Nông
dân biểu tình khắp nước Pháp: Nguồn căn của cơn thịnh nộ
Chi Phương
- RFI
Đăng
ngày: 31/01/2024 - 08:32
https://www.rfi.fr/vi/t%E1%BA%A1p-ch%C3%AD/t%E1%BA%A1p-ch%C3%AD-x%C3%A3-h%E1%BB%99i/20240131-ph%C3%A1p-n%C3%B4ng-d%C3%A2n-bi%E1%BB%83u-t%C3%ACnh-tr%C3%AAn-to%C3%A0n-qu%E1%BB%91c-%C4%91%C3%A2u-l%C3%A0-ngu%E1%BB%93n-c%C4%83n-c%E1%BB%A7a-c%C6%A1n-th%E1%BB%8Bnh-n%E1%BB%99n
Tuy
chính phủ đã ra một số biện pháp nhằm xoa dịu cơn phẫn nộ của giới nông dân,
phong trào biểu tình vẫn tiếp diễn khắp nước Pháp từ nhiều ngày qua. Họ phong
tỏa các trục lộ, đổ phân bón, rác thải trước các cơ quan hành chính, yêu cầu
chính phủ có biện pháp cụ thể hơn để giải quyết tình trạng lạm phát, thu nhập
thấp, hay cạnh tranh không công bằng với nông sản nhập khẩu… Không chỉ ở Pháp
mà nông dân nhiều nước châu Âu cũng có hành động tương tự.
https://s.rfi.fr/media/display/94895b8a-bc4f-11ee-8799-005056bfb2b6/w:980/p:16x9/000_34GV7Z7.webp
Nông
dân Pháp biểu tình, lái máy kéo chặn đường cao tốc A16, gần Amblainville, phía
bắc Paris, Pháp, ngày 26/01/2024. AFP - DIMITAR DILKOFF
Tại
Paris, cuộc huy động lực lượng của nông dân được so sánh với một chiến dịch
quân sự, gọi là “chiến dịch bao vây Paris”. Hàng trăm nông dân đã lái xe
kéo, máy gặt, dựng rào chặn nhiều tuyến đường cao tốc dẫn vào thủ đô Pháp từ
thứ Hai. Bộ trưởng Nội Vụ Pháp Gérald Darmanin đã huy động khoảng 15 000
cảnh sát và hiến binh, ra lệnh “bố trí phòng thủ” quan trọng để bảo vệ
thủ đô và các sân bay. Vào cuối tuần vừa qua, ngày 28/01, một số xe bọc thép
được điều đến xung quanh khu chợ đầu mối nông sản Rungis ở vùng Paris để
bảo đảm an ninh, vì đây được cho là đích đến của nhiều nông dân trên khắp nước
Pháp.
Một
số người biểu tình đã chuẩn bị nước uống và thức ăn, dựng lều cạnh rào chắn
đường, để chuẩn bị cho “một cuộc chiến dài”, nếu chính phủ Pháp không
nhượng bộ. Tại Longvilliers, hình ảnh từ hãng tin Reuters cho thấy những người
biểu tình lái xe kéo, chở các kiện rơm, rạ chặn cả hai chiều của đường cao tốc
A1, buộc các phương tiện giao thông phải chuyển hướng. Robert Fremy, một nông
dân có mặt tại đây trả lời hãng tin Reuters: “Chúng tôi đang đợi và trong
lúc chờ thủ tướng ra quyết định mới, chúng tôi chặn đường cao tốc A1.
Chúng tôi muốn gây áp lực với ông Attal và hy vọng rằng hành động của chúng tôi
sẽ buộc thủ tướng phải nhanh chóng ra những quyết định có lợi cho nông dân.”
Nếu
như cuộc huy động “bao vây Paris” cho đến nay vẫn chưa có các vụ
đụng độ bạo lực, mà chỉ có một số lốp xe và các kiện rạ bị đốt cháy, thì nhiều
vụ hỏa hoạn, cháy nổ xảy ra tại nhiều khu vực khác ở Pháp. Tại Agen, phía tây
nam nước Pháp, hôm 24/01, nông dân đã phun phân vào sở cảnh sát, đốt lốp xe,
rơm rạ và rác thải nông nghiệp trước tòa nhà hành chính. Một nhà hàng của chuỗi
thức ăn nhanh McDonald đã bị rải cỏ khô, một siêu thị của chuỗi Leclerc đã bị
làm cho sập một góc mái. Các hành động phá hoại tương tự cũng xảy ra ở nhiều tỉnh
thành khác như Bordeaux, Montpellier hay Narbonne. Vào tuần trước, khoảng 400
km đường cao tốc A7 và A9 ở miền nam nước Pháp đã bị chặn.
