10 NHÀ BÁO ĐANG BỊ GIAM GIỮ NÀY ĐÃ LÀM VIỆC CHO CÁC CƠ QUAN TRUYỀN THÔNG HOA KỲ MÀ TỔNG THỐNG TRUMP ĐÃ LÀM IM TIẾNG (Jason Rezaian | Việt Nam Thời Báo)

 

10 nhà báo đang bị giam giữ này đã làm việc cho các cơ quan truyền thông Hoa Kỳ mà Tổng thống Trump đã làm im tiếng 

Jason Rezaian

Posted on 30/03/2025 by Boxit VN

https://boxitvn.online/?p=93311#more-93311  

 

(VNTB) – Điều duy nhất mà những người này phạm phải là viết báo ở các quốc gia độc tài.

 

HÌNH : https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgqiczVvAvoFNR-dUuLxs-8Gsap4-mkJNNeVokhyphenhyphenCp0NXVyBl86IS4RYhT9ur_Yt2EuNcpOUOfjvXllbdzkuDQiL6H-Eaa3OTNkqY3LAhsKyr8xhwpTb56QZLKlyEUL8jMKuLIjWYrCg1XH7Npmc22TrvlQ2vMCbaovyTYcPLjgIN9i5GIRngSXRiuJtHE/w400-h250/11.png

 

Khi những người cai ngục Iran nói với tôi, với vẻ mặt nghiêm túc, rằng tờ báo của tôi – The Post (Tờ Washington Post) – không tồn tại, thật dễ dàng lên tiếng cười nhạo. Bây giờ tôi đang tự hỏi 10 nhà báo dũng cảm đang bị giam giữ này, những người đã từng làm việc cho Đài Tiếng nói Hoa Kỳ, Đài Châu Âu Tự do và Đài Châu Á Tự do đang nghĩ gì khi họ nhận được tin tức về sự sụp đổ của những cơ quan truyền thông này. Chúng ta có trách nhiệm giành lại tự do cho họ. Năm người đến từ Việt Nam. Một người là cộng tác viên của VOA, Phạm Chí Dũng, bị kết án 15 năm tù vì những gì tòa án gọi là “hành động nguy hiểm” chống lại nhà nước. Bốn người còn lại đóng góp cho Ban tiếng Việt của Đài Á Châu Tự Do.

 

https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi5pe3MKLpGhWcxnOrc_roykeiUSrcN0ZEH_NSd_Vu8gG2TVZxvgPvterT8CCFFKsBlO8wBeGjbEve_3lAsK3abWXmLPwvHStmyiRfiFONS1Fy7zjui1-Dbqc0WG4khPL2Ylv1Gacs_3q838Da3xISPeTrzmi5XO7P_CVOelGKZPAiKVqD9XFu8-L55_HU/w400-h250/12.jpg

Blogger Việt Nam Trương Duy Nhất trong phiên tòa xét xử tại Hà Nội vào ngày 9 tháng 3 năm 2020. (Vietnam News Agency/AFP/Getty Images)

 

Trương Duy Nhất mất tích vào năm 2019 khi đang cố gắng xin tỵ nạn chính trị tại Thái Lan. Chính quyền quốc gia này đã giao nộp ông cho chính phủ Việt Nam vào năm 2020, ông bị kết án 10 năm tù vì tội lừa đảo công chúng. Nguyễn Tường Thụy, người trước đây đã làm chứng trước Quốc hội Hoa Kỳ về tình trạng đàn áp phương tiện tự do báo chí tại quê nhà, đang thụ án 11 năm tù vì tội phỉ báng chính phủ. Nguyễn Lân Thắng đã bị kết án 6 năm tù và 2 năm quản chế vào năm 2023 với cáo buộc tuyên truyền chống nhà nước. Nguyễn Vũ Bình đã bị bắt vào năm ngoái và cũng bị buộc tội tuyên truyền chống nhà nước.

 

https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiFQ48x2SK8Bs-hFNg1b9sSwDmYMo90n6kBaC9kzPXbu0mwy_S45yX1ToZvEIzJ73KChDXVcq8QnR5_QtXL5IGgByMQa6JKVBlsNByEblO0WAryBtVJXggPpIn70VaekU6U8OBXZieFy8vG2Ea1hdFDH66xIuF11WgNjW0selaLbABzn74r59noOteOu0U/w400-h250/13.jpg

Nguyễn Lân Thắng xem một trận bóng đá tại Hà Nội vào ngày 9 tháng 7 năm 2017. (Hoang Dinh Nam/AFP/Getty Images)

 

Tại Myanmar, cộng tác viên VOA Sithu Aung Myint đã bị bắt vào năm 2021, bị buộc tội kích động và phỉ báng lực lượng vũ trang và nhà nước. Năm 2022, ông bị kết án ba năm lao động khổ sai.

 

Farid Mehralizada, một nhà báo tài chính đưa tin về các vấn đề kinh tế cho RFE/RL tại quê hương Azerbaijan, đã bị bắt vào năm 2024 vì tội âm mưu buôn lậu ngoại tệ. Ihar Losik là một nhà báo của Ban Belarus thuộc RFE/RL, người đã bị bắt vào năm 2020 sau khi bị buộc tội sử dụng kênh Telegram của mình để “chuẩn bị phá vỡ trật tự công cộng” trước cuộc bầu cử tổng thống năm đó.

 

Nika Novak, một nhà báo của Ban tiếng Nga thuộc RFE/RL, đã bị bắt tại nhà riêng vào Ngày Giáng sinh năm 2023 và bị buộc tội “hợp tác với một tổ chức nước ngoài trên cơ sở bí mật”. Một cộng tác viên người Ukraine của RFE/RL, Vladyslav Yesypenko, đã bị bỏ tù tại Crimea do Nga chiếm đóng kể từ năm 2021, khi anh ta bị buộc tội sở hữu và vận chuyển thuốc nổ, và thu thập thông tin tình báo cho Ukraine. Cuối cùng, anh đã bị kết án 6 năm tù trong một phiên tòa xét xử kín.

 

Các cáo buộc nghe có vẻ khác nhau, nhưng đừng nhầm lẫn: Điều duy nhất mà những người này phạm phải là viết báo ở các quốc gia độc tài. Sự tồn tại của Đài Tiếng nói Hoa Kỳ, Đài Châu Âu Tự do và Đài Tự do Châu Á đã chứng minh rằng Hoa Kỳ đã đi trước nhiều quốc gia khác rất xa trong việc ủng hộ nguyện vọng được tự do và có thông tin của những người dân thường trên khắp thế giới. Là một biểu hiện của sức mạnh mềm của Hoa Kỳ, đây là điều mà công dân Hoa Kỳ có thể tự hào.

 

Tuy nhiên, vào ngày 14 tháng 3, Tổng thống Donald Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp ra lệnh rằng “các thành phần và chức năng không theo luật định” của nhiều cơ quan chính phủ “phải được loại bỏ ở mức tối đa phù hợp với luật hiện hành”. Trong số đó có Cơ quan Truyền thông Toàn cầu Hoa Kỳ, cơ quan giám sát công việc của tất cả các tổ chức truyền thông kể trên. Trong những ngày tiếp theo, rất nhiều nhà báo và nhà sản xuất bắt đầu nhận được thông báo nghỉ việc và các nhà thầu được thông báo rằng hợp đồng của họ sẽ sớm bị chấm dứt. 

