Thursday, November 1, 2018

TỬ HUYỆT THỨ TƯ ĐÃ LỘ RA : CẠN KIỆT DẦU THÔ! (Thường Sơn - VNTB)




2-11-2018

Cùng với ba tử huyệt nợ công quốc gia, nợ xấu ngân hàng và thâm thủng ngân sách đang lộ ra ngày càng rõ, triển vọng trữ lượng dầu khí cạn kiệt chỉ trong ít năm nữa hoàn toàn xứng đáng bồi thêm một điểm chết nữa mà có thể rút ngắn đáng kể tuổi thọ của chế độ cầm quyền tại Việt Nam trước thời điểm năm 2025.

Vào tháng Mười năm 2018, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) đã phải lần đầu tiên thừa nhận một sự thật mà bấy lâu nay tập đoàn này và đảng chỉ muốn che giấu càng nhiều càng tốt: sản lượng dầu tại rất nhiều giếng đang suy giảm tự nhiên do khai thác đã quá lâu. Cộng vào đó là trữ lượng gia tăng quá thấp khiến từ nay đến năm 2025, sản lượng khai thác dầu sẽ giảm đều đặn mỗi năm 10% - tương đương với hơn 2 triệu tấn.

Vào năm 2017, sản lượng khai thác quy dầu của PVN lên tới 25 triệu tấn. Nhưng với đà ‘suy giảm tự nhiên’ và với mức giảm bắt buộc hơn 2 triệu tấn/năm, đến năm 2025 sản lượng khai thác quy dầu sẽ cao lắm là 10 triệu tấn/năm. Còn nếu trong giai đoạn 2019 - 2015 mà PVN phải chịu sức ép quá mạnh từ Chính phủ và Bộ Chính trị đảng để phải giữ nguyên hoặc thậm chí gia tăng sản lượng khai thác dầu khí nhằm bù đắp cho một nền ngân sách mau chóng cạn kiệt, đặc biệt là gần như cạn hoàn toàn các nguồn ngoại tệ dùng để trả nợ nước ngoài và chi xài cho công tác ăn tiêu trong đảng, đến năm 2025 PVN sẽ có thể chẳng còn dầu để khai thác nữa.

Những thông tin trên là hoàn toàn logic với một thông tin từ ông Từ Thành Nghĩa - Tổng giám đốc Vietsovpetro - vào đầu tháng 2/2018 về “Móng mỏ Bạch Hổ còn quanh quẩn 10 triệu tấn, tối đa chỉ khai thác được 4-5 năm nữa thôi”, tại Hội nghị tổng kết năm 2017 của PVN.

Điều đó có nghĩa là ngay cả mỏ Bạch Hổ - cung cấp sản lượng lớn nhất, chiếm hơn 60% sản lượng của PVN từ xưa đến nay - đã vào giai đoạn suy kiệt.

Đó là chưa kể đến tình trạng sản lượng của một số mỏ dầu khí giảm dần và không còn mang lại hiệu quả kinh tế cho nhà đầu tư. Trong thời gian qua một số lô hợp đồng đã phải trả lại cho PVN do không còn hiệu quả kinh tế, như Lô 46/13 – mỏ Sông Đốc và Lô 01&02/97 mỏ Thăng Long, Đông Đô. 

Vào năm 2012 hoặc 2022 khi mỏ Bạch Hổ trở thành ‘mỏ chết’, PVN sẽ phải dựa hoàn toàn vào 40% sản lượng còn lại, với điều kiện trữ lượng của những mỏ dầu còn lại vẫn còn mà không suy kiệt hẳn như Bạch Hổ.

Nhưng ngay trước mắt là một mất cân đối quá lớn đối với ‘khoa học khai thác dầu khí’: năm 2017, sản lượng khai thác quy dầu của PVN lên tới 25 triệu tấn, nhưng phần tìm kiếm thăm dò gia tăng trữ lượng chỉ là 4 triệu tấn, tức trữ lượng mới chỉ chiếm 1/6 sản lượng đang khai thác. Nếu tình trạng mất cân đối giữa tìm kiếm thăm dò gia tăng trữ lượng và khai thác vẫn tiếp diễn như hiện nay thì chỉ vài năm nữa, sản lượng khai thác dầu khí của PVN sẽ chỉ còn 1/3 sản lượng so với hiện thời.

Vào đầu năm 2017, một báo cáo của PVN đã thừa nhận rằng gia tăng trữ lượng dầu khí năm 2017 đạt thấp hơn nhiều so với mục tiêu chiến lược đề ra: mục tiêu đề ra trong nước là 20-30 triệu tấn/năm và ở nước ngoài là 8-12 triệu tấn/năm (tổng cộng là 28-42 triệu tấn/năm) nhưng trong hai năm 2016 và 2017 PVN đều không hoàn thành khi đạt thấp hơn nhiều (năm 2016 đạt 16,66 triệu tấn quy dầu và năm 2017 đạt 4,0 triệu tấn quy dầu). Hầu hết các mỏ đều đã khai thác trong thời gian dài và đang trong giai đoạn cuối dẫn tới suy giảm sản lượng tự nhiên hàng năm từ 15% tới trên 30%.

2017 cũng là năm gia tăng trữ lượng dầu khí thấp nhất từ trước đến nay, chỉ đạt 4 triệu tấn dầu, thấp nhất lịch sử. Một quan chức của PVN là Tổng giám đốc Nguyễn Vũ Trường Sơn phải thừa nhận: “trước đây hàng năm, PVN khoan 30-40 giếng thăm dò, chi phí tốn từ 2-2,5 tỷ USD, gia tăng được 35-40 triệu tấn quy dầu. Thế nhưng, từ 2015 trở lại đây, đầu tư của ta và nước ngoài chỉ đâu đó 400-500 triệu USD cho tìm kiếm thăm dò, giảm 5 lần so với trước”.

Với tình trạng trữ lượng dầu cạn kiệt nhanh trong khi quá khó để tìm ra nguồn trữ lượng mới, có thể hình dung là vào năm 2021, ngân sách chế độ sẽ mất hẳn số thu 70.000 - 80.000 tỷ đồng từ PVN mà do đó sẽ ‘kiến tạo’ một lỗ thủng toang hoác không lấy gì bù trám được.

Tương lai đen tối trên đang hiển hiện trong bối cảnh hiện thời các nguồn ngoại tệ mạnh từ viện trợ không hoàn lại, viện trợ ODA và cả nguồn kiều hối của ‘khúc ruột ngàn dặm’ đều khá bi đát. Từ năm 2014, chính thể Việt Nam đã không còn nhận được nguồn vốn ODA đáng kể nào, còn từ năm 2018 đã không còn ODA ưu đãi. Trong khi đó, lượng kiều hối gửi về Việt Nam vào năm 2017 và 2018 có thể sụt giảm đến phân nửa so với mức đỉnh 13,5  tỷ USD vào năm 2015…

---------------------------------

1-11-2018

Vào mùa xuân năm 2018 đã xảy đến thêm một nguy cơ mà rất có thể sẽ trở thành nỗi nguy biến cho chính thể độc đảng ở Việt Nam: “deadline” thực sự cho trữ lượng dầu khai thác ở Việt Nam chỉ còn khoảng 3 năm nữa, tức đến năm 2021 - trùng với kỳ đại hội đảng lần thứ 13, nếu còn có đại hội này.

2025 hết dầu đang khai thác!

Và khi mùa xuân ủ rũ của năm 2019 sắp nhoài đến, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) đã phải lần đầu tiên thừa nhận một sự thật mà bấy lâu nay tập đoàn này và đảng chỉ muốn che giấu càng nhiều càng tốt: sản lượng dầu tại rất nhiều giếng đang suy giảm tự nhiên do khai thác đã quá lâu. Cộng vào đó là trữ lượng gia tăng quá thấp khiến từ nay đến năm 2025, sản lượng khai thác dầu sẽ giảm đều đặn mỗi năm 10% - tương đương với hơn 2 triệu tấn.

Mức gia giảm đã được lên kế hoạch gia tốc lùi một cách chắc chắn trên có ý nghĩa gì?

‘Suy giảm tự nhiên’ chỉ là một cách nói, hoặc chính xác hơn là một lối phủ nhận trách nhiệm đối với nạn khai thác phá vỡ kế hoạch trong nhiều năm trước.

Vào năm 2017, sản lượng khai thác quy dầu của PVN lên tới 25 triệu tấn. Nhưng với đà ‘suy giảm tự nhiên’ và với mức giảm bắt buộc hơn 2 triệu tấn/năm, đến năm 2025 sản lượng khai thác quy dầu sẽ cao lắm là 10 triệu tấn/năm. Còn nếu trong giai đoạn 2019 - 2015 mà PVN phải chịu sức ép quá mạnh từ Chính phủ và Bộ Chính trị đảng để phải giữ nguyên hoặc thậm chí gia tăng sản lượng khai thác dầu khí nhằm bù đắp cho một nền ngân sách mau chóng cạn kiệt, đặc biệt là gần như cạn hoàn toàn các nguồn ngoại tệ dùng để trả nợ nước ngoài và chi xài cho công tác ăn tiêu trong đảng, đến năm 2025 PVN sẽ có thể chẳng còn dầu để khai thác nữa.

Những thông tin trên là chuỗi tiếp nối logic với một thông tin từ ông Từ Thành Nghĩa - Tổng giám đốc Vietsovpetro - vào đầu tháng 2/2018 về “Móng mỏ Bạch Hổ còn quanh quẩn 10 triệu tấn, tối đa chỉ khai thác được 4-5 năm nữa thôi”, tại Hội nghị tổng kết năm 2017 của PVN.