Thu nhập
không đủ sống
Bà
Mathilde Hignet, đảng viên Nước Pháp Bất Khuất, trước khi trở thành nghị sĩ
Quốc Hội vào năm 2022, từng làm nông nghiệp ở vùng Bretagne. Trả lời RFI Pháp
ngữ, bà Hignet cho rằng một trong những lý do chính dẫn đến phong trào phản
kháng, bày tỏ bất bình của giới nông dân hiện nay là do thu nhập thấp, không đủ
để chi trả cuộc sống : “Ngày nay, cứ mỗi tuần có khoảng 200 nông trại biến
mất, (bị bỏ hoang, không còn ai làm việc). Trong 10 năm nữa, tôi cho rằng một
nửa số nông dân hiện nay sẽ nghỉ hưu và cũng sẽ có những người bỏ nghề, bởi vì
họ không thể sống đàng hoàng với công việc của họ. Chúng ta không thể để các
nông dân làm việc vất vả nhiều giờ trong ngày nhưng đến cuối tháng chỉ kiếm
được 500 euro.”
Theo
một báo cáo của IFOP, thu nhập trung bình của một hộ gia đình nông dân là
52.400 euro mỗi năm, nhưng chỉ khoảng một phần ba là đến từ hoạt động nông
nghiệp, tức là khoảng 17 700 euro. Phần lớn thu nhập của họ đến từ các
hoạt động khác, có thể là từ tài sản của vợ hoặc chồng, hoặc dưới dạng tiền
thuê nhà. Khoảng 18 % trong số họ sống dưới ngưỡng nghèo đói. Những người chăn
nuôi gia súc có thu nhập thấp nhất.
Trong
bối cảnh lạm phát, giá nguyên liệu, chi phí sản xuất tăng cao, luật Egalim, vốn
được đưa ra nhằm bảo đảm thu nhập cố định cho nông dân và người chăn nuôi tại
Pháp, lại không được tuân thủ. Các công ty phân phối bán lẻ bị cáo buộc lách
luật để ép giá nông dân, bán nông sản với giá rẻ.
Ông
Jérôme Despey, phó chủ tịch Liên đoàn quốc gia và Nghiệp đoàn nông dân Pháp
(FNSEA), trên France Info, nhận định rằng “các chi phí tăng hơn 20 % nhưng
giá bán sản phẩm của nông dân chúng tôi lại không tăng mà thậm chí còn giảm”. Ông
bày tỏ bất bình: “Giá nông sản luôn thấp và như hiện nay là không thể chấp
nhận được ! Mọi người muốn chúng tôi làm thế nào để nuôi sống người dân Pháp
bằng những sản phẩm chất lượng tốt, nhưng chúng tôi lại phải chịu khoản đầu tư
lớn.”
Cân
bằng giữa mục tiêu sinh thái và phát triển nông nghiệp ?
Nhiều
nông dân cũng không hài lòng với chính sách nông nghiệp chung châu Âu (CAP),
được đưa ra vào năm 2023, yêu cầu các trang trại có diện tích hơn 10 ha phải
“bỏ hoang” 4% đất. Nghị Viện Châu Âu muốn tiến xa hơn, đưa con số này lên 10%
vào năm 2030.
Đọc
thêm : Chính Sách Nông Nghiệp Chung Châu Âu: Cội nguồn khủng hoảng nông
nghiệp Pháp
Nông
dân Pháp coi điều này là một gánh nặng, làm mất đi thu nhập, vì như vậy khả
năng nuôi trồng, sản xuất của họ sẽ bị giảm. Cô Stéphanie Flament, một trong
những nông dân tham gia biểu tình, chặn đường cao tốc ở ngoại ô Paris trả lời
hãng tin AP : “Chúng tôi bị bắt buộc phải bỏ hoang một số diện tích làm nông
nghiệp, nhưng chúng tôi lại được yêu cầu sản xuất nhiều hơn. Làm sao chúng tôi
có thể sản xuất nhiều hơn nếu chúng tôi có ít diện tích đất trồng hơn. Thêm vào
đó, chúng tôi cũng không được phép sử dụng một số sản phẩm hóa học, thuốc trừ
sâu… Tôi cho rằng có quá nhiều điều bó buộc và chúng tôi không thể sản
xuất đủ để đáp ứng nhu cầu”.