 

Bill McCarren, giám đốc Trung tâm Tự do Báo chí tại Câu lạc bộ Báo chí Quốc gia, đã nói với tôi rằng “VOA, RFE và RFA đã cho chúng ta thấy được tin tức nên được loan như thế nào và các chương trình đào tạo của họ đã cung cấp cho các nhà báo đầy tham vọng những công cụ để sản xuất báo chí độc lập. Không có gì có thể mang tính Mỹ hơn thế nữa”. “Nếu bạn tin rằng nền dân chủ phụ thuộc vào báo chí độc lập – như những Người sáng lập của chúng ta đã từng – thì bạn phải kinh hoàng khi chứng kiến ​​cảnh các tổ chức này bị phá hủy”. Nhưng hãy tạm gác lại sự khôn ngoan của việc đóng cửa các cơ quan báo chí này. Chúng ta có nhiệm vụ giành lại tự do cho các nhà báo bị giam giữ oan vì làm việc thay cho chúng ta. Hơn nữa, nhiều nhà báo bị sa thải là những người lưu vong từ hàng chục quốc gia trên khắp thế giới. Nhiều người từng làm việc cho các tổ chức này tại Washington có thể bị trục xuất về quê hương, nơi nhiều người sẽ phải đối mặt với án tù – hoặc tệ hơn. Chúng ta cũng có trách nhiệm với họ.

 

Chính quyền Trump đã thể hiện cam kết đáng ngưỡng mộ trong việc đưa những người Mỹ bị giam giữ ở nước ngoài trở về, nhưng cho đến nay vẫn cứng rắn với những người không phải công dân Hoa Kỳ. Tuy nhiên, những trường hợp này không liên quan đến vấn đề nhập cư. Đây là vấn đề về nghĩa vụ và trách nhiệm chứ không phải bỏ rơi những người liều mạng để ủng hộ các giá trị của người Mỹ.

 

J.R.

VNTB gửi BVN 

 

These 10 jailed journalists worked for U.S. outlets that Trump silenced

Several journalists are still detained in authoritarian states simply for doing their job.

March 20, 2025

 

 

 

 

*

Đọc thêm:

Tòa tạm thời ngăn không cho Trump đóng cửa VOA

March 28, 2025 

NEW YORK (NV) – Một chánh án liên bang hôm Thứ Sáu, 28 Tháng Ba, ra phán quyết tạm thời ngăn không cho chính quyền Tổng Thống Donald Trump đóng cửa Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA), theo nhật báo The Arizona Republic.

 

Phán quyết của ông J. Paul Oetken, chánh án liên bang ở New York, có hiệu lực ít nhất 21 ngày. Phán quyết này là trở ngại mới nhất cho nỗ lực của Tổng thống Trump đóng cửa các đài truyền thông quốc tế được chính phủ Mỹ tài trợ.

 

https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhW96lmDRGrT8ynb5Y0mYIJ5_OOcZGPJISLqVlEetwEPiBIgKTyy-TNH-W-nvU9yDPZrHBL4HFpv3Ic61dYgO6245hcEkHyVfG6xm9i0gix3hIjJkLyZPaum8MmUZDJ8H5MAoxT3hyaJ9UEqspWZBUp369Mcbhh0VbyparDGY2e_li9mtJ4g2vvXDRbx4Y/w400-h268/14.jpg

Bảng hiệu VOA bên ngoài tòa nhà của đài này ở Washington, DC. (Hình: Alex Wong/Getty Images)

 

Ông Andrew G. Celli Jr., luật sư đại diện những ký giả VOA nộp đơn kiện, cho hay “đây là thắng lợi dứt khoát cho tự do báo chí và Tu Chính Án Số 1, và là lời khiển trách gay gắt dành cho một chính quyền đã chứng tỏ họ hoàn toàn coi thường những nguyên tắc làm nên nền dân chủ của chúng ta,” theo CNN.

 

Hiện tại, VOA vẫn không phát sóng và không đăng bài lên mạng, nhưng ông Celli cho biết “chúng tôi đang chuẩn bị cho trận đánh kế tiếp,” và nhiều đơn kiện khác cũng sắp xuất hiện liên quan tới vụ VOA bị đóng cửa.

 

Không lâu sau khi Chánh án Oetken ra phán quyết, bà Kari Lake, người phụ trách Cơ Quan Truyền Thông Toàn Cầu Hoa Kỳ (USAGM), cơ quan giám sát VOA, gửi thông báo tới nhân viên, cho họ thêm cơ hội nhận tiền rồi nghỉ việc.

 

Bà Lake gửi thông báo đó qua mạng xã hội, yêu cầu nhân viên khẩn trương kiểm tra email. Bà còn viết, “Chúc cuối tuần vui vẻ”.

 

Ông Steve Herman, phóng viên VOA, cho hay trên mạng xã hội rằng, trong thông báo đó, bà Lake “cho nhân viên 12 ngày để nghỉ việc và được trả lương tới hết Tháng Chín”.

 

VOA bắt đầu hoạt động vào năm 1942. Từ lâu nay, đài này đóng vai trò là nguồn thông tin để chính phủ Hoa Kỳ quảng bá nền dân chủ và chống lại nạn tuyên truyền ở các quốc gia độc tài.

 

Dưới thời Tổng Thống Trump, những đài truyền thông được chính phủ tài trợ cũng bị công kích là mang giọng điệu tuyên truyền của phe cấp tiến. Bà Lake nhiệt tình ủng hộ quan điểm đó.

 

Bà Lake, cựu xướng ngôn viên đài Fox 10, từng chỉ trích kịch liệt tin tức của các đài truyền thông trong thời gian bà tranh cử thất bại chức thống đốc Arizona và thượng nghị sĩ liên bang. Từ khi được Tổng thống Trump giao phụ trách USAGM, bà nhanh chóng ủng hộ cắt giảm quy mô những đài do chính phủ tài trợ.

 

Ngày 25 Tháng Hai, bà Lake nói: “Tôi hy vọng ký giả VOA đang mong có tôi ở đó vì tôi tin rằng chúng tôi sẽ cùng nhau làm được nhiều thứ hay ho”.

 

Hôm 14 Tháng Ba, Tổng thống Trump ký sắc lệnh cố gắng dẹp bỏ nhiều cơ quan liên bang, bao gồm USAGM.

 

Hôm sau, bà Lake yêu cầu nhân viên VOA kiểm tra email theo sắc lệnh của ông Trump cho khoảng 1.000 ký giả nghỉ việc vô thời hạn.

 

Cũng hôm đó, bà Lake tìm cách hủy hợp đồng của chính phủ với Radio Free Europe/Radio Liberty, tổ chức bất vụ lợi hoạt động ở 23 quốc gia chủ yếu tại Âu Châu. Trong tuần này, tòa liên bang ở Washington, DC, tạm thời ngăn không cho bà Lake làm như vậy. Tuy nhiên, trên một đài truyền hình bảo thủ, bà Lake nói rõ sẽ tiếp tục cắt giảm quy mô những tổ chức do bà giám sát. 

 

Nguồn: Người Việt

 

 

 

KHÁNH LY và ÍT ĐIỀU CHƯA KỂ (Tuấn Khanh | Báo Tiếng Dân)

 

 

 

Khánh Ly và ít điều chưa kể

Tuấn Khanh

30/03/2025

https://baotiengdan.com/2025/03/30/khanh-ly-va-it-dieu-chua-ke/

 

Nghe tin ca sĩ Khánh Ly có thể sẽ không trình diễn nữa, sau cơn đau gần nhất ở tuổi 80. Những bài tình ca không hạnh phúc của Trịnh Công Sơn chắc rồi cũng sẽ đến lúc vắng lời tri âm của một đời người, giã từ một thế hệ lắng nghe nhiều hơn ý nghĩa thưởng thức.

 

Cũng giống như vắng tiếng hát Thái Thanh, mất thêm tiếng hát Quỳnh Giao, Lệ Thu… và Khánh Ly, không gian của một nền văn hóa quen thuộc yêu dấu sẽ khép dần cánh cửa đời, mọi thứ từ đây ắt sẽ vang vọng trên một chiều không gian khác, sâu thẳm và bất diệt trong lòng người miền Nam.