Điều đó có nghĩa là ngay cả mỏ Bạch Hổ - cung cấp sản lượng lớn nhất, chiếm hơn 60% sản lượng của PVN từ xưa đến nay - đã vào giai đoạn suy kiệt.

Đó là chưa kể đến tình trạng sản lượng của một số mỏ dầu khí giảm dần và không còn mang lại hiệu quả kinh tế cho nhà đầu tư. Trong thời gian qua một số lô hợp đồng đã phải trả lại cho PVN do không còn hiệu quả kinh tế, như Lô 46/13 – mỏ Sông Đốc và Lô 01&02/97 mỏ Thăng Long, Đông Đô.

Vào năm 2012 hoặc 2022 khi mỏ Bạch Hổ trở thành ‘mỏ chết’, PVN sẽ phải dựa hoàn toàn vào 40% sản lượng còn lại, với điều kiện trữ lượng của những mỏ dầu còn lại vẫn còn mà không suy kiệt hẳn như Bạch Hổ.

Trữ lượng mới chỉ chiếm 1/6 sản lượng đang khai thác!

Những năm tới sẽ là một thách thức khủng khiếp: làm sao đảng và PVN tìm ra được nguồn trữ lượng dầu khí mới ở Biển Đông để thay thế cho những mỏ sắp biến thành dĩ vãng và để ngân sách của đảng lẫn đảng khỏi chết theo?

Ngay trước mắt là một mất cân đối quá lớn đối với ‘khoa học khai thác dầu khí’: năm 2017, sản lượng khai thác quy dầu của PVN lên tới 25 triệu tấn, nhưng phần tìm kiếm thăm dò gia tăng trữ lượng chỉ là 4 triệu tấn, tức trữ lượng mới chỉ chiếm 1/6 sản lượng đang khai thác. Nếu tình trạng mất cân đối giữa tìm kiếm thăm dò gia tăng trữ lượng và khai thác vẫn tiếp diễn như hiện nay thì chỉ vài năm nữa, sản lượng khai thác dầu khí của PVN sẽ chỉ còn 1/3 sản lượng so với hiện thời.

Vào đầu năm 2017, một báo cáo của PVN đã thừa nhận rằng gia tăng trữ lượng dầu khí năm 2017 đạt thấp hơn nhiều so với mục tiêu chiến lược đề ra: mục tiêu đề ra trong nước là 20-30 triệu tấn/năm và ở nước ngoài là 8-12 triệu tấn/năm (tổng cộng là 28-42 triệu tấn/năm) nhưng trong hai năm 2016 và 2017 PVN đều không hoàn thành khi đạt thấp hơn nhiều (năm 2016 đạt 16,66 triệu tấn quy dầu và năm 2017 đạt 4,0 triệu tấn quy dầu). Hầu hết các mỏ đều đã khai thác trong thời gian dài và đang trong giai đoạn cuối dẫn tới suy giảm sản lượng tự nhiên hàng năm từ 15% tới trên 30%.

2017 cũng là năm gia tăng trữ lượng dầu khí thấp nhất từ trước đến nay, chỉ đạt 4 triệu tấn dầu, thấp nhất lịch sử. Một quan chức của PVN là Tổng giám đốc Nguyễn Vũ Trường Sơn phải thừa nhận: “trước đây hàng năm, PVN khoan 30-40 giếng thăm dò, chi phí tốn từ 2-2,5 tỷ USD, gia tăng được 35-40 triệu tấn quy dầu. Thế nhưng, từ 2015 trở lại đây, đầu tư của ta và nước ngoài chỉ đâu đó 400-500 triệu USD cho tìm kiếm thăm dò, giảm 5 lần so với trước”.

Thông tin trên rất dễ khiến giới chóp bu Việt Nam mất ngủ, cho dù họ đã thừa biết thực trạng “thiếu ăn” đó, khi hầu hết các mỏ dầu ở Việt Nam đều đã khai thác quá độ hoặc vô độ trong thời gian dài và hiện đang trong giai đoạn cuối dẫn tới ‘suy giảm sản lượng tự nhiên’.

Phá sản ‘tầm nhìn đến năm 2030’

Hiện thực cùng tương lai cạn dầu hết tiền trên cũng khiến phá sản luôn “tầm nhìn đến năm 2030” của ngành dầu khí Việt Nam, đặc biệt dưới thời ‘đồng chí ba X’ - Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.

Vào năm 2010 - 2011, PVN và chính phủ của ông Dũng đã hết sức lạc quan khi ước tính trữ lượng dầu của Việt Nam đủ để khai thác đến năm 2030, tức hàm ý chế độ hỗn tạp giữa danh nghĩa cộng sản và thực chất chủ nghĩa tư bản đỏ ở Việt Nam hoàn toàn có thể kéo dài sự tồn tại của nó đến ít nhất năm 2030.

Nhưng chỉ vài năm sau đó khi tốc độ khai thác được đẩy mạnh gấp đôi, “deadline” cho trữ lượng dầu đã được chính Thủ tướng Dũng và các bộ ngành liên quan gia giảm đến năm 2025. Tuổi thọ của chế độ cũng bởi thế đã được rút ngắn 5 năm.

Tính bất xứng đã thể hiện một cách thật ngọt ngào: nếu vào thời Nguyễn Tấn Dũng, Tập đoàn PVN đã lao vào khai thác dầu khí vô tội vạ và có lúc đóng góp tới gần 10% thu ngân sách, thì đến nay hàng năm số thu ngân sách từ PVN chỉ chưa đầy 100 ngàn tỷ đồng/năm và chỉ chiếm khoảng 6% tổng thu ngân sách.

Còn bây giờ thì trừ đảng, chẳng còn ai nói đến ‘năm 2030’ nữa. Thậm chí ‘năm 2025’ cũng chỉ là một ước đoán có phần lạc quan tếu.

Trong hai năm trở lại đây, “deadline” mới đã được thiết lập: trữ lượng dầu chỉ còn đủ để khai thác trong 4 -5 năm.

Nhưng “deadline” trên cũng chỉ mang ý nghĩa hết sức tương đối. 3 năm khai thác tối đa là khoảng thời gian có thể dễ hình dung hơn. Tức PVN chỉ còn có thể khai thác tương đối thoải mái trong ba năm 2019, 2020 và ‘chào mừng đại hội đảng 13’ vào năm 2021, nếu quả thực còn có đại hội này.

Nhưng sau đó, không có gì bảo đảm cho ‘nguồn thu dầu khí bền vững’ đối với ngân sách đảng.

‘Thọ’ đến năm nào?

Với tình trạng trữ lượng dầu cạn kiệt nhanh trong khi quá khó để tìm ra nguồn trữ lượng mới, có thể hình dung là vào năm 2021, ngân sách chế độ sẽ mất hẳn số thu 70.000 - 80.000 tỷ đồng từ PVN mà do đó sẽ ‘kiến tạo’ một lỗ thủng toang hoác không lấy gì bù trám được.

Tương lai đen tối trên đang hiển hiện trong bối cảnh hiện thời các nguồn ngoại tệ mạnh từ viện trợ không hoàn lại, viện trợ ODA và cả nguồn kiều hối của ‘khúc ruột ngàn dặm’ đều khá bi đát. Từ năm 2014, chính thể Việt Nam đã không còn nhận được nguồn vốn ODA đáng kể nào, còn từ năm 2018 đã không còn ODA ưu đãi. Trong khi đó, lượng kiều hối gửi về Việt Nam vào năm 2017 và 2018 có thể sụt giảm đến phân nửa so với mức đỉnh 13,5 tỷ USD vào năm 2015…

Cùng với ba tử huyệt nợ công quốc gia, nợ xấu ngân hàng và thâm thủng ngân sách đang lộ ra ngày càng rõ, triển vọng trữ lượng dầu khí cạn kiệt chỉ trong ít năm nữa hoàn toàn xứng đáng bồi thêm một điểm chết nữa mà có thể rút ngắn đáng kể tuổi thọ của chế độ cầm quyền tại Việt Nam trước thời điểm năm 2025.

(VOA 1/11/2018)






VÌ SAO LẦN THỨ 4 CHÍNH PHỦ PHẢI ĐỐC THÚC 'VÉT' VÀNG & NGOẠI TỆ? (Minh Quân - VNTB)




31/10/2018

Một sự trùng hợp rất đáng chú ý và mổ xẻ là chỉ vài ngày sau cú bắt và phạt công dân Nguyễn Cà Rê ở Cần Thơ, vào tháng Mười năm 2018 Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản gửi Thống đốc Ngân hàng nhà nước truyền đạt yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, trong đó một lần nữa (lần thứ 4) nhắc "Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Thống đốc Ngân hàng nhà nước tiếp tục tập trung nghiên cứu, có giải pháp phù hợp huy động các nguồn ngoại tệ, vàng trong dân phục vụ cho đầu tư phát triển".

Không chỉ thời thủ tướng bị xem là ‘phá chưa từng có’ - Nguyễn Tấn Dũng, mà từ sau đại hội 12 đến nay, khá nhiều lần Chính phủ và Ngân hàng nhà nước đã tung ra chính sách "sẽ huy động vàng" trong dân, tái hiện lại chủ trương mà Ngân hàng nhà nước đã có đề án 'lấy mỡ nó rán nó" vào cuối năm 2011 nhưng không thành công vì gây ra nhiều nghi ngờ.

Lần này cũng vậy, dư luận người dân tích trữ vàng lại lo lắng về "quyết tâm thu hồi vàng trong dân" của Ngân hàng nhà nước, nhưng trong thực tế chính quyền vẫn chưa có giải pháp đủ thuyết phục nào để bảo đảm vàng của dân không bị bốc hơi từ két sắt ngân hàng. 

