới quan – một bên đại diện cho sự giữ gìn và truyền bá đạo đức và bên kia là sự tha hóa và phá hoại đạo đức.

 

Việc Hội Đồng Giám Mục Công Giáo Hoa Kỳ chỉ trích gay gắt video lắp ghép vượn người vào vợ chồng cựu Tổng Thống Barack Obama, hoặc việc Đức Giáo Hoàng Leo XIV thẳng thừng từ chối dính dáng cái gọi là “Hội Đồng Hòa Bình” của ông Trump, là vài ví dụ mới nhất và chắc chắn còn nhiều trường hợp nữa trong tương lai. [dt]