 

Từ cuối năm 2012, khi Khánh Ly chọn về Việt Nam để nối kết với khán giả, sóng gió của đời ca hát lại nổi lên không biết bao lần. Phía hải ngoại gọi bà là phản bội. Phía quốc nội thì luôn có những ý kiến tấn công chực chờ, thậm chí là những đòn phép diễn ra, thù địch khó tưởng. Nhưng một lớp người như Phạm Duy, Du Tử Lê… và Khánh Ly xuất hiện ở trong nước, xét cho cùng, đó là sự khẳng định thầm lặng: Quê hương và dân tộc là bất diệt, còn chính trị hay chế độ chỉ là giai đoạn.

 

Và nói cho cùng, sự xuất hiện của những con người và dòng văn hóa từng bị xô đuổi này, hóa ra, phía được hưởng lợi nhiều nhất là khán giả Việt Nam, con người và văn hóa Việt Nam. Bất chấp có những ý kiến không thích từ phía quyền lực.

 

Ca sĩ Khánh Ly về nước, trình diễn, mang một tư thế khác hơn, so với nhiều ca sĩ khác. Bà đón nhận những cuộc tấn công từ trên báo chí, cho đến hệ thống, mà thường là im lặng. Có người quen trách bà là sao không phản ứng, có lần bà nói “hơn thua, rồi sau đó là gì?”. Bà chỉ đặt câu trả lời chung cuộc khi cần thiết.

 

Tháng 8 năm 2014, show diễn lớn của ca sĩ Khánh Ly ở Đà Nẵng bị điều tiếng, bởi nhạc sĩ Phó Đức Phương, giám đốc Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam, đến tận nơi ngăn cản, nói với báo chí rằng ca sĩ Khánh Ly không xin phép tác quyền các nhạc phẩm Trịnh Công Sơn. Chuyện ồn ào nhiều ngày, nhưng ai cũng biết đứng sau sự việc này là bà Trịnh Vĩnh Trinh, em ông Trịnh Công Sơn. Dĩ nhiên, chuyện không phải vì ít đồng tác quyền, mà là chuyện khác.

 

Mãi khi mọi chuyện tưởng chừng bế tắc, bà mới đưa ra bức thư tay của Trịnh Công Sơn viết riêng cho bà. Mà dường như biết trước chông gai sẽ có, từ những người quen mặt, giấy xác nhận này cũng được công chứng với luật pháp Mỹ. Vậy là hết chuyện, dù còn vài ba ý kiến rách việc với tham vọng cản đường yếu ớt.

 

Như trong bức thư có tựa đề “Chữ ký cuối cùng của một người dành riêng cho một người”, mà bà đã tiên đoán những vô thường về sau: “Ngày mai ai biết được ngày mai đời mình sẽ ra sao. Một chớp mắt đã bãi biển nương dâu. Một chớp mắt đã nghìn trùng xa cách. Một chớp mắt đã thành kỷ niệm. Đã là quá khứ.”

 

https://baotiengdan.com/wp-content/uploads/2025/03/1-143.jpg

Bức thư của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, đồng ý cho ca sĩ Khánh Ly sử dụng các bài hát của ông. Nguồn: Tuấn Khanh

 

Hồi năm 2014, khi các buổi diễn của ca sĩ Khánh Ly xuất hiện nhiều hơn, đột nhiên có một quan chức ở Ủy ban Nhân dân TP Hồ Chí Minh phát biểu là cần hạn chế các buổi diễn của Khánh Ly, vì nói rằng bà đã từng đội nón lính VNCH, ký tên lên bom thả xuống Hà Nội.

 

Một lần phỏng vấn, tôi có hỏi về chuyện này, ca sĩ Khánh Ly cười ngất. Bà nói “chị biết có người làm vậy, nhưng không phải chị”. Tôi gặng hỏi, nhưng bà chỉ cười, “thôi, không nên để họ bị phiền làm gì”.

 

Về sau tôi mới biết “họ” là nghệ sĩ cải lương Bạch Tuyết. Trong chuyến đi An Lộc, tình nguyện đến thị sát mặt trận vào tháng 12 năm 1972, nghệ sĩ Bạch Tuyết đội nón sắt, trên có dòng chữ “Muốn hòa bình phải dội bom Bắc Việt”. Về sau có người nhắn tin trên YouTube hỏi, nghệ sĩ Bạch Tuyết trả lời với đại ý “hồi đó cô còn nhỏ nên bị dụ”. Nghệ sĩ Bạch Tuyết sinh năm 1945, đến 1972 là 27 tuổi. Năm 26 tuổi bà và nghệ sĩ Hùng Cường từng mở riêng gánh hát Hùng Cường – Bạch Tuyết, thành danh vang dội một thời.

 

Tháng 6 năm 2022, đêm nhạc của ca sĩ Khánh Ly ở Đà Lạt bị gọi điện từ Cục Nghệ thuật Biểu diễn đến Lâm Đồng để khiển trách. Theo một quan chức không xưng tên từ Hà Nội, nói: “Chúng tôi đã nhận được thông tin ca sĩ Khánh Ly hát tác phẩm không nằm trong danh sách Ban Tổ chức gửi Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng khi xin cấp phép cho chương trình. Cục đã làm việc với Sở để có hướng xử lý. Hiện Sở VH-TT&DL tỉnh Lâm Đồng đã xử lý hành chính đơn vị vi phạm“.

 

https://baotiengdan.com/wp-content/uploads/2025/03/2-67.jpg

Ảnh trên mạng

 

Còn phía Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng cũng xác nhận bà Khánh Ly hát bài “Gia tài của mẹ” – ca khúc không nằm trong danh sách bài hát được cơ quan chức năng duyệt trước đó. “Qua làm việc, đơn vị tổ chức đêm nhạc thừa nhận có sai sót trong quá trình tổ chức nên chúng tôi đã lập biên bản để xử lý theo quy định của pháp luật“, một cán bộ Sở của tỉnh Lâm Đồng cho hay. Tóm lại, ai cũng vô can trước chuyện ca sĩ Khánh Ly “làm càn”.

 

Trên các trang, nhóm ngôn luận cực đoan ùa lên như có pháo lệnh, chửi rủa, hả hê “đáng lắm, đâu phải là muốn về được Việt Nam là tự tung tự tác”. Đáng nói, mọi tờ báo nhà nước đều lờ tịt chuyện ngày 14/12/2020, Chính phủ đã ban hành Nghị định 144/2020/NĐ-CP bỏ hẳn quy định về việc cấp phép phổ biến tác phẩm sáng tác trước năm 1975 hoặc tác phẩm của người Việt Nam định cư ở nước ngoài. Tức gọi tên bài “Gia tài của mẹ” chỉ là cớ, và là cớ nhảm!

 

Nhưng ít ai tưởng tượng nổi, là trong danh sách duyệt của chương trình “Dấu chân địa đàng” của ca sĩ Khánh Ly biểu diễn ở Đà Lạt, mọi bài hát đều được cấp phép, kể cả bài “Gia tài của mẹ”. Còn lý do gì để có đợt “phong sát” kỳ quái như vậy, xin dành cho một dịp khác, chi tiết với tên người cùng nhiều câu chuyện tương tự.

 

“Tại sao bà Khánh Ly dám qua mặt pháp luật như vậy?”, một loạt các bình luận và status xuất hiện, như muốn bỏ tù hay cấm hát vĩnh viễn Khánh Ly ở Việt Nam, nhưng không ai thử đặt nghi vấn về câu chuyện này.

 

Tháng 7 năm 2022, đêm nhạc của ca sĩ Khánh Ly diễn ở Nhà Hát Lớn Hà Nội, đã thành công bất ngờ, không có khán giả nào rời ghế trước khi chương trình đóng màn, và có hẳn một số quan chức phía Nam, cũng như một số nghệ sĩ đến âm thầm, bày tỏ sự ủng hộ cho sự kiện “phong sát” bên ngoài ít biết lý do, nhưng trong giới nghệ thuật và tổ chức chương trình ai cũng hiểu.