Hàng loạt vụ đổ bể ở nhiều ngân hàng như Agribank, ACB, Vietinbank..., cùng các vụ thụt két và siêu lừa như Huỳnh Thị Huyền Như..., hoặc hiện tượng "tiền tiết kiệm bốc hơi", đã khiến cho dân chúng mất đi đáng kể niềm tin vào giới ngân hàng. Trong tình thế đó, nhiều người dân thà chôn giấu vàng dưới gầm giường, thay vì gửi vào ngân hàng mà không thể chắc chắn là vàng của mình sẽ "không cánh mà bay".

Từ khi Ngân hàng nhà nước dự trù thực hiện đề án huy động vàng vào năm 2011, đã có rất nhiều ý kiến của giới chuyên gia và người dân yêu cầu Ngân hàng nhà nước phải có những giải pháp thật sự an toàn cho người gửi vàng. Tuy nhiên cho tới nay vẫn chưa thấy bất kỳ một dấu hiệu nào từ phía Ngân hàng nhà nước để trưng ra sự bảo đảm của họ. 

Điều đơn giản là nếu lần này Ngân hàng nhà nước và các ngân hàng thương mại không xây dựng được một cơ chế tuyệt đối bảo đảm an toàn cho người gửi vàng, chính sách huy động vàng nhiều khả năng sẽ tiếp tục thất bại, và sẽ chẳng có 400 tấn vàng trong dân nào tuôn chảy vào ngân quỹ của giới ngân hàng quen thủ lợi thay cho mối lo lắng về quốc kế dân sinh.

Trong khi đó, vụ chính quyền thành phố Cần Thơ thình lình ‘đánh úp’ công dân Nguyễn Cà Rê khi ông này vào tiệm vàng chỉ để đổi tờ 100 USD do người thân của ông tặng đã khiến bật ra dấu hiệu có thể sắp rơi vào tình trạng cạn kiệt của Quỹ dự trữ ngoại hối quốc gia.

Từ tháng Năm - Sáu năm 2018, tình hình vét đô cho Quỹ dự trữ ngoại hối đã chậm hẳn lại, để cho đến nay không còn nghe báo cáo thành tích dự trữ ngoại hối tiếp tục tăng phi mã. Cũng trong thời gian đó, chính phủ Nguyễn Xuân phúc và hai cơ quan tham mưu là Ngân hàng nhà nước và Bộ Tài chính một lần nữa, trong nhiều lần kể từ năm 2011 đến nay - phải tính đến việc gom 500 tấn vàng trong dân, mà rất có thể sẽ được quy đổi sang USD để trả nợ nước ngoài. Cùng lúc, một chuyên gia Ngân hàng thế giới, không biết lấy thông tin từ đâu, đã ‘chỉ điểm’ cho chính phủ Việt Nam rằng trong dân Việt còn tới 60 tỷ USD nhàn rỗi - hàm ý tha hồ mà vét…

Một lần nữa, Chính phủ, Ngân hàng nhà nước và hẳn phải nhận được sự đồng thuận rất cao trong ‘tập thể Bộ Chính trị’ có thể đã phải tính đến kế vét đô bằng cách ép dân phải bán USD cho ngân hàng chứ không được giao dịch trên thị trường tự do, để sau đó các ngân hàng phải bán lại USD cho Ngân hàng nhà nước theo ‘giá nội bộ’.

Cú bắt và phạt công dân Nguyễn Cà Rê ở Cần Thơ có thể là phát súng thăm dò, để nếu thuận lợi mà không bị một xã hội ‘cừu’ phản ứng nhiều thì sẽ mở màn cho chiến dịch ép buộc người dân phải bán đô cho ngân hàng như thế, làm giàu hơn cho Quỹ dự trữ ngoại hối để có tiền trả nợ cho nước ngoài vào năm 2018 và những năm sau.

Hai động thái ‘vét’ vàng và ngoại tệ trên xảy ra trong bối cảnh các nguồn ngoại tệ mạnh từ viện trợ không hoàn lại, viện trợ ODA và kiều hối của ‘khúc ruột ngàn dặm’ đều khá bi đát. Từ năm 2014, chính thể Việt Nam đã không còn nhận được nguồn vốn ODA đáng kể nào, còn từ năm 2018 đã không còn ODA ưu đãi. Trong khi đó, lượng kiều hối gửi về Việt Nam vào năm 2017 và 2018 có thể sụt giảm đến phân nửa so với mức đỉnh 13,l5 tỷ USD vào năm 2015…






ĐẢNG CỘNG SẢN XƯA & NAY KHÁC NHAU? (Việt Hoàng - Thông Luận)




1/11/18

Sự kiện ông Chu Hảo bị Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam đề nghị "kỷ luật" và sao đó là hàng loạt trí thức Việt Nam tuyên bố rời bỏ đảng trong đó có cả ông Chu Hảo đã và đang gây được sự chú ý và tranh luận sôi nổi trong dư luận người Việt khắp mọi nơi, từ trong nước ra đến tận hải ngoại.

Phòng chống "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" về tư tưởng trong cán bộ, đảng viên là một trong những vấn đề lý luận và thực tiễn đặc biệt quan trọng liên quan đến sự tồn vong của Đảng, của chế độ xã hội chủ nghĩa.

Đầu tiên phải nói ngay rằng việc "kỷ luật" một đảng viên của một đảng chính trị nào đó là chuyện nội bộ và rất bình thường trong một xã hội bình thường vì đảng chỉ là một tổ chức tự nguyện của một nhóm người chia sẻ và đeo đuổi một số giá trị nhất định. Khi không còn đồng thuận với nhau về lý tưởng thì chuyện chia tay nhau là điều sớm muộn phải đến.

Đặc điểm chung dễ nhận thấy nhất của tất cả mọi người khi tham gia vào một tổ chức là tính "tự nguyện", không ai là bị ép buộc phải tham gia vào một tổ chức khi mà người đó không muốn trừ một số trường hợp ngoại lệ như các tổ chức khủng bố, mafia và các Đảng cộng sản.

Dưới chế độ cộng sản thì không muốn cũng phải vào đảng vì có vào đảng mới có cơ hội tiến thân hay thậm chí là vào đảng mới được yên thân. Đến khi muốn ra khỏi đảng mà đảng chưa cho cũng không được vì đảng sẽ khủng bố bằng cách loại bỏ mọi chức vụ và quyền lợi đang có. Đảng cộng sản mạo danh và nhân danh đất nước, chính quyền để trừng phạt hoặc ban ơn cho các đảng viên của mình. Đảng biến mình thành đất nước, tổ quốc. Đây là một sự mạo danh trắng trợn cần phải nhận diện và lên án.

"Bỏ đảng" là một quyết định khó khăn và phải rất dũng cảm dưới chế độ cộng sản. Hành động bỏ đảng của những người như Chu Hảo và Nguyên Ngọc thật sự gây ra một cơn địa chấn trong nội bộ đảng và xã hội Việt Nam.

Có một vấn đề mà bài viết này muốn nói thêm cho rõ vì trong các thư ngỏ của những người can đảm bỏ đảng đều đưa ra một lý do là "Đảng cộng sản bây giờ không còn là đảng của ngày xưa nữa" vì Đảng cộng sản ngày xưa là "đảng yêu nước, giải phóng dân tộc" còn đảng bây giờ là biến chất, thoái hóa, tham nhũng, chuyên quyền, phản dân hại nước…

Ông Hà Sĩ Phu, một trí thức độc lập và bất đồng chính kiến nổi tiếng của Việt Nam có viết một lá thư ngỏ với nội dung :

"Đến lúc này, thiết nghĩ tôi nên nhắc lại đôi điều mà tôi đã viết ra từ lâu :

1. Đảng cộng sản Việt Nam chứ không ai khác, chính là Giặc nội xâm ! Đảng cộng sản Việt Nam đã cướp mất nước của nhân dân Việt Nam, dân không còn quyền yêu nước và giữ nước, từ một đảng phất cờ cứu nước mà thực chất là Cướp nước, Cướp xong thì Bán. Vừa Cướp nước vừa Bán nước, hai tội chập một. (Lưu ý : Đảng cộng sản khi chưa nắm quyền và khi đã nắm quyền là hai Đảng cộng sản hoàn toàn khác nhau !).

Bi kịch ấy lúc đầu chưa ai nhìn ra, về sau mới nhận ra, rằng chính ngày 19/8 và Quốc khánh 2/9 là ngày Đại Quốc hận, mở đầu đại bi kịch mà lúc đầu cả dân tộc lại chào đón hân hoan, thế mới là bi-hài...

Khi đảng đã là Giặc nội xâm thì đảng viên đương nhiên mắc "tội theo giặc" mà không biết đấy thôi. Hôm nay các vị bỏ đảng là thoát tội "theo giặc" nên tôi vô cùng hân hoan chia sẻ.

2. Khi viết về tiêu chuẩn của một Tổng bí thư tôi đã viết : Thực chất Tổng bí thư là do Tàu duyệt nên Tổng bí thư chỉ có một tiêu chuẩn duy nhất là bán nước cho Tàu, điều này đúng từ Hồ Chí Minh, không có ngoại lệ.

Có thể lúc đầu nhiều người cho tôi nói như vậy là quá đáng, nhưng tôi chỉ là người nói sớm một chút mà thôi. Thực chất cay đắng ấy đang được chứng minh".

Kính thư,
Hà Sĩ Phu"

Thư ngỏ của ông Hà Sĩ Phu đã tố cáo đanh thép Đảng cộng sản Việt Nam là một "đảng cướp nước và bán nước". Tổng bí thư đảng là người thần phục hoàn toàn Trung Quốc. Tuy nhiên trong thư ngỏ này có một lưu ý rất đặc biệt là "Đảng cộng sản khi chưa nắm quyền và Đảng cộng sản sau khi nắm quyền là hai đảng hoàn toàn khác nhau".

