Bốn cuộc điều tra
đảng Dân chủ có thể tiến hành nếu giành được quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ
Bernd Debusmann Jr, Phóng
viên Nhà Trắng
BBC News Tiếng Việt
2
tháng 11 năm 2026
https://www.bbc.com/vietnamese/articles/cq99z2m3kvr4o
Các
nghị sĩ Dân chủ tại Quốc hội Mỹ hiện đã lên kế hoạch về cách sử dụng quyền lực
của mình nếu giành được đa số tại Hạ viện hoặc Thượng viện trong cuộc bầu cử giữa
nhiệm kỳ diễn ra vào tuần tới.
Thành
công hoàn toàn không được bảo đảm, dù các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đôi khi có
thể rất khắc nghiệt đối với đảng đang nắm giữ Nhà Trắng.
Tuy
nhiên, quyền kiểm soát một viện của Quốc hội sẽ đi kèm quyền ban hành trát hầu
tòa, tức yêu cầu ra điều trần hoặc cung cấp tài liệu, cũng như nguồn kinh phí bổ
sung để khởi động các cuộc điều tra vào đầu năm tới.
Đảng
Dân chủ đang cân nhắc việc điều tra các nhân vật cấp cao trong chính quyền
Trump, và có thể cả chính tổng thống.
Theo
những người am hiểu các cuộc thảo luận, người của đảng đã bắt đầu lập danh sách
những cuộc điều tra và nhân chứng tiềm năng.
Dưới
đây là một số mục tiêu mà đảng Dân chủ có thể nhắm tới nếu giành chiến thắng
vào ngày 3/11.
1.
Gia đình và tài chính của Trump
Đảng
Dân chủ đã nói rõ rằng các thỏa thuận béo bở do đế chế kinh doanh rộng lớn của
gia đình Trump thu xếp sẽ là mục tiêu hàng đầu của bất kỳ cuộc điều tra ban đầu
nào.
"Chúng
tôi muốn bảo đảm rằng tiền thuế của người dân Mỹ đang được sử dụng một cách hợp
lý và không bị đánh cắp hoặc bỏ túi vì tham nhũng," dân biểu Dân chủ bang
Virginia Suhas Subramanyam, thành viên Ủy ban Giám sát Hạ viện, nói với BBC.
Những
nội dung đang được xem xét điều tra bao gồm mối liên hệ giữa chính quyền và các
thực thể doanh nghiệp, đặc biệt là các công ty tiền mã hóa, cũng như các hoạt động
kinh doanh quốc tế của Jared Kushner, con rể của tổng thống.
Những
yếu tố khác có thể bao gồm chiếc máy bay trị giá 400 triệu USD do Qatar tặng để
làm chuyên cơ Air Force One và các hợp đồng quốc phòng trị giá hàng triệu USD
được trao cho những công ty có liên hệ với gia đình Trump.
"Điều
khiến tôi sốc không chỉ là việc chính quyền này, các thành viên nội các, thậm
chí cả tổng thống và gia đình ông ấy đã tham nhũng và tư lợi, mà còn là việc họ
đã làm điều đó một cách trắng trợn và công khai đến vậy," ông Subramanyam
nói.
Nhà
Trắng nhiều lần phủ nhận mọi cáo buộc sai phạm.
"Tổng
thống Trump đang tập trung vào việc duy trì thế đa số của Đảng Cộng hòa tại Quốc
hội và tiếp tục đẩy mạnh những tiến bộ ông đã đạt được nhằm giảm chi phí cho
các hộ gia đình," người phát ngôn Nhà Trắng Olivia Wales nói.
"Đảng
Dân chủ không có chương trình nghị sự nào nhằm cải thiện cuộc sống của người
dân Mỹ, mà chỉ có kế hoạch cản trở và nhắm mục tiêu vô căn cứ vào chương trình
nghị sự mang tính lẽ thường của Tổng thống Trump," bà nói thêm.
Một
quan chức Nhà Trắng cho biết chính quyền "luôn sẵn sàng" đáp ứng các
yêu cầu giám sát bất kể bên nào kiểm soát Quốc hội.