 

Sau lần đó, tôi cũng thắc mắc, vì sao ca sĩ Khánh Ly không đưa ra văn bản duyệt đầy đủ để bảo vệ mình. Nhưng không có cơ hội vì sau đó bà đã quay lại Mỹ. Nhưng một người quen, và hiểu tính cách của ca sĩ Khánh Ly thì nói với tôi “rõ là bà không muốn đôi co với những kẻ chỉ mượn cớ bắt nạt, và hơn nữa, thời gian sẽ nói giùm mọi thứ, kẻ làm sai sẽ sai hoàn toàn, mà không còn cơ hội nào để biện minh”.

VÌ SAO NGÀY CÀNG NHIỀU PHỤ NỮ VIỆT NGẠI KẾT HÔN, SINH CON? (Thương Lê / BBC News Tiếng Việt)

 

Vì sao ngày càng nhiều phụ nữ Việt ngại kết hôn, sinh con?

Thương Lê

BBC News Tiếng Việt

26 tháng 8 năm 2024

https://www.bbc.com/vietnamese/articles/cql3zg9gq1qo

 

“Hồi còn đi học, tôi từng muốn lấy chồng vào năm 23-25 tuổi vì đọc được trong sách sinh học rằng đây là thời điểm lý tưởng nhất để phụ nữ sinh con. Đến khi đi làm rồi mới thấy mức lương không đủ để gánh vác gia đình hai bên nếu lấy chồng chứ đừng nói có con,” Thùy Anh, 27 tuổi, chia sẻ.

 

Đang làm việc tại một công ty công nghệ gần nhà, Thùy Anh cho biết cô đang là người kiếm tiền chủ lực trong gia đình ba người có mẹ và em gái, nên dù chưa quá 30 tuổi nhưng cô đã kiên định sẽ không lấy chồng và sinh con.

 

“Mục tiêu của tôi là tích lũy thật nhiều tiền để có thể nghỉ hưu sớm, rồi 'bỏ phố về rừng' sống một cuộc sống yên bình với vài chú chó mèo,” cô gái sinh ra và lớn lên tại TP HCM nói với BBC.

 

Thanh Ngọc, 32 tuổi, đến từ Lâm Đồng, thì không có áp lực về tài chính nhưng cũng chưa muốn lấy chồng sinh con vì cô thấy những việc này không còn quá quan trọng như thời của cha mẹ mình.

 

https://ichef.bbci.co.uk/ace/ws/480/cpsprodpb/5b5c/live/ff016e20-614b-11ef-b530-ab85493fe5fe.jpg.webp

Thùy Anh, 27 tuổi, đang làm nhân viên của một công ty công nghệ tại TP HCM. Cô không muốn kết hôn và cũng không muốn có con chủ yếu vì lí do tài chính.

 

“Tôi đi làm trong ngành ngân hàng tại TP HCM được hơn 10 năm. Ở những nơi tôi làm việc và sinh sống thì tỷ lệ ly hôn rất cao. Những đồng nghiệp đã lập gia đình thường khuyên tôi không nên lấy chồng,” Thanh Ngọc cho biết.

 

Theo Ngọc, hầu hết mọi người xung quanh cô đều có cái tôi khá cao và độc lập về tài chính, những người đã kết hôn thường có vai trò bình đẳng, không phân biệt ai là vợ ai là chồng, và việc nhường nhịn nhau để chung sống hòa bình đôi khi không hề dễ dàng.

 

Câu chuyện của Thùy Anh và Thanh Ngọc ngày càng trở nên phổ biến trong giới phụ nữ hiện đại ở các thành phố lớn.

 

Trong đó, nơi đông dân nhất Việt Nam là TP HCM đang chứng kiến tỷ lệ sinh ở mức thấp chưa từng có. Số con trung bình của một phụ nữ TP HCM trong độ tuổi sinh đẻ là 1,32, trong khi năm ngoái là 1,42, giảm ở mức báo động.

 

 

·        Nhất thiết phải có con?

18 tháng 1 năm 2024

·        Phụ nữ Hàn Quốc được trợ cấp gần 2 tỷ đồng để sinh con

29 tháng 2 năm 2024

·        Thủ tướng Nhật Bản: Đất nước bên bờ vực vì tỷ lệ sinh giảm

24 tháng 1 năm 2023

 

 

 

Mức sinh thấp nhất trong lịch sử

 

Ngày 8/7/2024, đại diện Sở Y tế TP HCM cho biết con số này khiến thành phố tiếp tục được xếp vào nhóm 21 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp của cả nước.

 

Trong 21 tỉnh thành này, hầu hết là những địa phương nằm ở vùng kinh tế trọng điểm khu vực phía Nam, đô thị hóa cao, tăng trưởng kinh tế nhanh.

 

Vào ngày 11/7, ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế), phát biểu trong buổi lễ hưởng ứng ngày Dân số thế giới do Bộ Y tế và Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc tại Hà Nội cho biết trong năm 2023, mức sinh của phụ nữ Việt Nam còn 1,96 con/phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, thấp nhất trong lịch sử.

 

Mức sinh này được dự báo sẽ tiếp tục giảm trong các năm tiếp theo, trong khi Việt Nam đặt chỉ tiêu 2,1 con/phụ nữ.

 

"Khi mức sinh thấp, ảnh hưởng suy giảm quy mô dân số, cơ cấu tuổi của dân số trong tương lai, suy giảm nhóm dân số trong độ tuổi lao động; tác động mạnh vào quá trình di cư, tăng nhanh quá trình già hóa dân số, mất cơ hội tận dụng cơ cấu dân số vàng," ông Dũng nhận định.

 

Mức sinh tại việt nam những năm gần đây

https://ichef.bbci.co.uk/ace/ws/800/cpsprodpb/1737/live/9b46ac00-6151-11ef-b970-9f202720b57a.png.webp

 

Tỷ lệ sinh giảm là một xu hướng không chỉ xảy ra ở mỗi Việt Nam mà đã là vấn đề nan giải của nhiều nước phát triển, khi chí phí để sinh và nuôi một đứa trẻ trở nên rất đắt đỏ và mọi người có nhiều áp lực khác trong cuộc sống, Tiến sĩ, bác sĩ Hoàng Tú Anh, Giám đốc Trung tâm Sáng kiến Sức khỏe và Dân số, nói với BBC.

 

Bác sĩ Hoàng Tú Anh cho rằng trong vòng 30 năm nữa thì sẽ thấy ảnh hưởng rõ rệt của tỷ lệ sinh thấp lên cơ cấu dân số Việt Nam. Cộng với việc chênh lệch giới tính khi các gia đình muốn sinh con trai trong một thời gian dài sẽ tạo ra nhiều hệ lụy về sau.

 

 

Vì đâu nên nỗi?

 

“Hiện nay, mọi người có những định hướng phát triển cá nhân nhiều hơn thì người ta sẽ có những ưu tiên khác hơn là việc lập gia đình và sinh con,” bác sĩ Tú Anh nhận định.

 

Nhiều phụ nữ trẻ mà BBC phỏng vấn cho biết những yếu tố chính khiến họ quyết định sống độc thân bao gồm không tìm được người xứng đáng, áp lực tài chính, đánh mất cơ hội việc làm, mối lo về an sinh, xã hội cho đứa trẻ và không bị áp lực từ gia đình.

 

Thanh Ngọc cho biết dù ban đầu gia đình ở Lâm Đồng cũng hơi tạo áp lực vì cô vẫn chưa lấy chồng, một phần do “những người cùng trang lứa trong xóm đã kết hôn hết” và trong bảy anh chị em trong nhà chỉ còn mỗi Ngọc là chưa yên bề gia thất.