Có thật là như vậy không ? Bản chất của chủ nghĩa cộng sản là gì ?

Theo chủ nghĩa Mác-Lênin thì mục đích cuối cùng của các nước cộng sản là tiến tới một "thế giới đại đồng", sẽ xóa bỏ biên giới giữa các quốc gia. Tất cả mọi người trên hành tinh sẽ là anh em một nhà "tứ hải huynh đệ". Xã hội cộng sản sẽ không còn giai cấp, không còn sở hữu tư nhân, không còn bóc lột và mọi người sẽ "làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu". Để tiến lên xã hội chủ nghĩa thì cần có một giai đoạn quá độ phải dùng đến "chuyên chính vô sản" để loại bỏ các thành phần chống đối. Lê-nin nói : "Chuyên chính cách mạng của giai cấp vô sản là một chính quyền do giai cấp vô sản giành được và duy trì bằng bạo lực đối với giai cấp tư sản". Đừng quên Đảng cộng sản Việt Nam được ra đời và hình thành như là một phân bộ của Đệ tam Quốc tế cộng sản do Liên-xô đứng đầu.

Trong chế độ cộng sản thì mọi giá trị về đạo đức như lòng vị tha, tình yêu thương con người, lòng bao dung, trắc ẩn, chia sẻ, liên đới… đều bị lên án và loại bỏ vì bị cho là "ủy mị tiểu tư sản". "Đạo đức" theo định nghĩa của Lê-nin : "Miễn là có lợi cho sự nghiệp đấu tranh của giai cấp vô sản thì đều là chính nghĩa, có hại cho cuộc đấu tranh đó thì đều là phi nghĩa". "Tính đảng", "tính giai cấp" là đặc trưng của chuyên chính vô sản, nó không bị phụ thuộc và hạn chế bởi các qui tắc pháp luật hay giới hạn về đạo đức, tôn giáo trong xã hội…theo quan điểm của Lê-nin.

Trong kết luận của Ủy ban Kiểm tra Ttrung ương có đoạn đáng chú ý khi cho rằng ông Chu Hảo "đã suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa"". Giáo sư Cao Huy Thuần có bài "nỗi đau" (1) nói về việc qui kết ông Chu Hảo tội "tự chuyển hóa". Chúng tôi muốn bổ sung thêm một tội khác là "suy thoái về đạo đức". Chắc chắn là ông Chu Hảo có đạo đức theo quan điểm của những người bình thường nhưng với đảng thì "đạo đức" hoàn toàn khác. "Đạo đức" là phải ủng hộ đảng vô điều kiện và phải luôn làm vừa lòng đảng, có lợi cho đảng.

Chính vì "tính đảng" tức là sự khủng bố toàn diện về tinh thần lẫn vật chất được đặt lên trên hết nên Đảng cộng sản Việt Nam đã gây ra không biết bao nhiêu vụ thảm sát kinh hoàng từ lúc chưa nắm quyền cho đến khi đã nắm quyền. Không yêu nước, không coi tổ quốc và dân tộc ra gì nên ngay từ năm 1930 (trong cuộc nổi dậy Xô Viết Nghệ Tĩnh) họ đã hô to "trí phú địa hào, đào tận gốc trốc tận rễ". Năm 1945 họ tàn sát hàng trăm nghìn người yêu nước (là đảng viên của Việt Quốc, Việt Cách…) chỉ vì nghĩ rằng những người này có thể sẽ không chấp nhận chế độ cộng sản. Năm 1955 họ giết hàng trăm nghìn người trong Cải cách ruộng đất (chính xác là 172.008 người) chỉ vì họ thuộc một thành phần xã hội mà đảng lo ngại. Năm 1960 họ phát động cuộc nội chiến tàn phá đất nước và làm 6 triệu đồng bào thiệt mạng… Họ có thể làm bất cứ điều gì nếu thấy có lợi cho Đảng.

Bản chất khủng bố của Đảng cộng sản Việt Nam không hề thay đổi cho đến giờ. Những người bất đồng chính kiến ôn hòa vẫn bị kết án lên đến 20 năm tù, thậm chí phụ nữ có con nhỏ cũng không tha. Chính sách thu hồi và cưỡng chế đất đai cũng là khủng bố, thay vì thỏa thuận và đền bù theo nguyên tắc "thuận mua vừa bán" thì chính quyền và giới tư bản đỏ thân hữu luôn dùng bạo lực và chuyên chính vô sản để cướp không đất của người dân hoặc đền bù với giá rẻ mạt rồi bán lại với giá cao hơn gấp hàng trăm lần. Đảng cộng sản Việt Nam đã tạo ra hàng triệu dân oan…

Sự thật thì Đảng cộng sản Việt Nam ngày xưa và bây giờ cũng chỉ là một, vẫn chỉ là một bản chất gian trá, cướp bóc và ác độc, họ không coi đất nước và dân tộc ra gì mà chỉ biết đặt quyền và lợi của chính mình trên hết. Điều khác biệt giữa xưa và nay chỉ là vì tình thế đã thay đổi, bản chất không yêu nước của họ đã lộ diện khá rõ ràng và họ cũng đã có chính quyền để thể hiện bản chất cướp bóc vốn đã có ngay từ đầu. Nhờ sự phát triển của internet mà người dân Việt Nam đã biết nhiều hơn về các hành động của họ trong quá khứ và trong cả hiện tại. Họ, vì có được chính quyền và có súng trong tay nên cũng không cần và không thể che đậy được nữa.

Lý tưởng "đấu tranh giải phóng dân tộc" mà Đảng cộng sản Việt Nam phát động khi xưa làm nhiều người lầm tưởng chỉ là một giai đoạn để chủ nghĩa cộng sản bành trướng khắp thế giới. Tất nhiên là vậy vì khi đó Việt Nam là thuộc địa của Pháp và sau đó là đồng minh của Mỹ thì làm "cộng sản hóa" được Việt Nam nếu không đuổi Pháp và Mỹ ra khỏi Việt Nam ? Lê Duẩn từng nói "ta đánh Mỹ là đánh cho cả Liên Xô và Trung Quốc".

Sở dĩ chúng ta cần dứt khoát với nhau như vậy để cho những người còn hy vọng hão huyền là nhờ ai đó hay một phép màu nào đó mà Đảng cộng sản Việt Nam có thể hết tham nhũng và chuyên quyền để quay về Đảng cộng sản Việt Nam… của ngày xưa. Không có chuyện đó và cũng giống như các chế độ phong kiến trước đây, càng về sau đảng càng hủ bại, thối nát và cuối cùng sẽ bị lật đổ.

Đã đến lúc trí thức Việt Nam cần chia tay dứt khoát với Đảng cộng sản Việt Nam từ trong tư tưởng cho đến thực tế. Không nên tự dối lòng và tự an ủi mình rằng đảng ngày xưa khác đảng bây giờ. Không nên gây ngộ nhận làm ảnh hưởng đến suy nghĩ của thế hệ trẻ. Hãy cho thế hệ trẻ biết được sự thật để họ quyết định tương lai của chính họ và cho cả dân tộc.

Việt Hoàng
(01/11/2018)







VÌ SAO BẦU CỬ GIỮA KỲ Ở MỸ QUAN TRỌNG (Dana Nguyễn, California)



Dana Nguyễn
Gửi tới BBC từ California
27 tháng 10 2018

Chỉ còn 12 ngày nữa là cuộc bầu cử giữa kỳ ở Mỹ sẽ sảy ra vào ngày 6 tháng 11.

Tôi cảm nhận rất rõ cơn sốt bầu cử gia tăng từng ngày, từng giờ, thông qua các trang mạng xã hội và các đài truyền hình.

Đặc biệt hai ngày nay còn có một tin nóng hổi nói đến sự phát giác ra nhiều trái mìn được gửi tới các nhân vật quan trọng bên phe Dân chủ: Cựu tổng thống Barack Obama, cựu bộ trưởng bộ ngoại giao Hillary Clinton, cựu phó tổng thống Joseph Biden, trụ sở của đài phát tin CNN, tỷ phú George Soros, một mạnh thường quân lớn của đảng Dân chủ, và tài tử Robert De Niro - người đóng góp và giúp tranh cử cho một số ứng cử viên đảng Dân chủ.

Tin này thật sự đã làm tôi cảm thấy nước Mỹ đang đi vào giai đoạn chia rẽ tệ hại nhất giữa hai đảng Cộng hòa và Dân chủ.

Nhưng nguyên nhân nào tạo ra nông nỗi này?

Câu trả lời của tôi: Lý do thứ nhất là cán cân quyền lực trong hệ thống chính phủ Mỹ hiện đang không cân bằng. Lý do thứ hai liên quan đến tổng thống Trump. Hai lý do này cộng lại mang đến một hậu quả to lớn hơn bài toán 1 + 1 = 2 rất nhiều.

Là một người đồng ý với nhiều quan điểm của đảng Cộng hòa như "small government" và "free enterprise", tôi hoàn toàn thất vọng về tổng thống đương thời và e ngại cho một dân tộc tài hoa đang bị phá hủy nặng nề về mặt đạo đức bởi một vị lãnh đạo nhân phẩm kém cỏi đang mỵ dân, lợi dụng sự ngây thơ của một số dân chúng hòng gây chia rẽ & gây hoang mang về nhiều mặt nhằm giữ vững quyền lực cho chính mình.

Chúng ta hay cùng nhau nhìn vào lý do thứ nhất: "checks and balances" (kiểm soát và cân bằng") là một hệ thống được tạo ra và ghi trong hiến pháp nước Mỹ để đảm bảo không có một chính phủ nào trở nên quá mạnh mẽ để có thể thông qua những bộ luật gây hại cho dân Mỹ.