2.
Bộ trưởng Hegseth và Lầu Năm Góc
Các
nhà lập pháp Dân chủ đã cam kết xem xét cách Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth
xử lý cuộc chiến với Iran bắt đầu từ tháng Hai, bao gồm số lượng thương vong
dân sự, tình trạng thiếu hụt đạn dược, chi tiêu và các cáo buộc cho rằng binh
sĩ cùng cơ sở vật chất chưa được chuẩn bị đầy đủ.
Theo
một nguồn tin am hiểu các cuộc thảo luận, các vấn đề khác có thể bao gồm việc tấn
công tàu thuyền ở Caribe mà chính quyền cho biết nhằm ngăn chặn dòng ma túy vào
Mỹ.
Hồi
tháng Tư, một nhóm dân biểu Dân chủ tại Hạ viện đã đệ trình các điều khoản luận
tội hiếm hoi nhằm vào ông Hegseth.
Họ
viện dẫn cuộc chiến với Iran và cáo buộc ông phạm các "tội nghiêm trọng và
hành vi sai trái nghiêm trọng".
Việc
luận tội chỉ cần đa số quá bán tại Hạ viện nhưng việc kết tội và bãi nhiệm sẽ cần
tới hai phần ba số phiếu tại Thượng viện.
Chưa
thành viên nội các nào từng bị cách chức theo cách này.
Một
số chuyên gia tin rằng tác động tiêu cực từ các phiên điều trần của Quốc hội cuối
cùng có thể khiến ông Hegseth bị sa thải hoặc từ chức.
"Nếu
điều đó khiến Nhà Trắng trông tệ hại và trở thành gánh nặng đối với sự chú ý của
truyền thông, Tổng thống Trump có thể sẽ từ bỏ những quan chức đó vì ông không
muốn những tin tức tiêu cực," David Miller, giáo sư khoa học chính trị và
chuyên gia về tổng thống tại Đại học American ở Washington DC, nói.
"Theo
một cách hiểu, đó có thể là chiến thắng cho Đảng Dân chủ."
Richard
Painter, cựu luật sư trưởng chuyên trách về các vấn đề đạo đức của Nhà Trắng dưới
thời Tổng thống George W Bush, nói với BBC rằng quyết định phát động cuộc chiến
cần phải được xem xét kỹ lưỡng.
"Vấn
đề lớn hơn là cuộc chiến này chưa bao giờ được Quốc hội Mỹ cho phép, và tôi
không quan tâm bộ trưởng quốc phòng là ai," ông nói.
"Hiến
pháp quy định Quốc hội tuyên chiến," ông nói, đồng thời cho rằng các nhà lập
pháp nên "triệu những người này tới" để trả lời câu hỏi.
Trong
một tuyên bố, Thư ký Báo chí Lầu Năm Góc Kingsley Wilson bảo vệ thành tích của
ông Hegseth, gọi ông là một "nhà lãnh đạo đổi mới" đã "cắt giảm
bộ máy quan liêu, thúc đẩy đổi mới và mang lại lợi ích cho lực lượng chiến đấu
của chúng ta".
"Trên
mọi chỉ số có thể đo lường được, Bộ Chiến tranh đang hoạt động tốt hơn dưới sự
lãnh đạo của Bộ trưởng Hegseth so với trước đây," bà nói, sử dụng tên gọi
mà chính quyền này ưa dùng cho Bộ Quốc phòng.
Chiếc
máy bay do Qatar trao tặng để được dùng làm chuyên cơ tổng thống (Air Force
One) cũng có khả năng trở thành mục tiêu trong các cuộc điều tra của Đảng Dân
chủ
3.
Nhập cư và các cuộc truy quét của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ
Các
nhân vật cấp cao của Đảng Dân chủ, trong đó có Robert Garcia, dân biểu Dân chủ
bang California, được chỉ định lãnh đạo Ủy ban Giám sát Hạ viện nếu đảng này
giành lại quyền kiểm soát viện, đã xác định việc thực thi luật nhập cư là một
ưu tiên chính trong các cuộc điều tra mà Quốc hội có thể thực hiện.