 

“Ba mẹ nói tôi nên suy nghĩ nếu không lập gia đình thì sau này sẽ cô đơn về già, nhưng họ cũng tôn trọng ý kiến cá nhân của tôi và cũng vui vẻ khi biết con mình sống hạnh phúc,” Ngọc cho hay.

 

Thùy Anh cũng nói gia đình cô khá thoải mái và tâm lí trong vấn đề này, miễn là cô có thể tự lập và vui vẻ.

 

“Ở Việt Nam trước đây, đặc biệt là những vùng nông thôn thì người ta sinh nhiều con để có chỗ dựa sau này, nhưng bây giờ đã thay đổi,” bác sĩ Hoàng Tú Anh lý giải.

 

Chuyên gia này cho rằng, hiện nay người dân có thể độc lập hơn về mặt tài chính và không phải dựa vào con cái khi về già.

 

https://ichef.bbci.co.uk/ace/ws/800/cpsprodpb/3ba1/live/55fdcd40-614c-11ef-b530-ab85493fe5fe.jpg.webp

Thanh Ngọc, 32 tuổi, cho biết cô đang hài lòng với cuộc sống độc thân, nhưng nếu gặp đúng người đúng thời điểm thì có thể thay đổi suy nghĩ

 

Bình đẳng giới cũng là một lí do quan trọng. Nhiều phụ nữ cho biết họ trì hoãn kết hôn vì không có đối tượng phù hợp, trong đó có Thùy Anh, Thanh Ngọc như đã nêu.

 

Những điều kiện mà họ đặt ra cho người bạn đời lí tưởng là phù hợp về tính cách và thực sự có tình cảm với mình, hoặc có lập trường và chí tiến thủ, thu nhập bằng mình hoặc hơn mình thì càng tốt, và tôn trọng, hiếu thảo đối với cha mẹ hai bên.

 

“Hiện tại tôi đang hài lòng với cuộc sống độc thân, nhưng nếu gặp đúng người đúng thời điểm thì có thể thay đổi suy nghĩ”, Phương Ly, sinh năm 87, quản lý nhân sự tại một công ty Nhật ở TP HCM, cho biết.

 

Nhưng dù nếu gặp người phù hợp, Phương Ly nói rằng cô vẫn không muốn sinh con.

 

“Hiện tại tôi 37 tuổi, nếu vài năm nữa sinh con thì tôi phải cân nhắc nhiều vì vấn đề sức khỏe của cả mẹ và bé, và khi con mình chưa trưởng thành thì mình đã già rồi, thì sẽ có nhiều rủi ro.”

 

“Đặc biệt là ở Việt Nam, tôi thấy không yên tâm để chăm sóc và nuôi nấng một đứa trẻ, vì mặt bằng chung là nền y tế và giáo dục không được như các nước phát triển, tôi cảm thấy đứa trẻ sẽ không được phát triển theo ý của mình,” Phương Ly nhấn mạnh.

 

Vị quản lý nhân sự cho biết với mức thu nhập của mình, cô đang phải đóng khá nhiều thuế nhưng chế độ an sinh thì không có gì.

 

Phương Ly nói rằng công ty Nhật mà cô đang làm việc cũng rất hỗ trợ cho nhân viên nữ sinh con, vì Nhật Bản vốn là một nước khuyến khích sinh, bao gồm hỗ trợ một tháng lương và cho nghỉ đủ sáu tháng theo quy định của luật.

 

“Nhưng một tháng lương thì nhằm nhò gì so với nuôi một đứa trẻ mấy chục năm?” cô đặt câu hỏi.

 

Thanh Ngọc thì nói trong ngành ngân hàng của cô, dù các doanh nghiệp đều tuân thủ chế độ thai sản là cho nhân viên nghỉ sáu tháng, nhưng cô từng chứng kiến nhiều đồng nghiệp chỉ sau bốn – năm tháng là đã xin đi làm lại, thì lúc đó các bạn phải bỏ ra chi phí để thuê người chăm sóc bé.

 

Theo tìm hiểu của BBC, có rất nhiều công ty, cơ sở sản xuất ở Việt Nam không thưởng cuối năm cho những lao động nữ nghỉ thai sản trong năm đó vì lí do họ không đi làm hết 12 tháng.

 

“Chi phí sinh con và nuôi nấng một đứa trẻ gọi là chi phí cơ hội phải trả theo thời gian, ảnh hưởng rất nhiều đến cuộc sống cá nhân và những cơ hội nên người ta phải cân nhắc,” Tiến sĩ Hoàng Tú Anh lí giải.

 

 

Tăng tỷ lệ sinh bằng cách tăng trách nhiệm xã hội?

 

Bộ Y tế Việt Nam cho biết nhằm duy trì vững chắc mức sinh thay thế, đảm bảo tốc độ gia tăng dân số và duy trì cơ cấu dân số trong độ tuổi lao động hợp lý, góp phần vào sự phát triển dân số bền vững, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 588/QĐ-TTg năm 2020.

 

Quyết định này phê duyệt chương trình Điều chỉnh mức sinh phù hợp các vùng, đối tượng đến năm 2030, trong đó có đề cập đến biện pháp tăng trách nhiệm đóng góp xã hội, cộng đồng đối với những trường hợp cá nhân không muốn kết hôn hoặc kết hôn quá muộn.

 

Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan mới đây đã nhắc lại việc “từng bước thí điểm các biện pháp tăng trách nhiệm đóng góp xã hội, cộng đồng” đối với những người này.

 

Hiện chưa có quy định rõ ràng về việc "tăng trách nhiệm đóng góp xã hội, cộng đồng" cụ thể là gì. Tuy nhiên, phát biểu của bà Lan đã thu hút nhiều sự quan tâm, tranh luận.

 

Thanh Ngọc cho rằng khi nhà nước đưa ra một quy định thì sẽ có mặt trái và mặt phải.

 

“Nếu tôi phải đóng thuế nhiều hơn, đóng góp nhiều hơn thì tôi sẽ cảm thấy không vui ban đầu, nhưng mà đối với tôi thì cảm thấy đó cũng có một phần hợp lí,” cô cho hay.

 

“Nếu như mình không sinh thì mình đóng góp một phần cho những đứa trẻ khác hoặc những gia đình khác, thế hệ mầm non tương lai sống tốt hơn thì mình thấy đó là một điều hay,” Ngọc chia sẻ quan điểm.

 

Ngược lại, Thùy Anh cho rằng nếu quy định đóng góp xã hội đối với người độc thân được áp dụng là không hợp lý, tiếp tục dẫn chứng lí do mức lương ở Việt Nam không cao.

 

“Cùng một vị trí ở công ty tôi, làm ở Việt Nam thì lương thấp, nhưng nếu sang Malaysia hay Thái Lan thì lương lại cao hơn nhiều, nếu còn bị áp đóng góp vì độc thân nữa thì tôi nghĩ nhiều người như tôi sẽ muốn ra nước ngoài kiếm tiền,” Thùy Anh nói.

 

Phương Ly cũng cho rằng biện pháp này nếu được áp dụng thí điểm là không công bằng, vì “những người độc thân đã đóng thuế nhiều hơn những người có gia đình vì chúng tôi không được miễn trừ gia cảnh”, nữ quản lý nhân sự nói với BBC.

 

https://ichef.bbci.co.uk/ace/ws/800/cpsprodpb/9571/live/bea2e510-614c-11ef-b530-ab85493fe5fe.jpg.webp

Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan

 

Nhưng tất cả những người mà BBC phỏng vấn cùng với chuyên gia Hoàng Tú Anh đều cho rằng việc kết hôn và sinh con là quyền tự do của mỗi người và mỗi cá nhân phải thực sự quyết định điều đó.

 

“Việc người ta muốn có gia đình và gần gũi gắn bó với nhau là một nhu cầu tự nhiên. Tôi nghĩ nếu cơ quan chức năng muốn thúc đẩy tỷ lệ sinh thì nên tìm hiểu lại vì sao lại có xu hướng này, rồi nghiên cứu và đưa ra những chính sách phù hợp,” Giám đốc Trung tâm Sáng kiến Sức khỏe và Dân số nói.