Khi đa số thành viên của của lưỡng viện quốc hội và tổng thống cùng thuộc về một đảng, nó không khác gì việc chúng ta có một chế độ độc tài, có nguy cơ gây hại cho dân chúng Mỹ và cả toàn thế giới nếu những người nắm quyền là người xấu!

Kiểm soát và cân bằng khiển tổng thống Mỹ muốn làm gì phải thông qua sự kiểm soát và đồng ý của quốc hội, nhờ vậy giảm thiểu tối đa mọi rủi ro.

Hiện tại nước Mỹ đang nằm trong tình trạng này: Tổng thống, Thượng viện Hạ viện (và cả Tối cao Pháp viện) có đa số thành viên thuộc đảng Cộng Hòa! Nghĩa là một dự luật được tổng thống Trump đề cử rất có thể được chấp thuận, dù phía Dân Chủ không đồng ý!

Chẳng hạn như nếu tổng thống Trump đề xuất bỏ "pre-existing conditions" do cựu tổng thống Obama thành lập nên, nghĩa là Trump cho phép các công ty bảo hiểm không phải trả chi phí y tế cho những người đã mắc bệnh (hiểm nghèo) trước khi họ có bảo hiểm, thì luật đó sẽ được duyệt qua một cách dễ dàng! Và đây là một trong những nỗi lo lớn cho dân tình hiện nay.

Bầu cử giữa mùa là lúc cử tri có cơ hội bầu lại toàn thể 435 dân biểu tại Hạ viện và 33 thượng nghị sĩ tại Thượng viện, để tái thiết lập sự kiểm soát và cân bằng ấy.

Vì lý do này, cuộc bầu cử giữa vào ngày 6 tháng 11 tới đây vô cùng quan trọng vì người dân ủng hộ đảng Dân chủ có thể giành lại sự cân bằng trong cán cân quyền lực, hay nói khác đi là để cho hai đảng chính trị cùng có số người đại diện tuơng đối ngang nhau trong hệ thống chính phủ.

Bây giờ ta hãy nhìn vào vấn đề thứ hai: tổng thống Trump. Trước hết, tôi phải nhìn nhận rằng ông là môt người có khả năng làm cho nhiều dân chúng yêu mến ông một cách cuồng nhiệt. Đặc biệt những người nằm trong thành phần xã hội hoàn toàn không hưởng được lợi ích gì từ chính sách của Trump!

Chẳng hạn như những người làm nghề tay chân, người da đen, da vàng, người di dân, và cả phụ nữ! Một số dân được cho là 'cuồng Trump'' còn bị Trump cười thẳng vào mặt như khi ông tuyên bố trước công chúng trước đây rằng "Tôi đặc biệt thích những kẻ có học vấn thấp kém". Nhưng điều nực cười nhất là những người phụ nữ cầm bảng "Women for Trump" trong các buổi vận động tranh cử do ông tổ chức! Tôi cứ thắc mắc hoài rằng: Chẳng lẽ những phụ nữ này mong được Trump sờ mó hay sao? Tôi cũng không hiểu tại sao có những người rất trí thức & thông thái cũng ủng hộ và bênh vực ông Trump chằm chặp!

Mà Trump thực sự đã làm được gì cho dân tộc Mỹ?

Kinh tế Mỹ có khá hơn từ khi Trump lên chức với thị trường chứng khoán gia tăng và tỉ lệ thấp nghiệp đang ở mức rất thấp (3.8%) nhưng mọi người có lẽ đã quên rằng tỉ lệ thất nghiệp đã đang trên đà đi xuống trong suốt 8 năm Obama giữ ghế tổng thống bắt đầu vào năm 2009, khi nển kinh tế Hoa Kỳ mới rơi vào giai đoạn hoàn toàn khủng hoảng, với chỉ số Dow Jones rớt một cái rụp từ 14000 xuống đến 6443. Obama đã làm giảm tỉ lệ thất nghiệp từ 10% (1/2009) xuống đến 4.9% vào tháng 1, 2017 khi Trump lên nhậm chức!

Có thể nói rằng Trump may mắn lên làm tổng thống khi đất nước đang đi vào giai đoạn sung mãn: Nhà tiếp tục tăng giá, tỉ lệ thất nghiệp tiếp tục giảm, và chỉ số chứng khoán gia tăng, dù hiện đang xuống và đang đi vào ranh giới của điều chỉnh.

Tuy nhiên, dù Trump có giỏi đến đâu (tôi chưa nhìn thấy điều đó), mà không có đạo đức thì theo tôi cũng chỉ đáng vất đi!

Ai cũng biết rõ ông Trump là người ăn nói lỗ mãng, phát ngôn bừa bãi, nói láo trắng trợn và sẵn sàng sỉ nhục tất cả những ai ông không ưa thích hoặc sửa sai ông như giới truyền thông và những người thuộc phe đối lập.

Ông Trump còn là người coi thường phụ nữ và có một cuộc sống bê bối tình dục. Tôi biết có nhiều người bênh vực ông về chuyện này và nêu ra rằng nhiều người đàn ông khác cũng như vậy thôi.

Tuy nhiên, tôi nghĩ ông Trump rất khác, là vì ông ta tự hào một cách công khai về hành xử của mình! Việc ông sàm sỡ với phụ nữ rồi quay lại sỉ báng họ không chút ngượng mặt truớc mặt toàn dân không những đã quá sai nhưng nó không dừng ở đó: việc ông ba hoa khoác lác ngoài công cộng còn khuyến khích phái đàn ông làm theo và xem đó là chuyện bình thường!

Một ví dụ mới nhất về việc Trump nói láo trắng trợn là khi ông tuyên bố tại rally ở Mesa, Arizona vào ngày 19 tháng 10 về đoàn người từ Honduras đang trên đường đến xin tị nạn ở Mỹ rằng trong số đám người đó có băng đảng MS-13, và nhiều người Trung Đông (ý nói họ là kẻ khủng bố), và rằng đảng Dân Chủ thích tội ác, thích tặng xe cho những công dân bất hợp pháp.

Nhưng khi bị các ký giả hỏi ông có bằng chứng gì về những người Trung Đông trong đoàn người đó không, Trump đã bí và lảng sang chuyện khác. Sau khi bị hỏi lần nữa ngay tại Nhà Trắng, ông Trump đã phải công nhận rằng "tôi hoàn toàn không có bằng chứng gì nhưng rất có thể là như thế!''

Tôi có biết một người cuồng Trump nói rằng ông ta chả thấy Trump nói dối bao giờ cả, và nói thêm: hơn nữa ai mà chẳng nói dối! Xin thưa rằng: ông Trump không những nói dối, mà còn là một kẻ nói dối chuyên nghiệp! Nói dối thường xuyên, nói dối càng ngày càng nhiều và nói dối về nhiều chuyện lớn cùng một lúc. Hơn nữa, Trump tiếp tục tuyên bố bừa phứa đổ tội vô tội vạ cho nhiều người thuộc phe đối lập, và đặc biệt là giới truyền thông và gọi họ là "kẻ thù của dân tộc" và nói họ đưa "fake news" vì họ dám lôi chuyện ông làm sai ra để mổ xẻ! Nói dối riết rồi ai cũng tin là Trump nói thật!!!

Ngoài vấn đề nhân cách, một người ăn nói không suy nghĩ và có cái tôi to bằng trời như Trump thì chẳng ai biết được ông ta sẽ quyết định chuyện tày trời gì ngày mai?

Nhiều người Việt Nam hy vọng Trump sẽ là người đánh bại Trung Quốc và vì vậy dẹp được đảng CSVN, thành ra họ "yêu" Trump, nhưng tôi cho rằng đó là một chuyện viển vông. Việc thay đổi thể chế ở Việt Nam thì chỉ có dân Việt Nam có thể làm được mà thôi.

Nói tóm lại, điều tôi vẫn không thể hiểu nổi là:

Từ khi nào phẩm chất của một con người không còn quan trọng nữa? Từ khi nào chúng ta không những chấp nhận một kẻ vênh váo, nói dối vô liêm sỉ ngay trước mặt công chúng hằng ngày, mà còn tôn thờ hay ủng hộ người con người ấy?

Nếu bạn có con cái đang ở tuổi cần dạy dỗ về mặt nhân phẩm, và bạn đang cổ vũ cho Trump, bầu cho Trump và sẽ bầu Trump lần nữa, thậm chí khuyến khích con mình bầu cho Trump thì có phải bạn đang khuyến khích con bạn xem Trump như là kiểu mẫu của con mình không?

Tôi còn biết những người công giáo bầu cho Trump chỉ vì họ muốn luật cấm phá thai tiếp tục tồn tại, nhưng ai phá thai thì vẫn phá thai, luật lệ đó chẳng cản được ai, trong khi họ không nghĩ rằng là một người công giáo mà ủng hộ ca ngợi một người như Trump thì có phải là điều tốt hay chăng?

*Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả Dana Nguyễn từ Huntington Beach, California, Hoa Kỳ. Bà Dana Nguyễn hiện đang ủng hộ đảng Dân chủ Mỹ. BBC sẽ đăng tải các bài nêu quan điểm ủng hộ đảng Cộng hoà hoặc đảng phái khác trước bầu cử giữa kỳ tại Mỹ, mời các bạn đón xem.

Độc giả muốn chia sẻ quan điểm của mình, xin liên lạc với BBC: vietnamese@bbc.co.uk.