Lệnh
cấm sử dụng một số loại thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ mà Liên Hiệp Châu Âu quy
định trong khuôn khổ Thỏa thuận xanh “Green Deal” cũng là một trong những lý do
khiến nông dân phẫn nộ. Pháp đã dự tính giảm một nửa việc sử dụng thuốc trừ sâu
từ nay đến năm 2030 để đảm bảo mục tiêu sinh thái. Năm 2023, cựu thủ tướng Pháp
đã lập ra danh sách 75 hoạt chất hóa học bị cấm sử dụng trong những năm tới,
nhưng không đưa ra sản phẩm thay thế dùng trong nông nghiệp. Ví dụ, lệnh cấm sử
dụng thuốc trừ sâu chống bọ rệp (neonicotinoids) trong củ cải đường đã khiến
nhiều nông dân bối rối, vì như vậy không còn sản phẩm thay thế nào khác để diệt
bọ, đảm bảo cây sinh trưởng tốt.
Ngoài
ra, các quy định đối với các nông sản của Pháp và châu Âu được cho là quá chặt
chẽ và quá nhiều tiêu chuẩn cần phải tuân thủ. Nghiệp đoàn nông dân Pháp lên án
sự cạnh tranh không công bằng từ các nước khác, chưa kể đến thoả thuận tự do
thương mại mà châu Âu đang thảo luận để tạo điều kiện thuận lợi cho việc nhập
thêm nhiều thịt bò từ Brazil hay Achentina.
Vào
năm 2022, Bruxelles đã tạm ngưng thu thuế quan đối với sản phẩm nhập từ Ukraina
vào khối và quy định này được gia hạn đến tháng 06/2024. Theo một báo cáo được
BFM trích dẫn, số lượng gà nhập khẩu từ Ukraina vào Liên Âu đã tăng gấp đôi
trong 6 tháng đầu năm 2023. Mặc dù không có căn cứ cụ thể, nhưng nhiều cáo buộc
được đưa ra lên án các sản phẩm của Ukraina tràn ngập, “đe doạ nông dân châu
Âu”.
Ông
Jean-Baptiste Benoit, tham gia biểu tình, chặn đường cao tốc ở Jossigny, phía
nam Paris, cách Disneyland khoảng 15 km, lên án các sản phẩm nông nghiệp từ
Ukraina : “Củ cải đường của Ukraina đã xâm nhập vào thị trường Pháp, hiện
chưa nhiều, nhưng vào năm sau có thể lên đến 700 000 tấn. Chắc chắn là
điều này sẽ tác động đến thị trường Pháp. Ở Ukraina, họ không phải tuân thủ
tiêu chuẩn của châu Âu. Họ vẫn được phép sử dụng một số loại chất hóa học mà
châu Âu đã cấm. Họ không phải trả các chi phí xã hội như chúng tôi. Dĩ nhiên là
sản phẩm của họ sẽ rẻ hơn của chúng tôi”.
Theo
AFP, nông dân Pháp cũng phải trả thêm 47 triệu euro mỗi năm cho việc tiêu thụ
nước, bên cạnh các thủ tục hành chính phức tạp khiến họ rơi vào cảnh tiến thoái
lưỡng nan. Hôm 30/01, thủ tướng Pháp Gabriel Attal thông báo trước Quốc Hội “sẽ
giải tỏa gói trợ giúp tài chính khẩn cấp cho nông dân”, trong khuôn khổ chính
sách nông nghiệp chung Châu Âu (PAC), tuy nhiên biện pháp này được cho là chưa
đủ để giải quyết các vấn đề và nông dân khẳng định sẽ tiếp tục phong trào biểu
tình.
Tỷ lệ nông
dân tự tử cao hơn các nghề khác
Còn
tại vùng Haute Garonne, miền nam nước Pháp, hàng trăm nông dân chặn đường cao
tốc A64 từ ngày 16/01. Đài France 3 cho biết một số người treo hình nộm để “nhắc
nhớ mọi người về số nông dân tự tử đáng lo ngại”. Theo cơ quan bảo hiểm
trong ngành nông nghiệp của Pháp, Mutuelle sociale agricole (MSA), nông dân có
nguy cơ tự sát cao hơn những người làm nghề khác. Vào năm 2016, MSA cho biết
529 người mua bảo hiểm của MSA đã tự sát. Làm nông nghiệp là một nghề được cho
là bị cô lập về địa lý cũng như tinh thần. Michel Bini, một nông dân vùng Gers,
nhận định với France 3 : “Một số nông dân không thể trả tiền ăn căng tin cho
con họ. Một số khác thì bị mất đi người thân bạn đời…Lúc đó, phải đối mặt với
nhiều thứ cùng lúc là điều không thể”. Ông Bini cho biết cũng đã từng có ý định
tự tử khi phải đối mặt với khoản nợ an sinh xã hội lên đến 30.000 euro vào năm
2017. Dù ông đã được cứu kịp thời và vượt qua được nghịch cảnh, nhưng cảm
giác bất an dường như vẫn chưa biến mất.