 

“Nếu chỉ là chuyện vài cá nhân thôi thì không nói, nhưng khi đã có một nhóm người theo xu hướng đó, thì có lẽ là đã có những vấn đề của xã hội khiến người ta đưa ra quyết định như vậy,” bà giải thích.

 

Trong tuần qua, mạng xã hội đã xuất hiện nhiều ý kiến trái chiều khi đề nghị của Bộ trưởng Đào Hồng Lan được truyền thông loan trong ngày 16/8.

 

“Nhìn ngược lại, người dân có nên 'phạt' chính phủ cũng vì trách nhiệm xã hội mà để kẹt xe, thiếu trường học, bệnh viện,” một bình luận được hàng trăm lượt thích trên Facebook.

 

Một tài khoản khác cũng nhận về một lượng tương tác lớn trên Facebook viết một đoạn dài với nhiều lí lẽ dẫn chứng:

 

“Với tư cách người từng trải, giờ gặp ai mình cũng khuyên đừng kết hôn vội, hậu quả bộ trưởng Y tế không gánh hộ mình được đâu. Mình vừa tốt nghiệp đại học đi làm được mấy tháng thì bố mẹ giục nên lấy sớm cho ổn định. Kết quả là gì, đi làm không đủ tháng nên không đủ hưởng bảo hiểm thai sản, lương cả hai vợ chồng đều thấp khó lo được cho gia đình, còn trẻ thiếu kinh nghiệm nên vợ chồng xích mích, chồng thiếu chung thủy phần vì cái xã hội này còn bao che cho việc đàn ông ngoại tình lắm, rồi rắc rối từ vô vàn các mối quan hệ liên quan... Tất nhiên, đây đều là do chính bản thân mình nông cạn nên mình đều khuyên ai chưa kết hôn nên trải nghiệm đi đã, có tài chính đã, cảm thấy gánh vác được hẵng kết hôn với đẻ con.”

 

https://ichef.bbci.co.uk/ace/ws/800/cpsprodpb/b4c2/live/e171e000-614c-11ef-b530-ab85493fe5fe.jpg.webp

Thanh Ngọc cho biết sẵn lòng đóng góp cho xã hội, cộng đồng vì kết hôn muộn hoặc không kết hôn

 

Cần một giải pháp hợp lí

 

Ngoài việc nhắm đến đối tượng kết hôn muộn hoặc không kết hôn, Bộ Y tế cũng ban hành Thông tư số 01/2021 hướng dẫn một số nội dung để địa phương thực hiện chính sách khen thưởng, hỗ trợ, khuyến khích duy trì vững chắc mức sinh thay thế.

 

Theo đó, các tỉnh thuộc vùng mức sinh thấp, căn cứ vào thực tiễn để lựa chọn, quyết định khen thưởng, hỗ trợ tiền hoặc hiện vật cho phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi.

 

Một số tỉnh đã triển khai, mở rộng các mô hình "nam, nữ kết hôn trước 30 tuổi và sinh đủ 2 con trước 35 tuổi", "xã, phường, thị trấn đạt chuẩn sinh đủ 2 con"...

 

Báo Vietnamnet liệt kê từ ngày 15/7/2022, tỉnh Hậu Giang tặng giấy khen của Chủ tịch UBND huyện, thị xã, thành phố và hỗ trợ một lần 1,5 triệu đồng viện phí cho phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi, không vi phạm chính sách dân số; hỗ trợ một lần chi phí khám sàng lọc trước sinh và sàng lọc sơ sinh theo giá dịch vụ y tế hiện hành tại các cơ sở y tế công lập.

Tại Tiền Giang, từ năm 2022, phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi được khen kèm hỗ trợ 1 triệu đồng.

 

Tuy nhiên, theo số liệu của Tổng cục Thống kê, mức sinh những địa phương này chưa cải thiện rõ rệt.

 

Năm 2023, mức sinh ở Cần Thơ là 1,44 con/phụ nữ (năm 2022 là 1,73); Tiền Giang là 1,72 (năm trước đó là 1,66); Cà Mau là 1,55 (năm trước đó là 1,81); Hậu Giang nhích lên 1,52 con/phụ nữ (năm trước là 1,51).

 

https://ichef.bbci.co.uk/ace/ws/800/cpsprodpb/ac1e/live/da1dbca0-614e-11ef-8c32-f3c2bc7494c6.jpg.webp

Ảnh minh họa: Số con trung bình của một phụ nữ Việt Nam trong độ tuổi sinh đẻ ngày càng giảm

 

Bác sĩ Hoàng Tú Anh cho rằng những cơ chế như vậy sẽ không mang lại hiệu quả, lập luận rằng việc thúc đẩy mọi người sinh con nhiều hơn như vậy không tập trung vào con người và có thể làm hại đến họ.

 

“Ví dụ như có một gia đình không khá giả và họ đang phải chịu áp lực rồi, nhưng lại sinh con vì những phần thưởng trước mắt để rồi phải gánh thêm nhiều áp lực,” bà giải thích.

 

Còn việc áp dụng những biện pháp đóng góp xã hội, cộng đồng cho những người không muốn có con thì bác sĩ Tú Anh cho rằng còn tệ hơn là cơ chế treo thưởng cho những người sinh con. Một trong những lí do bà đưa ra là vì nhóm người không muốn sinh con thường là những người độc lập cả về tài chính và về vị trí trong xã hội.

 

Theo chuyên gia này, nhà nước nên tập trung giảm gánh nặng của các gia đình có con, chẳng hạn như mở khu trông giữ trẻ hay chăm sóc y tế cho trẻ em ở các khu công nghiệp, nơi các công nhân thường phải gửi con về quê cho ông bà nuôi vì không có điều kiện chăm sóc con cái.

 

Ngoài ra, bà cho rằng nên có thêm những chương trình tư vấn về sinh con, và quy định về trách nhiệm của những chủ lao động trong việc cung cấp chế độ thai sản, đảm bảo lao động không bị sa thải mà vẫn được hưởng đủ lương, thưởng.

 

Phương Ly đề xuất nhóm trẻ em bị bỏ rơi hay bà mẹ đơn thân hơn nên được quan tâm hơn là những người độc thân và không muốn kết hôn.

 

“Xã hội này đã đủ đông rồi, nên dù rất thích trẻ con thì tôi thấy không nhất thiết những mầm non tương lai phải là con của mình sinh ra mới được.”

 

VIDEO :

'Tôi thích chơi với trẻ em, nhưng không muốn có con'

https://www.bbc.com/vietnamese/articles/cql3zg9gq1qo

 

----------------------------------

Tin liên quan

·         

Con người ngày càng sợ hãi chuyện sinh con

28 tháng 5 năm 2022

·         

Hàn Quốc dạy giới trẻ cách kết hôn và sinh con

29 tháng 5 năm 2018

·         

Ngày 8 tháng 3: Khi phụ nữ đẻ con là sứ mệnh chính trị, là yêu nước

6 tháng 3 năm 2024

 

 

 

DỊ TẬT NGUYỄN PHÚ TRỌNG GỬI LẠI (Dương Tự Lập / Báo Tiếng Dân)

 

Dị tật Nguyễn Phú Trọng gửi lại

Dương Tự Lập

30/03/2025

https://baotiengdan.com/2025/03/30/di-tat-nguyen-phu-trong-gui-lai/

 

Nói gì thì nói, dù bác cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nằm dưới mồ hơn 8 tháng rồi nhưng tôi không tin rằng bác không đau, không lật giở mình trong quan quách. Người đau nhất chắc chắn là vợ và các con bác, họ còn đấy cả thôi. Lời của bác vang vọng trước Đại hội Đảng toàn quốc sáng 26-1-2021: “Với tất cả sự khiêm tốn, chúng ta vẫn có thể nói rằng: Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”.