TÍNH PHÁP LÝ, CHÍNH TRỊ & LỊCH SỬ CỦA "QUYỀN CÓ QUỐC TỊCH THEO NƠI SINH" (BBC Tiếng Việt)




BBC Tiếng Việt
1 tháng 11 2018

Tổng thống Donald Trump nói ông có kế hoạch sẽ chấm dứt quyền được có "quốc tịch theo nơi sinh" ở Mỹ bằng một sắc lệnh hành chính. Ông có được làm vậy không?

Trong một cuộc phỏng vấn với trang Axios, Tổng thống Trump nói ông đang chuẩn bị chấm dứt việc trẻ sinh ra ở Mỹ thì có quốc tịch Mỹ.
Theo quy định đã tồn tại 150 năm nay thì bất kỳ ai sinh ra trên đất Mỹ đều là công dân Mỹ.
"Họ luôn nói với tôi rằng tôi cần phải có một tu chính án [để làm điều đó]. Nhưng thử đoán xem? Không cần," ông Trump nói. "Quý vị chắc chắn có thể làm chuyện này bằng một Đạo luật của Quốc hội. Nhưng giờ đây họ nói rằng tôi có thể làm mà chỉ cần một sắc lệnh hành chính."
Ông Trump nói sắc lệnh hành chính này hiện đang được soạn thảo, và nhanh chóng sau đó, Thượng Nghị sỹ Nam Carolina Lindsey Graham viết trên Twitter: "Tôi có kế hoạch giới thiệu một văn bản pháp lý với nội dung như trong sắc lệnh hành chính mà Tổng thống Donald Trump đưa ra."

Tuyên bố của ông Trump đã làm dấy lên tranh luận sôi nổi về việc liệu tổng thống có quyền đơn phương làm việc này không, và liệu lập luận mà ông dựa vào - rằng quyền có quốc tịch Mỹ khi sinh ở Mỹ đã bị lợi dụng bởi những người nhập cư không có giấy tờ - có giá trị gì không.

Tu chính án thứ 14 trong Hiến pháp Mỹ được phê chuẩn năm 1868. HULTON ARCHIVE/GETTY IMAGES

1) 'Quyền có quốc tịch theo nơi sinh' là gì?

Câu đầu tiên của Tu chính án thứ 14, Hiến pháp Mỹ xác định nguyên tắc của "quyền có quốc tịch theo nơi sinh":
"Tất cả những người sinh ra trên lãnh thổ Hoa Kỳ hoặc được nhập quốc tịch ở Hoa Kỳ, và thuộc quyền tài phán của Hoa Kỳ, đều là công dân của Hoa Kỳ và của tiểu bang nơi họ sinh sống."

Những người theo đường lối cứng rắn trong chính sách nhập cư nói rằng chính sách hiện thời là một khối "nam châm khổng lồ thu hút nhập cư trái phép", và rằng chính sách này khuyến khích phụ nữ có thai không có giấy tờ vào Mỹ để sinh con, tình trạng đã được gọi là "du lịch sinh con" hay sinh một "em bé mỏ neo".
"Đứa trẻ sơ sinh này về nguyên tắc là một công dân Hoa Kỳ trong 85 năm, được hưởng mọi phúc lợi. Thật là kỳ cục," ông Trump nói với Axios. "Chuyện này phải chấm dứt."

Một nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Pew hồi 2015 cho thấy 60% người Mỹ phản đối và 37% ủng hộ chuyện chấm dứt quyền có quốc tịch theo nơi sinh.

2) Vì sao có quy định này?

Tu chính án 14 được chuẩn thuận năm 1868, ngay sau khi Nội chiến Mỹ kết thúc. Tu chính án 13 đã xóa bỏ nạn nô lệ năm 1865, trong khi Tu chính án 14 giải quyết vấn đề về quốc tịch của những người nô lệ sinh ra ở Mỹ và nay được giải phóng.
Các phán quyết trước đó của Tối cao Pháp viện, như trong vụ Dred Scott kiện Sandford hồi 1857, nói rằng người Mỹ gốc Phi không bao giờ là công dân Mỹ. Tu chính án 14 bác bỏ nội dung đó.
Năm 1898, Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ xác nhận rằng quyền có quốc tịch theo nơi sinh ra được áp dụng cho con cái của những người nhập cư, như trong vụ Wong Kim Ark kiện nước Mỹ.

Wong Kim Ark sinh ra ở Mỹ nhưng bị không cho vào lại Mỹ sau khi về thăm Trung Quốc. US NATIONAL ARCHIVES

Wong là một thanh niên 24 tuổi, sinh ra tại Mỹ và có cha mẹ là người nhập cư Trung Quốc, nhưng anh không được vào lại Mỹ sau một chuyến về thăm Trung Quốc. Wong đã thắng kiện khi nói rằng anh sinh ra ở Mỹ, việc cha mẹ anh là người nhập cư không ảnh hưởng tới việc áp dụng Tu chính án 14.

"Vụ Wong Kim Ark kiện Mỹ khẳng định bất kể cha mẹ có chủng tộc hay địa vị nhập cư như thế nào, tất cả những người sinh ra ở Mỹ đều được hưởng toàn bộ các quyền mà công dân Mỹ được hưởng," bà Erika Lee, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Lịch cử Nhập cư tại Đại học Minnesota viết. "Tòa án chưa xem xét lại vấn đề này kể từ đó tới nay."

3) Ông Trump có thể chấm dứt quyền có quốc tịch theo nơi sinh bằng sắc lệnh hành chính không?

Hầu hết các học giả trong lĩnh vực pháp lý đồng ý rằng Tổng thống Trump không thể chấm dứt "quyền có quốc tịch theo nơi sinh" bằng một sắc lệnh hành chính.
"Ông ấy đang làm điều khiến nhiều người phiền lòng, nhưng rốt cuộc thì đây sẽ là vấn đề do tòa án quyết định," ông Saikrishna Prakash, chuyên gia hiến pháp và là giáo sư Trường Luật thuộc Đại học Virginia nói. "Không phải là chuyện ông ấy có thể tự quyết."
Ông Prakash nói tuy tổng thống có thể ra lệnh cho nhân viên các cơ quan liên bang, như người thuộc Lực lượng Di trú và Hải quan Mỹ chẳng hạn, diễn giải quyền công dân một cách hẹp hơn, nhưng điều đó sẽ khiến những người bị từ chối quyền công dân tiến hành các hành động thách thức pháp lý.
Điều này sẽ dẫn tới một cuộc chiến pháp đình dai dẳng, mà rốt cuộc sẽ được đưa lên tới Tối cao Pháp viện.

Sắc lệnh hành chính của tổng thống có thể chỉ đạo các cơ quan liên bang diễn giải quyền công dân theo một cách nhất định.  GETTY IMAGES

Chủ tịch Hạ viện Mỹ Paul Ryan, người thuộc phe Cộng hòa, đã thẳng thừng bác bỏ tuyên bố của ông Trump rằng ông có thể hành động đơn phương.
"Quý vị không thể chấm dứt quyền có quốc tịch Mỹ khi sinh ở Mỹ bằng một sắc lệnh hành chính," ông nói với đài phát thanh WVLK ở Kentucky.

Tuy nhiên, bà Martha S Jone, tác giả cuốn Birthright Citizens viết trên Twitter rằng Tối cao Pháp viện chưa trực tiếp đề cập tới việc liệu con cái của những người không phải là công dân Mỹ hay người nhập cư không có giấy tờ có tự động trở thành công dân Mỹ ngay khi sinh ra hay không.
"Scotus [Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ] cần phân biệt vụ Wong Kim Ark với các vụ này, dựa trên những tình huống thực tế," bà Jones viết.
"Cha mẹ của ông Wong được phép ở Mỹ và chúng ta có thể nói họ là người nhập cư hợp pháp. Sự hiện diện của họ ở Mỹ là được phép."

Ông Prakash cũng đồng ý.
"Những người vào Mỹ bằng visa du lịch hay ở đây mà không được phép... con cái của họ tự động được hưởng quốc tịch khi được sinh ra ở Mỹ," ông nói. "Đó là cách hiểu trong giai đoạn hiện tại mặc dù không có tuyên bố rõ ràng của Tối cao Pháp viện về vấn đề này."

Một tu chính án có thể xóa bỏ quyền có quốc tịch theo nơi sinh, nhưng nó cần nhận được hai phần ba phiếu thuận tại Hạ viện và Thượng viện, sau đó cần được ít nhất ba phần tư các tiểu bang phê chuẩn.

4) Các quốc gia khác có quy định cho quốc tịch theo nơi sinh không?

Trong lời bình luận với Axios, ông Trump nói nhầm rằng nước Mỹ là là quốc gia duy nhất cho trẻ em mang quốc tịch khi được sinh ở nước đó.
Thực ra, có hơn 30 quốc gia, trong đó có Canada, Mexico, Malaysia và Lesotho - thực hiện chính sách "jus soli", tức là "quyền theo đất", mà không áp dụng hạn chế gì.
Các quốc gia khác, như Anh và Úc, có những quy định hơi khác theo đó những ai sinh ra sẽ được tự động hưởng quốc tịch nếu như có cha hoặc mẹ là công dân hoặc thường trú nhân tại nước này.

Mỹ cũng không phải là quốc gia duy nhất nơi chính sách này đã bị chỉ trích.
Hồi tháng Tám, các thành viên tới dự đại hội toàn quốc của đảng Bảo thủ trung hữu Canada đã bỏ phiếu chấm dứt quyền hưởng quốc tịch theo nơi sinh trừ khi một trong hai bố mẹ là người Canada hoặc là thường trú nhân tại Canada.
Sau phiếu bầu của các thành viên cấp cơ sở, lãnh đạo đảng Bảo thủ Andrew Scheer nói đảng này sẽ xem xét xây dựng một chính sách tập trung giải quyết tình trạng gọi là "du lịch sinh con".