Không
chỉ tại riêng Pháp, cơn thịnh nộ của giới nông dân cũng bùng nổ khắp châu Âu
trong những tháng gần đây. Hôm thứ Hai, 29/01, để ủng hộ hành động bao vây
Paris, các nông dân đã chặn một tuyến đường chính dẫn vào thủ đô Bruxelles của
Bỉ và cảng Hamburg ở Đức. Tại Berlin, cách nay 2 tuần, nông dân lái máy kéo từ
khắp nước Đức tập trung tại trung tâm thủ đô, gần Brandenurg, chặn lối vào Quốc
Hội, để bày tỏ phẫn nộ trước kế hoạch của chính phủ loại bỏ trợ cấp giá
nhiên liệu.
--------------------------
Các
nội dung liên quan
PHÁP
- NÔNG DÂN - BIỂU TÌNH
Nghiệp
đoàn nông dân Pháp đòi phong tỏa Paris bất chấp nhượng bộ của chính phủ
PHÁP
- NÔNG NGHIỆP - BIỂU TÌNH
Nông
dân Pháp phong tỏa 8 đường cao tốc dẫn vào Paris để gây sức ép với chính phủ
ĐIỂM
BÁO
Phản
kháng của nông dân Pháp: Gắn nông nghiệp với bảo vệ sinh thái là lối thoát
===================================================
.
.
Nông
dân Pháp thất vọng về diễn văn của thủ tướng Attal
Thu Hằng
- RFI
Đăng
ngày: 31/01/2024 - 12:27
https://www.rfi.fr/vi/ph%C3%A1p/20240131-n%C3%B4ng-d%C3%A2n-ph%C3%A1p-th%E1%BA%A5t-v%E1%BB%8Dng-v%E1%BB%81-di%E1%BB%85n-v%C4%83n-c%E1%BB%A7a-th%E1%BB%A7-t%C6%B0%E1%BB%9Bng
Chiều
30/01/2024, tân thủ tướng Pháp Gabriel Attal đã trình bày trước Hạ Viện chương
trình hành động của chính phủ. Bài diễn văn dài 1 giờ 20 chỉ dành 5 phút nói về
nông nghiệp và chỉ nêu những biện pháp chung chung. Không thỏa mãn với phát
biểu của thủ tướng, nông dân Pháp tiếp tục biểu tình ngày 31/01 và chặn các
tuyến đường cao tốc dẫn đến thủ đô Paris.
https://s.rfi.fr/media/display/9340103e-c00a-11ee-b114-005056bfb2b6/w:980/p:16x9/Gabriel%20Attal-2.webp
Thủ
tướng Pháp Gabriel Attal đọc diễn văn về chính sách chung tại Hạ Viện ngày
30/01/2024. REUTERS - SARAH MEYSSONNIER
Nông
dân vùng Ile-de-France ( Paris và vùng phụ cận ) và các tỉnh lân cận đã lập 9
chốt để « phong tỏa » Paris. Trên cả nước hiện có « 100
điểm bị chặn » với khoảng « 10.000 người biểu tình ».
Trả lời đài truyền hình France 2 sáng 31/01, bộ trưởng Nội Vụ Gérald Darmanin
nhắc lại là sẽ không buộc người nông dân biểu tình di dời, vì họ « không
phải là những kẻ lưu manh », nhưng đồng thời ông đặt ra những
giới hạn rõ ràng : « Không được vào Paris, không được chặn chợ đầu mối
Rungis, không được phong tỏa các sân bay ».
Đoàn
xe khoảng 200 máy kéo, xuất phát từ thành phố Agen (tây nam Pháp) đang tiến gần
đến chợ đầu mối quốc tế Rungis, ở phía nam Paris. Tối 30/01, khoảng 15.000 hiến
binh, cảnh sát được huy động đóng chốt trên đường quốc lộ A6, cách chợ Rungis
vài km và để ngăn máy kéo tiến vào các sân bay, cũng như thủ đô Paris. Người
biểu tình cũng đang tiến gần đến Lyon, thành phố lớn thứ 3 của Pháp. Chiều
30/01, rất nhiều máy kéo bị chặn trên đường cao tốc A89 nối Lyon với
Clermont-Ferrand.
Trả
lời đài phát thanh Sud Radio, bộ trưởng Nông Nghiệp Marc Fesneau cho biết « thủ
tướng sẽ sớm phát biểu trước cuối tuần này » với nhiều thông báo để
hành động trong ngắn hạn, cũng như nhằm thay đổi những « vấn đề tồn
đọng từ quá lâu ». Bộ trưởng Nông Nghiệp Pháp đến Bruxelles để đề cập
cuộc khủng hoảng với Ủy Ban Châu Âu. Vấn đề này cũng sẽ được tổng thống Pháp
nêu tại cuộc họp thượng đỉnh bất thường của Liên Âu ngày 01/02 tại
Bruxelles.