 

Ấy vậy mà, Tô Lâm, kẻ mà bác đã đặt niềm tin tuyệt đối để bảo vệ Đảng, bảo vệ bác, khi đánh hơi, đoán bác không còn tồn tại trên dương thế bao lâu nữa, đã vung tay đốn hết các đệ tử mà bác dựng lên. Phục kích chờ bác nằm ngáp ngáp trong bệnh viện, mới đem Huân chương Sao vàng là huân chương cao quý nhất của Nhà nước Việt Nam vào gắn thưởng cho bác.

 

Cái nghịch lý là, ngay sau đó Lâm cho gọi bậc đàn anh của mình là cựu thủ trưởng, cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và cựu kỹ sư, cựu Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh đến, cũng để trao cho Huân chương Sao Vàng như đã trao cho bác. Dân tình biết trùm tham nhũng Dũng về ngồi nhà bao năm nay học làm “người tử tế”. Kẻ tàn phá lụn bại đất nước, kẻ mà lúc sinh thời bác đã từng nuốt giận, lau nước mắt vì không cách gì kỷ luật được đồng chí X này.

 

Còn một anh kỹ sư Nông lâm cấp tỉnh, đi công cán ở đâu đó cũng có mỗi câu hỏi “Trồng cây gì, nuôi con gì”. Thiên hạ thì thầm cười bảo: “Trồng cây cần sa, nuôi con ca-ve”. Nói vong bác đừng giận, chẳng khác nào Lâm xòe tay vả vào bác vì coi liêm sỉ, nhân cách bác cũng chỉ bằng vai phải lứa với đứa tham nhũng trộm cướp kia thôi, hơn nhau chó gì đâu.

 

Bác Trọng thăng thiên mới hơn 8 tháng mà cái gì cũng thăng theo, bay theo, đất nước bay lên, Hưng Yên bay lên, văn thơ Việt bay lên, cứ cái đà này bay quá hóa tốc váy, lộ hết cả ra thôi, giời ơi là giời ạ! Mấy bữa nay các báo Đảng bay tá lả, quảng bá rầm rộ việc chuẩn bị đạị nhạc hội hí kịch cho ông Tô Quyền, cha đẻ ông vương quyền Tô Lâm, nhân 80 năm thành lập ngành Công an nhân dân Việt Nam.

 

Ấy là dân tình đoán vậy, chứ chẳng báo chí nào tiết lộ điều này. Thú thực có hỏi cả trăm triệu dân trong nước, ông Tô Quyền là ông nào, thì cũng chẳng ai biết nếu không được ông Tô Lâm gợi ý tâng mây, đẩy gió bốc thơm kịch bản cho cha đẻ ra cái mặt mình.

 

Ông Tô Quyền thọ 67 tuổi cho tới năm mất 1996, theo tìm hiểu, ông ta sinh năm 1929 tại làng Xuân Cầu, xã Nghĩa Trụ, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên. Cấp bậc khi chết mang hàm đại tá Công an. Cũng chỉ thấy nói hoạt động bí mật trong Tây Ninh, Nam bộ từ năm 1965 tới 1975 nhưng chẳng có thành tích cá nhân gì đặc biệt, năm 1977 trở về miền Bắc đến năm 1982 giữ chức vụ Trưởng ty Công an tỉnh Hải Hưng, Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý trại giam, hết.

 

Nói ra thì bỉ mặt chứ cái làng Quỳnh Đôi, Nghệ An nhỏ như lỗ mũi quê tôi, cầm vợt về vợt cả sọt đại tá cũng không hết. Kể từ khi ông Quyền mất, mãi đến gần 20 năm sau, năm 2015 khi con trai Tô Lâm mang hàm Thượng tướng, Thứ trưởng Bộ Công an, thì Tô Quyền mới được nhắc đến, đề nghị tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang Nhân dân. Như vậy việc truy phong này chắc do ăn theo hơi hướm ông con, chứ ông bố lấy đâu ra anh hùng.

 

Tên ông Quyền được đặt cho con đường, trường học loanh quanh vùng miền Hưng Yên. Cũng mát mày mát mặt hơn ối nhân cách lớn xấu số khác như các đại nhân: Viện trưởng Viện Triết học Mác-Lênin Hoàng Minh Chính, Thiếu tướng Đặng Kim Giang, Trung tướng Nguyễn Văn Vịnh, Trung tướng Trần Độ, Đại tá Vũ Đình Huỳnh, Đại tá Lê Trọng Nghĩa, Cục trưởng Cục Tác chiến Đại tá Đỗ Đức Kiên, Đại tá nhà báo Bùi Thành Tín…

 

Dự kiến đại nhạc hội sẽ có sự tham dự tới con số 500 diễn viên, nhằm khắc họa, tôn vinh sự nghiệp cách mạng lớn lao Tô Quyền. Chưa kể mật vụ chìm nổi cùng hàng trăm lính công an, ngựa khuyển mã tung ra diễu võ dương oai bảo vệ cho chương trình. Ngoài báo chí truyền thông, còn có các đài truyền hình Trung ương được mời đến thu thanh phát sóng. Số tiền chi vào công cuộc này lên tới bao nhiêu trăm tỉ dân nào biết được.

 

Nhớ lại vụ xảy ra trên đất nước với 39 người Việt vượt biên chết ngạt thê thảm trong thùng lạnh ở Anh cuối năm 2019, đến vụ điêu linh tang tóc vì đại dịch Covid-19 tràn ngập đất nước và thế giới, thì ngày 3/11/2021, tài khoản Tiktok của thánh rắc muối Salt Bae người Thổ Nhĩ Kỳ Nusret Gökçe với 11 triệu lượt follow, đã đăng tải đoạn video 41 giây ghi lại cảnh Đại tướng Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công an Việt Nam lúc đó ăn bò dát vàng ở London, nước Anh.

 

VIDEO :

Bộ trưởng Công an Tô Lâm ăn bò dát vàng #shorts

https://www.youtube.com/watch?v=irjT0WtPeUU

 

HÌNH : https://baotiengdan.com/wp-content/uploads/2025/03/1-140.jpg

 

Vụ rạng sáng ngày 9-1-2020 Tô Lâm phát lệnh cho 3000 công an tấn công vào xã Đồng Tâm lúc nửa đêm, giết chết cụ Lê Đình Kình 84 tuổi, trên 55 tuổi Đảng rồi phanh thây thì tất cả những hình ảnh man rợ hoen ố đó bộc lộ hết bản chất gan ruột hung tợn của “vua” Tô Lâm rồi. Dù những đau đớn trên xảy ra mấy năm trước, trong và ngoài nước ai ai cũng biết, nhưng chúng ta không được phép để sự kiện này lùi vào dĩ vãng, không được xem thường để rồi quên lãng. Bởi trước ông Tô Lâm cũng đã trải qua nhiều đời Tổng Bí thư, ông nào cũng được khen là đổi mới mà thực chất bình có mới nhưng rượu vẫn cũ, xài khó vô.

 

Xét cho cùng cũng do chính Nguyễn Phú Trọng là kẻ gây nên đại hậu họa nông nỗi này, Trọng đào tạo ra cái đám “hồng phúc dân tộc”, “có biết tao là ai không?”, “Có biết bố tao là ai không?”