5) Ai dùng quyền có quốc tịch theo nơi sinh?

Theo Trung tâm Nghiên cứu Pew, năm 2014, có khoảng 275.000 em bé chào đời là con của những người nhập cư không hợp pháp vào Mỹ , và 4,7 triệu trẻ em dưới 18 tuổi được sinh ra ở Mỹ và sống với ít nhất một phụ huynh không có giấy tờ.

Khadijatul Rahman người nhập cư 29 tuổi từ Bangladesh,bế con trai Zavyaan mới 2 tuần tuổi sau khi bé trở thành công dân Mỹ tại một buổi lễ nhập tịch. GETTY IMAGES

Mặc dù Pew không có con số chính xác về quốc gia gốc của cha mẹ các em, nhưng ông Mark Lopez, Giám đốc Tổ chức Di dân và Nhân khẩu Toàn Cầu, nói ba phần tư người nhập cư bất hợp pháp ở Mỹ là từ các nước Mỹ Latin.
"Trẻ em là con của những người nhập cư bất hợp pháp phần lớn là gốc Mỹ Latin," ông nói.

Tuy nhiên, ông nói thêm rằng ông không biết tổng thống Trump sẽ ra một sắc lệnh hành chính như thế nào, và con của những người có visa hay những người tạm trú có thể bị ảnh hưởng ra sao.

Jessica Lussenhop tường thuật.

----------------------------

Tin liên quan
·        

·        

·        






KÍCH ĐỘNG hay GIẢNG HÒA - TRUMP SẼ CHỌN ĐIỀU NÀO? (Jon Sopel - BBC)




Jon Sopel
Biên tập viên Bắc Mỹ
1 tháng 11 2018

Biên tập viên Jon Sopel của BBC bình luận về tình hình chính trị ở Mỹ và ảnh hưởng cũng như trách nhiệm của một lãnh đạo khi phát ngôn.

Một tuần. Ba sự kiện gây quan ngại sâu sắc, và một vài câu hỏi nóng bỏng.

Đầu tiên là những sự kiện.

Tôi sẽ bắt đầu với sự kiện ít được công bố nhất. Một người đàn ông da trắng 51 tuổi tìm cách bước vào một nhà thờ mà giáo dân đa số là da đen ở Jeffersontown, tiểu bang Kentucky. Nhưng khi không vào được, ông ta đi đến một siêu thị gần đó và bắn chết hai người da đen lớn tuổi. Sự việc này đang được xem là một tội ác gây ra vì thù hận. Người đàn ông bị giam giữ có tiền sử bệnh tâm thần và lẽ ra không nên được sở hữu súng.

Hai người Mỹ da đen bị bắn chết tại cửa hàng tạp hóa này ở Kentucky. GOOGLE STREET VIEW

Sau đó, là chuyện người chế bom gửi thiết bị khả thi đến các thành viên đảng Dân chủ và những người phê bình Trump nổi tiếng.

Người đầu tiên bị gửi bom là ông George Soros, chuyên gia tài chính và nhà từ thiện giàu có - người mà phe cánh hữu cho là một ''ông ba bị'' tối thượng, phải chịu trách nhiệm cả khi trời mưa nhiều quá lẫn khi có hạn hán. Ông Soros là người Do Thái. Những ống bom còn lại được gửi đến các chính trị gia đảng Dân chủ cao cấp nhất nước. Rất may là không ai bị thương. Người đàn ông bị bắt giam là một người cuồng Trump, thường xuyên có mặt trong các cuộc vận động của ông.

Xe van của nghi can gửi bom ống dán đầy áp phích ủng hộ Trump. REUTERS

Và cuối cùng, chúng ta có vụ giết 11 người Do Thái tại một giáo đường Do Thái ở ngoại ô Pittsburgh, nơi tín đề tập trung dự lễ Sa-bát, và những giây phút lẽ ra thật vui khi cộng đồng chào đón các trẻ em sơ sinh trong một buổi lễ đặt tên. Hung thủ trang bị nhiều vũ trang, và có một hồ sơ dài về các hành tung cổ động chủ nghiã chống người Do Thái.

Phải nói rõ rằng tôi không có mặt ở Mỹ trong tuần trước. Tôi đến Berlin tham dự một hội nghị, và trong khi ở đó tôi lấy thêm một vài ngày nghỉ để làm một việc mà đã từ lâu tôi cảm thấy cần phải làm, một việc mà nghĩ đến làm tôi hơi ngán. ̣

Điều tôi muốn làm ấy là đến cúi đầu trong một phút tưởng niệm tại một trong những trại tập trung - Sachsenhausen - nơi hàng ngàn người Do Thái, La Mã, những người bất đồng chính kiến ​​và đồng tính luyến ái bị sát hại trong Thế chiến thứ Hai.

Đó là một kinh nghiệm đầy ảm đạm và rợn người như tôi vẫn hình dung. Và hiện thực còn buồn thảm hơn cả những điều tôi nghĩ. Hôm ấy là một ngày trời lạnh, mưa mù và gió buốt thổi qua khu vực diễu hành rộng lớn, nơi ngày xưa các tù nhân mặc bộ đồ tù có sọc bị buộc phải đứng hàng giờ trong cái lạnh của mùa đông, trước những lính gác Đức Quốc xã với nét mặt rất thờ ơ, ngay cả lúc đang phải tỉ mỉ giữ hồ sơ của những người họ đã hành quyết.

Xong việc tôi trở về khách sạn ấm áp, thoải mái và rất mừng khi có được trong tay ly cappuccino thơm phức. Tôi thực sự nghĩ rằng chúng ta vô cùng may mắn được sống trong các nền dân chủ tự do ở phương Tây; được lớn lên trong xã hội không có chiến tranh, nơi có tự do ngôn luận, có luật lệ, có báo chí tự do, có sự khoan dung và được tôn trọng.

Từ Berlin tôi bay về Mỹ vào tối thứ Sáu. Và ngày thứ Bảy xảy ra vụ thảm sát ngày lễ Sa-bát.
Tôi vẫn còn nghĩ rằng chúng ta vô cùng may mắn được sống trong thời đại mình đang sống. Nhưng cuối tuần qua khi trở lại Mỹ, tôi được thuyết phục hơn bao giờ hết rằng chúng ta không bao giờ được quên những gì đã xảy ra, cũng không có phút giây nào để lãng phí về việc phải quan tâm đến quỹ đạo của xã hội. Hận thù ẩn náu ở những hốc và góc tối nhất, vì vậy chắc chắn nghĩa vụ của mọi người - từ tổng thống trở xuống - là phải để ý nhận ra những ngôn ngữ khêu gợi sự oán ghét, nuôi dưỡng sự sợ hãi đã đẩy nhiều người vào những tội ác gây ra vì thù ghét.

Chúng ta có thể lấy ba sự kiện xảy ra trong tuần qua và tạo nên một đối thoại rằng nước Mỹ đã bắt tay vào một hành trình một chiều hướng tới chủ nghĩa vô chính phủ. Rằng những vết nứt sâu trong xã hội của chúng ta không thể hàn gắn được, tất cả được nuôi dưỡng bởi những khía cạnh tồi tệ nhất của sự loan truyền nọc độc thù ghét trên các phương tiện truyền thông xã hội.

Khi suy nghĩ về những gì muốn viết trong bài xã luận này, tôi làm điều tôi thường làm - dắt chó đi dạo buổi sáng. Ở cuối con đường chúng tôi đi dạo là một công viên, và ở bìa xa nhất của công viên là một đường dốc sâu dẫn xuống đường Rock Creek Parkway. Thường thì ở đây, tất cả những gì bạn có thể nghe thấy từ bên dưới là âm thanh của xe cộ.

Hôm thì nay khác. Có tiếng người reo hò và tiếng nhạc. Tò mò, tôi bước xuống.

Một ban nhạc ở bên đường đang chơi các phiên bản của Steely Dan, một trong những ban nhạc tôi yêu thích nhất. Hàng ngàn người đứng chật vỉa hè và hàng ngàn người khác đang chạy bộ trên đường với trái tim mở rộng, (hay mở tung buồng phổi - bạn hiểu điều tôi muốn nói). Hôm nay là ngày chạy bộ đường dài của Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ tại Washington.
Khung cảnh lúc đó thật tuyệt vời. Dòng người chạy bộ gồm mọi hình dạng kích thước và thành phần. Cao thấp, lớn nhỏ, những nhà thể thao ngồi xe lăn, người da đen và da trắng, người Do Thái và Thiên chúa giáo, người sùng đạo và vô thần, người cuồng Trump và những người khinh ghét Trump. Bất kỳ họ là ai, tất cả mọi người trên đường đều đến đó chạy nhanh hết sức mình để quyên tiền cho lý tưởng và mục đích họ đã chọn. Và quanh họ là người cổ vũ đến đó để bày tỏ sự hỗ trợ.

Việc lên án xã hội Mỹ như một địa ngục nơi cuộc sống vô cùng thiếu thốn hay bị áp bức là điều quá khiên cưỡng. Trong cuộc sống hàng ngày, mọi người chen vai thích cánh bên nhau, lo lắng cho việc học của con cái, bảo bọc người thân yêu và đóng vai trò của họ trong cộng đồng. Họ làm việc chăm chỉ, đi nhà thờ Thiên chúa giáo (hoặc nhà thờ Do Thái, hoặc nhà thờ Hồi giáo) và họ - hầu hết - đều rất lịch sự và tôn trọng lẫn nhau.