Các
cuộc điều tra này có thể xem xét những cáo buộc hành vi sai trái của các nhân
viên Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) trong các cuộc truy quét người
nhập cư trên khắp đất nước.
Tuy
nhiên, những cuộc điều tra đó có thể gặp khó khăn và nhạy cảm về mặt chính trị.
Trong
chiến dịch tranh cử năm 2024, ông Trump cam kết tiến hành các vụ trục xuất hàng
loạt đối với người nhập cư không có giấy tờ hợp pháp, thông điệp đã nhận được sự
hưởng ứng từ nhiều người ủng hộ ông.
Nhưng
các cuộc thăm dò gần đây cho thấy nhiều người Mỹ, bao gồm cả những người đã ủng
hộ ông Trump trong cuộc bầu cử đó, cảm thấy không thoải mái với một số biện
pháp mà ICE đã sử dụng tại các thành phố của Mỹ từ đầu năm đến nay.
Theo
ông Painter, điều đó có nghĩa là Đảng Dân chủ sẽ phải đi trên một lằn ranh rất
mong manh giữa việc họ phản đối các chiến thuật của ICE và việc cho thấy họ coi
nhẹ những lo ngại rộng lớn hơn về nhập cư.
4.
Luận tội ông Trump lần thứ ba
Đảng
Dân chủ đang chia rẽ về khả năng cố gắng luận tội ông Trump lần thứ ba.
Một
số người, như dân biểu Alexandria Ocasio-Cortez, đã bày tỏ sự ủng hộ đối với việc
luận tội, viện dẫn điều mà họ coi là một cuộc chiến không được cho phép với
Iran cùng các hành vi khác được cho là có thể bị luận tội.
Những
người khác kêu gọi cách tiếp cận thận trọng hơn, cho rằng bất kỳ nỗ lực luận tội
nào cũng khó có khả năng dẫn đến việc Thượng viện bỏ phiếu bãi nhiệm ông Trump,
người đã nhiều lần phủ nhận mọi sai phạm.
Cũng
chưa rõ liệu đảng này có thể thống nhất về lý do để khởi động thủ tục luận tội
hay không.
"Tôi
có thể làm bất cứ điều gì tôi muốn, nếu tôi muốn," ông Trump nói với các
phóng viên tại Phòng Bầu dục hồi tháng 10, đồng thời cho biết ông xem các nỗ lực
luận tội trong nhiệm kỳ đầu tiên và những vụ án hình sự được đưa ra sau đó nhằm
vào ông là "những việc làm rất bất hợp pháp".
James
Comer, chủ tịch Ủy ban Giám sát Hạ viện thuộc Đảng Cộng hòa, nói với hãng tin Washington
Sun hồi tháng Sáu rằng đảng Dân chủ là những người "chỉ biết một
chiêu" và "sẽ nhắm vào Trump".
Không
có gì bảo đảm cho Đảng Dân chủ rằng bất kỳ cuộc điều tra nào có thể dẫn tới một
kết quả có ý nghĩa.
Tuy
nhiên, Subramanyam cho biết những nỗ lực đó sẽ gửi đi một thông điệp.
"Nếu
chúng ta không làm gì chỉ vì sợ hình ảnh công chúng, hoặc vì nghĩ rằng điều đó
sẽ không thành công, hoặc vì họ ngăn cản chúng ta, thì như vậy khá tệ,"
ông nói.
"Không
chỉ cho hai năm tới, mà còn cho 20 năm tới."
------------------------------
TRỰC TIẾP, Bầu cử giữa kỳ Mỹ – Dân chủ
hay Cộng hòa?
.
3
tháng 11 năm 2026
Tin
liên quan
·
Bầu cử 3/11 và
tương lai nước Mỹ
28
tháng 10 năm 2026
·
6
tháng 10 năm 2026
·
24
tháng 3 năm 2026
No comments:
Post a Comment