 

Không chỉ riêng Tô Lâm, chúng ta cứ xem cái bọn ký sinh sau đây:

 

Trịnh Xuân Thanh là con trai ông Trịnh Xuân Giới, cựu Phó ban Dân vận Trung ương. Nhờ cái uy của bố mà khi chưa đầy 40 tuổi, năm 2005 Thanh giữ chức Tổng giám đốc Tổng công ty Sông Hồng, đến năm 2015 Thanh giữ chức Phó chủ tịch UBND tỉnh Hậu Giang. Trong 10 năm nắm giữ trọng trách trong các cơ quan nhà nước, Thanh đã ăn chơi sa đọa, biển thủ công quỹ, tham nhũng và làm thất thoát hàng ngàn tỉ đồng. Thanh dùng tiền mua biệt thự, các tài sản đắt tiền, rồi nhờ bố đứng tên. Đến khi bị phát hiện, Thanh bỏ trốn sang Đức, cũng chính bác Trọng cho Tô Lâm qua đó xách cổ Thanh về.

 

Lúc Trương Minh Tuấn làm Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam thì cha Tuấn là Trương Minh Phương được tung hô là nghệ sĩ đa tài và nhận giải thưởng Đào Tấn. Ông Phương mất năm 2011 thì tới năm 2016 vẫn cho tổ chức sinh nhật và làm hội thảo khoa học ồn ào bởi Tuấn đương chức Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông. Nay có còn ai nhớ ông Phương là ông nào mà Tuấn thì đang ngồi thu lu như chó ghẻ bó gối lao tù trong đại án MobiFone mua 95% cổ phần AVG, cuối năm 2019, vụ án mà chính Tô Lâm từng bị cáo buộc liên quan đã làm thất thoát 7.000 tỷ đồng vụ này. Tuấn ngồi tù cũng được gần nửa bản án, chắc sẽ được giảm và sớm mãn hạn lao lý.

 

Tử tù Hồ Duy Hải mòn mỏi trong khám mười bẩy năm qua (2008) chỉ vì tội giết người bằng dao thớt giả mua ngoài chợ. Nhưng kẻ cho dựng lại hiện trường gian trá này vẫn nhởn nhơ từng bước, bước lên danh vọng là ông Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình đương chức. Lố bịch kịch cỡm hơn, Bình cho đổi tên một trường học ở huyện Nghĩa Hành (Quảng Ngãi) lấy tên anh trai mình, liệt sĩ Nguyễn Kim Vang. Mà cả dân tộc này có thể hóa thành liệt sĩ bất cứ lúc nào.

 

Nguyễn Thiện Nhân, cựu Ủy viên Bộ Chính trị, cựu Bí thư Thành ủy Thành Hồ, ba la ba láp, hứa hươu hứa vượn mọi giá tôi sẽ giải quyết xong vụ Thủ Thiêm không để cho bà con thiệt hại kéo dài mãi nhiều năm. Lời ông quan miệng trôn trẻ, ông đặt một đường phố mang tên Nguyễn Thiện Thành, cha đẻ ông, dài gần 3 km, nằm đúng khu đô thị mới Thủ Thiêm, xong ông lặn không sủi tăm.

 

Ông Đinh Văn Nhu là ai, không mấy người biết, bỗng dưng được in ra mấy tập thơ, có cả bài thơ viết trên bia đá lưu lại hậu thế mới khiếp. Sau này người ta mới biết, chính ông là cha đẻ của Đinh La Thăng, cựu Ủy viên Bộ Chính trị. Khi Đinh La Thăng bị tống tù, buồn vì con trai, ông Nhu ra đi không lời ly biệt, thơ ông cũng chết chôn chết tiệt luôn.

 

https://baotiengdan.com/wp-content/uploads/2025/03/1-141.jpg

Bài thơ khắc bia đá của ông Đinh Văn Nhu, cha đẻ Đinh La Thăng. Nguồn: Tác giả gửi tới Tiếng Dân

 

Có một chuyện đã 40 năm, nghĩ lại thấy ngượng. Ngày ấy tôi mới vào làm trong Công ty ăn uống Đống Đa. Công ty được chỉ định tuyển một nhóm thợ nấu ăn lên phục vụ cho công trình “thế kỷ” thủy điện sông Đà. Tôi không có nghề, chỉ là một Đoàn viên biết vẽ vời nghiệp dư vớ vẩn “theo đóm ăn tàn”. Sông Đà khi đó ầm vang, nào là thư của Thủ tướng Phạm Văn Đồng được chôn xuống lòng sông cho hậu thế mai sau, nào là điện sông Đà thừa chu cấp cho ba nước Đông dương Việt – Miên – Lào. Không chỉ Paris của Pháp mới có danh kinh đô ánh sáng mà Việt Nam ta khi hoàn thành thủy điện sông Đà cũng thừa mứa kinh khủng ánh sáng…

 

Đêm cuối tuần, chúng tôi được ngồi nghe ông Thái Phụng Nê, giữ chức Trưởng Ban Quản lý Dự án Nhà máy thủy điện Hòa Bình nói chuyện. Sau lên Bộ trưởng Bộ Năng lượng, ông có căn nhà ở C1 tầng 2 khu Trung Tự Hà Nội, ông có mỗi cậu con trai bị bạn lên chơi giết chết giữa ban ngày, cướp mất của. Ông Nê dừng nói thì có một thanh niên khỏe mạnh nhanh nhẹn, hoạt bát cầm đàn guitar lên bập bùng hát vang bài ca: “Trị An âm vang mùa xuân”, của Tôn Thất Lập. Tôi ngồi nghe hát và ước ao mình cũng tài giỏi được như thanh niên trước mặt kia, chính hắn là Đinh La Thăng.

 

Khi nghe Đinh La Thăng lên chức quan to lắm rồi bị xích tay. Nghĩ lại ngày ấy, ngẫm nhân tình thế sự, tôi viết bài thơ cảm thán như sau:

 

KHÓC THẰNG BẠN ĐỒNG TUẾ

 

Than ôi! Than ối! Đinh La –
Thăng quan tiếm chức tưởng là quyền uy
Công danh hoạn lộ thịnh suy
Tập đoàn dầu khí cùng đi hầu tòa
Thăng từng thống lĩnh đại ca
Ủy viên Bộ chính ị mà Thăng ơi
Người đời kháo Thăng con rơi
Của quan nào đó có trời mới hay
Ơn cha Thăng tiến mỗi ngày
Sa đà trác táng no say tọng mồm
Tổng Trọng nổi lửa “lò tôn”
Ném Thăng vào đó thì hồn cũng tiêu
Thôi! Mày về cõi phiêu diêu
Tao còn lọ mọ kiếm niêu cơm gầy
Xem tin tòa mấy bữa nay
Mày, tao tuổi Chuột lắt lay tuổi buồn.

 

DTL, ngày 12-1-2018

 

Chỉ đưa ra vài mống thế thôi, đủ thấy mệt! Vậy ông Tô Lâm cùng bọn dị tật kia chính là di sản tai hại mà ông Nguyễn Phú Trọng gửi lại đời. Mới kế vị ông Trọng hơn tám tháng nay, mà ông ta cho ra các chiêu, cho làm các trò, tinh giản cơ quan này, bày bố bộ phận khác. Thay người đổi chủ, dựng kẻ này, phế kẻ kia, bỏ xã nhập thôn, bỏ huyện nhập tỉnh… Cả đất nước cứ lộn tùng phèo, nhéo nhèo một cục. Gây thanh thế, thành lập quân khu Hưng Yên hùng hậu để Lâm muốn làm trời làm đất gì cũng không ai dám động đến.

 

Nếu ông Tô Quyền, cha của Lâm, thực tài thực đức thì khỏi khua chiêng đập trống rùm beng ầm ĩ, nhân dân công tâm ghi nhận lập đàn, dựng miếu, khắc bia. “Hữu xạ tự nhiên hương”. Cái thơm tự nó phát ra và bay xa. Chứ đừng có làm mấy cái chuyện vinh thân phì gia rồi cũng ba thước đất, thành ma cô dưới mồ.

 

https://baotiengdan.com/wp-content/uploads/2025/03/2-65-768x575.jpg

Ông Tô Lâm trồng cây đa, “đời đời nhớ ơn bác Hồ”, cũng để lưu lại tên tuổi Tô Lâm.