Cuộc chạy bộ đường dài của Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ (Marathon) mang người Mỹ đủ thành phần đến với nhau. REUTERS

Một trong những người tôi gặp ở Berlin tuần trước là cựu ngoại trưởng Hoa Kỳ Condoleezza Rice. Bà Rice nói rằng những gì người dân Mỹ cần phải học là cách làm sao phân biệt những lời tuyên bố bạt mạng của tổng thống (thường thì vô bổ) với những gì ông thực sự làm (thường thì tốt, bà lập luận).

Bà Rice cũng khẳng định rằng Mỹ trong thập niên 1960 là một đất nước còn tồi tệ hơn - ba vụ ám sát chính trị, cuộc chiến Việt Nam, những thành phố bị đốt cháy với phân chia chủng tộc cay đắng. Điều đó làm lu mờ bất cứ điều gì chúng ta nhìn thấy ngày hôm nay, bà Rice nói.

Nhưng giống như đèn báo nhấp nháy trên bảng điều khiển của chiếc xe hơi mà bạn không nên lờ đi, đây là những dấu hiệu cảnh báo rằng Mỹ và thế giới còn lại của phương tây cần phải chú ý.

Mỹ đã trở nên phân cực hơn - một phần là vì hậu quả của những tuyên bố chính trị đã được khuếch đại bởi các phương tiện truyền thông như Twitter và Facebook. Donald Trump là một nhà vận động đại tài trong việc lợi dụng sự phân rẽ trong dân chúng.

Những lời hùng biện của ông tại các cuộc vận động làm nức lòng giới ủng hộ, và họ tôn thờ ông, một cách cuồng nhiệt. Họ yêu thích việc ông là một người thích kích động sự tranh cãi - họ thích việc nếu bị tấn công, Trump sẽ tuyên bố mạnh miệng hơn. Nhưng điều này cũng khiến những người không thích Trump ngày càng không thích ông ta nhiều hơn.

cuộc vận động cho cuộc bầu cử giữa mùa 2018. GETTY IMAGES

Trong những sự kiện gần đây Trump nói ông muốn trở thành người thống nhất mọi ý thức hệ, nhưng đồng thời ông cũng nói phải tấn công giới truyền thông và tất cả mọi người khác.

Vào giữa tuần, tôi đã gửi đi một tweet nói thật đáng tiếc là tổng thống đã đổ lỗi tình trạng phân rẽ tại Mỹ cho giới truyền thông, nhưng một mặt cũng nói rằng thật đáng tiếc khi tổng giám đốc của đài CNN quyết định tấn công tổng thống .

Và quả như dự đoán, tôi đã bị tấn công dồn dập vì dám ngụ ý rằng tổng thống có bất kỳ lỗi nào, cũng như bị lên án nặng nề vì bị cho rằng đã hàm ý trách cứ CNN.

Việc gửi đi tweet ấy không phải là một nỗ lực để tôi nêu lên điều "tại anh tại ả tại cả đôi bên'' - hay nói cách khác là hai bên đều tệ như nhau.

Tôi không nghĩ vậy. Nhưng nếu mọi bên đồng ý là chúng ta đang có vấn đề thì có lẽ tất cả các bên nên ngồi xuống xem liệu có thể có được với nhau một cuộc đối thoại đầy tương kính và bớt kình địch hơn không. Bớt một chút ăn miếng trả miếng, thêm một chút đánh má này chìa thêm má kia.

Phản ứng đối trước tin tức đầu tiên về vụ bom ống thật không thể tin được. Chắc chắn khi các thiết bị bom được gửi đến cựu tổng thống, cựu bộ trưởng bộ ngoại giao, cựu giám đốc CIA, một cơ quan truyền thông, và hai người gây quỹ giàu có của đảng Dân chủ - phản ứng duy nhất phải có là lên án và thúc giục những người chịu trách nhiệm phải được đưa ra pháp luật.

Nhưng không, tổng thống Trump, trong một tweet gửi đi đã nói ''cái chuyện bom này'' - một cụm từ làm hài lòng các nhà lý thuyết âm mưu rằng vì một lý do nào đó, đây không phải là một việc nghiêm trọng.

Và điều đó dẫn đến việc rất nhiều người đại diện Trump tung ra thuyết âm mưu - rằng việc bắt được "tên ném bom" này hình như là điều quá thuận tiện - và có lẽ người gửi bom chính là người thuộc đảng Dân chủ.

Frank Gaffney, một nhà bình luận cánh hữu nổi tiếng, đã tweet: "Không ai trong số những người theo cánh tả được cho là có nguy cơ nghiêm trọng, vì nhân viên bảo vệ sẽ kiểm soát thư trước khi đưa cho họ. Vì vậy, hãy không chỉ xác định ai chịu trách nhiệm cho những quả bom này, nhưng phải xét thêm việc liệu họ có đang cố làm như vậy để đánh lạc hướng sự chú ý vào đám đông theo phe tả.

"Tình thế này khiến chúng ta phải xét đến rất nhiều thứ - trước tiên là ý tưởng việc gửi bom không thực sự nghiêm trọng bởi vì có thể một nhân viên bảo vệ nào đó sẽ là người bị nổ banh xác, chứ không phải là mục tiêu chính. Nhưng đề nghị rằng một số người theo đảng Dân chủ đã làm điều này để làm chệch hướng chú ý những tấn công của Donald Trump vào "đám đông?"

Thật vậy sao? Nếu đảng Dân chủ đã xảo quyệt và tổ chức tốt đến được như vậy, thì họ đã vận động thêm một chút ở Wisconsin và Michigan vào năm 2016, những tiểu bang họ thua đậm vì lơ là không quan tâm đến. Điều này thật là phi lý và là một nỗ lực đánh lừa dư luận.

Nếu bom được gửi đi thì đó là một cuộc tấn công và là một hành động gây áp lực lên nền dân chủ. Bạn không cần những chữ 'nếu' và 'nhưng' vớ vẩn. Bạn chỉ cần thẳng thắn lên án.

Tôi chắc chắn rằng tổng thống 100% chân thành trong sự thù hận chủ nghĩa chống Do Thái - và điều này được những người xung quanh ông chia sẻ. Con rể của ông là một người Do Thái chính thống, con gái ông, Ivanka, đã chuyển sang Do Thái giáo.

Nhưng các cuộc tấn công vào George Soros chỉ là thực hiện những âm mưu lỗi thời, những trò phỉ báng từ những thời kỳ đen tối nhất trong lịch sử. Tuần này tôi đọc được tin ông Soros đang tài trợ cho đoàn xe những người nhập cư bất hợp pháp di chuyển từ Mexico về phía biên giới Hoa Kỳ.

Có ai có thể đưa ra một chứng cớ nào để xác định điều này không? Mối quan tâm từ thiện lớn nhất của George Soros là giúp các thành phần cũ của Liên Xô thích ứng với việc trở thành một thể chế tự do dân chủ. Làm thế nào mà các cuộc tấn công vào Soros, trước đây đến từ những giới chính trị vòng ngoài, giờ đã đi hẳn vào dòng chính, với tổng thống và con trai của ông, Donald Jr, thường xuyên nhắc đến George Soros trong các bài phát biểu với lời lẽ không hay ho gì mấy.

Tổng thống Trump hay đả kích ông George Soros, nhà tài phiệt Do Thái ủng hộ đảng Dân chủ. AFP

Trách nhiệm cẩn trọng trong lời nói phải được đảm nhận từ tổng thống trở xuống. Không ai có thể thoái thác được.

Ông Trump không còn ở trong thời gian vận động tranh cử nữa. Ông là lãnh đạo của quốc gia, là người đứng đầu chính quyền. Những lời nói của ông về cảm giác kinh hoàng với những gì diễn ra ở Pittsburgh cần được hoan nghênh. Nhiều điều trong những gì ông nói về sự kiện này nghe rất chuẩn.

Bây giờ là lúc chúng ta phải đặt lại những câu hỏi đang cháy bỏng: một số quen thuộc, một số mới.

Đây là những câu hỏi không thể tránh khỏi về luật "súng". Tổng thống Trump hôm qua đề nghị rằng nếu có một người bảo vệ có vũ trang tại nhà thờ Do Thái, thì tình thể có thể đã khác.

Tôi xin lỗi vì phải nói thẳng điều này: bốn sĩ quan của đội SWAT có vũ trang và được đào tạo rất tốt đã vào cuộc và bị bắn trong lúc đang cố gắng ngăn chặn cuộc tàn sát. Ông Trump thực sự nghĩ một người một tay cầm cuốn sách kinh và tay kia cầm khẩu súng lục sẽ tạo nên được kết cục khác biệt? Và ở Kentucky, làm sao mà một người đàn ông có bệnh tâm thần có thể lấy được giấy phép mua súng?

Đây cũng là những câu hỏi đã được lặp đi lặp lại, và giờ đây không ai có thể mong rằng bất cứ điều gì sẽ thay đổi.

Còn về vấn đề có quá nhiều hận thù thấm sâu vào đối thoại chính trị của Mỹ?

Chính tổng thống đã dẫn đầu trong việc đào sâu những thù hận đó, và dường như đang nhận ra sự cần thiết phải chuyển hướng để trở thành một người thống nhất đất nước. Chúc ông may mắn, thưa Tổng thống! Nhưng ông cũng đang vận động như điên trước cuộc bầu cử giữa kỳ sẽ diễn ra trong tuần tới - và ông biết rõ hơn ai hết, việc tấn công kẻ thù là việc khán giả của ông yêu thích nhất.

Chúng ta hãy hy vọng rằng có thể một điều gì đó tốt đẹp sẽ thoát ra từ vụ giết người khủng khiếp tại giáo đường Do Thái ở Pittsburgh, và thảm sát này là một tiếng chuông thức tỉnh mà nước Mỹ đang cần.

Nhưng tôi không dám tin điều này sẽ xảy ra.